Топқа бөлу
Атырау облысы • №36 орта мектеп • Ана тілі (4-сынып)
Мұғалім: Мұғалимова Айкерім Аманжановна
Кембридж тәсілі негізіндегі қысқа мерзімді жоспарлар
Төменде 4-сыныпқа арналған үш сабақтың ықшамдалған, редакцияланған нұсқасы берілді. Жоспарлар белсенді оқу, диалог, топтық өзара әрекет, қалыптастырушы бағалау және рефлексия қағидаттарына сүйенеді.
Сабақ 1
Қ. Жұмағалиев — «Туған өлкем»
Өлең арқылы туған жер құндылығын ұғындыру.
Сабақ 2
А. Байтұрсынұлы — «Аққу, шортан һәм шаян»
Бірлік пен ынтымақ идеясын ашу.
Сабақ 3
М. Мақатаев — «Сүйемін, өскен Отаным»
Патриоттық сезімді ояту, көркем сөзді тану.
Сабақ 1: Қ. Жұмағалиев — «Туған өлкем»
Мақсат: «Туған өлкем» өлеңі арқылы оқушыларға туған жердің қасиеті мен маңызын түсіндіру, өлеңдегі негізгі ой мен идеяны меңгерту.
Әдіс-тәсілдер
- Ашық және жабық сұрақтар, «Миға шабуыл»
- Кезектескен интервью
- «Жүреміз, ойланамыз» әдісі
- Топтық және жеке жұмыс, ойтолғау
- «Хокку» әдісі
Күтілетін нәтижелер
- Оқушылар тапсырмаларды өз бетінше орындауға машықтанады.
- Бір-біріне қолдау көрсетіп, ынтымақтастықта жұмыс істейді.
- Ойын еркін, нақты әрі жүйелі жеткізеді.
- Тапқырлық пен шығармашылық қабілеті дамиды.
Сабақ барысы (қысқаша құрылым)
| Кезең | Уақыт | Мазмұны |
|---|---|---|
| Ынтымақтастық атмосферасы | 2 мин | «Жылы жүрек — ізгі тілек» (жүрекшелер арқылы тілек айту). |
| Топқа бөлу | 2 мин | «Атамекен» өлеңінің жолдарын құрастыру арқылы 3 топқа бөліну; өлең шумағын орындау. |
| Бағалау критерийлері | 1 мин | Үй тапсырмасы, қызығушылықты ояту, мағынаны тану, ойтолғаныс, бекіту бойынша ұпайлау. |
| Үй тапсырмасы | 5 мин | «Қазақстан» өлеңін жатқа айту; автормен байланысты сұрақтар; «кезектескен интервью»; карта бойынша қысқа түсіндіру. |
| Қызығушылықты ояту | 3 мин | «Туған өлке» ұғымын талқылау; Атырау туралы бейнеролик; Қ. Жұмағалиев туралы мәлімет. |
| Мағынаны тану | 10 мин | Өлеңді тыңдау (аудио), мәнерлеп оқу, сөздік жұмыс. |
| «Жүреміз, ойланамыз» | 5 мин | Мақал-мәтел жазу; туған өлкені көркейтуге үлес; Атыраудың ерекшелігі туралы топтық постер және өзара толықтыру. |
| Сергіту | 2 мин | «Қамажай» биі (бейнеролик). |
| Ойтолғаныс | 5 мин | І топ — хокку; ІІ топ — эссе; ІІІ топ — көркем, бейнелі сөздерді сәйкестендіру. |
| Бекіту | 5 мин | «Аквариум» әдісі: «алтын балық» рөліндегі оқушыға сұрақ қою, қажет болса топ қолдайды. |
| Бағалау | 2 мин | Формативті кері байланыс (бағдаршам, басбармақ, ауызша); критерий бойынша топ көшбасшысының бағалауы. |
| Рефлексия | 2 мин | «Мәуелі ағаш»: Қазақстанға тілекті жапырақ-стикерге жазып, плакатқа жапсыру. |
| Үй тапсырмасы | 1 мин | Өлеңді мәнерлеп оқу. |
Назар аударту: сабақ басында ана тілі туралы қысқа мотивациялық ой айтылады — «Өзге тілде сөйлей білу — бір өнер, өз тіліңде сөйлей білу — шын өнер». Бұл оқушыларды тіл құндылығын сезінуге бағыттайды.
Ресурстар
Сабақ 2: А. Байтұрсынұлы — «Аққу, шортан һәм шаян»
Мақсат: мысалдағы негізгі ойды оқушының өзіне таптырып, оны өз сөзімен жеткізе білуге үйрету; бірлік пен ынтымақ құндылығын түсіндіру және кері мінез-құлықтан жирендіру.
Оқыту нәтижелері
- Жаңа ақпарат алады және талдайды.
- Топта жұмыс істеп, пікірін дәлелдейді.
- Шығармашылық тапсырмалар арқылы қабілеті ашылады.
Негізгі идея
Бір бағытқа жұмылмаған әрекет нәтиже бермейді. Ынтымақ пен ортақ мақсат қана істі алға бастырады.
Дереккөздер
- Оқу бағдарламасы
- 4-сынып «Ана тілі» оқулығы
- Әдістемелік құрал, сабақ жоспары
- Үнтаспа/аудио, постер материалдары
Сабақтың негізгі қадамдары
-
1
Ұйымдастыру және топқа бөлу
Сәлемдесу, қысқа тренинг. Сурет қималары арқылы топқа бөліну, топ ережесін құрастыру.
-
2
Үй тапсырмасы және диалог
«Қауын мен қарбыз» әңгімесі бойынша сұрақтар: ертегінің басталуы, кейіпкер сезімі, негізгі қорытынды.
-
3
Ой қозғау
Топтық зерттеу: А. Байтұрсынұлының өмірі, мысалдары, өлеңдері. Тірек-үлгі (сызба) арқылы таныстыру.
-
4
Мәтінмен жұмыс
«Аққу, шортан һәм шаян» мысалын тыңдау, ассоциация құру, «түртіп алу» әдісі, талдау.
-
5
Әңгіме кестесі және Блум сұрақтары
Автор, кейіпкерлер, оқиға орны, аяқталуы, үйренгені бойынша кесте толтыру. Себеп-салдарды анықтайтын сұрақтар қою.
-
6
Дәптермен және шығармашылық жұмыс
Негізгі ойды ашатын жолды тауып жазу. Жазу стратегиясы: өлең құрастыру, сурет салу, салыстыру.
-
7
Қорытындылау
Бірлік, ынтымақ туралы мақал-мәтелдер жазу және мағынасын түсіндіру; мысалды сахналау арқылы идеяны бекіту.
Негізгі мақал-мәтелдер (үлгі)
- Бірлік болмай, тірлік болмас.
- Ынтымақ болмай — іс оңбас.
- Ырыс алды — ынтымақ.
- Алтау ала болса, ауыздағы кетер; төртеу түгел болса, төбедегі келер.
- Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Формативті және жиынтық бағалау: жұптық бағалау, топтық кері байланыс, ауызша мадақтау, критерий бойынша қорытынды.
Үй тапсырмасы
Мысалды жаттау; кейіпкерлер туралы қосымша мәлімет жинау.
Сабақ 3: М. Мақатаев — «Сүйемін, өскен Отаным»
Мақсат: өлеңді мәнерлеп, түсініп оқуға үйрету; өзекті түйінін ашу; Отанға деген патриоттық сезімді ояту және шығармашылық ойлауды дамыту.
Негізгі идеялар
- М. Мақатаев туралы қысқаша ақпарат қалыптастыру.
- Білімді бірлесіп алу және талқылау мәдениетін дамыту.
- Мұғалім–оқушы және оқушы–оқушы байланысын күшейту.
Қажетті ресурстар
Сабақтың жүрісі (негізгі кезеңдер)
Ұйымдастыру
«Жүректен жүрекке» — бір-біріне сәттілік тілеу. Буынға бөлінген қима қағаздар арқылы жұптасып, сөз құрау және топқа орналасу. «Алтын ережені» еске түсіру (тәртіп, белсенділік, ұйымшылдық, жауапкершілік).
Үй тапсырмасы
Қ. Аманжоловтың «Туған жер» өлеңін жатқа айту. Жабық сұрақтар арқылы ақынның көңіл күйін, негізгі ойды, лирика ұғымын, жеке көзқарасты анықтау.
Жаңа сабақ
«Менің елім, Отаным» ұғымына байланысты сезімдерді атау; Отан туралы білетін өлеңдерді еске түсіру; сурет/видео арқылы тақырыпты болжау және нақтылау.
Мағынаны тану
Өлеңді мәнерлеп оқу, «түртіп алу» әдісі, талдау. Ресурспен жұмыс: бір топ ақынның «нені сүйетінін» үлгі-ағашқа жазады, екінші топ ақынның өздері білетін өлеңдерін тізімдейді. Сергіту: «Нөсер».
Ойтолғаныс
Постер қорғау. «Бес жол өлең»: Мұқағалиға және Отанға. Шығармашылық тапсырма: авторға хат жазу, өлеңдерді жатқа айту.
Кері байланыс, бағалау, үй тапсырмасы
Рефлексия сұрақтары
- Сабақ ұнады ма?
- Қай тапсырма көбірек ұнады?
- Қай кезеңде қиындық болды?
Бағалау критерийі (үлгі)
5
Жауабын шебер түсіндіріп, қосымша ақпарат пен мысал келтірді.
4
Жауабын түсіндіріп, мәтіннен дәлел келтірді.
3
Жауабы толық емес болды.
2
Жауап бермеді немесе тақырыптан ауытқыды.
Үй тапсырмасы: «Сүйемін, өскен Отаным» өлеңін мәнерлеп оқу. Дарынды оқушыларға — интернеттен және қосымша әдебиеттерден материал іздеу.
Кейінгі жұмыс (сабақты жетілдіру)
- Оқушылардың сабаққа берген бағасын талдау.
- Сабақ бейнетаспасын қарап, рефлексия жасау.
- Енгізілген өзгерістердің әсерін бағалау.