Қазақтың өкпесі

Уақыт және ұлттың жадындағы жауапкершілік

Уақыттың қарқыны зымыран: күні кеше ғана болған оқиғалар бүгін тарих беттеріне айналып үлгерді. Бұл — жаңа мемлекет пен жаңа қоғамның дүниеге келуінің азапты толғаққа толы, бірақ ғаламат сәті. Сол сәт әлі толық аяқталған жоқ, дегенмен ең қиын белестерден аса білдік. Ең ауыр жылдар артта қалды, сондықтан еліміздің еңсесі биіктей беретініне сенім мол.

Ой-түйін

«Әр ұрпақ өзіне артылған жүкті жетер жеріне апарып тастағаны дұрыс, әйтпесе болашақ ұрпаққа аса көп жүк қалдырып кетеміз. Кейінгі ұрпақ не алғыс, не қарғыс беретін — алдымызда зор шарттар бар».

— Әлихан Бөкейханов

Қазақ елі тарих толқынында талай азапты жылдарды, ауыртпалық кезеңдерді бастан өткерді. Алайда біз қаймықпадық: ата-бабаларымыз жанын да, қанын да аямай, жерді бізге аманаттап қалдырды. Ендігі міндет — сол аманаттың салмағын сезіну, өткеннің бағасын білу және еркіндіктің қадірін ұрпақ санасына сіңіру.

Егемендік бағасы және тарихи сабақ

Егемендік бізге оңай келген жоқ. Тәуелсіз ел болу жолында қазақтың талай арысы мен қыраны құрбан болды. Оларды ұмытпау — кейінгі ұрпақтың парызы; есімдерін жадымызда мәңгі сақтап, құрметпен еске алып отыру — азаматтық жауапкершілік.

Айтулы даталар — ұлттық жадының тірегі

Соңғы жылдары елімізде бірқатар маңызды мерейтойлар аталып өтті: Қазақ хандығының 550 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы, Ұлы Жеңістің 70 жылдығы, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының 30 жылдығы, Бөкей Ордасының 215 жылдығы және басқа да атаулы күндер.

Мерекелердің кең көлемде тойлануы — қуанышты құбылыс. Дегенмен «өткенге топырақ шашсаң, болашағың саған тас атады» деген сөз бар. Бұл биік белестердің білектің күшімен, найзаның ұшымен келгенін ұмытпай, жастар арасында насихаттау және болашаққа аманат ету — бабалар алдындағы борыш.

1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс және Амангелді Иманов

Айтулы тарихи белестердің бірі — 1916 жылы Амангелді Иманов бастаған ұлт-азаттық көтеріліс. Бұл көтеріліске түрткі болған басты себеп — Ресей императорының 1916 жылғы маусым жарлығы. Жарлық қазақ қауымының наразылығын күшейтіп, соның нәтижесінде Торғай даласында бұрқ еткен көтеріліс басталды. Ол тек Торғай өңірімен шектелмей, бүкіл қазақ даласын қамтыды.

Себеп

1916 жылғы маусым жарлығы халықтың ашу-ызасын туғызды.

Аумағы

Көтеріліс бір өңірмен шектелмей, қазақ даласына кең тарады.

Маңызы

Ерлік рухын сақтап, ұлт намысын оятқан тарихи оқиға ретінде бағаланады.

Махамбет пен Исатайдай батырлардың атын өшірмей, жүрегі ел деп соққан Амангелдідей ерді ұмыт қалдыру — кешірілмес қателік болар еді. Бүгінде Амангелді Иманов есімі көшелерге, ескерткіштерге беріліп, көптеген өңірлерде, оқу орындарында ұлықтау шаралары өткізіліп келеді.

Жастарға бағытталған тағылым: мәдени кеш тәжірибесі

2016 жылғы 13 қазанда Қызылорда қаласындағы Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық колледжінде «Жалындап өткен жас ғұмыр» атты Амангелді Имановтың ерлігін дәріптеуге арналған кеш ұйымдастырылды. Мақсат — ерлік өнегесін жастар арасында насихаттау, тарихи сананы күшейту.

Кеш мазмұны

  • Іс-шараға жалпы білім беру пәндерінің бірлестік жетекшісі Ә. Бисембай жауапты болды.
  • Өткізілуіне халық аспаптар бөлімі 4-курс студенттері елеулі үлес қосты.
  • Баяндамалар оқылып, тарихи мазмұн талқыланды.
  • 4-курс студенті, республикалық байқаулардың лауреаты Жұмабек Жансұлтан Құрманғазының ұлт-азаттық көтеріліске арналған «Кішкентай» күйін домбырамен орындады.
  • 3-курс студенті Карибай Индира Ж. Молдағалиевтің «Мен қазақпын» өлеңін оқып, рухани тәрбиенің мәнін күшейтті.
  • Қалмаш Асхат С. Торайғыровтың «Шәкірт ойы» өлеңі арқылы жастардың патриоттық сезімін оятты.

Осындай тағылымды кештер қазақ елінің түкпір-түкпірінде жиі ұйымдастырылып, жастар арасында жүйелі насихатталса, ол — нұр үстіне нұр. Тарих өткен өмірді сөз еткенімен, оның барша тағылымы бүгін мен болашаққа қызмет етеді.

Дәйексөз

«Біздің заманымыз — өткен заманның баласы, келер заманның атасы».

— Ахмет Байтұрсынұлы (А. Байтұрсынұлы. «Ақ жол». «Қазақтың өкпесі». Алматы, 1991, 123-бет)

Мәңгілік елге бастайтын ортақ міндет

Бүгін біз — көк аспанымызда туы желбіреген, Әнұраны мен Елтаңбасы бар елміз. Ата-бабалар салған жолды жалғастырып, осы қарқынмен дамуға ұмтылу — әр азаматтың ортақ ісі. Әрбір Қазақстан азаматы ел дамуына өз үлесін қосса, татулықты сақтап, өзге ұлт өкілдеріне құрмет көрсетіп, бейбітшілігімізді берік ұстаса — сонда ғана Мәңгілік ел идеясына жақындай түсеміз.

Әбиділда Мәртебе, Әлеуметтік