Отанға деген сүйіспешілік, оның өркендеуін еқызмет ету
Ермахан Гүлбану, 9-сынып, №148 мектеп-гимназия • Жетекшісі: Иманқұлова С.М.
Ұлттық патриотизмді біржақты түсіну мәселесі
Қазіргі мектеп оқушылары арасында ұлттық патриотизм ұғымын біржақты түсіну жиі кездеседі. Көпшілік оқушыдан «патриотизм деген не?» деп сұрасаңыз, «еліне, жеріне сүйіспеншілік» деп жауап береді. Алайда тек еліне, жеріне, айналасына сүйіспеншілікпен қарау бұл ұғымның мазмұнын толық ашпайды.
Өйткені Отанға, туған жерге, елге, жақын жандарға жалаң сүйіспеншілікті патриот болмай-ақ дамытуға болады — бұл әрбір адамға тән гуманистік қасиет. Ал патриоттық — Отанды сүюмен қатар, елдің дамуы мен гүлденуіне үлес қосу, ғылым мен инновацияны игеру, нәтижеге ұмтылу және Отан алдындағы жауапкершілікті терең сезіну.
Патриотизмнің кең мағынасы
Патриотизм — бұл өз халқына берілгендік, оның мүддесі үшін кез келген құрбандық пен ерлік жасауға дайын болу. Ұлт мақтанышы, ел патриоты Бауыржан Момышұлы патриотизмді былай сипаттайды:
«Патриотизм — Отанға деген сүйіспеншілік; жеке адамның аман-саулығының қоғамдық және мемлекеттік қауіпсіздікпен тікелей байланыстылығын сезіну; өзіңнің мемлекетке тәуелді екеніңді мойындау; мемлекетті нығайту — жеке адамды күшейту екенін түсіну. Қысқасы, патриотизм — мемлекет ұғымын жеке адамның өткенімен, бүгінімен және болашағымен байланыстырған тұтастық».
Бауыржан Момышұлының өзі де Отаны үшін жанын аямаған, Ұлы Отан соғысында аты аңызға айналған батыр. Қиын-қыстау кезеңдерде елін, жерін сүюдің, уәдеге беріктік танытудың үлгісін көрсетті. Сондықтан ұлттық патриотизм туралы сөз қозғалғанда, көпшілік ең алдымен оның тұлғасын еске алады. Оны тек қазақ халқы ғана емес, өзге ұлт өкілдері де патриотизмнің эталоны ретінде құрметтейді.
Қазіргі заман үлгісі: азаматтық мінез бен шындықты айту
Бүгінгі таңда ұлт патриоты ретінде Мұхтар Шахановты атауға болады. Ақынның тура сөйлеп, шындықты тайсалмай айтуы, ешкімнен қаймықпай азаматтық ұстанымын қорғауы — жастарға үлгі. Кейде бір жерде біртүрлі, сыртқа шыққанда басқаша сөйлейтін буынға да бұл — ой салатын сабақ.
Мұхтар Шахановтың мемлекеттік тіл туралы пайымды ойлары көптің көкейінде жүргенімен, оны ашық айтуға екінің бірі бара бермейді. Ал ол денсаулығы сыр бергеніне қарамастан, өз сөзін батыл жеткізіп келеді. Уақыт бәрін өз орнына қояды, келер ұрпақ лайықты баға береді деген сенім бар.
«Мемлекет маған не береді?» емес, «Мен мемлекетке не беремін?»
Әрбір азаматтың ойлау жүйесі «мемлекет маған не береді?» деген сұрақтан гөрі «мен мемлекетке не бере аламын?» деген ұстанымға құрылуы керек. Осы тұрғыдан алғанда, мектеп оқушысының ұлттық патриотизмге қосар үлесі — сапалы білім алу, жоғары нәтижелерге жету, ата-анасының, мектебінің, тұрған ауданы мен қаласының, тіпті туған елінің сенімін ақтау.
Оқушы
Сабақты жауапкершілікпен оқып, білім сапасын арттыру арқылы қоғамға пайдалы негіз қалайды.
Студент
Терең білім жинақтап, кәсіби бағытта өзін дамытып, елдің зияткерлік әлеуетін күшейтеді.
Маман
Өз ісінің қыр-сырын жетік меңгеріп, адал еңбек ету арқылы ортаға ықпал етеді, өзгеріс әкеледі.
Кез келген ортада «мен патриотпын» деп дауыстап айту бұл ұғымның беделін автоматты түрде арттырмайды. Керісінше, әр адам өз ісін беріліп атқарып, қоғамдағы келеңсіздіктерге жол бермей, әділдік пен тәртіпті қолдаса — бұл патриотизмнің нақты көрінісі.
Мемлекеттік жастар саясаты және патриоттық құндылықтар
Елдің ертеңі — жастар. Сондықтан жастардың патриоттық сезімін арттыруға мемлекет тарапынан да айрықша мән беріліп келеді. Соның бір дәлелі — «Мемлекеттік жастар саясатының 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасы». «Болашаққа айқын жол» деп аталатын құжатта 2013–2015 және 2015–2020 жылдарға арналған кезең-кезеңімен жоспарланған міндеттер айқындалған. Онда білім беру, спорт, ауыл шаруашылығы және ғарыш технологиясын дамыту бағыттары қарастырылған.
Тұжырымдамада жастар үшін патриотизм сезімін сақтау мен нығайту — әлеуметтік мәртебесіне, саяси көзқарасына, этникалық тиесілілігіне және діни сеніміне қарамастан, ортақ әрі бұлжымас құндылық екені атап көрсетіледі. Сондай-ақ азаматтық сана-сезім көтерілмей, жоғары саяси мәдениет пен патриоттық әлеует қалыптаспай, елдің ауқымды жаңғыртылуында табысқа жету қиын екені тұжырымдалады.
Бағдарлама аясында табысты жас қазақстандықтың бейнесін қалыптастыруға, патриоттық құндылықтарды, мемлекеттік рәміздер мен мемлекеттік тілді насихаттауға бағытталған ауқымды жобалар жүзеге асырылады.
Қалыптасуы тиіс құндылықтар
- Адалдық пен парасаттылық, ар-намыс пен тектілік
- Қарапайымдылық, еңбексүйгіштік және өзгеге көмек көрсетуге дайын болу
- Еңбекке құрмет
- Дәстүрге адалдық, үлкенге құрмет, кішіге ізет
- Достық, өзара көмек және бірлік
- Қиындықтан қорықпау және табысқа ұмтылу
- Отанға сүйіспеншілік және оның өркендеуіне қызмет ету
Қорытынды: патриотизм — тәрбиедегі тұрақты құндылық
Әлемді автоматтандыру мен интернет кеңістігі кеңейген заманда ата-бабамыздың әділдігі мен мәмілегерлігіне, «бір ауыз сөзге тоқтаған» парасатына бүгінгі күн тұрғысынан баға беру маңызды. Ел мен жер дауын бейбіт жолмен, дипломатиялық келісіммен шешуге ұмтылған саяси мәдениетті ұлықтап, оны тәрбие құралына айналдыру — уақыт талабы.
Ертең ел тізгінін ұстайтын азамат — бүгінгі мектеп оқушысы. Замандастарымыздың бір бөлігі уақытын тек хат алмасу мен хабарлама жіберуге жұмсағаннан гөрі білімін шыңдайтын жобаларға қатысып, өз әлеуетін арттырса, бұл әрі өзіне, әрі қоғамға пайдалы болары анық. Сонда олар патриотизмді іс жүзінде сезініп, ел алдындағы жауапкершілігін терең түсінеді. Отанға құрмет пен сүйіспеншілік, адалдық пен борыш сезімі қалыптасады.
Санат: KZ портал — «Қазақша рефераттар жинағы»