Қыс қысыл, жаз жазыл
Декабрь жұлдызы
Қар көптен жауып, нағыз қыс түсті. Күн әбден қысқарып, күн көзі көрінсе де жылытпайды. Өзен мен көлді мұз қаптап, жұрт үстімен жүре бастады. Қалың қардан шөптің басы да көрінбейді.
Қыста аяз күшейіп, үскірік борандар да жиі соғады. Орман қарайып тұрады: ішінде құсты да көзге шала бермейсің. Қоян күндіз жасырынып, түнде ғана жүгіріп шығып, жас ағаштарды кеміріп жүреді.
Тіршілікке түскен салмақ
Үй хайуандары
Иелері жылы қораға шөп салып, бағып-қақса да, қыста үй хайуандарына оңай емес: жем-шөп таусылмасын деп қамдану керек, суығы мен бораны да жанға батады.
Адам еңбегі
Адам да суықтан қорғанып, үйін жылытып, қалың киініп жүреді. Дегенмен тіршілік тоқтамайды: от жағып, шаруасын дәйім істеп, жұмысынан қала алмайды.
Қыстағы ең ауыр күн — жылқышынікі
Қандай суық, қандай боран болса да, күні-түні далада жүреді.
Қасқырдан бір қорқып, бораннан екі қорқып, тыныштық таппайды.
Жалтаң аяз талайының бетін қарып, үсіктің табы ұзаққа қалады.
Шилі бет байғұстар ызғарлы желге де қарсы қарай алмайды.
Аяздың ізі
Сабаққа мезгілімен жүретін баланың да таңғы аяздан тоңғаны көпке дейін есінен шықпайды: қыстың суығы адамның жадында таңбадай қалып қояды.
Мақал
«Қыс қысыл, жаз жазыл».