Мақта қыз бен мысық

Сабақ жоспары Ертегілер Тіл дамыту Шығармашылық

Ертегілер еліне саяхат

Бұл сабақта оқушылар халық ауыз әдебиетіндегі ертегілермен және ертегі кейіпкерлерімен таныса отырып, тілін, қиялын, сөздік қорын дамытуға бағытталған тапсырмалар орындайды. Сабақ «саяхат» формасында өтіп, әр аялдамада мақал-мәтел, тыйым сөз, жұмбақ, жаңылтпаш және шығармашылық жұмыстар ұсынылады.

Сабақтың мақсаты

Таныстыру

Оқушыларды халық ауыз әдебиетіндегі ертегілермен, ертегі кейіпкерлерімен таныстыру.

Дамыту

Оқушының тілін, қиялын, сөздік қорын, қабілетін және танымын дамыту.

Тәрбиелеу

Білімге құштар, тапқыр, салауатты әрі саналы ұрпақ тәрбиелеу.

Ұйымдастыру кезеңі

Күндей жадырап, айдай арайлап, жұлдыздай жарқырап, судай мөлдір таза көңілмен бүгінгі сабағымызды бастаймыз.

Кіріспе шумақ

Өткен күн — тамаша ертегі ғой,

Айтады ертегі — сыр, ертегі — ой.

Ертегі айтса, еліктіріп балалар,

Қиялыңа қызықтырып ертеді ғой.

Кел, балалар, ертегіні шертейік біз,

Ертегілер еліне саяхаттап келейік біз.

Ендеше, ертегілер елінің қақпасын ашайық. Бізді қандай ертегі күтіп тұр екен? Тақтаға назар аударайық.

Ертегі: «Мақта қыз бен мысық»

Бір күні Мақта қыз үй жинап жүріп мейіз тауып алады. Мақта қыз мысығын шақырады, бірақ мысығы келмейді. Мақта қыз мейізді өзі жеп қояды. Сонда мысық Мақта қыздың сүтін төгіп тастайды. Мақта қыз ашуланып, мысықтың құйрығын кесіп алады да: «Менің сүтімді әкеліп бермесең, құйрығыңды бермеймін» дейді.

Саяхат бағыты

1. Мысық сиырға барады — мақал-мәтел айту керек.
2. Мысық ағашқа барады — тыйым сөздер айту керек.
3. Мысық қыздарға барады — жұмбақтар шешу керек.
4. Мысық дүкеншіге барады — шығармашылық тапсырма орындау керек.
5. Мысық тышқанға барады — қорыққан тышқанға көмектесу үшін жаңылтпаш айту керек.

Аялдамалардағы тапсырмалар

5-аялдама: Тышқан — жаңылтпаштар

Тіл жаттықтыру

Тышқан қорқып тұр. Оған көмектесу үшін жаңылтпаштарды бірге айтайық:

1) Асқат қасқа ат мінді. Мақсат басқа ат мінді.
2) Ұшып кетті ұшқыш, ұшып келді үш қыз.
3) Толағайдың торы ала аты бар. Толағай, торы ала атыңды тағалатып ал.

Мысық тышқаннан тары алып, дүкеншіге апарады.

4-аялдама: Дүкенші — шығармашылық тапсырма

Өлең құрастыру

Дүкенші: «Кім шығармашылық тапсырманы орындаса, тары беремін» дейді. Тапсырма — өлең жолдарын аяқтау:

... ... ... ... ... күлеміз,
... ... ... ... ... жүреміз.
... ... ... ... ... сыйлаймыз,
... ... ... ... ... тыңдаймыз.

Дүкеншіден кәмпит алып, мысық қыздарға барады.

3-аялдама: Қыздар — жұмбақтар

Ой дамыту

Қыздардың тапсырмасы — жұмбақтарды шешу:

Жұмбақ 1

Бірде мен тәтті нәр берер жәндікпін,
Бірде мен бөрене тілер әйдікпін.

Жауабы: Ара

Жұмбақ 2

Көтеріп орман, тоғай, тастың бәрін,
Жапанда шөгіп жатыр үлкен нарым.

Жауабы: Тау

Жұмбақ 3

Отыз екі — бәрі алып,
Тұрар іште қамалып.
Ашылғанда қос есік,
Көрінеді ағарып.

Жауабы: Тіс

Жұмбақтарды орындаған соң, мысық ағашқа барады.

2-аялдама: Ағаш — тыйым сөздер

Тәрбиелік мән

Ағаштың тапсырмасы — тыйым сөздерді айту:

1) Босағада тұрма, көк шөпті жұлма.
2) Малды теппе, ақты төкпе.
3) Үлкенді құрметте, кішіге қамқор бол.

Тыйым сөздерден кейін мысық сиырға барады.

1-аялдама: Сиыр — мақал-мәтелдер

Даналық

Сиырдың тапсырмасы — өнер, білім, тіл туралы мақал-мәтелдер айту:

1) Ақыл тозбайтын тон, білім таусылмайтын кен.
2) Қына тасқа бітеді, білім басқа бітеді.
3) Өнер алды — қызыл тіл.

Тапсырманы орындаған соң, мысық сүтті алып Мақта қызға әкеледі.

Қорытынды

Мысық сүтті әкеліп береді. Мақта қыз мысықтың құйрығын қайтарып, екеуі қайтадан тату дос болады.

Сұрақтар

Балалар, ертегілер еліне жасаған саяхатымыз ұнады ма?
Саяхаттан қандай әсер алдыңдар?

Үй тапсырмасы

Өз қиялдарыңнан қысқа ертегі құрастырып келіңдер.

Кеңес

Басты кейіпкерді таңдаңдар (адам, жануар немесе зат).

Кеңес

Оқиғаға кедергі мен шешім қосыңдар.

Кеңес

Соңында қысқа қорытынды ой (тәрбиелік мән) айтыңдар.