Сәлем берем ұстаздарға, Сәлем берем бәріңе
Мақсаты мен форматы
Тақырыбы
«Аяулы күз, Алтын күз» сайыс-кеші.
Сабақтың түрі
Сайыс сабақ (мерекелік бағдарлама).
Мерекелік безендіру
Күз тақырыбындағы қабырға газеттері, шарлар, жапырақтар, жеміс-жидек пен көкөніс композициялары.
Негізгі мақсаттар
- Қатысушылар арасынан Күз ханзадасы мен Күз ханшайымын анықтау; оқушылардың тапқырлығы мен шеберлігін байқау.
- Күз айлары туралы білімін ортаға салдыру арқылы сайысқа қызығушылық пен ынтаны арттыру.
- Ұйымшылдыққа, өз ойын еркін жеткізе білуге, табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Жүргізуші сөзі: күздің мәні
Армысыздар, мейірімді ата-аналар, қымбатты ұстаздар, оқушылар!
Табиғат — күллі тіршілік атаулының қуатты қонысы, алтын ұя бесігі, құт-берекесі. Сол табиғаттың төрт мезгілі де ерекше. Ал күз — адам баласына молшылық пен береке әкелетін маусым.
Күзді «берекелі күз», «алтын күз» деп дәріптеуіміздің себебі бар: біріншіден, айнала сап-сары түске боялады; екіншіден, алтын — байлықтың нышаны. Ата-бабаларымыз егін жиналған соң сабантой өткізіп, күз ырысын тойлаған. Бүгінде мектептерде де күз мерекесін атап өту игі дәстүрге айналды.
Тілек: Алтын күз сіз бен бізге шуақ шашсын, көңілді серіппелі күй сыйласын. Бақ пен шаттық қатар қонып, береке бірлікпен ортақтассын!
Күз айлары туралы қысқаша
Қыркүйек
Нағыз «сары алтын» күз. Еңбек пен жинақ айы.
Қазан
Мереке лебі сезілетін шақ. Дихандар сабантой өткізетін кезең.
Қараша
Сүреңсіздеу мезет: ағаш жапырақсыз қалады, қара суық сезіледі.
Бағдарлама рухы
Көңіл қойып, құлақ салыңыздар! Бүгінгі кеште ән мен би, тапқырлық пен өнер, әсемдік пен ұқыптылық сыналады. Көрермен көңілі серпіліп, қатысушылар мерейі өссін!
Қатысушылар таныстырылымы
«Кел, танысайық» бөлімінде үміткерлер өзін таныстырады, отбасысы мен ұстазына құрметін білдіреді, ниет-мақсатын айтады. Төменде кеш мәтінінде берілген таныстыру үлгілері ықшамдалып, мазмұны сақтала отырып реттелді.
Манас
Әкесі — Қалижан, анасы — Гүлсая Елемесекызы. Ұстазы — Гүлнұр апай. Өнерімен көпшілікті тәнті етіп, сахна төрінде үлгі болуға ниетті.
Айгүл
Тектілік пен инабатты алға қоятын өрен. Қазылардан әділ бағалау сұрап, барша қатысушыға сәттілік тілейді, достықты нығайтуды мақсат етеді.
Нұрқожа
Мейрамбектің ұлы, әже тәрбиесін көріп өскен. Бірінші сынып оқушысы. Өз бауырларын атап, отбасы берекесін құрметтейді.
Айкүміс
Ел салтын сақтауды қадір тұтатын, бауырын қорғап-қолдауды парыз санайтын қатысушы. Көрерменге ілтипатпен сәлем жолдайды.
Өркен
Атам-әжесінің сүйікті немересі, шаңырақтың берекесі. Өнерін сынауға келген жұрт алдына сеніммен шығады.
Дариға Нұрсұлтанқызы
Үшқұдық ауылынан. Атасы — Нысанбай, әжесі — Дина. Мектебін мақтан тұтып, тәртіпті оқушы болуға әрі би өнерін көрсетуге дайын.
Сағыныш
Үшқұдық — туған жері. Мінезі ұяң, ибалы. Өнерді серік еткен, көрермен ықыласына үміт артқан қатысушы.
Әлишер
Қазақтың амандасу дәстүрін ардақтап, ата-баба рухына тағзым етеді. Сайысқа ниет пен ынтамен келген үміткер.
Альмира
Әкесі — Қобдыбай, анасы — Лаззат. Қазыларға иіліп сәлем беріп, гүлдей құлпырған шақтың әсемдігін жырмен жеткізеді.
Өнер кезеңі
«Өз өнерін көрсету» бөлімінде қатысушылар ән айтып, би билеп, көркем сөз оқып, шеберлігін паш етеді. Қазылар алқасы орындаушылық, сахна мәдениеті және көркемдік деңгей бойынша бағалайды.
Күз туралы көркем жолдар
Дамылдап жатқан балғандай, тоқтатты сулар тасуын.
Ағаштар алтын жамбыдай, шашады жерге шашуын.
Құстардың керуен тізбегі, қиқулап көкте жүзеді…
«Алтын күз» — әсем айналам, қараймын көзім талғанша.
Қас-қағым сәт: сұрақ-жауап
Ойын «жапырақ теру» тәсілімен өткізіледі: шашылған жапырақшалардағы сұрақтарға қатысушылар кезекпен жауап береді.
Үлгі сұрақтар
- Күзде табиғатта қандай өзгерістер болады?
- Күз нешеге бөлінеді?
- Күз айларын ата.
- Жұмбақтар мен мақал-мәтелдерді жалғастыру.
- Жеміс-жидек пен көкөністерден бес-бестен атау.
Дайын жауаптар (мәтін бойынша)
Табиғат өзгерісі: күн суытады, жаңбыр жиілейді, жапырақтар сарғайып түседі, құстар жылы жаққа ұшады, адамдар жылы киінеді.
Күздің кезеңдері: ерте күз, алтын күз, қара күз.
Күз айлары: қыркүйек, қазан, қараша.
Жұмбақ: «Ағайынды бәрі: шықса — жасыл, түссе — сары» — жапырақ.
Жұмбақ: «Аспай піскен, қайнамай түскен» — жеміс.
Жеміс-жидек: алма, алмұрт, жүзім, өрік, шабдалы.
Көкөністер: пияз, қызанақ, орамжапырақ, картоп, сәбіз.
Күзгі сән үлгісі және шығармашылық көрме
«Күзгі ханзада мен ханшайым»
Қатысушылар өз қолымен жасаған күзгі сән үлгілерін ұсынады. Бағалау өлшемдері: идеяның бірегейлігі, материал таңдауы, ұқыптылық, сахналық таныстыру.
«Күзгі сый»
Табиғи материалдардан (жапырақ, дән, жеміс қабығы, бұтақ, т.б.) жасалған жұмыстар таныстырылады. Қазылар алқасы көрмені қарап, шығармашылық деңгейін бағалайды.
Қорытынды және марапаттау
Білім — теңіз, мектеп — кеме. Білім мен тәрбие — егіз. Жеңіс пен жеңіліс қатар жүретін өмірде бастысы — талпыныс пен тәжірибе.
Ескерту: «Жеңбедім» деп қамықпаңыз, «жеңілдім» деп налымайық — қатысудың өзі де жеңіс.
Енді «Аяулы күз, Алтын күз» байқауының нағыз ханзадасы мен ханшайымын жариялау үшін қазылар алқасына сөз беріледі.
Кештің жабылуы
Құрметті көрермендер! Жеңімпаздарымыздың тұғыры биіктей берсін. Кешіміз осымен аяқталды. Жеңісті күндерде жүздескенше!