Мектептің басты тұлғасы, жүрегі мұғалім
Ұстаз — ұрпақтың рухани сәулеткері
Ұстаз — жас ұрпақтың рухани сәулеткері, қоғам мен халық өз үміті мол болашағын сеніп тапсыратын тұлға. Ұстаздар осы сенімді ақтай отырып, зейінді де зерек, парасатты, ұлттық әрі адамзаттық құндылықтарды бойына сіңірген азаматтарды тәрбиелейді.
М. Жұмабаев: «Әрбір елдің келешегі мектебіне байланысты» — деп айтқан. Тәуелсіз Қазақстанның тарихи, әлеуметтік, мәдени және рухани болмысын дамытуда, қоғамдық өмір мен ұлттық мектепті қалыптастыруда ұстаз еңбегінің орны ерекше.
Мектептің жүрегі — мұғалім
Егемен еліміздің ертеңін ойлар білімді де саналы, Отанын, туған жерін, ұлтын сүйетін ұлтжанды азаматты тәрбиелеуде мұғалімнің еңбегі орасан зор. Адамның адам болып қалыптасуына ата-анамен қатар, мұғалімнің де ықпалы терең. Ұрпақ болашағы — бүгінгі ұстаздардың қолында.
Ұстаз — ұлағатты есім. Шәкіртін білім нәрімен сусындатып, тәлім-тәрбие беріп, бойына жақсы қасиеттер дарытып, адамгершілікке бағыт-бағдар беретін де — ұстаз. Сондықтан мұғалім әрдайым қасиетті тұлға ретінде айрықша құрметке лайық.
Ұстазға құрмет — қоғамға құрмет
Ұстаз еңбегін тек оқушылар ғана бағаламайды. Ұлы жазушылар да ұстаз алдында бас иіп, өлең-жырларына арқау еткен. Өйткені ұстаз — тек пән үйретуші емес, адам жанын түсінетін, ренжітпей-ақ қателігін сездіре алатын шебер тәлімгер.
Бауыржан Момышұлы: «Ұстаздық — ұлы құрмет. Себебі, ұрпақты ұстаз тәрбиелейді. Болашақтың басшысын да, данасын да, ғалымын да, еңбекқор егіншісін де, кеншісін де ұстаз өсіреді... Өмірге ұрпақ берген аналарды қандай ардақтасақ, сол ұрпақты тәрбиелейтін ұстаздарды да сондай ардақтауға міндеттіміз» — деген.
«Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» деп Абай айтқандай, ұстаз еңбегі — қиын да жауапты, әрі шығармашылықты талап ететін еңбек. Алғаш «Әліппенің» бетін ашып, әріп танытқан, өмірдің қыр-сырын түсінуге жол ашқан мұғалімнің бейнесі әр адамның көңіл төрінде сақталады.
Ұстаз — диқан: білім дәнін себеді
Тәрбиенің шамшырағы
Ұстаз диқан секілді: әр адамның жанына білім дәнін сеуіп, әр шәкіртін аялап өсіреді. Шәкіртін өмір атты шексіз кеңістікке дайындап, қанаттандырады. Адамды өмір сүре білуге тәрбиелеу — ұстаз миссиясының өзегі.
Барша мамандықтың бастауы
Ғалым да, батыр да, ақын да, жұмысшы да, диқан да, шопан да, ғарышкер де — бәрі ұстаздан білім мен тәлім алған. Сондықтан ұстаз — «барлық мамандықтың анасы» деген сөздің салмағы ерекше.
Ғалым да, шахтер де бас иетін,
Ұстазым, бар сенің қасиетің.
Білім берген, ой берген, ақыл берген,
Көз алдымнан кетпейді асыл бейнең...
Ұстаздықтың қиындығы да, қызығы да аз емес. Ең бастысы — жауапкершілігі жоғары. Өйткені мыңдаған бүлдіршіннің бойына білім нәрін сеуіп, тәрбие ұрығын егіп, ертең елге тірек болар азамат етіп тәрбиелеу міндеті ұстазға жүктеледі.
Жеке тәжірибе: мамандыққа адалдық
2009 жылы Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің Физика-математика факультетін тәмамдап, математика пәнінің мұғалімі мамандығын алдым. «Дипломмен ауылға» бағдарламасы аясында М. Шәменов ауылындағы №34 Ә. Бердаулетов атындағы орта мектепке жұмысқа орналасып, әлеуметтік қолдау көрсетілді.
Мектеп ұжымынан төзімділік, сыпайылық, тазалық, адамгершілік, еңбекқорлық секілді қасиеттерді бойыма сіңірдім. Ұстаздарыммен қатар еңбек ете жүріп, баланың жүрегіне жол табуды, әр шәкіртке тең қарап, ізет пен мейірімді үйлестіре білуді үйрендім.
Жетістік
Серәлі Нарбота — 2011 жылы аудандық пәндік олимпиадада III орын.
Жетістік
Жақсылық Жұлдызай — аудандық ғылыми жоба байқауында I орын.
Бұл мамандықты таңдауыма математика пәні мұғалімдері Байқожаев Болат ағай мен анам Дәулетбайқызы Шынардың еңбегі үлгі болды. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» дегендей, ұстаздар әулетінде өсу — мен үшін үлкен бақыт.
Жаһандану дәуіріндегі мұғалімнің міндеті
Қоғам тұлғаны қаншалықты жетілдірсе, жетілген тұлға қоғамды соншалықты дамытады. Сондықтан қоғам дамуында білім беру — ең маңызды мәселе. Жаһандану заманында ұлттың бәсекеге қабілеттілігінің негізгі өлшемі — білім деңгейі.
Өзектілік
Әлемдік білім кеңістігіне кірігіп, білім беру жүйесін халықаралық деңгейге көтеру — кейінге қалдыруға болмайтын міндет.
Кілт
Бұл міндеттің кілті — ұстаз қолында. Өйткені елдің ертеңгі тізгінін ұстайтын ұрпақты ұстаз тәрбиелейді.
Нәтиже
Бәсекеге қабілетті, рухы биік ұрпақ тәрбиелеу — жаңа формация мұғалімінің еншісіндегі жауапкершілік.
Сабақ — ұстаздың негізгі құралы
Сабақ скрипка секілді: онымен жай ғана «гамма» ойнауға да, шеберлікпен ғажайып әуен тудыруға да болады. Әр сабағы мазмұнды, әсерлі, ой салатын, білім алушыны әрекетке жетелейтін деңгейге көтерілуі — ұстаздың кәсіби биігі.
Ұстаз туралы ұстаным
- Баланы тұлға деп тану, оның пікірімен санасу.
- Оқушының кішкентай қуанышы мен табысын бағалай білу.
- Қарым-қатынаста ізгі ниет, кішіпейілділік, мәдениеттілік қағидаларын бірінші орынға қою.
- Білім алушыны тек тыңдаушы етпей, іс-әрекетке қатыстыру.
Қытай философының сөзі ой салады: «Маған жай айтсаң — ұмытамын, көрсетсең — есімде сақтаймын, ал өзімді іс-әрекетке қатыстырсаң — үйренемін». Бұл — оқушының қызығушылығын арттыруда ақпараттық-коммуникациялық технологиялар мен тәжірибелік жұмыстың маңызын айқындайды.
Сапалы білімнің тіректері
1) Терең академиялық дайындық
Мұғалімнің жан-жақты білімі — сапалы сабақтың негізі.
2) Шынайы сүйіспеншілік пен шығармашылық
Кез келген дипломмен бірге берілмейтін қабілет — ізденіс, жаңашылдық және балаға деген кіршіксіз мейірім.
Оқулықтағы білімді жеткізуші ғана болу жеткіліксіз: оқушы оны өзі-ақ оқи алады. Мұғалімнің құндылығы — ойлатуда, тереңдетуде, бағдар беруде, оқушыны ізденіске жетелеуде.
Білім берудегі жаңару
Қазіргі таңда жаңа типті мектептер салынып, пайдалануға берілуде. Дарынды балалармен жұмыс бағдарламалары жүзеге асуда. Жастардың шетелде білім алуына мүмкіндіктер кеңейді. Жаңа буын оқулықтар мен электронды оқу материалдары білім беру үдерісіне жүйелі түрде еніп келеді.
Қорытынды ой
Ұстаз — білгенін үйретуші ғана емес, тұла бойы тұнған өнеге, ақ тілеулі анадай айналасынан жақсылық іздейтін ізгі жан. Өзінен озған шәкірт тәрбиелеу — ұстаз еңбегінің ақталғаны. Себебі өмірдің заңы — даму, ілгерілеу, озу.
Ұстаз болу — өз уақытыңды аямай, өзгенің бақытын аялау. Ұстаздар қауымына құрмет қашанда жоғары болсын.