Аксоплазмада эндоплазмалық тордан туындайтын базофилді (хроматофилді) заттың кесекшелері болмайды, митохондриялар және жүйкелік медиаторларға толған мөлшері әртүрлі көпіршіктер болады
Аксоплазма
Аксоплазма (axoplasma; гр. axon — білік, ось; гр. plasma — қалыптасқан) — нейроцит аксонының цитоплазмасы.
Құрамы және құрылымдық ерекшеліктері
Аксоплазмада эндоплазмалық тордан туындайтын базофилді (хроматофилді) заттың кесекшелері болмайды. Оның орнына митохондриялар және жүйкелік медиаторларға толған, мөлшері әртүрлі көпіршіктер кездеседі.
Ақуыз синтезі қалай қамтамасыз етіледі?
Гранулалы эндоплазмалық тордың, яғни оның қабырғаларындағы рибосомалардың болмауына байланысты, аксоплазмада нейроцитке тән арнайы ақуыздардың синтезі жүрмейді.
Аксоплазмаға қажетті ақуыздық масса нейроцит денесінен (перикарионнан) тәулігіне шамамен 1 мм жылдамдықпен ағып келіп отырады.
Медиаторлық көпіршіктердің түрлері
Ацетилхолин көпіршіктері
30–50 нмАцетилхолинге тән көпіршіктер әдетте мөлдір болып келеді.
Норадреналин көпіршіктері
50–90 нмНорадреналин көпіршіктерінде тығыз орналасқан түйіршіктер болады, сондықтан олардың өлшемі ірілеу келеді.
Осы ерекшеліктер аксоплазманың негізгі қызметін — аксон бойымен жасушалық компоненттерді тасымалдауды және синапстық берілуге қажет медиаторлық жүйелерді қолдауды — айқындайды.