Жас бәрі

Сағи Жиенбаев лирикасының көркемдік
Жоспар
І. Кіріспе
І тарау.
1.1.С. Жиенбаев лирикасының тақырыбы мен
ІІ тарау.
1.2.Ақын поэзиясының көркемдік ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Тақырыптың өзектілігі: Қазақтың бұлбұл үнді
Диплом жұмыстың мақсаты
Талантты ақын С. Жиенбаевтың
Ғылыми болжамы: Келешек оқу үрдісінде
Зерттеудің нысаны: Диплом жұмысы
Диплом жұмысының құрылымы:
Дипломдық жұмыс кіріспе және
Қазақтың бұлбұл үнді сыршыл ақыны Сағи Жиенбаев жайында ең
Сағи -ағам-балалар ақыны емес. Бірақ балалық шақтың әсерін
Жыр - адам жаның тазартады. Қалғып бара жатқан рухыңды
Аңғар жақтан тұрады салқын жел есіп Күнгей бетің тебіндепті-ау
Өнегелі жанның өмірінен қысқаша
1956 жылдан бірыңғай әдеби
Ақын өлеңдері мен поэмалары жеке
Ақынның көптеген өлеңдеріне
Ғазиза Жұмабаеваның «Еңлік - Кебек», Базарбай
Көрнекті ақын сағи Жиенбаев көркем
Белгілі ақын, аудармашы Сағи Жиенбаев
Сағи Жиенбаев жырлаған тақырып мейлінше кең. Қазақ аталатын ұлы
Үлкен, кіші деп жатар не бар, шыншыл жыр, сыршыл
Алғаш рет...
Қаз тұрады бүгін бөбек,
Басталады балапан ғұмыр бөлек.
Бел байлады балапан ұлы жолға,
Нәртәуекел!
Ал, кәні! Жүру керек! -болып басталады өлең! Осы алғашқы
Бір бұл ғана ма, ақын соғыс қасіретін "Хат", "Оң
Содан соң,
"Сырын" біліп ап,
Ұшырдым талай хаттарды.
Хат жазып беріп ұлына
Қуанттым қанша қарттарды -дейді.
Расында Ұлы Отан соғысы жылдарыңдағы қараңғы қазақы өмір картинасы
Мұндай жұтынып тұрған, үлкен тағдыр арқалаған өлендер ақында аз
Бұл күнде Сағи ағаны ағаны таныстырған Әнуар аға
Біз жоғарыда лирикамыздағы жаңашылықпен дәсгүр сырын сөз еткен
деп тастабандай тұрып қалуы мүмкін емес неге десеніз,
қазығының мықтылығында гәп. Мәселен, Ю. Боңдаревтің, Залигиннің философиялық психологиялық
бүпнгі рухани қажетімізді өтей алмайды деуге болама. Сол секілді
Мәселен, Қ.Мырзалиевтің уақыт тездігін танытатын, зама шұшқырлығынан хабар беретін
Еркелеп ойнап көктеммен Жас гүлдер бүршік жаршын Жазықта, Жасыл
Есегін жулар қыр лебі.. Шыдайтн аттап желге де
Рас, өлең-қарапайым өлең. Тілі, ойы қарапайым. Сөз жоқ, қарапайым
Я, Сағи өлендерін оқу үстінде біз жаңа оралым, тың
Қарапайым тілде ұғысу-қазіргі көркемөнердің өзгеше бір белесіне айналғандай. Ол
Сонша табиғи қабылданатын, еркін оқылып, еркіңді алатын жолдардың симметриялық
Сағи өлеңдерін біз тек өнерлік тұрғыда қарастыру арқылы ғана
Иә, ол ежелгі поэзияның тепе-теңдік симметриясын сақтайды . Буын
Әр ақынның өз орны , өз өрнегі болумен бірге
Сағи жырларына аға буын лириктеріміз Әбу Сәрсенбаев ,Ғали Орманов
Жарбиған жаман тон, тымақ
Жабысып кетті үстімде
Жанайын деген бір шырақ
Жалтылдап кетті ішімде,-деп ең алғаш Ғали жырлаған еді.
Сылдыраған тас бұлақ,
Көрдім таудан қайнаған.
Жағасында жас құрақ,
Суын сипап ойнаған.
Көрінді ыстық ол маған,
Жас күндегі бір кезімдей.
Жас жігітке қараған,
Жас сұлудың көзіндей.
деген жолдарын Сағидың:
Көктемнің балғын кезі еді, Әнші құс көкте ағылған. Жемнін;
деген жолдарымен жалғастырсақ ұйқас та, ырғақ та егіз өлең
Қай суреткер үшін де мэселе даралана алуында дедік жоғарыда.
Ұлы істің барлығы да сүйюден басталады. Сағи сүйіспеншілігінің өзіне
Көктемдей нәзік сезіммен
Кеудені күйлер кернейді,
Қара бір жердің өзін де
Қаттырақ басқың келмейді,-деп ақын өз болмысын өзі жақсы ашады.
Ақын айтқыштықтан да гөрі осындай өміршең «пірлерге» көбірек сүйенетін,сыйынады.
Жыл сайын қырда гүл жүзіп,
Жайнаған кезде дүние_
Кеудемді желге сүйгізіп
Келемін туған үйіме. Жып-жылы сезім силаған осы жыр қаншама
Бір уыс бұлттай бал дене Суырылып шығып ақ нұрдан,
Осы бір даланың сұлу тағысын кезінде арқаның сирек серісі
Біз жоғарыда Сағиды суреткер ақын деп тегін айтқанымыз жоқ.
Әлемді нұрға бөлеп күн,
Әлдилеп қана тұрғандай.
Бойлары балқып теректің
Бұтағын ауырсынған дай.
Көбелек біткен асыга
Қонақтап жатыр гүлге ырғып
Көгілдір талдың басынан
Көздерін ашты мың бүршік.
Әрине бұл өлендердің атасы «Желсіз түнде...», «Жазды күн шілде
«Дүние түгел жасарған, бейне бір көк те, жер де
Сағидың енді бір қатар өлеңдері өз махаббатың -туған жерге
Ала қанат құстар өтті ағынын, Жата бердім бозғыл көкті
Қанша рет көрдің...
Қанша рет келдің үйіме, Өсірдің қанша...
Қосылдым қанша күйіңе?!
Мен әлі сені
Сәбидей күтем, жаңа күн Мен әлі саған Сәбидей сенем,
Бұл форма да құнарлы мазмұнды жеткізуде өз миссиясын толығынан
Құралай көзді сұлумен Қоштасып, ақ таң атқанда, Өн
«Қайратым қажап дәл мұндай, қартаям деген жоқ ем мен»
Көп дауысты қазақ поэзиясына өлең деген сөздің өзіндей әдемі
Бірде неміс ақыны И.Бехер: "Егер мен стол үстінде тұрған
С.Жиенбаев, міне, осындай мұратты пір тұтып, поэзия сұлулығын қастерлеуші
Өлендері, әрине, шынайы шабыт ұысында отырып жазған сәтті өлендері,
десек — нақтырақ болар. Сөз бен сөздің ішкі үйлесімі
Рас, өнердегі кейбір шарттылықтардың шығармаға әр сыйлар, қуат қосар
"Өзінің бай мазмұны бола тұрып, лирикалық шығарма ешқандай да
Басқа бір түсынан қарап, творчествосындағы дәстүр мен жаңалық синтезінің
Творчествосын қара басының емес, қайғысы мен қуанышы ортақ болған
Иә, бұлар — бір қарағанда, ешкімді де өлең еткізбестей
Біз С.Жиенбаевтың — соңғы оншақты жыл ішінде әдебиеттегі өз
Ақын адымы туған жерден басталады. Ол орынды да. Еділдің
Шарладым қыр мен ой ішін,
Жұпарын жұттым жал-кұздың.
Жалғызсын, далам,
мен үшін, Сен үшін,—
Мен де жалғызбын,—
дейді ол «Калмайды менің жанымнан» деген өлеңінде. Ақынның туған
Суретші ем...
Туған ауылымның
Бейнесін ала шығып ем,
Өлең былай қарағанда осымен аяқталса да болатындай. Бірақ ақын
Аспан мен жердін арасын Келеді шарлап кус аппақ. Өзінік
Суреті — туған даласы. Суретті құшақтауы арқылы ол бүніл
Алдында жүрші көзімнің
Асылым,
Алтын қазынам,
Ауыра қалсам,
Өзімнің
Пейіліңмен-ақ жазылам...
Сағынтып талай жыр туар,
Оралар әлі-ақ сан жыршы.
Даламның пісі бұрқырап,
Карттарым,
Аман-сау жүрші
деп аяқтайды. Қарттардың образы арқылы бүкіл даланың образы
Сағи ауылының адырларын баспалдак етіп, биік аспанға самғайды. Алдынан
Талпындым, ерге шықтым,бұлдырадым,
Үйрендім ерке назды бұлбұл әнін.
Кеудемде күндіз-түні жырласын деп,
Келдім де кұйып алдым мың бұлағын.
Ақын бұлбұл әнін кеудесіне құйып алып, өзенінің кең
ақын ағынан жарыла жыр етеді.
Таудық да тасын қашадық,
Талай күн тыным таппастан.
Бейнеңді кұйып жасадық
Таудағы мәрмәр ақ тастан.
Биікке койдық оны біз,
Бәрінен биік болсын деп.
Азаматтық мазмұны асқақ ойлар әрі қарапайым, әрі нұрлы сөздер
Сағидың ағайын-туыс елдерге сапар шеккенде жазған өлеңдер топтамалары да
Сағи өлендерінің тақырыбы сан алуан, сан тарау. Табиғат, махаббат
Қабағында калыц мұң Тұнжырайды жүдеп бау... Сені көріп, жанымнық
Жапырағы дір етті-ау.
Бұл — аяулы мөлдір сезімнің, дірілдеген сағымның сәулесінен жарқ
Кауіпке байлап өмірін,
Тұр екен қалай үйге кеп.
Адамнан керген мейірім
Әкелді ме әлде сүйрелеп?
Ақынның махаббат жырлары жаңа ашылған жауқазындай, нәзік күйдің майда
Жігіт боп өзім өстім де,
Жер беті талай көктеді-ау,
Сыйлаған гулім ешкімге
Сол гулдей әсер етпеді-ау,— деп, оқушыны өзінің балғын ойымен
Кешегі сұрапыл соғыс, тарихы жеңіс—поэзиямыздың Темірқазық тұрпаттас тұрақты тақырып-тарының
Сағи шынайы лирик болумен бірге, үлкен эпик те. Оған
Ертегі-аңыздарды жырлағанда да ақынның азаматтық позициясы айқын көрінеді. Оған
Бейне творчество туралы айтқан бір сөзінде: «Өзіңе өзің қатал
Сағи өлеңдері бізде көп сөз бола бермейді. Ол туралы
Алғашқы екі жинағымен балалар ақыны ретінде көрінген оның "Дала
Міне, сол бір сырласыңа айнала бастаған жаңа танысың саған
Әрине, мұнда бұдан басқада байсалды өлең, салмақты цикл баршылық.
Мысалға, туған жер туралы өлендеріндегі:
Озып келсем бәйгеден,
Орамалым сенікі.
Қақ алдыңа жайдым мен
Қалағаның сенікі, —
немесе:
Мен туып-өскен далада
Боранның жырлайтыны бар.
Ақ түтек болып айнала,
Аптығып тулайтыны бар, —
деген сияқты жайдақ тақпақтаулар мен жалаң таныстырмалар оқырмандық ілтипатыңды
Олай етуің — ренішсіз қабылдап, кешіріммен қарауың заңды да.
Сені интуицияң алдамайды. Өйткені, ол — бойыңа ақын жанының
Осы арада С.Жиенбаев творчествосындағы басты ерекшеліктің алғашқы бір көрінісімен
Ең алдымен бұл туындыны жанрлық түрі жағынан бас ауыртпай
Сосын бір назар аударар нәрсе - сөз болып отырған
өзінің жүрек түпкірінде жиналған ой-әсерлерін кібіртіксіз төгуіне мүмкіндік
берер тәсілдің құлпын ашқан. Ол — сонау бір сұрапыл
ұрланған балалық шақты, ел басына күн туғанда ерлер кешкен
аналар көрген азапты естелік түрінде баяндауы. Жалпы, соғыс тақырыбы
поэзиясында, әсіресе орта
жырланып, үлкен орын аларлық құбылысқа айналды десек, бұған оның
қосқан үлесі молдығын, бұл шығарма соның бірі екендігін айту
Толғау былай басталады:
Балауса таддар бақтағы
Бүршігін жаңа жайғанда,
Ауылдың азаматтары
Аттанып кетті майданға.
Қайғыдан белі бүгілді,
Қалтырап қолы қалды қарт.
Батысқа қарай жүгірді
Балапан көздер жаудырап. Иә, ақын жырламақ объектісінің негізгі фоны
Шынында да, ол көз — "балауса талдар бақтағы бүршігін
Соны меңзеп сезіндіргендіктен де, көз алдыңа экелгендіктен де "ауылдың
Қарт ұста кім? Ол дараланып көрсетерліктей әлде бір ерлік
Біз одан бейхабармыз. Бар білеріміз: "бауырыңа басып жүретін" бір
Өзгеше қартың бұл кезде,
Өзгеше қолы қуатты...
Тауды да соқса, лезде
Талқандап тастар сияқты. Бақсақ, қарт ыза мен кек қайта
Толғауда сонымен бірге кейіпкерді жеке образ ретінде айқындайтын мінез,
Соғыс бітіп, жеңіс күні де келді. Әркім тағдыр еншілген
Лирикалық кейіпкер:
Келеді аспан алабы
Алтын бір нұрға боялып.
Көршім де кетіп барады
Күнменен бірге оянып, —
деп, әңгімесін тәмәмдаған сәтте қарт ұста қимас бір адамыңа
сезесің, оның дабырадаңғазасыз, көп жұртқа қарабайыр болып шалынатын
өмірінің шын мәнінде қаншалықты мағыналы, қаншалықты сұлу екенін ұғып,
қызығасың. Нағыз бақыт дегенің өз еңбегіңнен қанағат тауып, бойда
Ақынның бүкіл творчествосымен танысып шықпай байқай қоюың қиын, айқұлақтана
"Менің көршім" жинағындағы осы аттас лирикалық толғау -
Жалыңдай жайпап даламнан
Жиырма жыл соғыс өткелі, —
деп, шегініс жасағаннан-ақ, сен:
Жатыр ғой бірақ, бүгін де
Жазылмай қалған жаралар
Жиырма жыл бойы... үйінде Жалғызын күткен ана бар. Жігіттер
Лирикалық кейіпкердің көршісі де сондай жандардың бірі болар ма?
Жоқ, "көбінен оның жайы өзгерек" екен. Мұны да автор
Сонау "сұрапыл өрттің кезінде" ол "Белорус жерінде... орманында" болыпты.
Иә, соғыс салған жаралар әлі күнге жазылып бітпепті, ел
С.Жиенбаевтың лирикалық кейіпкері бірде, жоғарыда байқағанымыздай, өмірге өзгеше бір
Бір өлеңінен балаң махаббатыңның бейкүнә дидарын көз алдыңа елестетіп
Ақын — табиғаттың белбаласы. Содан да болар, оған деген
"Киік". Бұл — еркіндік символы. Ауыз әдебиетінен күні бүгінге
Аңшылар шықты сайланып,
Айнала жүйткіп көздері.
Мұрттары сүрге майланып,
Миықтан күліп өздері.
Керемет деген сақ құстар,
Басынан тірі ұшпаған.
Қашаннан әккі атқыштар,
Қосарлап мылтық ұстаған.
Біреу жоқ озар бұлардан,
Бұлардан жалғыз шың биік!
Көрінді сонау мұнардан
Жайылып жүрген бір киік. Әсіресе, осы тұстан әрі қарай
Адасып қалды-ау үйірден,
Аядамай қалды-ау аңшыны... деп, ара тұрарға дәрменсіз қалпында лирикалық
Жапанда жүрген жас киік
Жарысып өскен желменен,
Тұрды да бір сәт қасқиып,
Жөнелді белес-дөңменен.
Оқ жетер жерге жеткізбей, Отырды киік жарысып. Бұдан кейінгі
Жоқ, сен өмірге ынтызарсың, ғашықсың! Одан артық қандай қүдірет
Ілкіде реалдылықпен көрініс берген оқиға бірте-бірте символикалық астар алып,
Аталмыш екіжинақтағы "Жапырақ", "Қыран", "Құлын", "Бозторғай" секілді өлендер де
"Бозторғай". Бұл — тыныштық жаршысы! Таңғы даусы ана әлдиімен
Әдейі мынау қыр үшін Оянып таңның алдында, Даланың сансыз
деп басталатын қысқа ғана өлеңді пейзаж деуге де, туған
Ақынның нені жырласа да бұлайша кең ауқымды, жан-жақты болуға
С. Жиенбаевты сақтандырар басты кемшілік бұл емес. Ақындық сөздігінің
Бір көгілдір дүниені бетке алып,
Ақ жұлдыздай ағып келе жаттым мен.
Алақанат құстар өтті ағылып.
Көктемнің балғын кезі еді,
Әнші құс көкте ағылған...
Жемнің де жасыл өзегі
Көгілдір мұнар жамылған.
Көгілдір аспан бар мекен,
Көрінді тағы түсімде...
Күн батар кездің алды екен.
Жүрем бір бақтың ішінде.
Туған далам, сенің аппақ көп құсың,
Кең дүниенің шарлап сүзіп кетті ішін.
Жүрем бір бақтың ішінде
Көгілдір сәуле кілкіген...
Қап-қара түннің ішінде
Сен ұшып келе жатасың.
Ішінде қалып дүлейдің.
Жатса да күнде күм ойнап...
Көкжиек жатыр кілкілдеп... деген жолдарды әдейі теріп алғанымыз жоқ,
Іргелі істер тындыруға талпыныс — уақыт алдындағы жауапкершілікті ұғудан,
Ақынның кейінгі жинақтарында түрлі сапар әсерінен туған жырлар баршылық.
Жинақтап ой топшыласақ,
Жинақта осы лирикалық толғауды әр қырынан толықтыра түсер, әсерін
Ақынның ақындығын айту - парыз.
Иә, ақын Сағи Жиенбаев. Тоқығаны том-том оқырман келісер-келіспес, кез
Мен әлі сені сәбидей күтем, Жаңа күн,
Мен әлі саған сәбидей сенем, Дүние!
Екі сабақ гүл. Гүлді қаншама мадақтап, мәпелеген-мен, кәдімгі гүл,
Тауларым да әлі, аспаным да әлі жап-жаңа,
Жаңа бір күннің Жас иісі бар қарда да.
Сипайды баяу Балауса жүзін даланың,
Жап-жаңа ғана Тараған жұпар таңғы ауа.
Көктем де келер, Көкала бүлттар көшер кеп.
Оранып шыққа, Көздерін ашып әсер көк.
Далама менің — мен бұрын әсте көрмеген
Бір ақ жаңбырдың құятыны анық нәсерлеп.
Ақындық сезімнің даралығы, өлеңнің қарапайымдылығы. Сағи Жиенбаевтың талант табиғатының
өмірі оқырман, сыншы көңілінде жүргенімен, дағарадай бөркін милықтан киген
Жүруші ем ылғи алаңдап,
Қалды деп кайда сыңарым...
Бар екенсің ғой даламда,
Жүр екенсің ғой пырағым.
Зұлашы сонау кезіңдей,
Құйрығың желге суылдап,
Ұйқыға кеткен сезімдер
Оянар ма екен дуылдап...
«Атжарыс алаңында» атты шоғыр жырлардың (1973, «Әлия» кітабы) екінші
Ойшылдық та, динамика, мінез-құлық та осында... «көйлектін, жеңін бір
Қайсыбір сюжетті шағын
жинағында «Ана» атты шағын өлен, бар. Анадан асыл да,
өрбуімен де, көркемдік-идеялық шешімімен де оқшау. Өзінше, өзгеше. Төрт
шумақтық баллада десек, дегендей.
Есінде... ұлын бесіктен Шығарған күні есінде. Ұлының аттап есіктен....
Балаға деген аналық махаббаттың бар ләззат, қуаныш-рахаты есінде... Тек:
Тауысып нүрын көзінің,
Сол үшін талай кешкен от.
Сол үшін бәрі... өзінің
Қиналған кезі есте жоқ...
Мұндай өлеңге тебіренбеу, мұндай өлеңді ұмыту мүмкін бе?! Ет
Мысалы:
«Тұрған шақта өзгелерден әр қашып, Жүдеу тартып, өне-бойын шаң
Сазымен соның әнінің,
Қосылды бәрі біріндеп.
Шырқады сосын бәрінің Денесі түгел дірілдеп. Сайрады-ау байғұс жанымен,
дегенде сырлы, нақты сурет, штрихтар қай оқырманды баурамасын! Түйіні
Сағидың жинақтарын оқығанда, стиліндегі бірегей бір ерекшелік сезіледі. Мына
Екеуі де бір-ақ жолмен оралып, Екеуі де бір-ақ жолмен
Әже мен немере... Қандай жарасым... Өмірдің, тірліктің, тағдырдың дана
— табиғи ақындық қүдірет. Сағи өмірге қүштар, өмірден үйренуші
Нақ осы ақындық кілт, лирико-философиялық сипат шағын жырларынан бастап,
Моншақтың, зергерлік, әсемдік қүдіреті де табиғи бітімінде.
«Қырандар хикаясы» поэмасы басынан аяғына дейін ширыққан, динамикалы, образға
Сонғы рет көкжиекті нұрға малып,
Қалжырап құлады күн құмға барып,
Кеткендей аспанынан біржолата,.
Ақырғы ақ сәулесін жинап алып,
Жатты үнсіз талы бұғып, тауы мүлгіп,
Жұтқандай бірақ қылғып бәрін ымырт... Азамат соғысының
Дәл осындай пікірді Ұлы Отан соғысы тақырыбына жазылған «Ұста»
Аяққа киіп аламыз,
Жаудырып алғыс ағаға.
Айнымай ұқсап қаламыз
Детдомның балаларына,— деген шумақ бар. Екі жол — екі-үш
Міне, осыл ардың бәріне де ақыннын, суреткерлік кредосы, творчестволық
Бұл даланың сырын, мінезін қауызға бөленген бір түйір дәнмен
Сағи жырлары ойдың поэзиясы. Ой болғанда да, өз табиғаты
Әрине, С. Жиенбаев қаламынан шыққан дүниелердің бәрі асыл, талантты
Мінсіз көрінгенімен, мінезсіз өлеңдері көп.
«Әлия» кітабының өзегі «Әлия» поэмасы да шашыраңқы сылбырлау дүние.
Ал, кейбір ақындардың өлеңнің соңғы екі-үш жолына салмақ салуы,
Сағи Жиенбаев творчествосын
отырмыз. Тақырыптан гөрі сезім сәулелеріне, тағдыр поэзиясына жүгіну күшті.
соғысы. Бұл жөнінде ақын көп тебіренген, көп жазған. Ондаған
Бесіктен шыға сала — қырға ентелеп, Еркіндік өз қолыма
Сағи Жиенбаевтың «Бозторғай»
Соңғы иінді. Ең қиыи осы ара. Осы арада— арбасады
Күшену-зорлану жоқ, қатал кезеңнің қаймағын бұзбай жеткізу бар. Қиындық
Бұған дәлел ретінде тағы бір мысал келтіре кетсек артың
Даламның алақанында
Жатамын бір сәт дамылдап.
Үйіріліп құстар манымда.
Үстінде бұлттар мамырлап.
Турады шалғын.
тал билеп.
Бозторғай шыркап өлеңін...
Жүргендей бәрі әлдилеп.
Әлемнің жалғыз бөбегін.
Толтырып жырға кеудемді.
Тербеткен еді белдер де...
Өзім де казір сол жерді
Тербетіп жүрмін кеудемде.
Осыны оқығанда сізді ең алдымен толқытатын ой:
Кейде ойға жетелемей, автордың жалаң әсері калпында ғана қалатын
Мөлдіреп тұр Алматыпын аспаны.
Жан-жағыңның жасыл бәрі.
Жас бәрі.
Оянды ерте жас көктемнің лебімен,
Орбнтасы.
Мнкроаудан.
Тастағы.
Тас көшелер танғы нұрмен жуылып,
Жалкын сәуле тайғапақтап жүтіріп.
Араласып бара жатыр адамдар
Ағып өткен автоларға ілініп...—
деп тізіліп кете береді. Рас. мұнда да тоселгендік бапкалады.
Өзге талап өлендерден де автор қаламының қайратын шамалайсыз. Соған
Бала да бүгін толып жүр.
Толқын да бүгін өріп жүр
Біріне бірі жабысып.
Жарысып-ойнап келіп жүр.
Біреуі кіріп қойнына.
Біреуі міпіп мойнына.
Екеуі де ырза күшіне.
Екеуі де ырза ойнына.
Ойынға құмар баланы
Ортаға бәрі алады.
Аяғын түртіп қытықтап.
Қашады құпттай шабағы.
Шуылдап шағаласы да Шүйіліп келіп басына.
Білгесін оның батылын Қайтады кері асыға.
Біресе шашын бүралап Біресе сппап уқалап. Келеді толкын ақыры
Көк айдың жатыр мұнартып, Ойнады-ау әбден құмартып. Теңізден шыққан
Бұл өлеңнен тәнті өтер тапқырлық, терең ой іздеп жатудың
«Қорықшы» атты туындысына ешқандай жанрлық айдар тағылмағанымен оқпғалары мен
Тағдыр шығар...
Кінәламан,
даттаман!
Кешіреді ел!
Кешірем мен!
Қайт балам!
Көиген басты ешбір қылыш шаппаған,
Майданға бар!
Күнәңді жу!
Қайт, балам,—
деуі характер логикасыпан шыққан, опың кәдімгі ет пен сүйектеп
Орманда жападан жалғыз қалған қартты осы сәттегі жан дүниесіндегі
Реті келген соң айту керек ақынның кей дүниелерін тек
Жиылған. жақын. алыстар
Жүзінен самал жел ессе,
Жөн сұрап.
Жаңа тапыстар
Жатады шүйіркелесін.
Таныспақ енді дұрыстап,
Келгендер кілен жан-жақтан —
Күнгейден...
Қиыр Шығыстан...
Қалың ну...
Қарлы аймақтан....—
деген тәрізді сарын тағы да бес гаумақка созылып жалықтырын
Қорытынды
Сағи лирикасы жаратылған ақын. Қай суреткер
Пайдаланылған әдебиеттер
С. Мәуленов «Тел толқын» Алматы Жалын 1989 ж.
А. Егеубаев «Сөз жүейсі» Алматы дазушы 1985
Т. Ергөбеков «Арыстар мен ағыстар» Астана
Д. Ыбраймов «Ой мен сөз» Алматы Жазушы
«Уақыт және қаламгер» 13 кітап Алматы
Б. Кәрібаева «Қазіргі қазақ лирикасының поэтикасы»
Жазушы 1988 ж.
З. Қабылов «Сөз өнері» Алматы Жазушы 2007
«Совет Қазақстан жазушылары» Алматы Жазушы 1987 ж.
Ж. Әбдірашов «Парыз Парасат Пайым» Алматы Өнер
Қазақ ССР 4 том қысқаша энциклопедия
С. Жиенбаев «Іңкәр дүние» Алматы Жазушы 1985 ж.
С. Қирабаев « Кеңес дәуіріндегі қазақ әдебиеті»
С. Жиенбаев «Ор киік» Алматы Жазушы 1969
С. Жиенбаев «Құралайдың салтына өлеңдер»Алматы Жазушы 1979 ж.
С. Жиенбаев «Жарық жұлдыздар поэмалар» Алматы Жалын 1983
С. Жиенбаев «Нан мен күз өлеңдер
Қ. Жумалиев «Әдебиет теориясы» Алматы Жазушы 1960ж.
Стил сырыАлматы ғылым 1974 ж.
М. Базарбаев «Өлең сөздің патшасы, сөз сарасы» Алматы
«Көркемдік кілті шеберлік» Алматы 1985 ж.
«Уақыт және қаламгер» Алматы жазушы 1989
Т. Шапаев «Ой түбінде жатқан сөз» Алматы
З. Сертқалиұлы «Жан дауа» Астана Ел Орда
«Қазақ поэзиясындағы дәстүр ұласуы» Алматы
К. Бекқошин «Дәстүр және жаңашылдық» Алматы
6