Қазақша рефераттар

Клиникалық белгілері

Скарлатина (жәншау)

Скарлатина (жәншау) — жалпы жағдайдың бұзылуымен, жұтқыншақта баспа белгілерінің пайда болуымен және ашық қызғылт түсті, нүкте тәрізді бөртпемен сипатталатын жұқпалы ауру. Қоздырғышы — қоршаған ортаға төзімді гемолитикалық стрептококк.

Негізгі белгі

Тамақтың ауыруы + қызба + нүкте тәрізді қызғылт бөртпе.

Қоздырғыш

Гемолитикалық стрептококк.

Эпидемиологиясы

Инфекция көзі

Ауру адам және бактерия тасымалдаушы.

Жұғу жолдары

Ауа-тамшы (ауа- сілекей) және тұрмыстық заттар арқылы.

Инкубациялық кезең

2–7 күн.

Маусымдылық және иммунитет

Күз–қыс мезгілдерінде жиірек. Иммунитеті әдетте тұрақты.

Клиникалық белгілері (ауру кезеңдері)

I кезең — жасырын (инкубациялық)

Ұзақтығы: 2–7 күн.

II кезең — бастапқы

  • Ауру жедел басталады: дене қызуы күрт көтеріледі, бас ауырады, жүрек соғысы жиілейді, әлсіздік пайда болады.
  • Лоқсу, құсу болуы мүмкін.
  • Жұтынғанда тамақ ауырып, жұтқыншақ кілегей қабығы айқын қызарады (қабынған, «жалындаған» жұтқыншақ).
  • Ауру асқынған сайын жұтқыншақта баспаның ауыр түрлері күшеюі мүмкін.
  • Ауыздан жағымсыз иіс шығуы мүмкін.

III кезең — өрістеу

Бөртпе

Әдетте 2-күні нүкте тәрізді қызыл бөртпе пайда болады. Бөртпе бетке, денеге, қол-аяқтарға тез жайылады, бірақ ауыз–мұрын үшбұрышы көбіне таза қалады.

Ең айқын орналасатын аймақтар

Дененің бүкір жағында, аяқ-қолдың ішкі бетінде, қолтық астында, шынтақ иілісінде, тақым шұңқырында, шап иілісінде қарқындырақ болады.

Жалпы улану белгілері

  • Жағдай ауырлап, интоксикация күшейеді.
  • Дене қызуы 39–40°С-қа дейін көтерілуі мүмкін.
  • Орталық жүйке жүйесінің зақымдану белгілері байқалуы ықтимал.
  • 4–5-күні тіл қабыршықтан тазарады да, «бүлдірген тәрізді тіл» көрінісі пайда болады.

IV кезең — сауығу (реконвалесценция)

  • Дене қызуы біртіндеп төмендеп, баланың жағдайы жақсарады.
  • Жұтқыншақтағы қабыну басылып, бөртпе бозарады.
  • Бірінші аптаның соңына қарай тері қатпарлары түлеуі басталады; әсіресе алақан мен табанда айқын байқалады.

Аурудың ауырлық дәрежелері

Жеңіл

Белгілері салыстырмалы әлсіз, интоксикация жеңілірек.

Орташа

Қызба мен бөртпе айқын, жалпы жағдай орташа бұзылады.

Ауыр

Жоғары қызба, айқын интоксикация, асқыну қаупі жоғары.

Асқынулары

Миокардит

Өрістеу кезеңінде «жәншау жүрек» синдромы байқалуы мүмкін: жүрек көлемі ұлғаяды, соғысы әлсіз әрі біркелкі емес, дыбыстары күңгірттенеді, систолалық шу естілуі мүмкін, қан қысымы төмендейді. Жәншаудан сауығумен бұл синдром әдетте жойылады.

Басқа асқынулар

  • Отит
  • Нефрит
  • Лимфаденит

Диагноз қою

  1. 1 Эпидемиологиялық анамнез.
  2. 2 Ауруға тән клиникалық белгілер.
  3. 3 Бактериоскопиялық және бактериологиялық зерттеулер.

Емдеу

Ұйымдастыру және режим

  • Ауруханаға көбіне ауыр және асқынған түрлері жатқызылады.
  • Төсек режимі: 5–7 күн.
  • Диета: жасына сай, витаминдерге бай; көбіне сұйық және жылы тағам.

Дәрі-дәрмек және қолдаушы ем

  • Антибактериялық ем: пенициллин тобы, тетрациклин (дәрігер тағайындауы бойынша).
  • Детоксикациялық ем.
  • Симптоматикалық ем.

Күтім (үйде және стационарда)

Ауыз қуысының күтімі

  • Фурацилин немесе 2% натрий гидрокарбонаты ерітіндісімен шайдыру.
  • Кішкентай балаларда ауыз қуысын резеңке баллонмен абайлап шаю.

Гигиена және жайлылық

  • Мұрын айналасын (мұрын астын) күтімдеп, қажет болса майлап тұру.
  • Бөлме, төсек-орын және іш киім тазалығын қадағалау.

Алдын алу

Арнайы (әдейіленген) алдын алу шаралары жоқ. Сондықтан арнайы емес санитариялық-эпидемиологиялық шаралар жүргізіледі.

  1. 1 Ауырған баланы 10 күнге оқшаулау.
  2. 2 СЭС-қа №58 форма бойынша хабарлау.
  3. 3 Аурумен қарым-қатынаста болған балаларға 7 күн карантин тағайындау.
  4. 4 Инфекция ошағында дезинфекция жүргізу.
  5. 5 Санитарлық-ағарту жұмыстарын өткізу.
  6. 6 Әлсіз, жиі ауыратын балаларға дәрігер көрсетуімен иммуноглобулин енгізу.
  7. 7 Балалардың жалпы төзімділігін көтеру шараларын күшейту.