Әңгіме бұзау емізер, бұзау таяқ жегізер

Әскерлік достықтың отырысы

Саттар мен Тоқтар — әскерде бірге болған жігіттер. Саттар жуырда ғана үйленген еді. Бір күні оның үйіне Тоқтар жанындағы жолдасы — Әбумен бірге кіріп келді. Әскерде бірге жүрген екі дос көрісе сала құшақтасып, арқадан қағысып, сағынышын басып қалды.

Қонақ келсе — көңіл көтеріледі

Тоқтар Әбуді Саттарға таныстырды. Саттар да емен-жарқын амандасып, жаңа танысымен тез тіл табысып кетті. Артынша Саттар келіншегіне Тоқтардың кім екенін, өз өміріндегі орнын да айтып үлгерді. Қонақтардың келуімен үйдің іші бірден көңілді дабырға толды.

Пысық келіншек, жайылған дастарқан

Саттардың келіншегі қонақжай, пысық жан еді. Күйеуінің жолдастары келе қалғанын көріп, дастарқанды тез әзірледі: ас та келді, дастарқанның шетіне самаурын да қойылды. Сол сәттен бастап әңгіме отқа тамызық тастағандай лап ете түсті.

Әңгіме қызуы басылмайды

Әуелгіде сөз Саттар мен Тоқтардың арасында басталды — әскерлік естеліктер, таныс есімдер, қызық оқиғалар. Аз уақыттан соң келіншек те ашық пейілмен әңгімеге араласып кетті. Ал Әбу көбіне тыңдаушы болып, анда-санда ғана сөз қосып отырды.

Әңгіме бір бәсеңдеместен созылып, шай да аяқтала бастады. Тек сол кезде ғана сөз тізгіні сәл тартыла берген.

Бір кесенің жоқтығы

Сол кезде келіншек үй иесіне тән ілтипатпен: «Жігіттер, шай алсаңдаршы. Қане, тағы да ішіңдер. Тоқтар, кесеңді бер, шай құяйын» — деді.

Тоқтар кесесін төңкеріп қойыпты. «Ой, жоқ, біраз іштім. Әңгімеге отырып шайды да көп ішіп қойыппыз» — деді ол ақкөңіл қалпымен.

Келіншек енді Әбуге бұрылды: «Әбу, қане, кесеңді әкел, шай құяйын» — деді.

Бірақ Әбудің алдында кесе жоқ екен. Сөйтсе, оған мүлде шай құйылмаған. Мұны байқап қалғандар: «Әңгімемен отырып Әбуге шай құюды ұмытыппыз ғой!» — деп ду күлді.

Тоқтар да қалжыңға қостап: «Қап, жолдасымның кесесі жоқ екенін мен де байқамаппын. Өзің неге айтпадың?» — деді.

Сонда Әбу сабырмен: «Ой, жоқ, мен өзім шай ішпеймін» — деді.

Бұл сөзден кейін үй іші тағы да дуылдасып күліп жіберді.

Түйін

«Әңгіме бұзау емізер, бұзау таяқ жегізер» дейді. Бұл жолы, әрине, ешкім таяқ жеген жоқ. Бірақ бір самаурын шайдың қасында отырып, екі қонақтың біреуі бір кесеге де қол тигізбей кеткені — осы отырыстың ең қызық, ең есте қалар тұсы болды.

Не үшін әсерлі?

Кәдімгі қонақ күту рәсімі — бір ұсақ деталь арқылы күлкілі әрі жылы естелікке айналады.

Оқиғаның дәмі

Достық, қонақжайлық, шынайы күлкі — бәрі бір дастарқан басында тоғысады.