Болмасын соғыс
Ақтөбе облысы • Ойыл ауданы • Қараой мектеп-бала бақшасы
Дайындаған: Мамбетова Дамира Жалғасбайқызы
Бұл материал — «Бейбіт күн жасасын әлемде» тақырыбындағы тәрбиелік кештің мазмұны мен өткізілу құрылымын ұсынатын жинақ. Мақсат — оқушылардың адамгершілік құндылықтарын нығайтып, Отанға сүйіспеншілігін арттыру, елін-жерін қастерлейтін саналы, парасатты азамат тәрбиелеу.
Өткізілу барысы
-
1. Кіріспе
Жеңіс күнінің мәні мен тарихи салмағын ашу.
-
2. «Жеңіс күні» баяндамасы
Соғыс жылдары туралы деректер, тарихи түсіндірме.
-
3. «Ұлы Жеңіске мың тағзым!»
Жеңіс туралы әндер мен өлеңдер оқу.
-
4. Ардагерлермен сұхбат
Қонақтарға сұрақ қою, естеліктерін тыңдау.
-
5. «Соғыстан қайтқан солдаттар»
Театрландырылған көрініс.
-
6. «Отан үшін от кешкендер»
Ауыл ардагерлері туралы мәлімет.
-
7. Оқушылар шығармашылығы
Естелік, сурет, эссе, сахналық үзінділер.
-
8. Кітап көрмесі
«Отты жылдар елесі» — естеліктер мен тарихи еңбектер.
-
9. Бейнематериал
«День Победы» тақырыбындағы бейнесуреттер.
-
10. Қорытынды
Тілек, алғыс және жабылу сөзі.
Кіріспе: Жеңіс күні — ортақ жадымыз
1-жүргізуші
Жеңіс күні — 9 мамыр — әлем бойынша аталып өтетін үлкен мейрам. Бұл мереке, әсіресе, Екінші дүниежүзілік соғыстың ауыртпалығын көтеріп, Отан үшін от кешкен, қан майданда қайсарлықпен шайқасқан Ұлы Отан соғысы ардагерлері үшін айрықша қастерлі.
2-жүргізуші
Аз емес зар жылаған, егілген жан, аз емес өшкен өмір, төгілген қан. Соғыс талай жүрекке зіл қасірет салды, талай арманды қиратып кетті. Ұлы Отан соғысына қатысқан қаһармандар — Бауыржан Момышұлы, Мәншүк Мәметова, Әлия Молдағұлова, Мәлік Ғабдуллин, Талғат Бигелдинов және басқа да ерлер. Олардың қатарында өз жерлестеріміз де бар. Ерлікке тағзым етіп, бас иеміз.
Бір минут үнсіздік
Бейбіт күнге жете алмаған, ерлікпен қаза тапқан ағаларымыз бен апаларымыздың рухына тағзым етіп, бір минут үнсіздік жарияланады.
Үнсіздік: 1 минут
Тарихи шолу: 1941–1945
Соғыстың басталуы
1941 жылғы 22 маусымда таң шапағы енді ғана арайланған сәтте елге қауіп төнді. Фашистік Германия опасыздықпен басып кіріп, халық адам айтқысыз қиын кезеңді бастан өткерді. Ұлы Отан соғысы басталып, Отан басына ауыр күндер туды.
Дерек
- Соғысқа дейінгі халық
- Қазақстанда шамамен 6,2 млн адам тұрған.
- Майданға аттанғандар
- 1 196 164 адам қару алып, майданға аттанған.
- Еңбек армиясы
- 700 мың адам еңбек армиясына жіберілген.
- Жалпы жұмылдырылғандар
- Шамамен 1,9 млн адам сапқа тұрған.
Баяндамашыға сөз
Ұлы Отан соғысы туралы кеңірек мәлімет беру үшін баяндамашыға сөз беріледі. Бұл жылдары жүрегі «Отаным» деп соққан әр азамат барынша күресіп, ел алдындағы антын орындады.
Өлеңдер мен әндер: «Ұлы Жеңіске мың тағзым!»
Өлең оқу
Сұрапыл соғыс пен майдангерлер ерлігіне арналған өлең жолдары оқушылардың орындауында ұсынылады:
- «Майдангерлер»
- Ж. Молдағалиев — «Екеуін де көтерді ол»
- Қ. Жұмағалиев — «Мен соғысты жек көрем!»
- Қ. Әбдіқадыров — «Соғыс»
- Т. Молдағалиев — «Жеңіс күні»
- «Болмасын соғыс»
- «Сен құрметте оны»
Жүргізуші сөзі
Қазақ даласы талай төңкеріс пен көтерілісті, жеңіс пен жеңілісті, қуаныш пен қиындықты бастан өткерді. Сол ерліктің бір биігі — Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс. 1941 жылы бейбіт елге ашылған соғыс талай шаңырақты ойсыратып, ананы баласыз, баланы әкесіз, әйелді жесір қалдырды — бұл қайғы әр жүректе сақтаулы.
Келесі бөлім
Оқушылардың Жеңіс туралы әндері орындалады.
Ардагерлермен жүздесу
Сұхбат және тағзым
Қазақстанда соғыс оты шарпымаған шаңырақ кем де кем. Жүз мыңдаған ата-әжелеріміз соғыстың алғашқы күндерінде-ақ майданға аттанды. Қан майданда қаза тапқан ерлердің рухына тағзым етіп, бүгін арамызда асқар таудай болып отырған ардагерлерімізге бас иеміз. Олардың ерлік істері ешқашан ұмытылмауға тиіс.
Сұрақтар үлгісі
- Соғыс жылдарындағы ең есте қалған оқиғаңыз қандай?
- Жеңіс хабарын алғаш естіген сәтіңіз есіңізде ме?
- Бүгінгі ұрпаққа айтар өсиетіңіз қандай?
Көрініс: «Соғыстан қайтқан солдаттар»
Сахналық қойылым
Көрініс арқылы елге оралған жауынгердің қуанышы мен сағынышы, соғыстың адам тағдырына салған ізі, бейбіт күннің бағасы көркем түрде жеткізіледі.
Еңбек пен төзім туралы ой
Қиын-қыстау кезеңде халқымыздың еңбекқорлығы, сабыры мен төзімі ерекше танылды. Бірлік пен жанқиярлық — Жеңіске апарар ең сенімді жол екенін тарих дәлелдеді.
«Отан үшін от кешкендер»: ауыл ардагерлерінің өнегесі
Мұражай/тәрбие бөліміне сөз
Келесі бөлімде ауыл ардагерлері туралы деректер ұсынылып, олардың еңбегі мен ерлігі жас ұрпаққа өнеге ретінде таныстырылады.
Барша халық Жеңіс күнін тойлайды, жас сәбилер думандатып ойнайды. Ардагерлер көздеріне жас алып, ұрпақтың амандығын тілейді.
«Ешкім де, еш нәрсе де ұмытылмайды»
Оқушылар шығармашылығы
Соғыс аяқталды. Азапты жылдар артта қалды. Еліміз бейбітшілікті сүйеді. Ананы баладан, баланы анадан айырған сұм соғысқа енді жол жоқ. Осы ойды бекіту үшін оқушылардың шығармашылық жұмыстары (өлең, эссе, сурет, сахналық үзінді) таныстырылады.
Дәйексөз
Жеңем деген ел сөзі тұрды ажалдан жоғары. Өмір, адам жұлдызы тұрды ажалдан жоғары. Жеңіс туы қырмызы тұрды ажалдан жоғары. Отан, ұрпақ, болашақ тұрды ажалдан жоғары. Өмір нұры жарқырап тұрды ажалдан жоғары.
Кітап көрмесі: «Отты жылдар елесі»
Көрменің мақсаты
Ұлы Отан соғысы тақырыбын терең түсіндіретін кітаптар мен естеліктер — тарихты дәл танудың сенімді көзі. Көрмеде майдангерлер туралы деректер, ел тарихына қатысты материалдар ұсынылады.
Кітапханашыға сөз
Көрме таныстырылымын жүргізу үшін сөз мектеп кітапханашысына беріледі.
Оқуға ұсынылатын бағыттар: естелік кітаптар, тарихи зерттеулер, жергілікті майдангерлер туралы жинақтар.
Бейнематериал: «Бейбіт күн жасасын әлемде»
Көрсетілім
«Бейбіт күн жасасын әлемде» тақырыбындағы бейнесуреттер ұсынылады. Мақсат — бейбіт өмірдің қадірін сезіндіру, тарихи жадыны жаңғырту.
Тақырып
День Победы
Негізгі ой
Бейбітшілік — ең қымбат құндылық
Қатысу
Оқушылар, ұстаздар, қонақтар
Қорытынды: Тілек пен алғыс
Бейбітшілік тілегі
Елге қауіп төнбесін, егестен адам өлмесін. Есен-аман болайық, енді соғыс болмасын. Өртенбесін туған ел, шайқалмасын асқар бел, шайқалмасын шалқар көл.
Жеңіс рухы
Жасасын Жеңіс! Бақытты елім күле берсін, тәуелсіз болып болашағына нық қадам баса берсін. Болмасын соғыс! Болмасын соғыс! Болмасын!
Кештің аяқталуы
«Бейбіт күн жасасын әлемде» атты кешіміз осымен аяқталды. Қонақ болып келген ардагер әжелерімізге алғыс айтамыз, денсаулықтарыңыз мықты болсын. Қатысқан барлық оқушыларға ризашылығымызды білдіреміз. Жеңіс туы көк аспанымызда мәңгі желбірей берсін!
Сау болыңыздар!