ЖТБ - ның кіндік аурулары
ЖТБ-ның тері және кіндік аурулары: күтім, ем және алдын алу
Жаңа туған балада (ЖТБ) тері мен тері асты май қабаты нәзік, қорғаныс мүмкіндігі шектеулі. Сондықтан күтімдегі ұсақ қателіктердің өзі баздануға, іріңді тері зақымдануларына, кіндік жарасының қабынуына, тіпті ауыр асқыну ретінде сепсиске әкелуі мүмкін.
Негізгі мақсат
Теріні таза ұстау, дұрыс температуралық режимді сақтау, кіндік жарасын сауатты өңдеу және инфекцияның алдын алу.
Тері және тері асты май қабатының АФЕ (ерекшеліктері)
Құрылымдық нәзіктік
- Тері жұмсақ, нәзік, қызғылт түсті, қан тамырларына бай, тез жарақаттанады.
- Мүйізді қабат жұқа; эпидермис пен дерманың байланысы әлсіз болғандықтан, эпидермис оңай ажырауы мүмкін.
Функционалдық ерекшеліктер
- Жылу реттеу толық жетілмеген: бала тез тоңады және тез қызып кетеді.
- Қорғаныс қызметі әлсіз: микробтар оңай еніп, іріңді аурулар мен сепсис жиірек дамиды.
- Тері арқылы газ алмасу (демалу) және бөлу (су мен алмасу өнімдерін шығару) қызметтері салыстырмалы жақсы дамыған.
- D витаминін түзу қабілеті бар, бірақ тері саулығы мен қауіпсіз күтім маңызды.
Күтім бойынша практикалық ұсыныстар
- Бөлме температурасын бірқалыпты 20–22°C деңгейінде ұстаңыз.
- Үй ішінде баланы шамадан тыс қымтамаңыз; серуендеуде ересектерге қарағанда сәл жылырақ киіндіріңіз.
- Гигиена: баланың киімі, күтім заттары және күтушінің қолы өте таза болуы тиіс.
- 6 айға дейін күнделікті шомылдыру; дәретке отырған сайын жуындыру; емізген сайын бетін жуу.
Терінің инфекциялық емес зақымдануы: баздану (опрелость)
Баздану көбіне күтім дұрыс болмағанда немесе баланы қызып кететіндей қымтағанда пайда болады. Әдетте тері қыртыстарында: мойын, қолтық, шап, шынтақ аймақтарында байқалады.
Клиникалық көрінісі
- Тері қыртыстары қызарады, ісінеді.
- Сулануы мүмкін, кейде тері сыдырылып түседі.
Емі және күтімі
- 1 Бөлме температурасын реттеу, қызып кетуді болдырмау.
- 2 Күніне бірнеше рет 1–2 минут ауа ванналарын жасау.
- 3 Баланы бос жөргектеу, терлеген киімді уақытылы ауыстыру.
- 4 Түймедақ қайнатпасына немесе әлсіз калий перманганаты ерітіндісіне шомылдыру.
- 5 Тері қыртыстарын қайнатылған сұйық маймен жұқалап майлау.
- 6 Қажет болса, ультракүлгін сәулемен емдеу (дәрігер тағайындауымен).
Терінің инфекциялық аурулары: везикулез, везикулопустулез, пузырчатка
Себептері және жұғу жолдары
Негізгі қоздырғыштар: стафилококктар және стрептококктар. Инфекция жатыр ішінде, босану кезінде немесе босанғаннан кейін санитарлық талаптар сақталмаса жұғуы мүмкін.
Іріңді бөрту (ұсақ бөртпелер)
Баланың денесінде ұйыма ірің толған ұсақ бөртпелер пайда болады. Араларындағы тері көбіне өзгермейді, бөртпелердің жиегі қызарып көрінеді.
Пузырчатка (ірі көпіршіктер)
Бөртпе көлемі бұршақтан грек жаңғағына дейін жететін ірің толған көпіршіктер түрінде болады. Араларындағы тері қызарып, ісінуі мүмкін. Жалпы жағдай нашарлап, қызба, тәбет төмендеуі, ұйқының бұзылуы байқалады; пневмония және сепсиске ұласу қаупі бар.
Емі (дәрігер бақылауымен)
- Бөртпелерді спирттелген мақтамен абайлап ашып, антисептикпен өңдеу.
- 5% калий перманганаты ерітіндісімен немесе 2% бриллиант жасылының спирттік ерітіндісімен өңдеу.
- Қажет болғанда антибиотиктер, иммундық препараттар және витаминдер тағайындалады.
ЖТБ-ның кіндік аурулары
Суланушы кіндік
Кіндік қалдығы түскеннен кейін кіндік жарасы ұзақ уақыт жазылмайды. Қанды-сулы бөлініс шығып, кепкенде қабыршақтанады. Кіндік сақинасы әдетте өзгермейді.
Іріңді кіндік
Кіндік жарасынан ұйыған ірің бөлінеді, көп жағдайда баланың жалпы жағдайы айқын бұзылмайды.
Омфалит (кіндік қабынуы)
Қабыну кіндік сақинасының айналасындағы тері асты май қабатына тарайды. Катаральды түрінде қызару, ісіну, серозды бөлініс болады. Флегмонозды түрінде процесс тереңдеп, жалпы жағдай ауырлап, басқанда ірің шығуы мүмкін.
Кіндік жарасын өңдеу
- Кіндік жарасын 3% сутегі асқын тотығы ерітіндісімен жуу.
- Одан кейін 5% калий перманганаты немесе 2% бриллиант жасылының спирттік ерітіндісімен өңдеу.
- Омфалит кезінде жергілікті ем көбіне хирургиялық тәсілдермен жүргізіледі; қосымша антибиотиктер, витаминдер қажет болуы мүмкін.
- Көрсетілім болса, қан немесе плазма құю мәселесі дәрігермен шешіледі.
Іріңді инфекциялар және ықтимал асқынулар
Іріңді мастит
Көбіне гигиеналық күтім жеткіліксіз болғанда, физиологиялық ісінудің аясында дамиды. Бір жақ кеуде безі ұлғайып, қызарып, ісінеді; ірің пайда болып, флегмонаға өтуі мүмкін.
Емі: хирургиялық.
Іріңді конъюнктивит
Көздің шырышты қабаты қызарып, ісінеді, іріңді бөлініс пайда болады.
- Көз тамшылары: 20% сульфацил натрий ерітіндісі, антибиотик ерітінділері (тағайындау бойынша).
- Көзді калий перманганатының әлсіз ерітіндісімен жуу.
Сепсис: неге қауіпті және нені білу керек
Сепсис — инфекцияның қанға таралуымен байланысты өмірге қауіпті жағдай. ЖТБ-да қорғаныс қызметі әлсіз болғандықтан, терідегі іріңді ошақтар, омфалит, басқа да инфекциялар сепсиске ұласуы мүмкін.
- Белгілері: қызба, енжарлық, тәбет төмендеуі, ұйқының бұзылуы, жағдайдың күрт нашарлауы.
- Алдын алу: тазалық, дұрыс температуралық режим, кіндік жарасын дұрыс өңдеу, инфекция белгілерінде дәрігерге жедел қаралу.
- Емі: тек стационарда, дәрігерлік хаттамаларға сай жүргізіледі (антибиотиктер және қолдаушы ем).