Ежелгі көшпелілердің материалдық мәдениеті
Жалпы мәлімет
Сынып
5-сынып
Жылдық көлем
68 сағат
Апталық жүктеме
2 сағат
Құрылымы
4 тоқсан
Бұл күнтізбелік-тақырыптық жоспар 5-сыныпта «Ежелгі Қазақстан тарихы» бөлімдерін жүйелі түрде меңгертуге арналған. Әр тақырып зерттеу сұрағы арқылы ойлануға, дәлелдеуге және тарихи деректермен жұмыс істеуге бағытталған.
1-тоқсан: 5.1A — Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі (18 сағат)
Тоқсан мазмұны ежелгі дәуірлерге кіріспеден басталып, тас дәуірі тұрақтары, шаруашылықтағы өзгерістер, Ботай мәдениеті, металлургияның пайда болуы және археологиялық ескерткіштер арқылы қорытындыланады.
Кіріспе сабақ (1 сағат)
Зерттеу сұрағы
Қазақстанның ежелгі тарихында нелер оқытылады?
Ежелгі Қазақстан тарихына жалпы шолу.
Алғашқы адамдардың өмірі (3 сағат)
Зерттеу сұрағы
Алғашқы адамдар қалай өмір сүрді?
Оқу мақсаттары
- 5.1.1.1 — алғашқы адамдардың антропологиялық белгілерін сипаттау
- 5.1.2.1 — алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін шығармашылық түрде көрсету
Қазақстан аумағындағы тас дәуірінің тұрақтары (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Археологтар Қазақстан жерінен тас дәуіріне жататын қандай олжаларды тапты?
Оқу мақсаттары
- 5.2.3.1 — қазақстандық ғалымдардың археологиялық жаңалықтарын білу
- 5.2.2.1 — археологиялық ескерткіштерді сипаттау
- 5.4.2.1 — еңбек құралдары мен қару түрлерін сипаттау
Шаруашылықтағы өзгерістер және еңбек құралдарының жетілдірілуі (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Мезолит пен неолит дәуірлерінде алғашқы адамдардың өмірі қалай өзгерді?
Оқу мақсаттары
- 5.4.1.1 — ежелгі адамдардың кәсібін сипаттау
- 5.4.2.1 — еңбек құралдары мен қару түрлерін сипаттау
Ботай мәдениеті (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Неліктен ботайлықтарды жылқыны алғаш қолға үйретушілер деп атайды?
Оқу мақсаты
- 5.4.1.1 — ежелгі адамдардың кәсібін сипаттау
Қазақстан аумағында металлургияның пайда болуы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Қазақстан жерінде металды өндіру ежелгі адамдардың өмірін қалай өзгертті?
Оқу мақсаты
- 5.4.2.2 — металл өндірісінің жетілуі шаруашылық салаларына қалай ықпал еткенін түсіндіру
Андронов және Беғазы-Дәндібай мәдениеттері (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Қазақстандағы қола дәуірі ескерткіштерінің қандай ерекшеліктері бар?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.2 — археологиялық деректерге сүйене отырып, андронов және беғазы-дәндібай мәдениеттерінің белгілерін анықтау
- 5.2.2.5 — Ә. Марғұланның Қазақстан археологиясының дамуына қосқан үлесін айқындау
Қазақстанның жартас суреттері (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Тасқа салынған суреттер ежелгі адамдардың дүниетанымын қалай бейнелейді?
Оқу мақсаттары
- 5.2.1.1 — алғашқы адамдардың наным-сенімдерін сипаттау
- 5.2.2.1 — археологиялық ескерткіштерді сипаттау
Қорытынды: «Ежелгі адамдардың өміріне саяхат» (2 сағат)
Оқу мақсаты
5.1.2.1 — алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін шығармашылық түрде көрсету
2-тоқсан: 5.2A — Ежелгі көшпелілер өмірі (9 сағат)
Қазақстан аумағында темірдің игерілуі (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Темір өндіру адам өмірін қалай өзгертті?
Оқу мақсаты: 5.4.2.2 — металл өндірісінің жетілуі шаруашылық салаларына қалай ықпал еткенін түсіндіру.
Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Көшпелі мал шаруашылығы неліктен шаруашылықтың негізгі түріне айналды?
Оқу мақсаттары
- 5.4.1.2 — көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуын түсіндіру
- 5.2.2.6 — көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін білу
Ежелгі көшпелілердің материалдық мәдениеті (3 сағат)
Зерттеу сұрағы
Көшпелілер баспанасының ерекшелігі неде?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.3 — ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау
- 5.2.2.6 — көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін түсіну
Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Көшпелілердің қандай салт-дәстүрлері бүгінгі күнге дейін сақталды?
Оқу мақсаты: 5.2.1.2 — ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау.
2-тоқсан: 5.2B — Сақтар (5 сағат)
Сақтар туралы тарихи мәліметтер (3 сағат)
Зерттеу сұрағы
Қандай дереккөздер сақтар туралы мәлімет береді?
Оқу мақсаттары
- 5.3.1.1 — картадан тайпалық одақтардың орналасуын көрсету
- 5.3.1.2 — ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру
«Алтын адам» археологиялық олжасы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Есік обасынан табылған «Алтын адам» кім болды?
Оқу мақсаттары
- 5.2.3.1 — қазақстандық ғалымдардың археологиялық жаңалықтарын білу
- 5.2.2.4 — Есік обасынан табылған «Алтын адам» олжасының ерекшеліктерін анықтау
- 5.2.1.2 — ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау
3-тоқсан: 5.3A — Сақтар (12 сағат)
Шілікті және Бесшатыр патша қорғандары (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Неліктен Шілікті мен Бесшатыр «патша қорғандары» деп аталады?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.1 — археологиялық ескерткіштерді сипаттау
- 5.1.2.2 — әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру
- 5.2.1.2 — ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау
Берел қорғандары (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Берел қорымынан табылған олжалар сақтардың мәдениетін қалай сипаттайды?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.1 — археологиялық ескерткіштерді сипаттау
- 5.2.1.2 — ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау
- 5.2.2.3 — ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау
Тасмола археологиялық мәдениеті (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
«Мұртты обалардың» ерекшелігі неде?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.1 — археологиялық ескерткіштерді сипаттау
- 5.2.1.2 — ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау
Сақ патшайымы Томирис (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Тарихи деректерде Томиристің бейнесі қалай сипатталған?
Оқу мақсаты: 5.3.2.1 — Қазақстан аумағындағы ерте көшпелілердің халықаралық сахнадағы орнын анықтау.
Шырақтың ерлігі (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Сақтар тәуелсіздік үшін қалай күресті?
Оқу мақсаты: 5.3.2.1 — Қазақстан аумағындағы ерте көшпелілердің халықаралық сахнадағы орнын анықтау.
Сақтардың Александр Македонскийге қарсы күресі (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Неліктен Александр Македонскийдің сақтарға жасаған жорығы сәтсіз аяқталды?
Оқу мақсаты: 5.3.2.1 — Қазақстан аумағындағы ерте көшпелілердің халықаралық сахнадағы орнын анықтау.
3-тоқсан: 5.3B — Үйсіндер мен қаңлылар (8 сағат)
Үйсіндер туралы жазба деректер (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Қытай авторлары үйсіндердің өмірін қалай сипаттады?
Оқу мақсаттары
- 5.3.1.2 — ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру
- 5.1.2.2 — әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру
- 5.3.2.2 — алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау
Қаңлылардың қалалық мәдениетінің дамуы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Қаңлыларда қала мәдениетінің дамуы немен байланысты?
Оқу мақсаттары
- 5.4.2.3 — Ұлы Жібек жолының пайда болуын түсіндіру
- 5.3.2.2 — алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау
Қаңлылардың қоғамдық құрылысы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Сыма Цянь қаңлы қоғамын қалай сипаттады?
Оқу мақсаттары
- 5.1.2.2 — әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру
- 5.3.1.2 — ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру
Үйсіндер мен қаңлылардың материалдық және рухани мәдениеті (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Үйсіндер мен қаңлылар мәдениетінің ерекшеліктері қандай?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.3 — ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау
- 5.2.2.6 — көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін түсіну
4-тоқсан: 5.4A — Ғұндар (8 сағат)
Ғұн тайпаларының бірігуі (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Неліктен Мөде шаньюй «Жер — мемлекеттің негізі» деді?
Оқу мақсаттары
- 5.1.1.3 — ғұндардың қоныс аудару бағыттарын тарихи картадан көрсету
- 5.3.1.2 — ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру
Ғұндардың көрші мемлекеттермен қарым-қатынастары (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Ғұндар мен Ұлы Қытай қорғанының салынуы арасында қандай байланыс бар?
Оқу мақсаты: 5.3.2.2 — алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау.
Ғұндардың Батысқа қоныс аударуы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Ғұндардың Батысқа қоныстануы қандай өзгерістерге әкелді?
Оқу мақсаты: 5.1.1.3 — ғұндардың қоныс аудару бағыттарын тарихи картадан көрсету.
Аттила және оның жаулаушылық жорықтары (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Ежелгі авторлар Аттилаға қандай баға береді?
Оқу мақсаттары
- 5.1.1.3 — ғұндардың қоныс аудару бағыттарын тарихи картадан көрсету
- 5.3.2.2 — алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау
4-тоқсан: 5.4B — Сарматтар (4 сағат)
Сарматтардың қоғамдық құрылысы мен шаруашылық өмірі (2 сағат)
Зерттеу сұрақтары
Сармат қоғамы несімен ерекшеленеді?
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.1 — археологиялық ескерткіштерді сипаттау
- 5.2.2.3 — ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау
- 5.3.1.1 — картада тайпалық одақтардың орналасуын көрсету
- 5.1.2.2 — әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру
Сарматтардың саяси тарихы (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Сарматтар қандай мемлекеттермен қарым-қатынаста болды?
Оқу мақсаты: 5.3.2.1 — Қазақстан аумағындағы ерте көшпелілердің халықаралық сахнадағы орнын анықтау.
4-тоқсан: 5.4C — Ежелгі Қазақстан тарихына шолу (4 сағат)
Ежелгі Қазақстан адамдарының антропологиялық тұрпаты (2 сағат)
Зерттеу сұрағы
Ежелгі Қазақстан адамдарының антропологиялық тұрпаты қалай өзгерді?
Оқу мақсаты: 5.1.1.2 — Ежелгі Қазақстан адамдарының антропологиялық тұрпатын анықтау.
Қорытынды: «Ежелгі Қазақстанға саяхат» (2 сағат)
Оқу мақсаттары
- 5.4.1.1 — ежелгі адамдардың алғашқы кәсібін сипаттау
- 5.4.1.2 — көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуын түсіндіру
- 5.4.2.1 — еңбек құралдары мен қару түрлерін сипаттау
- 5.4.2.3 — Ұлы Жібек жолының пайда болуын түсіндіру