Романдар мен мысалдар
Өмірі мен қалыптасуы (1878–1956)
Спандияр Көбеев (1878–1956) — қазақ жазушысы, қоғам қайраткері, Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі. Ол 1878 жылы бұрынғы Торғай облысы, Обаған болысына қарасты №3 ауылда, қазіргі Ақсуат ауылында дүниеге келген.
Отбасы тәлімі
Анасы Айтбоз — қайратты, ақылды, ауылына ортақ анадай қадірлі жан болғаны айтылады.
Әкесі Көбей — хат таныған, шыншыл адам, күнкөрісін қолөнермен жасаған. Әке-шешесінің өнегелі тәрбиесі болашақ педагог-жазушының мінез-құлқы мен дүниетанымының қалыптасуына айрықша ықпал етті.
Білім жолы және Ыбырай Алтынсариннің ықпалы
Мектеп жасына таяған шағында Спандияр әкесімен бірге дәулетті кісі Соқытбайдың ауылына барған сапарында Ыбырай Алтынсаринді көреді. Көп ұзамай сол ауылда ұлы ағартушы Ы. Алтынсарин екі жылдық мектеп ашып, 1887 жылдың желтоқсанында оның тікелей көмегімен Спандияр сол мектепке қабылданады.
Келесі басқыштар
- Қарағайлыкөлдегі төрт жылдық болыстық мектепте білім алады.
- Қостанай қаласында Алтынсарин ашқан орыс-қазақ мектебінде оқуын жалғастырады.
Мамандыққа қадам
Қостанайда жаңадан ашылған екі жылдық педагогикалық курсқа түсіп, 1901 жылы бастауыш мектеп мұғалімі мамандығы бойынша бітіріп шығады.
Аударма еңбегі және ағартушылық мұраты
Спандияр Көбеев Петропавлда ұстаздық қызмет атқарып жүрген кезеңінде орыс әдебиетінің көрнекті өкілі И. А. Крыловтың бірнеше мысалын қазақ тіліне аударып, баспаға ұсынады.
Негізгі жинақтар
«Үлгілі бала»
1912
«Үлгілі тәржіме»
1940
Бұл кітаптарға енген өлеңдер мен әңгімелер жасөспірімдерді еңбекке, бірлікке, тату-тәтті ынтымаққа үндейді.
«Қалың мал» және қоғам шындығы
С. Көбеевтің қазақ топырағындағы тұңғыш романдардың бірі саналатын «Қалың мал» шығармасы 1913 жылдың қазан айында жарық көреді. Бұл туынды оның шығармашылық өмірінде айрықша орын алады.
Романда көтерілген тақырыптар
- Қазақ ауылының әлеуметтік келбеті
- Қазақ әйелінің тағдыры мен теңсіздік мәселесі
- Жастар өмірі, ойын-той, салт-дәстүр көріністері
Мемуарлық мұра: «Орындалған арман»
Жазушының кейінгі жылдары жазған «Орындалған арман» атты мемуарлық еңбегі 1954 жылы өңделіп, екінші рет кітап болып басылып шығады. Шығарманың негізгі мазмұны — педагог-жазушының өмір жолы, қоғамдық қызметі, ортасы мен дәуірі.
Ерекше назар
Еңбекте Ы. Алтынсариннің халықтық-ағартушылық қызметін көрсетуге айрықша мән беріледі.