Векторлық кескіндер

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар

Бұл әдістемелік ұсыныстар 6-сынып білім алушыларына арналған Информатика пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу үдерісінде мұғалімге көмек құралы ретінде әзірленген.

Нормативтік негіз

Ұсыныстар қазақ тілінде оқытылатын негізгі орта мектептің (5–9-сыныптар) Информатика пәні бойынша оқу бағдарламасы мен оқу жоспарына сәйкес дайындалған (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында).

Өткізу кезеңділігі

6-сыныпта жиынтық бағалау барлық төрт тоқсанда өткізіледі. Бөлім/ортақ тақырып бойынша тапсырмалар тоқсан мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Бағалау құжаттары

Жинақта бағалау критерийлері, дескрипторлар, рубрикалар және тоқсандық жиынтық бағалауға арналған спецификация (тапсырма үлгілері мен балл қою кестесі) берілген. Спецификация стандартталған және оны басшылыққа алу міндетті.

Мақсатты аудитория

Материалдар мұғалімдерге, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімдерінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектептік және өңірлік үйлестірушілерге, сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

Ұсыныстарды әзірлеу барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.

Мазмұны

1-тоқсан

  • Компьютерлік жүйелер мен желілер бөлімі бойынша жиынтық бағалау

2-тоқсан

  • Ақпаратты ұсыну бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • Компьютерлік графика бөлімі бойынша жиынтық бағалау

3-тоқсан

  • Компьютерлік ойындарды жасау бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • Компьютерлік ойынды құру бөлімі бойынша жиынтық бағалау

4-тоқсан

  • Мәтіндік құжатпен жұмыс бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тоқсандар бойынша бағалау құрылымы

1-тоқсан: Компьютерлік жүйелер мен желілер

Орындау уақыты: 20 минут

Оқу мақсаттары

  • 6.4.1.1 Эргономика міндеттерін ойластыру және шешу (жоғары деңгейде және тиімді болу үшін)
  • 6.1.1.1 Есептеу техникасының дамуының тарихы мен перспективасы туралы әңгімелеу

Бағалау критерийлері

  • Эргономика міндетін анықтайды
  • Есептеу техникасы буындарына сәйкес құрылғыларды анықтайды

Ойлау дағдылары: білу және түсіну, қолдану.

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Сөйлемді аяқтаңыз: «Эргономика — бұл …»
  2. 2. Суретті қарастырыңыз. Эргономика ережесі сақталмаған екі әрекетті көрсетіңіз:
    • Компьютермен жұмыс барысында жұмыс үстелінде тамақтануға болмайды.
  3. 3. Есептеуіш техника буындарында қолданылатын құралды анықтап, сәйкестік орнатыңыз: (I–IV буын ↔ электрондық шамдар, транзисторлар, интегралдық схема, процессор)
  4. 4. Құрылғылардың даму кезеңіне сәйкес шығу ретін анықтаңыз: (абак, арифмометр, аналитикалық машина, әмбебап есептеуіш машина)
  5. 5. Берілген сөздер мен сөз тіркестерін қолданып, бос орындарды толтырыңыз: (бірінші, үшінші, бесінші, эмоциялық, жасанды, интеллектуалды)

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

Эргономика міндетін және есептеу техникасы буындарына сәйкес құрылғыларды анықтауда қиналады.

Орташа деңгей

Негізгі ұғымдарды ажыратады, бірақ анықтауда және құрылғылардың даму ретін көрсетуде қателіктер жібереді.

Жоғары деңгей

Эргономика міндетін дұрыс анықтайды, есептеу техникасы буындарына сәйкес құрылғыларды дәл көрсетеді.

2-тоқсан: Ақпаратты ұсыну

Орындау уақыты: 20 минут

Оқу мақсаты

6.2.1.3 Ақпаратты беруші және қабылдаушы, сондай-ақ байланыс арналарына мысал келтіру.

Бағалау критерийлері

  • Ақпарат беруші мен қабылдаушыны анықтайды
  • Байланыс арнасын анықтайды

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Сурет бойынша ақпарат беруші мен қабылдаушыны анықтаңыз.
  2. 2. Сызбаға сүйеніп, ақпарат беруші → қабылдаушыға мысал келтіріңіз (Адам→Адам, Адам→Нысан, Нысан→Адам).
  3. 3. Іс-әрекеттің ақпарат берушіге не қабылдаушыға қатысты екенін белгілеңіз (тыңдады, айтты, дәмін татты, көрсетті).
  4. 4. Ақпарат түрлерін қабылдау әдістерімен сәйкестендіріңіз (көру, есту, иіс сезу, дәм сезу, сипап сезу).
  5. 5. Байланыс арналарының біржақты немесе екіжақты екенін анықтаңыз.

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

Ақпарат беруші/қабылдаушыны және байланыс арналарын ажыратуда қиналады.

Орташа деңгей

Негізгі сәйкестендіруді орындайды, бірақ мысал келтіруде және арна түрін айқындауда қателіктер кездеседі.

Жоғары деңгей

Ақпарат беруші/қабылдаушыны сенімді анықтайды, байланыс арналарын дұрыс ажыратады.

2-тоқсан: Компьютерлік графика

Орындау уақыты: 20 минут

Оқу мақсаты

6.2.2.2 Векторлық кескіндерді құру және өңдеу.

Бағалау критерийлері

  • Векторлық кескіндер құра алады
  • Векторлық кескіндерді өңдей алады

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Берілген векторлық кескінді салуға қолданылатын екі құрал-сайманды атаңыз.
  2. 2. Векторлық редакторда аққала суретін салу ретін жазыңыз.
  3. 3. Кескіннің неше қабаттан тұратынын және қолданылған құралдарды анықтаңыз.
  4. 4. Векторлық кескін салудың әрекеттер ретін орналастырыңыз (құралды таңдау, бұрыш санын анықтау, кескінді салу).
  5. 5. Командалар мен фигураларды сәйкестендіріңіз (тігінен айна көрінісі, сағат тіліне қарсы 90° бұру).

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

Векторлық кескін құру және өңдеу әрекеттерін таңдауда жиі қиналады.

Орташа деңгей

Құралды және реттілікті анықтайды, бірақ қабат саны, құрал-сайман және өңдеу командаларында қателіктер болуы мүмкін.

Жоғары деңгей

Кескінді дұрыс құрастырады, қабаттарды түсінеді және өңдеу командаларын дәл қолданады.

3-тоқсан: Компьютерлік ойындарды жасау

Орындау уақыты: 20 минут

Оқу мақсаттары

  • 6.3.2.1 Есептің шешімін кезең-кезеңімен талдау
  • 6.3.2.2 Алгоритмді блок-схема түрінде ұсыну

Бағалау критерийлері

  • Ойын ортасында есепті шешу кезеңін анықтайды және талдайды
  • Есеп шартына сәйкес блок-схема құрады

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. «Ыдысқа алма жинау» ойынына қажетті спрайттарды анықтаңыз.
  2. 2. Ойын үшін сахна мен кейіпкерлердің эскизін салыңыз.
  3. 3. Жоба атауы өзгерген жағдайда жеміс түрлерін көбейту әрекетін сипаттаңыз.
  4. 4. Скрипт бойынша блок-схема құрыңыз.
  5. 5. «Шелек толғанша қайтала → шелекке бір стақан су құй» алгоритміне блок-схема құрыңыз.

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

Кезеңдерді анықтау, сахна/спрайттарды таңдау және блок-схема құруда қиналады.

Орташа деңгей

Жалпы құрылымды түсінеді, бірақ блок түрлерін (шарт, цикл, әрекет) таңдауда қателіктер жіберуі мүмкін.

Жоғары деңгей

Есепті кезеңдерге дұрыс бөледі, ойын құрылымын негіздейді және блок-схеманы дәл құрады.

3-тоқсан: Компьютерлік ойынды құру

Орындау уақыты: 20 минут

Оқу мақсаттары

  • 6.3.1.1 Ойын ортасында программалау сценарийін жасау және жүзеге асыру
  • 6.3.3.1 Программа ортасында қателерді табу және түзету

Бағалау критерийлері

  • Программалау сценарийін жүзеге асырады
  • Қателерді табады және түзетеді

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. «Ұшып жүретін жарқанат» ойынына сәйкес интерфейс эскизін жасаңыз.
  2. 2. Жарқанатқа арналған екі костюмді сипаттаңыз.
  3. 3. Оңға және солға ұшу командаларын анықтаңыз.
  4. 4. Берілген сөздік алгоритм бойынша скрипт жазыңыз: «Бағдарлама іске қосылғанда — әрдайым: Space Unicorn дыбысын соңына дейін ойнат, 1 секунд күт».
  5. 5. Берілген скрипттен шартқа сәйкес келмейтін қатені табыңыз және түзету жолын ұсыныңыз.
  6. 6. Қате скрипттегі командаларға байланысты қателерді түзетіп, дұрыс нұсқасын көрсетіңіз.

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

Сценарийді жүзеге асыру және қателерді табу/жөндеу үдерісінде жүйелі қолдауды қажет етеді.

Орташа деңгей

Негізгі командаларды қолданады, бірақ бағыт командалары, алгоритмді скриптке айналдыру және қате түзетуде дәлсіздіктер болуы мүмкін.

Жоғары деңгей

Сценарийді дұрыс құрып іске асырады, қателерді дәл анықтап, тиімді түзетеді.

4-тоқсан: Мәтіндік құжатпен жұмыс

Орындау уақыты: 20 минут

Оқу мақсаттары

  • 6.2.2.1 Сілтемелерді ұйымдастыру (гиперсілтемелер, мазмұн, атау, түсіндірме)
  • 6.4.2.1 Авторлық құқық және плагиат ұғымдарын түсіндіру
  • 6.4.2.2 Авторға сілтеме беру арқылы ақпаратты сүйемелдеу

Бағалау критерийлері

  • Құжатқа сілтемелерді, түсіндірмелерді және гиперсілтемелерді қолданады
  • Сілтеме түрлерін салыстырады
  • Авторлық құқық пен плагиаттың қолданылу аясын көрсетеді

Тапсырмалар (үлгі)

  1. 1. Берілген сөйлемдегі «1» және «2» белгілерінің қолданылу мақсатын анықтаңыз.
  2. 2. Интернеттен алынған ақпарат авторы анықталмаған жағдайда құжаттың көшірме еместігін дәлелдейтін әрекетті көрсетіңіз.
  3. 3. Құжат ішіндегі орынға гиперсілтеме орнату қадамдарын толықтырыңыз:
    • 1) …
    • 2) Тышқанның оң жақ батырмасын басу
    • 3) …
    • 4) …
    • 5) …
    • 6) OK батырмасын басу
  4. 4. Белгішелерді салыстырып, ұқсастығы мен айырмашылығын жазыңыз.
  5. 5. Мәтіндегі гиперсілтемені көрсетіп, оның қолданылу мақсатын түсіндіріңіз:

    Мәтіннің бірегейлігін тексеру: https:textantiplagiat

  6. 6. «Авторлық құқық» және «плагиат» ұғымдарын қолдану жағдайларына мысал келтіріңіз.

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

Сілтемелерді қолдану, түрлерін салыстыру және авторлық құқық/плагиат түсініктерін ажыратуда қиналады.

Орташа деңгей

Негізгі әрекеттерді орындайды, бірақ гиперсілтеме орнату қадамдарын және сілтемелер айырмашылығын түсіндіруде қателіктер болуы мүмкін.

Жоғары деңгей

Сілтемелерді дұрыс қолданады, түрлерін нақты салыстырады және авторлық құқық пен плагиаттың қолданылу аясын сенімді түсіндіреді.