Педагогикалық технологияның мақсаттары
Авторы: Идрисова Бибінұр Жанаманқызы
Ақтөбе облысы, Байғанин ауданы, Баршақұм ауылы, Баршақұм орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі
Педагогикалық технологиялардың оқыту үдерісіндегі маңызы
«Қазіргі педагогикалық технологиялар» пәні теориялық білімді тәжірибелік іскерлік пен дағдымен ұштастырып меңгеруді көздейді. Бұл пән болашақ бастауыш сынып мұғаліміне қажет негізгі базалық пәндердің қатарына жатады, өйткені ол кәсіби құзыреттілікті арттыруға, білім сапасын жақсартуға және педагогтың өзіндік ұстанымын қалыптастыруға ықпал етеді.
Пәннің құрылымы: I бөлім
Бірінші бөлімде білім беру саласындағы түбегейлі өзгерістер, студенттің білім сапасын арттыру және кәсіби біліктілігін жетілдіру үшін жаңа педагогикалық технологияларды оқытудың қажеттілігі қарастырылады. Сонымен қатар педагогикалық технология ұғымы, оның классификациясы мен құрылымы, технологияларды таңдап енгізу белгілері және оларды педагогикалық үдеріске қолдануда болашақ мұғалім дайындығын қалыптастыру жолдары талданады.
Пәннің құрылымы: II бөлім
Екінші бөлімде түрлі педагогикалық технологияларға сипаттама беріледі: олардың мазмұны мен мәні ашылып, практикада қолдану жолдары қарастырылады.
Меңгерілуі тиіс негізгі нәтижелер
- Педагогикалық технология ұғымын зерттеген ғалымдармен, түрлі классификациялармен, технологияны таңдап енгізу белгілерімен және оның қажеттілігімен танысу.
- Мұғалімнің білімі, шеберлігі және кәсіби дайындығын қалыптастыру жолдарын білу.
- Түрлі педагогикалық технологиялардың ерекшеліктерін, мәнін, мазмұнын және қолдану тәсілдерін меңгеру.
- Жаңа технологияларды педагогикалық үдеріске енгізу үшін болашақ мұғалімдердің білімін жетілдіру және іскерлігін дамыту қажеттігін түсіну.
- Технологияларды таңдауда қолданылатын критерийлермен танысып, енгізу жолдарын меңгеру.
- Педагогикалық технология туралы білімді үнемі толықтыру арқылы тәжірибелік дағдыларды күшейту.
Технологияның әдістемеден артықшылықтары
Нәтиженің нақтылығы
Технологияда түпкі нәтиже нақты айқындалады. Дәстүрлі педагогикада мақсатқа жету жолдары көбіне толық анықталмайды. Ал технологияда мақсат негізгі бағдар болғандықтан, оны дәл қоюға мүмкіндік бар.
Объективті тексеру
Мақсат нақты қойылғанда, оған жету үшін орындалатын әрекеттердің нәтижесі объективті әдістер арқылы тексеріледі. Бұл оқу жетістігін бағалауды жүйелейді.
Жоспарлаудың талаптылығы
Мұғалім технологиялық тұрғыда дайындықсыз оқыту үдерісін толық іске асыра алмайды. Яғни алдын ала жобалау мен жүйелі ұйымдастыру міндетті болады.
Оқушы әрекетіне негізделген жоба
Әдістемеде сабақ жоспары көбіне мұғалім әрекетін сипаттайды. Ал технологияда оқушылардың оқу іс-әрекетінің түрлері мен мазмұны көрсетілген жоба құрастырылады, соның негізінде сабақтағы жұмыс әртүрлі ұйымдастырылады.
Білім беруде мақсат қою мүмкін бе?
Оқыту мақсаты — оқушыны болашақ мамандығына қажетті іс-әрекет тәсілдеріне үйрету. Оқушының оқу материалын қалай меңгергенін тексеруге болады, демек оқытуда технологияны қолдану толық мүмкін.
Өндірістік және әлеуметтік технологиялардың айырмашылығы
Технологиялар шартты түрде өндірістік және әлеуметтік болып бөлінеді. Өндірістік технологияға табиғи шикізатты (мұнай, ағаш және т.б.) өңдеу немесе одан алынған өнімдерге қатысты үдерістер жатады. Әлеуметтік технологияда адаммен жұмыс істеліп, оның бір немесе бірнеше қасиеті өзгертіледі. Оқушыларды оқыту технологиясы — әлеуметтік технологияның бір түрі.
Өндірістік технологияның сипаты
Өндірістік технология нақты, жүйелі операциялардан тұрады. Бір буында өзгеріс болса, операциялардың орын ауыстыруы немесе бұзылуы нәтижені төмендетуі мүмкін.
Әлеуметтік технологияның күрделілігі
Әлеуметтік технологияда шараларды іріктеу әрдайым жақсы нәтижеге кепіл болмайды, өйткені адамға көптеген сыртқы және ішкі факторлар әсер етеді. Сондықтан оны қатаң белгіленген операциялар жүйесі ретінде толық сипаттау қиын.
Кері байланыстың рөлі
Әлеуметтік технологияда кері байланыс ерекше маңызды. Мұғалім оқушылардың дайындық деңгейін жүйелі тексеріп, оқу материалын меңгермегендермен қосымша жұмыс жүргізеді және стандартты деңгейге жеткізеді. Осылайша жаңа материалды түсіндіру мен бекіту үдерісі қажет болған жағдайда қайталанады: бұл қайталау барлық оқушыға емес, материалды жеткіліксіз түсінгендерге бағытталады.
Әлеуметтік технологияны ұйымдастыру өндірістік технологияға қарағанда күрделірек болғанымен, екеуінің ортақ қыры бар: технологияны ұйымдастырушыға белгілі бір «өнім» береді. Айырмашылығы — әлеуметтік технология жүйесінің қатаң еместігінде және кері байланыстың тұрақты қолданылуында.
Педагогикалық технологияның мақсаттары
Қазіргі мектептегі өзекті мәселелердің бірі — мақсаттың тым жалпылама қойылуы. «Адамды жан-жақты және үйлесімді дамыту» — маңызды тұжырым, алайда оның мазмұны әрдайым нақты ашыла бермейді. Нәтижесінде мақсаттың оқыту мазмұнын іріктеуге және педагогикалық үдерісті құруға ықпалы жеткіліксіз болуы мүмкін.
Диагностикаланатын мақсат
Мақсат — қол жеткізілетін түпкі нәтиже. «Мақсатқа жеттік пе?» деген сұраққа жауап беру үшін педагогикада диагностика арқылы анықталатын мақсат ұғымы қолданылады. Диагностика оқушының білім, іскерлік, дағды деңгейін және қабілетін анықтап, соның негізінде әрі қарай қандай нәтижелерге жету керектігін жоспарлауға мүмкіндік береді.
Оқыту технологиясының негізгі ерекшеліктері
- Түрлі құралдар арқылы оқушылардың білімін және іскерліктерін жиі тексеру.
- Үлгермеушілерді анықтау және іріктеу.
- Олармен қосымша жұмыс жүргізу, материалды қайталау.
- Қосымша жұмыстан кейін білім мен іскерлікті қайта тексеру.
- Жаңа материалды меңгермеу себептерін зерттеу және нақтылау.