Ерте, ерте, ертеде, ешкі құйрығы келтеде, аң мен құстардың ішіндегі ең әдемісі, сымбаттысы әтеш болыпты
Ерте, ерте, ертеде, ешкі құйрығы келтеде, аң мен құстардың ішіндегі ең әдемісі де, ең сымбаттысы да — әтеш болыпты. Сондықтан ол өте тәкаппар екен. Жүріп-тұрса да маңғазданып, сылаңдап басады екен. Қоқырайып жүріп, бірде-бір аңмен де, құспен де тілдеспепті.
Тәкаппарлықтың серігі
Оның жалғыз серігі — тоты құс болыпты. Бірақ тотының үстінде жібі түзу, жөнді киімі жоқ екен. Әдемі көрінуге құмар көңілі оны ұялтып, өз-өзіне сенімін азайта береді.
Бір күні тоты құс әлгі кербез әтешке келіп: «Досым, мен бүгін қонаққа бармақ едім. Жөнді киімім де жоқ. Мына түріммен қалай барамын? Мені сенің досың деп білетіндер мазақтайды ғой. Маған үстіңдегі әдемі киіміңді бере тұршы», — деп қиыла жалыныпты.
Бір сәттік сенім
Әтеш досының сөзіне сеніп, үстіндегі әдемі киімдерінің бәрін шешіп беріпті. Тоты құс болса, жасанып-түзеніп, киімін киіп алып, қай мезгілде келетінін айтыпты:
«Егер мен кешіксем, дауыстап шақыр. Келмей жатсам, тағы да шақыр — даусыңды естимін», — дейді.
Сөйтіп, тоты құс әсем киініп тойға кетеді. Бірақ ол қайтып оралмайды. Әтеш оны естісін деп үсті-үстіне шақырады — ешқандай хабар болмайды.
Сабақ болып қалған шақыру
Содан күні бүгінге дейін әтеш тоты құс пен әдемі киімін іздеп, таң қылаң бергеннен күн батқанға дейін айқайлап шақыра береді екен.
Таң
Үміттің қайта оянатын шағы
Күн
Шақырудың тоқтамайтын кезі
Кеш
Жауапсыз қалған үн
Бұл ертегі бір ғана нәрсені еске салады: сән-салтанатқа масаттанған тәкаппарлық та, сыртқы көрікке алданып қалған сенім де адамды (не құсты) ұзаққа апармайды. Ал бір берілген уәде қайтып келмесе, оның орнына үн ғана қалуы мүмкін.