Өтер қайғылы қара түн
Мамыр айы. Таң алды.
Ауыл Нұра бойында. Аспанды түнерген қара бұлт қаптап, түнді өте-мөте меңіреу қылып тұр. Көшіп шаршап келіп, жаппалап қонған ауыл ұйқы тұтқынында. Төңірек тып-тыныш.
Көрініс
Күншығыстан ескен майда қоңыр жел өзен бойындағы қалың талдардың, бұталардың, шөптердің бастарын теңселтіп, ақырын ызыңдайды. Көрінбей жүрген жүйрік жел мен түнерген талдардың жапырақтары қалтырасып, бір-бірімен сыбырласып, сырласқандай.
Осы қараңғы түнде майда қоңыр желдің жаяулаған жұмсақ сарынынан, бұталардың баяу, мұңды ызыңынан, тал жапырақтарының жат тілдес сырлы сыбырынан өзге бір үн естіледі: алдыңғы ауылдан нәзік, сыңсыған ызың жетеді.
Сыңсыған үн жүректің ең нәзік сезімін қозғап, үзіліп-үзіліп, өксіп-өксіп естіледі.
Еріксіз құлақ түріп, сол ызыңға қарай аяңдадым. Таяуырақ тыңдаған сайын үннің ішінен көкіректі қақ айырған жасырын күйініш, ащы қасірет сезіледі. Мұңды, қайғылы зар бар.
Түн ішіндегі сұрақ
Меңіреу қара түнде әр жан ұйқы мен тыныштық құшағында жатқанда, бұл нендей мұңды ызың? Неге ол жүректің мұңлы, нәзік тамырына тиеді? Неліктен жүрек осы үнмен бірге елжіреп, алып-ұшады?
Болжамдар
- Сорлы ана ма екен, бұл елде қарағынан айырылған?
- Қараңғы түнде еңіреген қулық бие ме, құлынынан айырылып, құлынын іздеп зарлаған?
- Әлде оқ тиіп, жанталасып сарнаған аң ба?
Таяған сайын әлгі сыңсыған үн анығырақ естіледі; жақындаған сайын жүрек елжіреп, өксиді. Демігіп келсем, өзен жағасында бір түп талдың түбінде көз жасы көл болып егіліп, зар жылап отырған Мүслима екен.
Мүслимаға сөз
«Қарындасым, неге жылайсың? Не болды саған, мұңды қарындасым? Неге егіліп, ыстық жасыңды төгесің? Ай, зарлы қарындасым, туысқан бауырым. Меңіреу дауысыңды естіп келдім.
Күйінішің мен қасіретің — ызыңдаған жылауың — менің де қайғылы жүрегімді қозғалтты. Көзіме жас емес, сендей шерлі, мұңды қазақ қызы көп түседі. Сендей қабағы ашылмаған, бақыты жанбаған қыз көп. Олар да жылайды. Мүмкін, сенен де көбірек жылайтындар бар шығар.
Мен білемін: қаусаған шалдың құлдығында, күңдігінде жүріп сарғайған қазақ қызын.
Мен білемін: наданның хайуан нәпсісі үшін екі-үш қатынның бірі болып, қыспақта жылап жүрген қазақ қызын.
Мен білемін: шын махаббатпен сүйген ғашығына қосыла алмай сарғайып, «уһ...» дегенде көкірегі қарс айырылған қазақ қызын.
Қарындасым, шерлі қарындасым, Мүслимажан! Жылама, тый көзіңнің жасын. Өтер бұл қайғылы қара түн.
Таңның белгісі
Міне, рауандаған таңның белгісі. Ашылар бағың. Зұлмат қара түнді қуып, жарқырап таң атады. Дүниеге алтын күн шығады.
Міне, беттен сүйген майда жел ақырындап еседі. Бұл — таңның хабаршысы. Бұл — бақыттың хабаршысы.
Міне, жарқырап атып келе жатқан ерік таңы. Бұл — бақыт таңы. Қара алдыңа, күтіп ал бақытыңды.