Түркияның білім беру жүйесін зерттеген екен
90-шы жылдардың басында жапондық ғалымдар Түркияның білім беру жүйесін зерттеген екен. Зерттеу аяқталар тұста жапондық ғалымдар мен бірқатар дипломаттар сол кездегі Түркия президенті Тургут Өзал және түркі зиялыларымен кездесіп, қорытынды баяндамаларын ұсынады.
Негізгі түйін
Сөз арасында жапондықтар білім беру жүйесіне қатысты мынадай ой айтады:
«Сіздердің білім беру жүйелеріңізде ұлттық рух жоқ екен».
Ұлттық рухты қалай қалыптастырады?
Тургут Өзал бұл пікірге таңырқап, «Мұны қалай түсінеміз?» деп сұрағанда, жапон мамандары өз тәжірибесін түсіндіреді. Жапонияда мектеп табалдырығын аттаған балаларға ұлттық рухтың «егесін» ерте бастан береді дейді.
Жетістікпен таныстыру
Балаларды топ-тобымен жүрдек пойыздарға отырғызып, ірі зауыт-фабрикаларға, технологиялық орталықтарға апарады. Елдің қуаты мен жетістігін көзбен көрсетеді.
Тарихтан ескерту
Кейін Хиросима мен Нагасакиге апарып, атом бомбасы жарылған, ұзақ жылдар бойы шөп шықпаған алқаптарды көрсетеді.
Сол жерде балаларға мына мазмұнда ой айтылады: егер өзіңді жетілдірмесең, көрген технологияны игермесең, елдің ертеңі осындай қайғыға ұрынуы мүмкін.
«Бізде Хиросима жоқ» деген сөзге жауап
Осы әңгіме үстінде түркі зиялыларының бірі: «Бірақ бізде сіздердегідей Хиросима жоқ қой», — дейді. Сонда жапондық маман:
«Сіздің Чанаккале соғыс майданыңыз ондаған Хиросимаға тең емес пе?»
Бұл жауап ұлттық жадты оятудың құралы ретінде тарихты қалай сөйлетуге болатынын көрсетеді.
Мысалдың мәні: сабақ, еңбек, жанашырлық
Бұл оқиға ата-бабаның басынан өткен қасіреттерінен сабақ алудың маңызын меңзейді: сондай халге тап болмау үшін білімді болу, еңбекқорлық таныту, еліне жанашыр болу және ұлттық рухты күшейту.
Біздің тарихымыздағы ауыр белестер
- ашаршылық жылдары;
- соғыс зардабы;
- тар жол, тайғақ кешкен кезеңдер.
Семей полигоны туралы дерек
Семей полигонында сынақтан өткізілген ядролық зарядтардың жалпы қуаты Хиросимаға тасталған атом бомбасының қуатынан 2,5 мың есе көп болғаны айтылады.
Қорытынды ой
Біз де осы мысалдағыдай жастарымызды өркениетке, нақты жетістіктерге ынталандырып, өткеннен сабақ алуға және ұлттық сананы жетілдіруге жүйелі түрде атсалысуымыз қажет. Ұлттың ертеңі — білім мен еңбекке, әрі тарихи жады мен жауапкершілікке сүйенген тәрбиеде.