Қазақша рефераттар

Энергияның жұтылу

Әдістемелік ұсыныстар туралы

Бұл әдістемелік ұсыныстар 6-сынып білім алушыларына арналған «Жаратылыстану» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу кезінде мұғалімге көмек құралы ретінде құрастырылған.

Жинақ (қазақ тілінде білім беретін) 6-сыныптың «Жаратылыстану» пәні бойынша оқу бағдарламасы негізінде дайындалды. Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары тоқсан барысында жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Ұсыныстарда бағалау критерийлері мен дескрипторлары берілген тапсырмалар, сондай-ақ білім алушылардың оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлерін сипаттайтын рубрикалар ұсынылған. Дескрипторлар мен балл қою жүйесі ұсыныстық сипатта берілді.

Кімдерге арналған?

  • негізгі мектеп мұғалімдеріне;
  • мектеп әкімшілігіне;
  • білім беру бөлімдерінің әдіскерлеріне;
  • критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілерге;
  • өзге де мүдделі тұлғаларға.

Материалдарды дайындау барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) пайдаланылды.

Мазмұны

1-тоқсан

  • 6.1A «Ғылым әлемі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • 6.1B «Адам. Жер. Ғалам» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

2-тоқсан

  • 6.2A «Заттар және материалдар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

3-тоқсан

  • 6.3A «Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • 6.3B «Энергия және қозғалыс» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

4-тоқсан

  • 6.4A «Экология және тұрақты даму» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • 6.4B «Әлемді өзгертетін жаңалықтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
1-тоқсан 6.1A Жиынтық бағалау

«Ғылым әлемі» бөлімі

Тақырыптар

  • Ғылымның рөлі
  • Зерттеуді жоспарлау
  • Деректерді жинау және тіркеу
  • Деректерді талдау
  • Қорытынды және талқылау

Оқу мақсаттары

  • 6.1.1.1 — Жаратылыстану ғылымдарының зерттеу нысандарын тізіп атау
  • 6.1.3.1 — Жоспар бойынша зерттеу жұмысын жүргізу
  • 6.1.3.2 — Қауіпсіз жұмыс жүргізудің жағдайларын анықтау
  • 6.1.5.1 — Алынған деректерді графикалық түрде көрсету
  • 6.1.6.1 — Алынған қорытындыларды түрлі формада ұсыну

Бағалау параметрлері

Ойлау дағдыларының деңгейі
Қолдану, жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты
20 минут
Жалпы балл
10

Бағалау критерийлері

  • Жаратылыстану ғылымдары жүйесінің зерттеу нысандарын жазады
  • Берілген жоспарға сәйкес зерттеу жұмысын орындайды
  • Қауіпсіздік ережелері мен белгілерін (ескертуші, тыйым салушы) ажыратады
  • Тәжірибе деректерін графикалық түрде көрсетеді
  • Зерттеу нәтижесін жазады және ұсыну формасын таңдайды

Тапсырмалар

  1. 1) Мәтінді аяқтаңыз.

    Жазбаша

    Жаратылыстану ғылымдары жүйесі ________________________________ нысандарын зерттейді.

  2. 2) Микроскоппен зерттеу жұмысына жоспар құрыңыз.

    Зерттеу орны

    Биология кабинеті

    Зерттеу уақыты

    1 апта

    Толтырыңыз

    • Зерттеу тақырыбы
    • Мәліметтер жинау әдісі
    • Зерттеу нәтижесі

  3. 3) Қауіпсіздік

    (a) Екі қауіпсіздік ережесін жазыңыз

    1) __________________________________

    2) __________________________________

    (b) Белгілерді жіктеңіз

    Тыйым салынған
    1–7 белгі
    Ескертуді білдіреді
    1–7 белгі

  4. 4) Сарымсақтың өсуін график түрінде көрсетіңіз.

    (a), (b), (c), (d) — өлшем нәтижелерін уақытқа байланысты белгілеңіз.

  5. 5) Сурет бойынша жауап беріңіз.

    (a) Суретте не көрсетілген? __________________________________

    (b) Зерттеуіңізді қандай формада ұсынар едіңіз? __________________________________

Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)

Төмен деңгей

  • нысандарды атауда қиналады;
  • жоспар құруда және нәтижені сипаттауда қолдауды қажет етеді;
  • қауіпсіздік белгілерін ажыратуда қателеседі;
  • график құруда қиналады.

Орта деңгей

  • негізгі ұғымдарды меңгерген, бірақ қателіктер болуы мүмкін;
  • деректерді реттеуде және рәсімдеуде дәлсіздік кездеседі;
  • қауіпсіздік ережелерін жалпы біледі.

Жоғары деңгей

  • нысандарды дұрыс жазады және байланысты түсіндіреді;
  • жоспарды толық құрып, нәтижені нақты сипаттайды;
  • қауіпсіздік белгілерін дұрыс ажыратады;
  • деректерді графикпен сауатты ұсынады.
1-тоқсан 6.1B Жиынтық бағалау

«Адам. Жер. Ғалам» бөлімі

Тақырыптар

  • Жер туралы жалпы мағлұматтар
  • Жер қабықтары және олардың құрамдас бөліктері
  • Жердегі тіршілік
  • Жер бетін бейнелеу тәсілдері

Оқу мақсаттары

  • 6.2.2.1 — Жер бетіндегі бақыланатын үдерістер мен құбылыстарды түсіндіру
  • 6.2.2.2 — Жердің қасиеттерін түсіндіру
  • 6.2.4.2 — Адамның Жерде тіршілік етуінің қазіргі жағдайларын бағалау
  • 6.2.5.2 — Шартты белгілерді пайдаланып, географиялық карталарды оқу
  • 6.2.5.4 — Географиялық координаталарды анықтау

Бағалау параметрлері

Ойлау дағдыларының деңгейі
Қолдану, жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты
20 минут
Жалпы балл
12

Бағалау критерийлері

  • Үдерістер мен құбылыстарды ажыратады
  • Суреттегі Жердің қасиетін анықтап, маңызын сипаттайды
  • Жердегі адам өмірінің қазіргі жағдайын талдайды
  • Карта мазмұнын анықтап, шартты белгілер арқылы нысандарды көрсетеді
  • Координаталарды анықтау жолдарын қолданады

Тапсырмалар

  1. 1) Терминдер

    (a) Табиғаттағы үдеріс дегеніміз не?

    __________________________________

    (b) Табиғаттағы құбылыстардың бөлінуін жазыңыз.

    Табиғи құбылыстар: ______________________________

  2. 2) Жердің қасиеті

    (a) Суретте Жердің қандай қасиеті бейнеленген? __________________________

    (b) Бұл қасиеттің тіршілік үшін маңызы неде? _____________________________

  3. 3) Экожүйе және техногендік орта

    (a) Суреттен табиғи және жасанды компонентті ажыратыңыз. __________________

    (b) Жасанды экожүйелер дегеніміз не? Табиғи экожүйеден айырмашылығы қандай? __________________

    (c) Техногендік ортаны қалай түсінесіз? __________________

  4. 4) Картаға талдау

    (a) Карта мазмұнына қарап, түрін анықтаңыз. __________________

    (b) Биіктік шкаласы арқылы ойпаттар мен тауларды анықтаңыз. __________________

  5. 5) Координаталар

    Координаталар берілген: 51° с.е., 71° ш.б. Нысанды табыңыз: __________________

2-тоқсан 6.2A Жиынтық бағалау

«Заттар және материалдар» бөлімі

Оқу мақсаттары

  • 6.3.1.1 — Атом мен молекулаларды, қарапайым және күрделі заттарды айыра білу
  • 6.3.2.1 — Заттарды органикалық және бейорганикалық заттар ретінде жіктеу
  • 6.3.2.2 — Қышқыл, сілтілі және бейтарап ортаны ажыратып, әмбебап индикатормен анықтау

Негізгі акцент

Ұғымдарды ажырату

Атом, молекула, қарапайым және күрделі заттар.

Жіктеу

Органикалық және бейорганикалық заттар.

Индикаторлар

Табиғи экстракттар, лакмус және орта түрлері.

Тапсырмалар

  1. 1) Қарапайым және күрделі заттар

    (a) Ортақ белгілері мен айырмашылықтарын жазыңыз: ортақ белгісі — ___; айырмашылығы — ___

    (b) Үлгілерді жіктеңіз: алтын, ас тұзы, су
    Қарапайым заттар: ____________________
    Күрделі заттар: ______________________

    (c) 9 қосылыстың құрылымдық формулалары берілген. Екі әртүрлі атомнан түзілген қосылыстың нөмірін көрсетіңіз: __________

  2. 2) Органикалық және бейорганикалық заттар

    (a) Сөйлемді толықтырыңыз: Шығу тегіне байланысты заттар __________ және __________ болып жіктеледі. Органикалық қосылыстар — құрамында негізгі элемент ретінде әрдайым __________ атомы болатын химиялық қосылыстар.

    (b) Сурет бойынша органикалық және бейорганикалық заттарды анықтаңыз:
    Органикалық: ____________________
    Бейорганикалық: __________________

  3. 3) Индикаторлар бойынша мини-жоба

    Қышқылдар мен сілтілерді анықтау үшін индикаторлар (көрсеткіштер) қолданылады. Табиғи экстракттарға түрлі түсті гүлдер, жемістер мен көкөністердің қайнатпалары жатады. Индикаторларды қолданып, қышқылдар мен сілтілерді анықтауға арналған шағын жоба ұсыныңыз.

    (a) Табиғи экстракт индикаторы: болжам кестесі

    Берілген заттар Түсі қалай өзгереді?
    1) Кока-кола ________________
    2) Сұйық сабын ________________
    3) Дистилденген су ________________
    4) Кір сабын ________________
    5) Апельсин шырыны ________________

    (b) Лакмус индикаторы: болжам кестесі

    Берілген заттар Түсі қалай өзгереді?
    1) Кока-кола ________________
    2) Сұйық сабын ________________
    3) Дистилденген су ________________
    4) Кір сабын ________________
    5) Апельсин шырыны ________________
3-тоқсан 6.3A Жиынтық бағалау

«Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер» бөлімі

Оқу мақсаттары

  • 6.4.2.3 — Ағзалардың қоректену типтерін ажырату
  • 6.4.2.4 — Толыққанды тамақтану рационын құру
  • 6.4.2.6 — Ағзалардағы қоректік заттардың тасымалдануын модельдеу
  • 6.4.2.8 — Ағзадан бөлініп шығатын өнімдерді атау

Бағалау параметрлері

Ойлау дағдыларының деңгейі
Қолдану, жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты
20 минут

Бағалау критерийлері

  • ағзалардың қоректену типтерін анықтайды;
  • толыққанды тамақтану рационын құрастырады;
  • қоректік заттардың тасымалдануын модель арқылы көрсетеді;
  • өсімдік мүшелерінен бөлінетін өнімдерді атайды.

Тапсырмалар

  1. 1) Қоректену типтерін анықтаңыз (A, B, C).

    Берілген суреттер/нысандар бойынша жауап беріңіз.

  2. 2) Толыққанды тамақтану

    (a) Рацион құруда нені ескеру қажет? Кемінде 2 пікір жазыңыз: ________________________________

    (b) Тамақтану пирамидасынан өз рационыңызға қандай тағамдарды таңдар едіңіз? ________________________________
    Таңдауыңызды түсіндіріңіз: ________________________________

  3. 3) Қанттың ағзадағы жүрген жолы

    Адамның қан тамырлары тасымалдау қызметін атқарады.

    (a) Мәтінді толықтырыңыз

    Тірек сөздер: ас қорыту, ұлтабар, аш ішек, бүйрек

    Бәліштің қанты ауызға түскеннен кейін __________ жүйесі мүшелерінің бойымен жылжиды. __________ қант глюкозаға дейін ыдырайды, __________ сіңіріліп, қан тамырлары арқылы денеге тарайды, қан құрамындағы қант қалдықтары __________ арқылы фильтрациядан өтіп, ағзадан сыртқа шығарылады.

    (b) Қанттың жүрген жолын сызбада белгілеңіз.

  4. 4) Өсімдіктердегі бөліп шығару

    Бөліп шығару — барлық тірі ағзаларға тән қасиет. Жануарлар бөліп шығару өнімдерін арнайы мүшелер арқылы сыртқа шығарады, ал өсімдіктерде ондай арнайы мүшелер болмайды. Өсімдіктер жапырақ және тамыр арқылы қандай өнімдерді және оларды қалай бөліп шығаратынын сипаттаңыз:

    ____________________________________________________________________________