Қазақстан халқының көп ұлттылығы менің ойымда киіз үй бейнесінде көрініс тапты
Киіз үй бейнесі: көпұлтты Қазақстанның символы
Қазақстан халқының көпұлттылығы менің ойымда киіз үй бейнесі арқылы көрініс табады. Керегенің кеңдігі — қазақ жерінің кеңдігімен бірге, халқымыздың да көңілінің кеңдігін аңғартады. Шаншылған уықтар — сан алуан этностың бір елде өмір сүріп жатқанын білдірсе, шаңырақ — қыран самғаған бейбіт аспанның нышанындай.
Уықтардың бәрі бірдей жұмылып, шаңыраққа тірелуі бірлік пен ынтымақты, өзара құрмет пен достықты дәріптейді. Кешегі күні көшпелі тіршілік кешкен қазақ елі бүгін тәуелсіздігін алған егемен мемлекетке айналды. Қиын сын сағаттарда еліміз тарыдай шашылмай, жұдырықтай жұмылып, ауызбіршіліктің туын биік ұстады.
Негізгі ой
Киіз үйдің құрылымы — ел бірлігінің көркем моделі: кереге — кеңдік, уық — саналуандық, шаңырақ — ортақ бейбіт көк.
Басты құндылық
Татулық пен келісім — еліміздің ең үлкен байлығы және тұрақты дамудың тірегі.
Бір шаңырақ астындағы ортақ Отан
Бейбітсүйгіш халқымыз 130-дан астам этнос өкілдерімен бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып, қырықпышақ болмай, тату-тәтті ғұмыр кешіп келеді. Қазақстан — өзге ұлт өкілдері үшін де Отан, олардың ұрпағының кіндік қаны тамған қасиетті мекен.
Осы этностармен қоян-қолтық араласып, түсіністік танытып, достығымызды жарастыра білуіміз; қиын-қыстау шақта бір үзім нанды бірге бөлісуіміз; тереземіз тең, керегеміз кең болып, бір шаңырақтың астында өмір сүруіміз — еліміздің ең басты байлығы.
Айрықша екпін
Ынтымақ — тек ұран емес, күнделікті өмірдегі өзара сыйластық, ортақ жауапкершілік және ел тағдырына ортақ қызмет.
Қазақстан халқы Ассамблеясы: келісім мәдениетінің тірегі
Тарихи белестер
- 1992 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Тәуелсіздіктің бірінші жылдығына арналған Қазақстан халықтарының форумында Ассамблея құру идеясын алғаш рет ұсынды.
- 1995 жылғы 1 наурызда Мемлекет басшысының Жарлығымен Қазақстан халқы Ассамблеясы консультативті-кеңесші орган ретінде құрылды.
- 2008 жылғы 20 қаңтарда Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы, әлемде баламасы жоқ заңға қол қойылды.
Менің түсінігім
Бұл заңның негізгі түйіні — Қазақстандағы барлық этнос өкілдерін ортақ мақсатқа жұмылдырып, ынтымақты, ауызбіршілікті және тұрақтылықты сақтау, ел дамуына үлес қосу.
Әр азамат өзгенің құқығын аяққа таптамай, тіліне, дініне, салт-дәстүріне және мәдениетіне құрметпен қарап, оларды дамытуға жағдай жасауға тиіс.
Үлгі болар тәжірибе
Ассамблея — адамгершілікке сүйенген бірлікті сақтаудың ерекше үлгісі. Ұлт пен ұлттың, дін мен діннің арасындағы даулы мәселелерді бейбіт жолмен шешуде Қазақстан өзге елдерге үлгі көрсете алды. Бұл — қоғамдағы сана-сезімнің кемелденуінің белгісі.
1 мамыр — Қазақстан халқының бірлігі күні
1995 жылғы 18 қазанда Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 1 мамыр — Қазақстан халқының бірлігі күні болып жарияланды. Бұл мереке 1996 жылдан бері аталып келеді.
Баршамызға ортақ мейрамды бір шаңырақтың астында салт-дәстүрімізді, әдебиетімізді, мәдениетімізді, тілімізді және ұлттық болмысымызды дәріптеп, асыға күтіп, құшақ жая қарсы аламыз. Шар мен жалауды желбіретіп, ұлттық нақыштағы киім киіп, ұлттық тағамдарымызды насихаттап, ерекше көңіл-күймен тойлаймыз.
Бұл күн — ел ішіндегі татулыққа, ынтымаққа, бірлікке шақырып, ұлттар арасындағы сүйіспеншілік пен достықты нығайтатын мерейлі мереке.
Татулық
Көршімен келісім — күнделікті тыныш өмірдің іргетасы.
Ынтымақ
Ортақ мақсатқа жұмылу — қиындықты еңсерудің жолы.
Бірлік
Бір шаңырақ астындағы береке — мемлекет қуатының өлшемі.
Даналықтан сабақ: ауызбіршіліктің күші
Ахмет Байтұрсынұлының «Аққу, шортан һәм шаян» мысалында үшеуінің жүкті үш жаққа тартқаны — бірікпегеннің, ауызбіршілікті сақтамағанның зардабын көрсетеді. Өкінішке қарай, берекесі қашып, тоз-тоз болып, елдігін жоғалтқан мемлекеттер де бар.
Ал, шүкір, көпұлтты Қазақстан халқы бірлік пен достықты сақтап, қоғамға пайдасын тигізіп, ел дамуына үлес қосып келеді.
Төле би мен шыбық туралы ғибрат
Ұлт бірлігін сақтау туралы Төле бидің өмірінен жеткен бір өнегелі оқиға бар. Бірде Төле би әкесінен: «Қалай еткенде бірлік болады, оның күші қандай?» — деп сұрайды.
Әкесі (Әлібек би) бір бума шыбық алдыртып, оны сындыруды көрсетеді. Байланған шыбықты Төле би олай-бұлай иіп, сындыра алмайды. Содан соң әкесі шыбықтарды бір-бірлеп сындыруды тапсырады. Төле би байлауды шешіп, шыбықтарды жеке-жеке оп-оңай сындырып шығады.
Сонда Төле би мәнін түйіндейді: «Ынтымағы мықты елді жау да, дау да ала алмайды. Ал бірлігі жоқты жау да, дау да оңай алады». Әкесі разы болып: «Ел билеу үшін алдымен елді ауызбірлікке, ынтымаққа шақыра біл. “Бақ қайда барасың?” десе, “ынтымаққа барамын” дегеннің мәні осы», — деп өсиет айтады.
Бүгінгі түйін
Бүгін біз бір-бірлеп сынған шыбықтай әлсіздікке емес, бір бума шыбықтай берік бірлікке сүйенген елміз. Төле би заманда армандалған ынтымақ пен татулық көпұлтты тәуелсіз мемлекет жағдайында шынайы өмір шындығына айналды.
Қорытынды
Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні — Қазақстанның берекесі мен баянды бағы оның көпұлтты халқының татулығында. «Қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған» бейбіт күннің бағасын білу — әрқайсымыздың ортақ парызымыз.
Бұл — Қазақстан халқының бірлігінің шынайы көрінісі, ортақ шаңырақтың берік тұғыры.