Кітаптар мұңы
Ұстаздар — ұлы тұлғалар
Бұл мерекелік шара ұстаздың қоғамдағы орнын, шәкірт жүрегіндегі қадірін және білімнің адам өмірін өзгертер қуатын айқын көрсетеді. Сценарийде жүрекке жылы өлең, әсерлі ән, танымдық ойындар мен тәрбиелік көріністер бір арнаға тоғысып, ұстазға деген құрметтің мәдениетін қалыптастырады.
Негізгі ой
Ұстаз — білім беруші ғана емес, мінезді тәрбиелейтін, жол көрсететін өмір ұстазы.
Шара өзегі
Алғыс айту, өнер көрсету, ұстаз еңбегін бағалау және кітапты қадірлеу мәдениеті.
Кіріспе: сахна сыртындағы өлең
Өлең (сахна сыртынан оқылады)
Данышпан да, дана да оқып сенен,
Атақ-даңқын асырды бар әлемнен.
«Ұстаз» деген аяулы, асыл жанды,
Жақсы көрем, арнаймын жақсы өлең!
Жүргізушілер сөзі: ұстазға тағзым
1-жүргізуші
Армысыздар, бармысыздар! Қош келдіңіздер, құрметті де аяулы ұстаздар!
2-жүргізуші (поэтикалық арнау)
Ұстаз деген – жарық күні ғаламның,
Ұстаз деген – анасы ол адамның.
Бүкіл әлем мойындайды еңбегін,
Сен де одан адам болып жаралдың.
Ұстазыңды түсінген сен тереңнен,
Бар әлемге еңбегімен еленген.
Сенің бағың өрге қарай өрлесе,
Ол да бірге қуанышқа кенелген.
Сол арқылы сен де өмірді жалғадың,
Ізгі іс қой, ұстаз тілін алғаның.
Мақтау алсаң ұстаздардың алдында,
Ол өзіңнің орындалған арманың.
Ұстаз сөзін айтып жүрдік ән қылып,
Одан басқа жүрген кім бар жанды ұғып?
Ұстаз деген – ұлылардың ұлысы,
Қасиеті бас иелік мәңгілік!
Құттықтау және тілек
Бүгін — ұстаздар қауымының төл мерекесі. Ұстаз — ұлағатты есім. Күн сәулесі өмірге қандай жарық берсе, ұстаз есімі де шәкіртке дәл солай нұр береді.
Абай атамыз: «Ақырын жүріп анық бас, еңбегің кетпес далаға. Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» — деп, ұстаздың еңбегін биік бағалаған.
Денсаулықтарыңыз мықты болсын, шаңырақтарыңыз шаттыққа толсын, сіздердей ұстаздар көп болсын!
Мерекелеріңіз құтты болсын!
Ән (музыкалық нөмір)
Ұстаздық — өнер, тағылымы терең жол
Кез келген мұғалім бірден ұстаз бола бермейді. Өйткені ұстаздық — өнер, тағылымы терең өнер. Нағыз ұстаз болу үшін табиғи дарын, ізгілікті ізденіс және ерен еңбек бір-бірімен ұштасуы қажет. «Шәкіртсіз ұстаз тұл» деуі де сондықтан.
Ғафу Қайырбековтің ойы
Ұстаз болу – жүректің батырлығы,
Ұстаз болу – сезімнің ақындығы,
Ұстаз болу – мінездің күн шуағы,
Азбайтұғын адамның алтындығы.
Ұстаз жүгі — ауыр жүк. Адамның жан дүниесін түсініп, ренжітпей, қателігін сезіндіре білу — нағыз шеберлік.
Өнер нөмірлері: ән-шашу
Ұстаз туралы ән
Ұстаз туралы ән ұстаздарға арналады (видеоролик). Орындаушы: Рахманберді Фарида.
Би нөмірі
Мектептің бишілері ұсынатын би: өзбек биі (ұжымдық нөмір).
Күллі өмірін жеткіншекке арнаған мұғалімді ардақтайды барша жан.
Ол мектептен шықпаса да қыс-жазы, жемісі оның жердің жүзін шарлаған.
Бала десе ойламайды өз қамын, көрсең дейді күнге де қол созғанын —
шәкірттерінің өзінен де озғанын.
Нақыл сөздер: қысқа да нұсқа ой
-
Ұстаз болу — өз уақытын аямау, өзгенің бақытын аялау.
-
Ұстазға қарап шәкірт өседі.
-
Ұстаз көрген хат таныр.
-
Ұстазыңды ұлы әкеңдей сыйла.
-
Ұстазы жақсының — ұстанымы жақсы.
Оқушылар арнауы: алғыс өлеңдері
1-оқушы
Әр сабағың өтіп жатыр білінбей,
Перне басқан оркестрдің үніндей.
Әр баланың жүрегіне жол тауып,
Тұрасың сен дирижер боп күлімдей.
Әр сабаққа кіресің сен сыйынып,
Жыр оқисың нөсер болып құйылып.
Қас-қабағын қалт жібермей шәкірттің,
Қарайсың-ау нұр жүзіне сүйсініп.
Жалын атып, от боп бірге жанасың,
Білім беріп, содан бақыт табасың.
Бар өмірің өрнектеліп баламен,
Жасарып бір мәңгі жас боп қаласың.
2-оқушы
Мұғалімді анамдай жақсы көрем,
Қиналамын қымбат теңеу таба алмай.
Өз баласын тастап кетіп үйіне,
Ел баласын оқытады, ой, Алла-ай.
Мұғалімді жақсы көрем сезімтал,
Үлгі етемін өнегелі сөзін бал.
Мұғалімнің мұғалімін танимын,
Көкіректе көретіндей көзім бар.
3-оқушы
Ұстаздарға мың алғыс!
Алғыстарым көп менің — асыл анам, мектебім!
Үйреткені — адалдық, ұсынғаны — адамдық,
Текті мінез, даналық.
Бар ұстазға тілейміз: бақыт, табыс, амандық!
4-оқушы
Мұғалім — ұстазысың балалардың,
Болашақ ғалымдардың, даналардың.
Өмірде сенің алар орныңды
Бәрі де жеткізе алмас бағалардың.
Өткізіп өз алдыңнан талай бала,
Бойына құйдың ақыл, ой мен сана.
Сарп етіп сан жылдық еңбегіңді,
Ақылшы, тәрбиеші болдың аға.
Алдыңда әрқашанда тағзым етіп,
Тұрармын «Ұстазым!» деп басымды иіп.
1-жүргізуші
Табан тіреп төзгенсің қанша ауырға,
Тарап демде кетеді шаршауың да.
Бал-бұл жанған балғын жүз, жәудір көздер
Тұрғанында солардың қоршауында.
2-жүргізуші
Қиындықта кезіксең көп асуға,
Қанша терің төгіліп жол ашуға.
Сен шәкірттің ұстазы болмайсың тек,
Сен өмірдің ұстазы боласың да!
Ардагер ұстаздармен сұхбат
Ұрпаққа айтар ақылы, көрсетер өнегесі бар ардагер ұстаздар — мектептің жүрегі. Қонақтарды таныстырғаннан кейін жүргізушілер төмендегі сұрақтар арқылы сұхбат жүргізеді.
1-сұрақ
Ұстаздық өмірге қалай келдіңіз? Жүрек қалауымен бе, әлде таңдауға әсер еткен оқиға болды ма?
2-сұрақ
«Ұстаз болу — жүректің батырлығы» деген ойға сүйенсек, ұстазға ең қажет қасиеттер қандай?
3-сұрақ
Өзіңіз еңбек еткен мектебіңізден қандай өзгерістерді байқадыңыз? Мектепке айтар тілегіңіз қандай?
Аяулы да мейірбан ұстаздар, сіздерге көп рақмет! Өздеріңізге арналған шағын сыйымызды қабыл алыңыздар.
Құттықтау сөзі және тілектер
Ұстаз сенімін ақтау — адамгершіліктің белгісі. Мұғалім жүрегінің соғып тұруы үшін жауапкершілік, қажырлылық, білімділік, жүректілік, сүйіспеншілік, сабырлылық қажет.
Ұстаздарға ақ лебіз айту үшін мектебіміздің басшысы Айнұр Сәнібекқызын ортаға шақыру ұсынылады.
Әзіл-оспақ: ұстаздар өмірінен
Қазақта «Әзілің жарасса, атаңмен ойна» деген сөз бар. Шараның бір бөлігінде ұстаздардың көпқырлы еңбегін әзіл арқылы жеткізетін шағын мәтіндер оқылады: ұстаз — әрі ұйымдастырушы, әрі режиссер, әрі тәрбиеші, тіпті кейде кабинет безендірушісі, есепші қызметін де атқарып жүргенін күлкімен суреттейді.
Қысқа әзіл
— Мен енді мектепке бармаймын!
— Неге бармайсың?
— Анау оқ атады, мынау оқулықпен ұрады, біреуі аяғымнан шалады...
— Жоқ, балам, сен бәрібір баруың керек. Біріншіден, жасың қырықта. Екіншіден, сен мектеп директорысың.
«Түсіндірме сөздік» (юмор)
- Каникул — жылдың ең қысқа күндері.
- Күнделік — үлкендерге көп көрсете бермейтін құпия.
- Математика — мен түгіл, әкемнің де тісі бата бермейтін «жаңғақ».
- Дос — бақылауда дәптеріне жазғанын көрсететін (не қыз, не ұл).
- Сабақ — үзілісті зарықтыра күттіретін 45 минут.
- «Апайға айтам» — қыздардың негізгі қаруы.
Ойын: мұғалімдерге арналған «емтихан»
Бұл бөлімде ұстаздарға шарлар таратылып, ішінде жасырылған сұрақтарға жауап беріледі. Кейін жүргізушілер «билет» арқылы әзіл-сықақ сауалдар қояды.
Шар ішіндегі сұрақтар (тапқырлық)
- Домбырада — жетеу, сырнайда — алтау, қобызда — бесеу. Бұл не? Әріп
- Бұл санда қанша әріп болса, сонша сан бар. Ол қай сан? Жүз
- Жел соққанда тау ық бола ма? Ық болады
- Теңізде қандай тас болмайды? Құрғақ тас
- Ертістің ортасында не бар? «Т» әрпі
- Өзі судан шығады, бірақ судан қорқады. Бұл не? Тұз
«Билет» сұрақтары (әзіл)
- Сыныпта сіз үшін «ең сүйікті оқушы» болуы керек пе?
- Сабақта ұйықтап қалған оқушыны оятасыз ба?
- Сабаққа жиі кешігіп келесіз бе?
- Ата-аналарға балалардың тәртібі туралы хат жазасыз ба?
- Сабақта анекдот айтып көрдіңіз бе?
Қорытынды: барлық ұстаз «емтиханнан» сүрінбей өтеді, ал зал көтеріңкі көңіл-күймен мерекені жалғастырады.
Ана туралы ән және «Ұстазыма» арнау
Ана туралы ән
Ұстаз мектепте — ұстаз, отбасында — аяулы ана. Ана туралы ән ұстаз-аналарға арналады.
«Ұстазыма» әні
«Мұғалім, ғазиз мұғалім…» — деп басталатын жүрекжарды арнау ән ретінде орындалады.
Тәрбиелік көрініс: «Кітаптар мұңы»
Бұл көрініс кітапқа ұқыпсыз қараудың салдарын әсерлі диалог арқылы көрсетеді. Әртүрлі пән оқулықтары өз бастан кешкендерін айтып, ұқыпты болуға үндейді: кітапты шимайламау, жыртпау, таза ұстау, бетіне белгі қоюдың мәдени жолын сақтау.
Көріністен түйін
- Кітап — білімнің бастауы, ақылшы дос.
- Оқулық — көп адамның еңбегімен жарық көретін құндылық.
- Ұқыптылық — шәкірт мәдениетінің айнасы.
Көріністен кейін жүргізушілер кітапты күтіп ұстау — әр оқушының міндеті екенін атап өтеді: кітап ой-өрісті өсіреді, ғылым мен техниканың жаңалықтарымен таныстырады, өмірден хабардар етеді.
Мақал-мәтелдер ойыны: «Түзетіп көр!»
Бұл бөлімде жүргізуші мақал-мәтелдерді әдейі шатастырып айтады. Оқушылар дұрыс нұсқасын тауып, залмен бірге түзетеді.
1) Қына тасқа бітеді, білім басқа бітеді.
2) Біліп тұрсаң да, сұра.
3) Көп біл, аз сөйле.
4) Көрмес түйені де көрмес.
5) Өнер алды — қызыл тіл.
6) Жығылып жатып, сүрінгенге күлме.
Қорытынды: ұстазға тағзым
Ғалым да, батыр да, ақын да, диқан да, ғарышкер де — бәрі ұстаздан тәлім алады. Сондықтан ұлағатты ұстаздарға бүкіл адам баласы құрметпен бас иеді.
Шара соңында оқушылар сахнаға шығып, ұстаздарға біркелкі тағзым етеді. Көңілді күй ойналып, мереке жылы лебізбен түйінделеді.
Санат: Қазақша сценарийлер жинағы. Дереккөз ретінде берілген сілтеме мәтінде көрсетілген.