Қазақша рефераттар

Қазақ хандығын

Бұл әдістемелік ұсыныстар 6-сынып білім алушыларына арналған «Қазақстан тарихы» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу барысында мұғалімге көмек құралы ретінде әзірленген.

Құжат қандай негізде дайындалды?

Ұсыныстар қазақ тілінде оқытатын 6-сыныпқа арналған оқу бағдарламасы мен оқу жоспарына сүйеніп құрастырылды (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында).

  • Бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары тоқсан ішінде жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
  • Бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылады.
  • Оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері рубрика түрінде сипатталған.
  • Дескрипторлар мен балл қою үлгілері ұсыныс сипатында беріледі.

Кімдерге арналған?

Мектеп мұғалімдері

Жиынтық бағалауды жоспарлау және өткізуді жүйелеуге арналған.

Мектеп әкімшілігі

Бағалау рәсімдерінің сапасын бақылау мен үйлестіруге көмектеседі.

Әдіскерлер

Мектеп/бөлім деңгейінде әдістемелік қолдау көрсетуге арналған.

Үйлестірушілер және мүдделі тұлғалар

Критериалды бағалау жүйесін енгізу мен талдауға қатысушыларға арналған.

Пайдаланылған ресурстар

Ұсыныстарды әзірлеу барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді материалдар пайдаланылды: суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар.

Мазмұны: тоқсандар мен бөлімдер

I тоқсан

VI–IX ғасырлардағы Қазақстан

II тоқсан

X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан

III тоқсан

  • XIII–XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан
  • Қазақ халқының қалыптасуы
  • Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы

IV тоқсан

  • Қазақ хандығының XVI–XVII ғасырлардағы дамуы
  • XVI–XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет

I тоқсан үлгісі: VI–IX ғасырлардағы Қазақстан

Оқу мақсаттары

  • 6.3.1.2 — VI–IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
  • 6.2.3.1 — көне түркі жазуының тарихи маңызын түсіндіру.

Параметрлер

Ойлау дағдылары
Қолдану
Орындау уақыты
20 минут
Жалпы балл
10

Тапсырмалар құрылымы

  1. 1 Кестені толтыру: Түрік қағанаты, Батыс түрік қағанаты, Түргеш қағанаты, Қарлұқ қағанаты — даму ерекшеліктері мен ұқсастықтарын көрсету.
  2. 2 Дерекпен жұмыс: Күлтегін жырынан үзінді бойынша Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөліне 2 дәлел және көне түркі жырының тарихи маңызына 3 дәлел келтіру.
Дерек: Күлтегін жырынан үзінді
Түркі халқы үшін
Түн ұйықтамадым,
Күндіз отырмадым.
Інім Күлтегінмен бірге,
Екі шадпен бірге,
Өліп-тіріліп ұлғайттым.
Біраз ұлғайтып,
Біріккен халықты от-су қылмадым.
Сөйтіп, Тәңірі жарылқады.
Бағым болғандықтан,
Сәті түскендіктен
Өлімші халықты тірілттім.
Жалаңаш халықты тонды,
Кедей халықты бай қылдым.
Аз халықты көп қылдым,
Тату елге жақсылық қылдым.
Төрт бұрыштағы халықты
Бәрін бейбіт қылдым,
Тату қылдым,
Бәрі маған бағынды.

II тоқсан үлгісі: X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан

Негізгі бағалау бағыттары

Мемлекеттерді салыстыру

Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ұқсастықтары мен ерекшеліктерін анықтау.

Ұлы Жібек жолы

Қала құрылысы, сауда және қолөнер дамуына ықпалын 3 дәлелмен көрсету.

Тарихи дерек құндылығы

М.Қашғари мен Қ.А.Яссауи еңбектерінің атауы мен тарихи құндылығын сипаттау.

Параметрлер

Ойлау дағдылары
Білу және түсіну, қолдану
Орындау уақыты
20 минут
Жалпы балл
10

III тоқсан үлгісі: XIII–XV ғасырлар және тарихи тұлғалар

Мәтінмен жұмыс (моңғол әскери жүйесі)

Шыңғыс хан мемлекетті әскери-әкімшілік тұрғыдан ұйымдастырып, аумақ пен халықты оң қанат, сол қанат және орталық болып бөлді. Округтер түмен, мыңдық, жүздік, ондық жүйесімен құрылды. Негізгі заң «Жасақ» деп аталды.

Тапсырма: моңғол әскерінің жеңіске жету себептерін екі дәлелмен анықтау.

Сәйкестендіру тапсырмасы (Ақ Орда және тұлғалар)

Тарихи тұлғалардың сөздерін тиісті саяси оқиғалармен байланыстырып, авторын анықтау (Ұрыс хан, Өзбек хан, Тоқтамыс, Әмір Темір).

III тоқсан үлгісі: Қазақ халқының қалыптасуы

Мақсат

  • 6.1.1.3 — оқиғалар арасындағы байланыс арқылы қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін анықтау.
  • 6.1.1.4 — «қазақ» этнонимінің мағынасын түсіндіру.

Тапсырма логикасы

Кілт сөздерге сүйене отырып, Андронов, Сақ, Түркі, Моңғол кезеңдерін сипаттау және «қазақ» этнониміне қатысты пікірлерді ғалымдармен сәйкестендіру.

III тоқсан үлгісі: Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы

Дерекке сүйенген талдау

Мұхаммед Хайдар Дулатидің «Тарих-и Рашиди» еңбегіндегі үзінді бойынша: Керей мен Жәнібек бастаған қазақтарға Моғолстан билеушісінің не себепті қолдау көрсеткенін түсіндіру және еңбектің маңызын 2 дәйекпен негіздеу ұсынылады.

Тарихи маңызын дәлелдеу (салалар бойынша)

Қазақ хандығының құрылуының тарихи маңызын саяси, экономикалық және әлеуметтік-этникалық қырларынан дәлелдеуге арналған құрылымдық кесте беріледі.