Содан соң хан кедейді бүтін, байды жарты досым депті
Достықтың салмағы
Бір хан баласына қазына беріп, «Өзіңе дос жи» деп өсиет айтады. Көп ұзамай баласы: «Жүз дос таптым», — дейді.
Сонда әкесі таңырқап: «Қырық жыл хан болып, менің бір жарым ғана досым бар. Сен бір ғана сапарда жүз дос таптың ба?» — деп сұрайды. Осылайша ол баласына «бір жарым достың» мәнін түсіндіретін әңгімесін бастап кетеді.
Сынақ: бай дос
Хан өз достарын сынамақ болады. Әуелі бай досын шақырып, ауырған кейіп танытады да: «Мен үшін жаныңды қи, сонда мен тірі қаламын», — дейді.
Бай досы бұған келіспей: «Жанымды емес, малымды ал. Балаларым көп», — деп жауап береді.
Сынақ: кедей дос
Сосын хан кедей досын шақырып, дәл сол сөзді айтады. Бұл жолы жауап қысқа да нық болады: «Қидым».
Хан таң қалып: «Неге?» — деп сұрайды.
Кедей досы: «Егер жаным халықтың ханын сақтап қалуға жараса, одан артық не керек?» — дейді.
Қорытынды
Сол сәттен бастап хан: «Кедей — менің бүтін досым, бай — жарты досым», — деп түйіндейді.
Бұл әңгіме достықтың өлшемі мүлік пен мүмкіндік емес, жанашырлық пен жауапкершілік екенін еске салады.