Өскенде кім болғың келеді
Мамандық таңдаудың мәні
«Өскенде кім болғың келеді?» — ересектердің балаға жиі қоятын сұрағы. Бұл сауалдың астарында маңызды ой жатыр: мамандықты саналы таңдау — қателіктен сақтанудың және өмірлік бағытыңызды айқындаудың бір жолы. Мамандықты адамның ғұмырлық мақсатына апарар өлшемдердің бірі ретінде қарастыруға болады.
Дұрыс таңдау жасау үшін алдымен қандай мамандықтар бар екенін, олардың сіз үшін және қоғам үшін пайдасы мен маңызын түсініп алған жөн. Бұл — тек қызығушылық емес, жауапкершілік те.
Маңызды тұжырым
Арманға жету — ең әуелі неге қол жеткізгіңіз келетінін анық түсінуден басталады.
Тиімді тәсіл: іс-тәжірибе арқылы көру
Мамандық таңдаудағы ең тиімді тәсілдердің бірі — демалыс уақытында кәсіби іс-тәжірибеден өту. Мұндай тәжірибе сізге теорияны өмірмен салыстыруға, жұмыстың нақты ырғағын сезінуге және өзіңізге лайық бағытты ертерек тануға көмектеседі.
Артықшылық 1
Өз қабілетіңізді практикада сынап, қызығушылығыңыздың тұрақтылығын бағалайсыз.
Артықшылық 2
Жұмыс ортасының мәдениетін, талаптарын және кәсіби өсудің жолдарын көресіз.
Жалақы маңызды, бірақ жалғыз өлшем емес
Көп жас маман болашақ жұмыс орнын таңдауда ең басты өлшем ретінде жоғары жалақыны алға қояды. Алайда кейде жоғары табыс та күткендей қуаныш сыйламайды. Себебі адам табиғатына даму, жаңашылдық және өзгеріске ұмтылу тән.
Өзгеріске деген ұмтылыс қаншалықты күшті болса, тұлғалық даму да соншалықты жоғары болады. Сондықтан таңдауыңызда кәсіби өсу мүмкіндігін, жаңа дағдыларды меңгеру жолын және өзіңізді жүзеге асыру кеңістігін қатар бағалаған дұрыс.
Оқу орнын таңдау: сапаның тірегі
Мамандық алудағы ең маңызды таңдаулардың бірі — оқу орнын таңдау. Кез келген оқу орнының басты құндылығы — оқытушылар құрамы. Мамандарды қалай даярлайтынына, оқыту тәсіліне және талап деңгейіне назар аудару қажет.
Нені тексеру керек?
- Пәндер тізімі және әр пәнге бөлінген сағат саны (білім көлемін бағалауға көмектеседі).
- Материалдық-техникалық база: кітапхана, компьютерлік сыныптар, арнайы жабдықталған бөлмелер және т.б.
- Студенттердің және әсіресе түлектердің пікірлері.
- Шетелдік жоғары оқу орындарымен байланыс, әріптестік бағдарламалар және академиялық ұтқырлық мүмкіндігі.
Оқу орнының беделі оның түлектерімен де өлшенеді: шетелде білімін жалғастырған, практикаға немесе жұмысқа орналасқан түлектердің жетістігі — маңызды көрсеткіш.
Мысал: Тараз мемлекеттік университеті
Мысал ретінде Тараз мемлекеттік университетін келтіруге болады. Бұл оқу ордасы өз түлектерімен, маманданған әрі жоғары санаттағы оқытушыларымен, сондай-ақ білімге құштар, дамуға белсенді ұмтылатын студенттерімен ерекшеленеді.
Шетелде білімін шыңдауға кеткен білімгерлер саны аз емес және бұл көрсеткіш жыл сайын артып келеді. Мұндай мүмкіндіктер кәсіби көкжиекті кеңейтіп, тәжірибені байытады.
Қорытынды: мамандық — сіздің өміріңіз
Адам жан дүниесімен жақсы көріп жасаған жұмыс әрқашан жоғары бағаланады және үлкен табысқа жетуге де ықпал етеді. Сондықтан мамандық таңдағанда өзіңізге мына сұрақты ашық қойыңыз: немен айналысқанда сізге қызық? Қай іс сізге жан рахатын береді?
Өзіңізге қысқа уәде
Қызықтырған салаңызды қорғаңыз, сонымен бірге үздіксіз дамыңыз. Сонда ғана биікке жетесіз.