Құқықтық мемлекет
Қазақстан Республикасының конституциялық құрылымы мен мазмұны
Бұл сабақта Конституцияның мемлекет өміріндегі рөлі, Қазақстандағы конституциялық дамудың негізгі кезеңдері және 1995 жылғы Конституцияның құрылымы мен мазмұны жүйелі түрде қарастырылады. Материал оқушылардың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға және азаматтық белсенділігін нығайтуға бағытталған.
Білімділік
ҚР Конституциялық құрылымы мен мазмұны туралы нақты мәлімет беру.
Тәрбиелік
Қоғамдық заңдар мен нормаларды сақтауға құрмет сезімін қалыптастыру.
Дамытушылық
Құқықтық мәдениетті дамыту, жасөспірімдердің азаматтық белсенділігін күшейту.
Негізгі ұғым
Конституция — қоғамдық және мемлекеттік құрылыс негіздерін, мемлекеттік органдар жүйесін, олардың құрылу тәртібі мен қызметін, сондай-ақ азаматтардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын мемлекеттің Негізгі заңы.
Сабақтың көрнекілігі мен дереккөздері
- Көрнекілігі: интерактивті тақта, тірек сызбалар.
- Пайдаланылған әдебиеттер: Қазақстан Республикасының Конституциясы (1995 ж., 30 тамыз); «Адам. Қоғам. Құқық» 9-сынып оқулығы.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгелдеу, назарын сабаққа аудару, жұмыс ырғағын қалыптастыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: «Құқықтық мемлекет».
- 1Құқық дегеніміз не?
- 2Құқықтық мемлекеттің ең басты әрі айқын белгісін атаңыз.
- 3Құқықтық мемлекеттің маңызды белгілерінің бірін түсіндіріңіз.
- 4Мемлекеттік билік неше тармақтан тұрады?
- 5Соттардың тәуелсіздігі нені білдіреді?
- 6ҚР Президентінің «Құқықтық жаппай оқытуды жүзеге асыру жөніндегі шаралар туралы» Жарлығы қашан қабылданды?
3) Жаңа сабақты түсіндіру
Жоспар
- Конституция — мемлекеттің Негізгі заңы.
- 1993 жылғы Конституция.
- 1995 жылғы Конституция.
- Құрылымы мен мазмұны.
- Конституцияның жоғары заңдық күші.
1991 жылы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі туралы» Конституциялық заңды қабылдады.
1993 жылы 28 қаңтарда тәуелсіз Қазақстан Республикасының алғашқы Конституциясы қабылданды.
1995 жылы 30 тамызда бүкілхалықтық референдум арқылы Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
1995 жылғы Конституцияның көлемі
9 тарау, 98 бап.
1) Жалпы ережелер
Мемлекеттің негізгі қағидаттары мен конституциялық негіздері.
2) Адам және азамат
Құқықтар, бостандықтар және міндеттер.
3) Президент
Президенттің мәртебесі, өкілеттігі, жауапкершілігі.
4) Парламент
Заң шығарушы органның құрылымы мен қызметі.
5) Үкімет
Атқарушы биліктің ұйымдастырылуы.
6) Конституциялық Кеңес
Конституциялық бақылау тетіктері.
7) Соттар және сот төрелігі
Сот жүйесі, төрелік қағидалары.
8) Жергілікті басқару
Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару.
9) Қорытынды және өтпелі ережелер
Қолданылу тәртібі, өтпелі нормалар.
4) Жаңа сабақты бекіту
1-тапсырма: сөйлемді толықтырыңыз
Қазақстан Республикасы өзін ... ..., ..., ... мемлекет ретінде орнықтырады, ал оның ең қымбат қазынасы — ..., ... мен ....
Нұсқау: Конституцияның жалпы қағидаттарына сүйеніңіз.
2-тапсырма: сызбаны толтырыңыз
«Конституция тараулары» тақырыбындағы сызбаға 9 тарауды ретімен жазыңыз.
3-тапсырма: «Тарихқа саяхат»
- 1«Қасым ханның қасқа жолы» неше бөлімнен тұрды?
- 2Қасым ханнан кейін құқықтық жүйені дамытуға үлес қосқан қай хан?
- 3Тәуке ханның «Жеті жарғысында» қандай жаңа құқықтық ережелер болды?
4-тапсырма: сәйкестендіріңіз
1995 жыл
Қазақстан Республикасының Конституциясы қабылданды.
1991 жыл
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігі туралы заң қабылданды.
2007 жыл
Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Қорытынды
Сабақ соңында оқушылардың білім деңгейі бағаланып, қорытынды баға күнделікке қойылады.
Үй тапсырмасы
- «Қазақстан Республикасының Конституциясының құрылымы мен мазмұны» тақырыбы бойынша түсінік айту.
- Конституцияның қандай бөлімдерден (тарақтардан) тұратынын дәптерге жазу.
Санаты және дереккөз
Санат: Қазақша ашық сабақтар жинағы
Дереккөз: http://wwwsabak910-tamyz_30_sabak.html