мРинит, мұрын бітелу - мұрын қуысының шырышты қабатының қабынуы
Ринит (мұрын бітелу) деген не?
Ринит, яғни мұрын бітелу — мұрын қуысының шырышты қабатының қабынуы. Ауруды көбіне мұрын қуысына түскен микробтар мен вирустар тудырады.
Себептері мен қоздырғыш факторлар
- Микробтар мен вирустардың әсері.
- Организмнің суыққа ұрынуы (тоңу).
- Ауадағы шаң-тозаң мен зиянды газдардың көп болуы.
- Гүл тозаңдары (поллинозбен байланысты жағдайлар).
- Жұқпалы аурулардың әсері (тұмау, дифтерия және т.б.).
Түрлері
Жедел ринит
Кенет басталып, белгілері тез өршитін түрі.
Созылмалы ринит
Уақытында емделмесе немесе жиі қайталанса, ұзаққа созылатын түрі.
Вазомоторлы ринит
Вегетативті жүйке жүйесінің реттелуі бұзылғанда байқалуы мүмкін.
Аллергиялық ринит
Организмнің аса сезімталдығына байланысты дамиды.
Белгілері қалай басталады?
Аурудың бастапқы кезеңінде мұрынның шырышты қабаты ісінеді, тамақ қызарып, құрғайды. Бірнеше күннен кейін мұрыннан сұйық іріңді бөлінді ағуы мүмкін.
Жиі кездесетін белгілер
- Мұрын бітелуі және тыныс алудың қиындауы
- Бас ауыруы және жалпы жайсыздық
- Көзден жас ағу (көздің шырышты қабаты қабынғанда)
- Дене қызуы әдетте айтарлықтай көтерілмейді
Нәрестелерде неге ауыр өтеді?
Нәрестелерде мұрын қуысы тар болғандықтан, азғантай ісінудің өзі дем алуды және емшек емуді қиындатады. Сондықтан мұрын бітелу бұл жаста ерекше қолайсыздық тудырады.
Асқынуы мүмкін бе?
Кейде қабыну мұрын-жұтқыншақтың шырышты қабатына, есту түтікшесіне, көмейге, кеңірдекке, тіпті өкпеге дейін таралуы ықтимал. Ауруды дер кезінде емдемесе, асқынып, созылмалы түріне ауысуы мүмкін.
Емі: алғашқы көмектен бастап
Бастапқы кезеңде
- Денені жылы ұстап, тоңып қалудан сақтану.
- Бал немесе таңқурай қосылған шай ішу.
- Мұрын ішіндегі қан тамырларын тарылтатын ерітінділерді қолдану (санорин, галазолин және т.б.).
Ескерту: мұрынға арналған тамшыларды дәрігер кеңесінсіз ұзақ қолдану шырышты қабатқа зиян келтіруі мүмкін.
Қашан сақ болған жөн?
Белгілер ұзаққа созылса, жиі қайталанса немесе жағдай күрт нашарласа, асқынудың алдын алу үшін медициналық кеңес алған дұрыс.
Алдын алу
Күнделікті дағдылар
Шынығу және қозғалыс
Денені шынықтырып, спортпен жүйелі айналысу.
Гигиена
Үйде және жұмыс орнында жеке бас гигиенасын сақтау.
Қауіпті өндірістік орта
Жұмыс орныңыз шаң-тозаң немесе улы газдармен байланысты болса, респиратор немесе қорғаныш дәке қолдану.
Дереккөз
«Қазақ энциклопедиясы», 8-том.