Қазақша рефераттар

Жай бөлшек

Әдістемелік материал

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар (Математика, 5-сынып)

Бұл әдістемелік ұсыныстар 5-сынып оқушыларына арналған математика пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу барысында мұғалімге көмек құралы ретінде құрастырылған. Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары мұғалімге тоқсан ішінде жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Жинақта ұсынылатын материалдар

  • Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған тапсырмалар.
  • Бағалау критерийлері және дескрипторлары бар тапсырмалар.
  • Оқушылардың оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері сипатталған рубрикалар.
  • Дескрипторлар мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

Кімдерге арналған?

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімдерге, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілеріне, сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

Қолданылған ресурстар

Ұсынысты дайындау барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмалары: құрылымы мен үлгілері

1-тоқсан: Натурал сандар және нөл саны

Орындау уақыты: 15 минут • Ойлау дағдылары: білу және түсіну, қолдану

Арифметикалық амалдар Теңдеу Формула Мәтін есеп

Оқу мақсаттары

  • 5.1.2.3 — көбейту мен қосу амалдарының қасиеттерін қолданып, санды өрнектің мәнін табу.
  • 5.2.2.1 — амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесі негізінде теңдеулерді шешу.
  • 5.5.1.1 — натурал сандарға амалдар қолданып, мәтінді есептер шығару.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Өрнектің мәнін тиімді әдіспен табыңыз:

    a) 5084 · 24 + 976 · 5084

    b) 594 · 847 + 6 · 153

  2. 2. Теңдеуді шешіңіз және тексеру жүргізіңіз:

    24 · (78 − m) = 36

  3. 3. Есепті шешіңіз: көрермендер залында 360 орын бар. 42 адамнан тұратын 8 топ өз орындарына отырғаннан кейін неше орын бос қалады?

Бағалау критерийлері (қысқаша)

  • Қосу және көбейту қасиеттерін қолданып, өрнектің мәнін табады.
  • Теңдеуді шешеді және тексеру жасайды.
  • Натурал сандарға амалдар қолданып, мәтін есепті шығарады.

1-тоқсан: Натурал сандардың бөлінгіштігі

Орындау уақыты: 20 минут • Ойлау дағдылары: білу және түсіну, жоғары деңгей дағдылары

Бөлгіш/еселік Бөлінгіштік белгілері ЕҮОБ/ЕКОЕ

Негізгі оқу мақсаттары

  • 5.1.1.5 — бөлгіш пен еселіктің анықтамаларын білу.
  • 5.1.2.6 — 3-ке және 9-ға бөлінгіштік белгілерін қолдану.
  • 5.1.2.10–5.1.2.11 — көбейтінді/қосынды/айырымның бөлінгіштігін талдау.
  • 5.1.2.12 — ЕҮОБ және ЕКОЕ табу.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. 5, 21, 25, 42, 80 сандарынан:

    a) 5-ке еселік сандарды таңдаңыз;

    b) 100 санының бөлгіштерін таңдаңыз;

    c) 42 санының бөлгіштері болмайтын сандарды таңдаңыз.

  2. 2. 9 м жібек мата сатып алынды. Оның құны 4581 теңге болуы мүмкін бе? Жауабыңызды түсіндіріңіз.
  3. 3. Амалдарды орындамай-ақ анықтаңыз:

    a) 120 + 48 саны 12-ге бөліне ме?

    b) 33 · 26 саны 11-ге бөліне ме?

  4. 4. ЕҮОБ және ЕКОЕ табыңыз: a) 33 және 121; b) 48, 52 және 84.

1-тоқсан: Жай бөлшектер

Орындау уақыты: 20 минут • Ойлау дағдылары: білу және түсіну, қолдану

Дұрыс/бұрыс бөлшек Аралас сан Координаталық сәуле

Бағалау фокусы

  • Дұрыс және бұрыс бөлшектерді ажыратады.
  • Бұрыс бөлшекті аралас санға (және керісінше) айналдырады.
  • Бөлшектің негізгі қасиетін қолданып, қысқартады және ортақ бөлімге келтіреді.
  • Бөлшектерді координаталық сәуледе кескіндейді.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Берілген бөлшектердің ішінен бұрыс бөлшектерді таңдаңыз.
  2. 2. Есептің жауабын аралас сан түрінде жазыңыз:

    a) Жаяу адам 3 сағатта 20 км жүрді. Жылдамдығы сағатына неше км?

    b) Тік төртбұрыштың ауданы 36 см², ұзындығы 11 см. Ені неше см?

  3. 3. Теңдіктер тура болатындай m, n, p, k мәндерін табыңыз (бөлшектің негізгі қасиетін қолданыңыз).
  4. 4. Бөлшектерді координаталық сәуледе кескіндеңіз және бірлік кесіндіні таңдауды негіздеңіз.

2-тоқсан: Жай бөлшектерге амалдар қолдану

Орындау уақыты: 20 минут • Ойлау дағдылары: қолдану

Негізгі дағдылар

  • Жай бөлшектерді және аралас сандарды қосу/азайту.
  • Жай бөлшектерді және аралас сандарды көбейту/бөлу.
  • Берілген санға кері санды табу.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Сызбадағы деректерді пайдаланып, ABC және ADC жолдарының қайсысы қысқа екенін анықтаңыз. Қаншаға қысқа?
  2. 2. Бөлшектермен амалдарды орындап, өрнектердің мәнін есептеңіз.
  3. 3. Берілген сандарға және әріпті өрнектерге кері сандарды жазыңыз.

3-тоқсан: Мәтін есептер

Орындау уақыты: 20–25 минут • Ойлау дағдылары: қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Тақырыптар

  • Санның бөлігін табу.
  • Бөлігі бойынша санды табу.
  • Бірлесіп орындалатын жұмыс есептері.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Фабрика 4300 етік тікті. Оның 5/8-і былғарыдан тігілген. Былғары етіктер саны қанша?
  2. 2. Жер экваторының ұзындығы шамамен 40000 км. Диаметрі экватордың белгілі бір бөлігін құрайды. Жердің диаметрін жуықтап табыңыз.
  3. 3. Арман 234 бет оқыды, бұл кітаптың 25/45-ін құрайды. Кітапта неше бет бар?
  4. 4. Саяжайда b үй бар, оның 6/?-і екі қабатты. Егер екі қабатты үйлер 45 болса, саяжайда неше үй бар?
  5. 5. Шебер жұмысты 3 сағатта, ал шәкірті 6 сағатта орындайды:

    a) Әрқайсысы 1 сағатта жұмыстың қандай бөлігін орындайды?

    b) Бірлесіп 1 сағатта жұмыстың қандай бөлігін орындайды?

    c) Бірлесіп жұмысты қанша уақытта аяқтайды?

3-тоқсан: Ондық бөлшектер және оларға амалдар қолдану

Орындау уақыты: 20 минут • Ойлау дағдылары: қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Бағалау фокусы

  • Ондық бөлшектерді қосу және азайту.
  • Есеп шығару барысында ондық бөлшектерді көбейту және бөлу.
  • Бөлшектермен амалдар қолданып, мәтін есептер шығару.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Амалдарды орындаңыз (қосу/азайту, амалдар ретін сақтаңыз).
  2. 2. Футбол қақпасының биіктігі 24400 мм. Оны сантиметр, дециметр және метрге айналдырыңыз.
  3. 3. 0,49 бен 0,53 қосындысын 2,5 есе азайтыңыз.
  4. 4. Өлшемдері 9,85 м және 6,4 м тік төртбұрыштың ауданын қабырғасы 7,5 м шаршының ауданымен салыстырыңыз. Қайсысы үлкен, қаншаға?

3-тоқсан: Жиын

Орындау уақыты: 20 минут • Ойлау дағдылары: қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Негізгі ұғымдар

  • Жиын және оның элементтері.
  • ⊂, ∪, ∩, ∅, ∈, ∉ символдарын қолдану.
  • Бірігу және қиылысу амалдары.
  • Эйлер–Венн диаграммасы арқылы есеп шығару.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. A және B жиындары берілген. Қиылысуын және бірігуін табыңыз; суретте көрсетілген жұп сандардың қай жиынға тиесілі екенін анықтаңыз.
  2. 2. Эйлер–Венн диаграммасы арқылы есеп шығарыңыз: қалаға 22 турист келді; 9-ы театрға, 12-сі паркке барғысы келеді; 5-еуі екеуіне де барғысы келеді. Қалғаны стадионға барады. Стадионға неше турист барады?

4-тоқсан: Пайыз

Орындау уақыты: 25 минут • Ойлау дағдылары: қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Оқу мазмұны

  • Пайыз ұғымы.
  • Бөлшек ↔ пайыз ↔ ондық бөлшек түрлендірулері.
  • Санның пайызын және пайызы бойынша санды табу.
  • Пайызға байланысты мәтін есептер.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Кестені толтырыңыз (жай бөлшек, ондық бөлшек, пайыз).
  2. 2. Филателисттің коллекциясында 18800 марка бар. Оның 25%-ы спорт тақырыбында. Спорт маркалары саны қанша?
  3. 3. Асханада 299 қыз бала тамақтанады, бұл барлық оқушылардың 65%-ы. Мектепте неше қыз бала оқиды?
  4. 4. Мектепте 880 оқушы оқиды. 75% туристік саяхатқа барды. Туристердің 55%-ы — қыздар. Туристік саяхатқа қанша қыз барды?

4-тоқсан: Бұрыштар және көпбұрыштар

Орындау уақыты: 20 минут • Ойлау дағдылары: қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Негізгі оқу мақсаттары

  • 5.3.1.5 — бұрыш түрлерін ажырату (сүйір, тік, доғал, жазыңқы, толық).
  • 5.3.3.2 — транспортир көмегімен берілген градустық өлшемі бар бұрыш салу.
  • 5.3.3.3 — белгісіз бұрышты табу және бұрыштарды салыстыруға берілген есептер шығару.

Тапсырмалар

Берілген мәтінде бұл бөлімнің тапсырмалары толық аяқталмаған. Қолжазба толық нұсқасы берілсе, осы бөлімге арналған тапсырмалар мен бағалау критерийлерін бірізді пішімде өңдеп, безендіріп шығарамын.

Қорытынды

Бұл ұсыныстар тоқсандық жиынтық бағалауды жүйелі жоспарлауға, оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерін нақтылауға, сондай-ақ тапсырмаларды дескрипторлар арқылы әділ бағалауға бағытталған. Материал құрылымы мұғалімге оқушылардың оқу жетістіктерін айқындап, кері байланыс беруді жеңілдетеді.