БОЛАШАҚ ҰРПАҒЫМЫЗ ҮШІН 5 МИНУТЫҢЫЗДЫ БӨЛІП, СОҢЫНА ДЕЙІН ОҚЫП ШЫҒУЫҢЫЗДЫ СҰРАЙМЫН

Болашақ ұрпақ үшін

5 минутыңызды бөліп, соңына дейін оқып шығуыңызды сұраймын.

Сұрақ
Қазіргі таңда бала тәрбиесіне көңіліңіз тола ма?
Сұрақ
Балаларымызды дұрыс тәрбиелей алып жүрміз бе?
Сұрақ
Тәрбиесіне жеткілікті көңіл бөліп жүрміз бе?

Осы сұрақтарға іштей ойланып, өзіңізге шынайы жауап беріп көріңіз. Төменде мен тәжірибемнен түйген ойларыммен бөлісемін.

Материалдық қамқорлық пен тәрбиенің арасы

Қоғамда ата-аналардан «Бала тәрбиесі дегенді қалай түсінесіз?» деп сұрасаңыз, көбіне мынадай жауап естисіз: «Қарны тоқ, көйлегі көк, ел қатарлы өмір сүріп жатыр — басқа не керек?»

Иә, баланың жағдайын жасау — ата-ананың маңызды міндеті. Көпшілігіміз өзіміз қиналсақ та, баламыз ұялмасын деп қалаған телефонын алып беруге дайынбыз. Тіпті, «соңғы киімімді сатсам да оқытамын, қатарыңнан қалдырмаймын» дейтін ата-аналар да бар.

Бұл — жауапкершілік пен қамқорлықтың белгісі. Бірақ тәрбие тек осынымен шектеліп қалса, күткен нәтижеге әрдайым жеткізбейді.

Неге бала «бөтен» болып кетеді?

Балалар өсе келе ата-ананың үміті ақталмай қалғандай әсер пайда болады: «Балам үмітімді ақтамады», «Мені жерге қаратты» деп ренжиміз. Әсіресе өтпелі кезеңде баламен тіл табысу қиындап, оны түсінбейтін, тіпті тани алмайтындай күйге түсеміз.

Жиі қойылатын ішкі сұрақ

«Кеше ғана мәпелеп өсірген балапанымыз қалайша бүгін бөтенімізге айналды?»

Негізгі себептердің бірі

Бала тәрбиесі ұғымын қате түсіну: ата-аналық борышты тек материалдық қажеттіліктерді өтеумен шектеу.

Бала — жеке тұлға

Тәрбие жүйесі баланың ішкі жан дүниесін, сезімін, ой әлемін ескергенде ғана берік болады. Баланы жеке тұлға ретінде қабылдамай, оның өзіне тән өмірі бар екенін елемесек, уақыт өте байланыс әлсірей бастайды.

1

«Бала ғой, не түсінеді?» деген жаңсақ түсінік

Мұндай сөздер баланың сезімін жоққа шығарады. Ал сезімі еленбеген бала өз ойын ішке жинайды, нәтижесінде ата-анамен эмоционалдық байланыс әлсірейді.

2

Қате ұғымдар — тәрбиенің көзге көрінбейтін жарасы

Біз «дұрыс» деп ойлайтын кейбір әрекеттер педагогикалық тұрғыдан, баланың сезімі тұрғысынан қате болуы мүмкін. Сол себепті қате ұғымдардың ара-жігін ажырата білу маңызды.

3

Саналы ата-ана болу — үйренілетін өнер

Жаттанды түсініктен бас тартып, педагогикаға сай тәрбие жүйесін қалыптастыру үшін ата-ана бола алу өнерін саналы түрде меңгеру қажет.

Алдын алу: «ауруды жасырмай, ем іздеу»

Барлық мүмкіндікті толық пайдалануымыз керек: мәселені жасырып қалмай, шешімін іздеп, нақты қадамға көшу маңызды. Тіпті, «ауырғанша ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» қағидасы бала тәрбиесінде де өзекті.

Неліктен бұл тек бір отбасының шаруасы емес?

Бала тек үйде ғана емес, қоғамда да өседі. Сондықтан біз өмір сүріп жатқан орта, адамдардың көзқарасы, жалпы құндылықтар жүйесі де тәрбиенің бір бөлігі. Сол үшін айналаңыздағы ата-аналарды да саналы әрекетке, ұлттық құндылықтармен тәрбиелеуге шақыру маңызды.

Ізденіс мәдениеті және ортақ жауапкершілік

Бала тәрбиесіне қатысты пайдалы «қазына» тапсаңыз, оны жақындарыңызбен бөлісіңіз. Мүмкіндік болса, таныс-туысты да ізденіске, саналы қадамға жетелеңіз. Өйткені мықты орта — мықты ұрпақтың тірегі.

Күнделікті телеграм кеңестері

«Бақытты отбасы» отбасылық кеңес орталығы ұсынатын күнделікті кеңестер әр ата-ана мен болашақ ата-анаға пайдалы әдетке айналуы тиіс. Күн сайын бір кеңес алып отырсаңыз, балаңызбен қарым-қатынасыңызды реттеуге елеулі көмегі тиеді.

Семинарлар

Орталық ұйымдастыратын семинарлардың да рөлі ерекше. Жаңсақ түсініктерден арылып, саналы әрекеттің белгісі ретінде семинарларға белсенді қатысуға шақырамын.

Қорытынды ой

Балаларымыз — ертең оратын егісіміз, жинайтын жемісіміз. Ертең өкінгіңіз келмесе, бүгін балаңызға ерекше көңіл бөліңіз.

Елжас Ертайұлы
«Бақытты отбасы» отбасылық кеңес орталығының құрушысы