Мұхтар асу
Мұхтар Әуезов — руханияттың асуы
Қоғамның қайшылықты даму жолында күрделі қырларымен өшпес із қалдырған тұлғалар болады. Қазақ халқының әлемге әйгілі ойшыл-жазушысы, ғалым-ұстаз, мәдениет пен қоғам қайраткері, Лениндік және Мемлекеттік сыйлықтардың лауреаты, дүниежүзі әдебиетінің классигі, кәсіби қазақ әдебиетінің негізін салушылардың бірі — Мұхтар Әуезов. Оның азаматтық, адамгершілік және шығармашылық тағдыры XX ғасырдағы Қазақстандағы күрделі өзгерістерді тереңірек түсінуге жол ашады.
Әуезовтің өмір жолына зер салу — өткен кезеңге қайта қарау, бұрын назардан тыс қалған маңызды жайттарды тереңірек көру. Мұндай тағдыр халық жадын нұрландырып, әділет сезімін күшейтіп, ұлттық өзіндік сананы ұштайды.
Негізгі ой
Әуезов мұрасы — тек әдеби жетістік емес, ұлттың рухани дамуын, тарихи жадын және мәдени өзіндік болмысын айқындайтын іргелі құбылыс.
«Абай жолы» — ұлттың көркем шежіресі
Ғасырдан ғасырға, заманнан заманға жалғасып келе жатқан «Абай жолы» роман-эпопеясы — қазақтың мәдениеті мен дәстүрін айқын танытатын ең ірі әдеби мұралардың бірі. Бұл шығарма жазушының қазақ әдебиетіне жаңа сарын, жаңа мазмұн әкелген, биігі бөлек туындысы ретінде бағаланады.
Әуезов мағынасы терең еңбектерімен өшпес із қалдырды: оның өміршең туындылары ұрпақтан ұрпаққа жетіп, өнегелі сөзбен үн қатқандай әсер береді.
Осы ұлы қаламгердің шығармашылық әлемі бізге тұңғиықтай терең есік ашты. Бұл рухани кеңістіктің мәні мен маңызы уақыт өткен сайын жаңаша қырынан таныла береді.
Әуезов феномені және тарихи сабақтастық
Мұхтар Әуезов — қазақ өнерінің кемелденуіне зор үлес қосқан, әлемдік мәдениетке қымбат қазына сыйлаған, қазақ әдебиетінің шыңына айналған ғасыр перзенті. Ол — жеке дарынның ғана емес, ғасырлар бойы жиналған ұлттық құнардың жарқырап қайта көрінуінің үлгісі.
Рымғали Нұрғалиевтің пікірі
«Мұхтар Әуезов — сарқылмайтын, бітпейтін, жасарып, жаңғыратын, өмірдің өзіндей, жапырағы мәңгі жап-жасыл, жалғаса беретін құбылыс».
Сондықтан уақыт өткен сайын қаламгер ұлылығының тың қырларын ашып, жаңа сырларына қаныға түсу — рухани жауапкершілік. Халқымыз таланты мен болмысы бөлек дарындарға қашан да кенде болмаған: әр дәуірде ел көшін алға сүйреген тұлғалар шықты. Солардың ең ерендерінің бірі — есімін ерекше ілтипатпен атауға болатын Мұхтар Әуезов.
Қазақ дүниетанымы мен рухани әлеміндегі орны
Бір сөзбен айтқанда, Әуезовтің шығармашылық қызметінің барлық қырын толық қамтып айту қиын. Ол — қайта жаңару мен өрлеу кеңістігіндегі тұлға. Мұндай алыптар қоғамның рухани өмірінің көптеген саласында жарқырап, темірқазық жұлдыздай бағыт-бағдар береді.
Әуезовтің қазақ дүниетанымы мен рухани дүниесін дамытудағы орны айрықша. Әлемдік мәдениетке қазақ халқы қандай көркемдік игіліктер қосты дегенде, ең әуелі ауызға ілінетін есімдердің бірі — Әуезов. Ол — әлемдік құбылыс.