Қайдағы бір Құмырсқаның сөзіне сеніп, алтын уақытымды босқа кетіргенімді айтсайшы
Құмырсқа мен пенде: қанағат пен жақсылық туралы ой
Өз жолына түсіп алып, сүрлеу соқпағымен кіп-кішкентай Құмырсқа келе жатты. Кенет алдынан бір пенде шыға келді. Пенде: «Бір-ақ мыжып өлтіре салсам ба?» деп ойлады.
Сол оймен дәп-дәу бәтеңке киген аяғын көтере бергенде, Құмырсқа дауыстады: — Ей, пенде, тұра тұр! Айтатыным бар.
Пенде мазақтаған үнмен: — Не айтайын деп едің? деді де, жүресінен отыра қалып: — Айта ғой. Әйтпесе мыжи салам! деп қоқан-лоқы көрсетті.
Айтылған сөз
Құмырсқа сабырмен: — Жақсылық жаса, деді.
Пенде күйіп-пісіп: — Сол ма айтайын дегенің? Сол да жаңалық па? деп шамданды.
Құмырсқа сөзін жалғады: — Жақсылық жасасаң, өзіңе пайдасы тиеді. Пенде мырс етіп: — Сауабы тиеді десейші. Мұны мен білмейді деп ойлайсың ба? деді.
— Мен оны айтып тұрған жоқпын, деді Құмырсқа. — Жақсылық жасасаң, әмияныңнан бір түйір алтын теңге табасың.
Пенде ішек-сілесі қатып күлді: — Кіп-кішкентай болып алып, сен де мені алдамақсың ба? Сенімен сөйлесіп отырған мен де ақымақ екенмін. Мен өзім сияқты пендеден де алданбаймын!
Құмырсқа қысқа ғана: — Сенбесең, сынап көр. Бірақ сол бір түйір алтын теңгеге қанағат ет, деді де, пендені айналып өтіп, өз жолымен жүре берді.
Сынақ
Сол күні пенде бір жақсылық жасады. Бірақ үйіне қайтып келе жатып: «Қайдағы бір Құмырсқаның сөзіне сеніп, алтын уақытымды босқа кетірдім-ау. Одан да уақытымды өзіме пайдасы тиетін іске жұмсасам нетті?» деп өкінді.
Кешке қарай пенде әмиянын ашып қалды. Ішінен жарқырап жатқан бір түйір алтын теңгені көріп, төбесі көкке жеткендей қуанды.
— Алтын теңге таптым! деп айғай салды пенде. — Бұл енді менікі! Менің ақшам!
Алайда көп ұзамай көңіл-күйі су сепкендей басылды. Құмырсқаның «соны да қанағат тұт» деген сөзін ұмытып қалып: — Неге алтын теңге біреу-ақ? Мен бүгін екі адамға жақсылық жасап едім ғой, деп томсырайып, өкпелеп отырды.
Түйін
- Жақсылықтың қайтарымы кейде күтпеген жерден келеді, бірақ ол сауда емес.
- Қанағат жоқ жерде қуаныш ұзақ тұрмайды: адам алғанына емес, алмағанына қарап қалады.
- Ең кішкентай жәндік айтқан ақиқаттың өзі үлкен тәкаппарлықты тоқтата алады — егер тыңдай білсек.