Елмен ақыладаса отырып, халқына арқа тіреген Президентке елі әрқашан қолдау білдіре бермек
Тұңғыш Президент күнінің белгіленуі
Биыл елімізде күнтізбелік мерекелер қатарына енген Тұңғыш Президент күні алғаш рет аталып отыр. Бұл шешім 2011 жылы Парламенттің бастамасымен қабылданып, 1991 жылғы 1 желтоқсанда өткен бүкілхалықтық Президент сайлауымен байланысты тарихи мәнге сүйенді.
Ел Тәуелсіздігінің 20 жылдығы қарсаңында депутаттар 1 желтоқсанды мемлекеттік мерекелер санатына қосу туралы ұсыныс көтерді. Ұсыныстың өзегі — дәл осы күні Тұңғыш Президент сайланып, Қазақстан Республикасында президенттік институттың іргесі қаланғаны еді. Соның нәтижесінде Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы заңға тиісті өзгеріс енгізіліп, 1 желтоқсан ресми түрде Тұңғыш Президент күні болып бекітілді.
Бұл тәжірибе әлемдік үрдісте де кездеседі: мемлекет тарихындағы маңызды саяси-құқықтық кезеңдер мен ұлттық институттардың қалыптасуын айқындайтын күндер көптеген елдерде мереке ретінде белгіленген.
2012 жылдың 1 желтоқсаны елімізде алғаш рет осы атаумен атап өтілуде. Мұның негізінде Нұрсұлтан Назарбаевтың тәуелсіз мемлекеттің негізін қалаушы, бірлікті қамтамасыз етуші, Конституцияны және адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғаушы ретіндегі рөлі аталады.
Мемлекеттік дамудың бағдарлары мен нәтижелері
Елдің аяғынан нық тұрып, әлемге танылу жолындағы еңбектің ауқымы ірі идеялардың нақты жобаларға айналуымен көрінді. Қазақстанның ұзақмерзімді даму бағдары ретінде «Қазақстан–2030» стратегиясы, бәсекеге қабілетті Қазақстан тұжырымдамасы, интеллектуалдық ұлт идеясы, «Мәдени мұра» бағдарламасы, индустриялық-инновациялық даму бағыты ел болашағын айқындаған бастамалардың қатарында аталады.
Халықаралық деңгейдегі танылу
Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға және Ислам Конференциясы Ұйымына төрағалық етуі елдің сыртқы саясаттағы белсенділігі мен институционалдық салмағын көрсеткен маңызды кезең ретінде бағаланды. Қысқа уақыт ішінде мұндай нәтижелерге қол жеткізу дамушы елдер үшін сирек құбылыс екені де жиі атап өтіледі.
Тарих сабақтарына сүйене отырып, дағдарысқа ұшыраған қоғамды алға бастау, өркендеуге апаратын жолдар мен іс-әрекет жүйесін табу — күрделі міндет. Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстанды тұрақты даму жолына салуға бағытталған саясат елдің гүлдену бағытын бекемдеді.
Президенттік институттың орны
Қазақстан тәуелсіздігінің алғашқы жылдарында стратегиялық мақсаттардың бірі ретінде күшті президенттік республика құру бағыты белгіленді. Тұңғыш бүкілхалықтық Президент сайлауы 1991 жылғы 1 желтоқсанда өтіп, ел тарихында алғаш рет халық өз көшбасшысын демократиялық жолмен таңдады.
Конституцияға сәйкес, Президент — мемлекет басшысы және ішкі-сыртқы саясаттың негізгі бағыттарын айқындайтын, елді халықаралық деңгейде танытатын ең жоғары лауазымды тұлға. Сонымен қатар, Президент халық пен мемлекеттік биліктің бірлігін бейнелеп, Конституцияның мызғымастығының, адам және азамат құқықтары мен бостандықтарының нышаны әрі кепілі саналады; билік тармақтарының үйлесімді қызмет етуін және мемлекеттік органдардың халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етуге міндетті.
Ішкі тұрақтылық пен сыртқы саясаттағы ұстаным
Бүгінде еліміздің ішкі саясаттағы тұрақтылығы мен сыртқы саясаттағы табыстары өзге мемлекеттердің назарын аударатын деңгейге жетті. Көпұлтты қоғамда дінаралық татулық, өзара түсіністік және бір-бірінің қадір-қасиетіне құрмет — қоғамдық келісім мәдениетінің маңызды өлшемі ретінде сипатталады.
Қазақстан аумақтық тұтастық пен шекаралардың мызғымастығына қатысты кепілдіктерін нығайтып, көрші мемлекеттермен ресми келісімдерге қол жеткізді. Сыртқы саяси-экономикалық бағыттарда ТМД, Азия-Тынық мұхит аймағы, Азия, Еуропа және Америка бағыттарымен байланыстар дамып, беделді халықаралық ұйымдар мен ірі бизнес құрылымдарының елімізбен санасуы артты.
Мүдде және тұрақтылық туралы ой
1993 жылы Ордабасы жерінде өткен жиында Н.Ә. Назарбаев: дүниедегі ең қуатты қозғаушы күш — мүдде, ал тарихи қадамдар ортақ мүдде қағидасына сай жасалуы керек екенін атап өткен. Бұл ұстаным сыртқы саясаттағы әріптестік пен ішкі саясаттағы тұрақтылықтың мемлекет дамуы үшін шешуші екенін айқындайды.
«Қазақстан жолы» және тарихи таңдау
Уақыт өте Қазақстан өзінің саяси бағдарын айқындады. Әлемдік қауымдастықта бұл бағыт жиі «Қазақстан жолы» деп аталады. Ол конфессияаралық келісім, ұлтаралық татулық, халық бірлігі, экономикалық тұрақтылық, азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, халықаралық әріптестік сияқты кең ауқымды құндылықтарды қамтиды.
Бұл таңдау тарихи тұрғыдан заңды үдеріс ретінде сипатталады: көптеген дамыған мемлекеттер де өз дамуында қоғамдық келісім мен институционалдық тұрақтылыққа сүйенген. Қазақстан осы бағытта жүріп, өзіндік үлгісін қалыптастыруға талпынды.
Экономикалық серпін және жаңа мақсат
Халықтың әл-ауқаты мен өмір сапасын арттыру — жаңғыру саясатының өзекті өлшемі. Соңғы жиырма жыл ішіндегі Қазақстанды бұрынғы кезеңмен салыстыру қиын: ел алмағайып уақыттарды еңсеріп, өткенді сабақ ете отырып, болашаққа жаңа қадам жасады.
Экономикалық даму көрсеткіштері бойынша Қазақстан Орта Азияда алдыңғы орынға шығып, ТМД кеңістігіндегі ілгері елдер қатарына қосылды. Келесі нысана ретінде әлемнің дамыған елу елінің қатарына ену мақсаты айқындалды.
Салыстырмалы дерек
Егемендіктің 20 жылы ішінде жан басына шаққандағы жиынтық өнімнің өсімі туралы салыстырмаларда Қазақстанның көрсеткіші жоғары екені айтылады: кей елдерде бұл көрсеткіш бірнеше есе артса, Қазақстанда өсім әлдеқайда қарқынды болғаны атап өтілген.
Тәуелсіздіктің 20 жылдық мерейтойында айтылғандай, аз уақыт ішінде осындай нәтижеге жету әлемдік экономикалық тарихта сирек ұшырасатын құбылыс ретінде бағаланды. Қиындықты «проблема» деп тұйықталмай, шешімге айналдыруға бағытталған көреген саясат қоғамдық қолдауға ие болды.
Астана: бірлік пен жаңғырудың символы
Қазақстан бүгінде өндірісі қарқынды дамып келе жатқан, ішкі саяси тұрақтылыққа қол жеткізген, бейбіт бастамалары танылған мемлекет ретінде сипатталады. Еуразия жүрегінде орналасқан елорда — Астана — бейбітшілік пен келісімнің, рухани дамудың маңызды орталығы ретінде айқындала түсті.
1997 жылғы 10 желтоқсанда астананы Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы Президент Жарлығы — ұлтты біріктіруге, экономикалық және саяси серпін беруге бағытталған маңызды қадам болды. Уақыт бұл шешімнің геосаяси және стратегиялық мәнін нақтылады.
Қаланың қарқыны
Астана көркеюі мен халық санының өсуі арқылы ерекшеленіп, елдің берекесі мен бірлігінің символына айналды. Қаланың тек әкімшілік орталық қана емес, рухани тұтастықтың да ордасы ретінде қабылдануы күшейді.
Инфрақұрылым және келешек
Бизнес орталықтары, мәдени кешендер, қолжетімді тұрғын үй жобалары, саябақтар мен серуен аймақтарының көбеюі — қаланың күн сайын жаңарып келе жатқанының айғағы.
Сырт көзбен қарағанда да Астана — Азиядағы саяси-іскерлік байланыстар тоғысқан, бейбіт ұстанымымен ерекшеленетін елдің астанасы. Түркі әлемі оны рухани ортақ кеңістік ретінде таныса, мұсылман қауымдастығы тұрақтылық орныққан мемлекеттің астанасы ретінде бағалайды. Еуропа елдері үшін ол Азия мен Еуропаны жалғайтын маңызды көпір іспетті.
Халықтық бағалау және ризашылық
Ел дамуы мен өркендеуі жолында атқарылған еңбекті бүкілхалықтық деңгейде бағалау соңғы жылдары айқын көріне түсті. Мемлекеттілікті нығайтуға, әлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз етуге және халықаралық беделді арттыруға бағытталған саясатқа берілген қолдау — осы бағыттың қоғам тарапынан мойындалуы ретінде қабылданады.
Халық даналығында «ханда қырық кісінің ақылы болады» деген сөз бекер айтылмаған. Елдің тұрақтылығы мен даму жолын сақтаудағы жауапкершілік күрделі кезеңдерде ерекше салмаққа ие. Осы тұрғыдан алғанда, 1 желтоқсанның мереке ретінде белгіленуі — тарихи күнді ұмыттырмай, ортақ жадыда сақтау ниетімен сабақтас.
Қорытынды тілек
Барша қазақстандықтарды алғаш рет аталып отырған Тұңғыш Президент күнімен және алда келе жатқан Тәуелсіздік күнімен құттықтай отырып, егемен еліміздің гүлденуі мен тұрақтылығы жолындағы игі істерге табыс тілейміз.