Банк өтімділігін басқаруда қолданылатын өтімділік коэффициенттері

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................................................................. 6
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕР ӨТІМДІЛІГІН БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ..........................................
9
1.1 Өтімділікті басқарудың теориялық аспектілері........................................... 9
1.2 Банк өтімділігін басқаруда қолданылатын өтімділік коэффициенттері....................................................................................................
14
1.3 Банк өтімділігін бағалаудың шетел тәжірибесі............................................ 16
2 «БАНК ЦЕНТРКРЕДИТ» АҚ-НЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ӨТІМДІЛІКТІ
22
2.1 Банктің қызмет ету негіздері және қаржылық жағдайын
22
2.2 Банк активтерінің құрылымын талдау.......................................................... 24
2.3 Банктің міндеттемелері мен капиталын талдау............................................ 32
2.4 Банктің өтімділік көрсеткіштері мен өтімділік тәуекелін талдау......................................................................................................................
37
3 БАНКТЕР ӨТІМДІЛІГІН БАСҚАРУДЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ БАҒЫТТАРЫ.........................................................................................................
41
3.1 Басқару тиімділігін қамтамасыз ету тұрғысында өтімділікті басқару
41
3.2 Мемлекет тарапынан банктер өтімділігін басқару бойынша іс-шаралар...................................................................................................................
52
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................... 58
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..................................................... 61
А ҚОСЫМШАСЫ – «Банк ЦентрКредит» АҚ 2009, 2010
63
Ә ҚОСЫМШАСЫ – «Банк ЦентрКредит» АҚ 2009, 2010
65
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Банктердің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету
Жалпы қазіргі кезеңдегі қазақстандық банктік тәжірибеде орын алған
Көптеген банк қызметкерлері банктің активі мен пассивін кешенді
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Коммерциялық банктердің өтімділігін басқару теориясы
Коммерциялық банктің активі мен пассивін және жалпы өтімділігін
Қазақстанның қазіргі экономикалық даму жағдайында банктердің активтері мен
Коммерциялық банктің өтімділігін басқаруға бағытталған ғылыми жұмыстарға жасалған
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттері. Зерттеудің мақсаты ҚР-ның
Қойылған мақсатқа жету мынадай міндеттерді шешуді көздейді:
коммерциялық банктерде өтімділікті басқарудың теориялық негіздерін қарастыру;
Қазақстан Республикасында белгіленген өтімділік коэффициенттерінің нормативтік мәндерін анықтау;
өтімділікті басқару тұрғысындағы шетел тәжірибесін зерделеу;
нақты банк мысалында банктің активтері мен пассивтерін басқару
екінші деңгейлі банктердің өтімділігін басқару бойынша ұсыныстар жасау.
Зерттеу пәніне ҚР екінші деңгейдегі банктердің активі мен
Зерттеу объектісіне «Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамының өтімділікті басқару
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі. Зерттеудің әдістемелік және
Зерттеудің ақпараттық базасы. Зерттеудің ақпараттар базасы ретінде банк
Дипломдық жұмыстың құрылымы мен көлемі зерттеудің мақсаттары және
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕР ӨТІМДІЛІГІН БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Өтімділікті басқарудың теориялық аспектілері
Қазіргі экономикалық әдебиеттер мен тәжірибеде банктік өтіміділік түсініге
20-жылдардың кеңестік экономикалық әдебиеттерінде «өтімділік» түсінігі «несиеқабілеттілік» түсінігімен
Кеңес дәуірінде ғылым мен тәжірибе өтімділік түсінігін капиталистік
Қаржылық-несиелік сөздікте өтімділік «банктердің өз міндеттемелерін уақытында орындауын
Заманауи экономикалық әдебиеттерде «өтімділік» термині қолданудың кең спектірін
Келтірілген түсініктермен қатар ол экономикалық өмірдік нақты объектілерімен
Өтімділік ретінде банктердің ақшалай нысандағы өз міндеттемелерін тек
депозиттердің сипатына, көлемі мен құрылымына;
несие нарығында банктің жедел қарыз ала алу мүмкіндігіне;
активтер құрылымының (несиелік салымдар) мерзімі және құрылымы бойынша
экономикалық конъюнктураға, себебі, мәселен, экономиканың тұралап қалуы клиенттерді
экономикадағы қарама-қайшылықтардың әсерінен қолма-қол ақша айналымының бұзылуына;
банктің ақша резервтерінің өсуіне, себебі депозиттер сомасы ұсынылған
Сонымен банктердің өтімділігі – бұл олардың салымшылар, кредиторлар
Нақты міндеттемелер банк балансында талап етуге дейінгі депозиттер,
Шартты міндеттемелер баланстан тыс пассивтік (банкпен берілген кепілдемелер
Міндеттемелерді орындау үшін банк келесі өтімді активтерді қолданады:
кассадағы және корреспонденттік шоттардағы ақша қаражаттарының қалдықтарымен сипатталатын
қолма-қол ақшаға жылдам айналдыруға болатын активтер;
банкаралық нарықтан немесе ҚР Ұлттық банкінен қажет болғанда
өзге де тартылған қаражаттар, мәселен, депозиттік сертификаттар және
Өтімділіктің екі түрін қарастыруға болады: банкпен жинақталған өтімділік,
Ішкі факторлар қатарына банк активтерінің сапасы, тартылған қаражаттар
Кіріс алу және өтімділікті қамтамасыз ету мақсатымен
Банктердің активтерін басқару меншікті және қатыстырылған қаржыларды
Активтерді басқару кезінде мынадай маңызды қағидаларды сақтай білу
активті оепрацияларды жасау кезінде үнемділікке қол жеткізу;
тәуекел қалыптары шегіндегі операциялар;
активтік және пассивтік қаржылардың тепе теңдігі;
кіріс келтірушілікті қамтамасыз ету.
Сыныптық және өтімділік дәрежесі бойынша активтердің жіктеуін келесі
банк кассасының болуы (касса, Орталық банктегі корреспонденттік, ағымдағы
бірінші сыныптағы бағалы қағаздар (айналымдағы коммерциялық вексельдер, мемлекеттік
банк несиесі (қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ мерзімді);
кешіктірілген ссудалар (мерзімінде қайтарылмаған, екі немесе одан да
Қозғалмайтын мүлік (ғимарат, құрал жабдықтар және т.б) [3,
Банктер активтерді басқару кезінде әрбір қоржынның түрлері мен
несие қоржыны;
бағалы қағаздар қоржыны;
қолма-қол ақша (нақтылы) қоржыны;
инвестициялар қоржыны.
Мысалы, несие қоржынына талдау жасау кезінде: шұғыл несиелер
Активтердің өтімділігі коммерциялық банк активтері тұрақтылығының негізгі көрсеткіштері
Банк активтерінің сапасы үш сипатты айқындайды: өтімділікті, тәуекелділік,
Активтер өтімділігі – активтерді өткізу немесе қарыз алушымен
Сурет 1. Банк активтерінің өтімділік дәрежесі бойынша жіктелуі
Бірінші топты жоғары класты өтімді активтер құрайды:
банк кассасы мен корреспонеденттік шоттарындағы банктің ақша қаражаттары;
банк қоржынындағы мемлекеттік бағалы қағаздар.
Өтімді активтердің көрсетілген тобының жоғары үлесі депозиттер көлемі
Екінші топқа мыналар кіреді: заңды және жеке тұлғаларға
Активтердің үшінші тобы банктің ұзақ мерзімді салымдары мен
Активтердің төртінші тобы – мерзімі өткен несиелер түріндегі,
Активтердің өтімділігі төмен болған сайын, олардың тәуекелділігі жоғары
Активтер табыстылығы – бұл олардың банкке табыс әкелу
Сонымен қатар банк өтімділігі тартылған қаражаттардың сапасымен де
Міндеттемелер өтімділігі оларды өтеу жылдамдығы мен банк үшін
Активтер мен пассивтердің сомалары және мерзімдері бойынша сәйкестігі
Банк активтері мен пассивтерінің, сонымен қатар кезеңдегі олардың
Банк өтімділігінің ішкі факторларына менеджмент, яғни жалпы банк
банк саясатының мазмұнымен;
стартегиялық және ағымдағы міндеттерді шешуге мүмкіндік беретін дұрыс
банк активтер мен пассивтерін басқару мехнизмімен;
тәртіптердің, соның ішінде жауапкершілікті шешімдер қабылдауға қатысты тәртіптердің
Банктің өтімділігі имидж сынды факторды да негіздейді.
Банк өтімділігінің сыртқы факторларына мыналар жатады:
елдегі саяси және экономикалық жағдай;
бағалы қағаздар нарығының және банкаралық нарықтың дамуы;
коммерциялық банктерді қайта қаржыландыру жүйесі;
оның қадағалаушы органдарының тиімділігі.
Банк өтімділігін басқаруда қолданылатын өтімділік коэффициенттері
Тәжіриебе жүзінде өтімділікті бағалаудың екі әдісі қолданылуы мүмкін:
Өтімділік мынадай коэффициенттермен және лимиттермен сипатталады:
- банктің ағымдағы өтімділік коэффициентімен (к4);
- банктің қысқа мерзімді өтімділік коэффициентімен (к5);
- ағымдағы валюталық өтімділік лимитімен;
- қысқа мерзімді валюталық өтімділік лимитімен;
- орта мерзімді валюталық өтімділік лимитімен.
Банктің ағымдағы өтімділік коэффициенті мен қысқа мерзімді өтімділік
Банктердің ағымдағы өтімділік коэффициенті банктердің талап ету бойынша
Жоғары өтімді активтер есебіне мыналар енгізіледі:
1) қолма-қол ақша;
2) тазартылған қымбат металдар;
3) Қазақстан Республикасының Үкіметі және Ұлттық Банк шығарған
4) Ұлттық Банктегі, Қазақстан Республикасының банктеріндегі және Standard
5) Қазақстан Республикасының банктеріне және Standard & Poor’s
6) Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын
7) тізбесі Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы
8) Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын
Осы тармақта көрсетілген бағалы қағаздар, банк оларды кері
Банктің ағымдағы және қысқа мерзімді өтімділік коэффициенттерін есептеген
Банктің ағымдағы, қысқа мерзімді және орта мерзімді валюталық
Банктердiң қысқа мерзiмдi өтiмдiлiк коэффициентi өтімділігі жоғары активтерді
Өтімділік коэффициенттерін есептеу кезінде мыналар алынып тасталуы тиіс:
1) бірінші және екінші санатты күмәнділерінен басқа жіктеу,
2) кастодиан шарттары негізінде сақтауға және сенімгерлік басқару
3) оффшорлық аймақтар аумағында тіркелген, заңды тұлға болып
Ағымдағы валюталық өтімділік лимиті 0,9-дан кем емес мөлшерде
Қысқаша валюталық өтімділік лимиті 0,8-ден кем емес мөлшерде
Орта мерзімді валюталық өтімділік 0,6-дан кем емес мөлшерде
Ағымдағы, қысқа мерзімді және орта мерзімді өтімділік коэффициенттері
Қазақстан Республикасының резидент еместері алдындағы қысқа мерзімді міндеттемелердің
Осы коэффициентті есептеу мақсатында Қазақстан Республикасының резидент еместері
Қазақстан Республикасының резидент еместері алдындағы талап ету бойынша
бастапқы өтеу мерзімі бір жылға дейінгі Қазақстан Республикасының
жеке және заңды тұлғалардың (банктерден басқа) мерзімді және
Банк өтімділігін бағалаудың шетел тәжірибесі
Шетел тәжірибесінде өтімділікті мыналардың негізінде өлшейді:
баланс бойынша есептелетін және баланс өтімділігін айқындайтын қаржылық
сәйкес кезеңдердегі баланс активтер мен пассивтері бойынша айналымды
Коэффициенттер әдісі баланс баптары арасындағы сандық ара қатынастарды
Банктермен жинақталған тәжірибе белгілі бір көрсеткіштердің жиі қолданылуын
Өтімді активтер мен депозиттердің ара қатысын анықтау кезінде
[Алғашқы резервтер (Касса+Орталық банктегі корреспонденттік шоттар)]/Депозиттер;
[Алғашқы және екінші ретті резервтер (Мемлекеттік бағалы қағаздар)]/Депозиттер.
Бұл көрсеткіштер арқылы өтімді активтер мен орындалуға тиісті
АҚШ-та өтімділікті бағалау үшін берілген несиелер мен депозиттер
Өтімділікті бағалау үшін сонымен қатар активтердің жедел түрде
Тартылған ресурстар құрылымын талдауға, депозиттік базаның тұрақтылығына ерекше
Депозиттердің тұрақтылығын сипаттайтын көрсеткіш негізгі депозиттердің депозиттердің жалпы
Депозиттік базаның тұрақтылығын сипаттайтын келесі бір көрсеткіш –
Банктің ресурстық базасының сапасы коммерциялық банктің сыртқы көздер
Кси =Қб/Қтқ (1)
мұндағы, Қб- орталық банкті қоса алғандағы өзге банктерден
Қтқ – тартылған қаражаттар сомасы.
Қажет болған жағдайда қалыпты төлеммен банкаралық нарықтан және
қарыз алу жиілігі;
қарыз алу шарттары (кепілмен немесе кепілсіз);
қаражаттарды тартудың себебі;
қарыздар бойынша пайыздар [11, 98б.].
Көптеген елдерде коммерциялық банктердің өтімділік көрсеткіштері мерзімдері бойынша
Коэффициенттер әдісімен қатар Жапонияда, АҚШ-та және көптеген еуропалық
Банктік тәжірибеде өтімділікті «запас ретінде» және «ағын ретінде»
Ресейде коммерциялық банктер үшін өтімділік нормативтерінің мәнін Орталық
Н2 (мезеттік өтімділік нормативі) – банктің жоғары өтімді
Н3 (ағымдағы өтімділік нормативі) банктің өтімді активтері сомасының
Н4 (банктің ұзақ мерзімді өтімділік нормативі) – банктің
Н5 (жалпы өтімділік нормативі) - өтімді активтер мен
Н6 –бұл банктің несиелер , орналастырылған депозиттер (соның
Н (бір кредиторға немесе салымшыға шаққандағы тәуекелдің максималды
Енді өтімділікті бағалаудағы Украина тәжірибесін қарастырамыз. Украина заңнамасына
Банктің төлемқабілеттілігі келесі формуламен анықталады:
К1=ЖК/Ат*100% (2)
мұндағы, ЖК – негізгі және қосымша капиталдардан тұратын
Ат – тәуекелді есепке ала отырып өлшенген банк
Төлем қабілеттілігі коэффициентінің минималды мәні 8%-ды құрайды. Бұл
Коммерциялық банктердің қызметін қадағалау тәжірибесінде УҰБ баланс өтімділігінің
ағымдағы өтімділік (К2);
қысқа мерзімді өтімділік (К3);
жалпы өтімділік (К4);
бір қарыз алушыға шаққандағы тәуекелдің максималды көлемі (К5).
Ағымдағы өтімділік коэффициенті келесі формула бойынша анықталады:
К2=БМ/ӨА (3)
мұндағы, БМ – талап етуге дейінгі банк міндеттемелері,
ӨА – банктің өтімді активтері (банк кассасындағы қолма-қол
К2 көрсеткішінің мәні 1,0-ден аспауы қажет.
Қысқа мерзімді банк міндеттемелері мен қысқа мерзімді активтер
К3=ҚМ/ҚА (4)
мұндағы, ҚМ – талап етуге дейінгі міндеттемелер, орындалуы
ҚА - өтімді активтер; бағалы қағаздар инвестицияланған қаражаттар;
К3 нормативінің мәні де 1,0 аспауы қажет деп
Жалпы өтімділік нормативі банктің жиынтық міндеттемелерінің активтердің жалпы
К4=ЖМ/ЖА (5)
мұндағы, ЖМ – банктің барлық міндеттемелерінің жалпы жиынтығы;
ЖА – банк активтерінің жалпы көлемі.
Норматив мәні 0,95-тен жоғары болмауы қажет.
Бір қарыз алушыға шаққандағы тәуекелдің максималды көлемінің көрсеткіші
К5=ЖҚ/МК (6)
мұндағы, ЖҚ – бір қарыз алушының несиелері бойынша
МК – банктің меншікті капиталы.
К5 нормативінің мәні 0,4-тен аспауы қажет [16,175б.].
Баланс өтімділігі көрсеткіштерін сақтау ай сайын бақыланады. Бақылауды
«БАНК ЦЕНТРКРЕДИТ» АҚ-НЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ӨТІМДІЛІКТІ БАСҚАРУ
2.1 Банктің қызмет ету негіздері және қаржылық жағдайын
«Банк ЦентрКредит» Акционерлік қоғамы 1988 жылғы 19 қыркүйекте
2010 жыл, желтоқсанда The Banker журналы (Financial Times
Банктің республикамыз бойынша кеңінен тараған ауқымды филиалдық желісі
Банктің корреспонденттік желісіне 40 шақты шетелдік банк кіреді,
Банктің жоғары технологияларды қолдануының арқасында клиенттері Интернет банкинг
Аудит жасалған шоғырландырылған қаржы есептілігіне сәйкес Банк 2009
Банктің 2010 жылғы қаржылық есептілігіне сәйкес ЦКБ жиынтық
Келесі суретте «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның жиынтық активтерінің өзгеру
Сурет 2. 2001-2010 жж. «БанкЦентр Кредит» АҚ активтерінің
2009 жылы Банктің активтері 23,4%-ға өсті және 1160,6
Жалпы Банк активтері 2010 жылы 5,5%-ға өсті және
Келесі суретте Банк капиталының жиынтық көлемінің 10 жылдағы
Сурет 3. «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның 2001-2010 жж. капитал
2009 жылы Банктің капиталы 3,2%-ға өсті және 2010
Ал 2010 жылы Банктің капиталы 13,3%-ға кеміді және
2010 жылы банктердің төмендеу беталысы байқалып, ЕДБ негізгі
2010 жылы несие қоржынына қатысты қосымша провизия құру
Келесі суретте Банк міндеттемелерінің жиынтық көлемінің динмикасы берілген
Сурет 4. Банк міндеттемелерінің жиынтық көлемінің динамикасы, млрд.
Суретте көрініс тауып отырғандай Банк міндеттемелерінің көлемі 2010
Банк активтерінің құрылымын талдау
Кіріс алу және өтімділікті қамтамасыз ету мақсатымен
Келесі кестеде «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның активтерінің құрылымы көрініс
Кесте 1
«Банк ЦентрКредит» АҚ-ның активтер құрылымы
млрд. теңге
Атауы 2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл Өзгерісі
%-бен
Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі
%
Ақша қаражаттары және олардың эквиваленттері 123,3 13,11 245,4
Пайда және залал арқылы әділетті құны бойынша айқындалатын
Сату үшін қолда бар инвестициялар 38,1 4,05 164,5
Өтеуге дейін ұсталатын инвестициялар 83,1 8,83 44,2 3,81
Банктердегі қаражаттар 4,4 0,47 0,7 0,06 1,6 0,13
Клиенттерге және банктерге ұсынылған несиелер 648,2 68,92 665,5
Пайдаға ағымдағы салық бойынша талаптар 4,5 0,48 0,2
Пайдаға кейінге қалдырылған салық бойынша талаптар - -
Өзге де активтер 7,3 0,78 8,1 0,70 10,5
Негізгі құралдар және маткриалдық емес активтер 10,8 1,15
Активтер жиынтығы: 940,5 100,00 1 160,6 100,00 1
Е С К Е Р Т У-
1-кесте мәліметтеріне талдау жасайтын болсақ, талданып отырған кезеңдерде
Активтер құрылымында 2010 жылы тек ақша қаражаттары және
Банктер активтерін басқару кезінде әрбір қоржынның түрлері мен
Банк активтері құрылымында клиенттерге және банктерге несиелер басым
Сурет 5. Клиенттерге және банктерге ұсынылған несиелердің жалпы
5-суретте көрініс тауып отырғандай 2010 жылы клиенттерге және
Келесі суретте банктерге ұсынылған несиелердің көлемі көрініс тауып
Сурет 6. Банктерге ұсынылған несиелердің серпіні, млрд. теңге
Банктерге ұсынылған несиелер көлемі 2009 жылы өткен жылмен
Келесі кестеде Банктің клиенттерге ұсынған несиелерінің көлемінің өзгері
Сурет 7. Банктің клиенттерге ұсынылған несиелерінің серпіні, млрд.
Суретте көрініс тауып отырғандай, Банк тарапынан клиенттерге ұсынылған
Бұдан мынаны тұжырымдауға болады: Банк тарапынан банктерге ұсынылған
Келесі кестеде кеплідердің әртүрлі түрлерімен қамтамасыз етілген несиелер
2-кесте мәліметтеріне талдау жасайтын болсақ, үлес салмағы бойынша
Кесте 2
Кепіл түрлеріне байланысты Банк несиелерінің құрылымы
млрд. теңге
Атауы 2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл Өзгерісі
%-бен
Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі
%
Мүлік кепілімен және оған құқықтармен қамтамасыз етілген несиелер
Айналымдағы тауарлармен қамтамасыз етілген несиелер 88,0 14,64 97,9
Жабдықтар кепілімен қамтамасыз етілген несиелер 80,3 13,36 89,3
Өзге құралдармен қамтамасыз етілген несиелер 10,2 1,70 11,4
Компаниялар кепілдемелерімен қамтамасыз етілген несиелер 7,0 1,16 7,8
Ақша қаражаттары кепілімен қамтамасыз етілген несиелер 5,5 0,91
Қамтамасыз етілмеген несиелер 7,4 1,23 6,3 0,95 7,7
Құнсыздану резервін алып тастау (46,4) (7,72) (67,4) (10,22)
Клиенттерге ұсынылған несиелер жиынтығы: 601,2 100,00 659,5 100,00
Е С К Е Р Т У- [19,20]
Жалпы несиелердің кепілмен қамтамасыз етілуі тұрғысында 2010 жылы
Келесі кестеде Банктің экономика секторлары бойынша несиелеу көлемі
Банктің экономика салалары бойынша несиелуінің құрылымына талдау жасайтын
Кесте 3
Банктің экономика секторлары бойынша берілген несиелерінің құрылымы
млрд. теңге
Атауы 2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл Өзгерісі
%-бен
Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі
%
Жеке тұлғалар 255,2 42,45 256,8 38,94 273,2 39,29
Сауда 101,0 16,80 150,9 22,88 169,8 24,42 12,5
Өнеркәсіптік құрылыс 54,7 9,10 43,9 6,66 61,1 8,79
Өндіріс 32,3 5,37 43,7 6,63 48,2 6,93 10,3
Тамақ өнеркәсібі 43,9 7,30 44,0 6,67 46,8 6,73
Тұрғын үй құрылысы 42,8 7,12 40,2 6,09 41,8
Жылжымайтын мүлікті жалға алу 29,5 4,91 38,8 5,88
Ауыл шаруашылығы 25,3 4,21 27,0 4,09 32,6 4,69
Мұнайгаз өнеркәсібі 14,1 2,35 23,0 3,49 20,9 3,01
Жабдықтарды жеткізу және қызмет көрсету бойынша қызметтер 21,3
Көлік құралдары және телекоммуникация 5,7 0,95 7,5 1,14
Бұқаралық ақпарат құралдары 2,0 0,33 2,5 0,38 7,1
Машина жасау 2,5 0,41 2,1 0,32 3,7 0,53
Қаржылық сектор 0,4 0,07 0,5 0,07 2,4 0,34
Металлургия 0,8 0,13 1,2 0,18 1,4 0,20 16,7
Энергетика 0,3 0,05 0,6 0,09 1,1 0,16 1,8
Бағалы металдар өндірісі 0,6 0,10 0,8 0,12
Өзгелері 15,1 2,51 22,5 3,41 23,8 3,42 5,8
Құнсыздануға резертер (46,4) (7,72) (67,4) (10,22) (105,8) (15,22)
Клиенттерге ұсынылған несиелер барлығы 601,2 100,00 659,5 100,00
Е С К Е Р Т У- [19,20]
«Банк ЦентрКредит» АҚ-ның экономика секторлары бойынша берілген несиелеріне
Келесі суретте жеке тұлғалардың несиелік өнімдері бойынша құрылымы
Сурет 8. Несиелік өнімдер бойынша жеке тұлғаларға ұсынылған
Банк тарапынан жеке тұлғаларға берілген несиелер құрамында талданып
«Банк ЦентрКредит» АҚ активтерінің құрылымында үлесі жөнінен екінші
Банктің ақша қаражаттары мен олардың эквиваленттері негізінен қаржылық
Келесі суретте ақша қаражаттар мен олардың эквиваленттерінің серпіні
Сурет 9. Банктің ақша қаражаттары мен олардың эквиваленттірінің
Суретте көрініс тауып отырғандай, 2009 жылы өткен жылмен
Кесте 4
Банктің ақша қаражаттары және олардың эквиваленттерінің құрылымы,
млрд. теңге
Атауы 2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл Өзгерісі
%-бен
Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі
%
Қаржылық институт-тардағы қаражаттар 102,4 83,05 219,9 89,61 182,4
Кассадағы ақша қаражаттары 16,9 13,71 23,4 9,53 24,6
Жолдағы ақшалар
4,0 3,24 2,1 0,86 2,1 1,00 -
Есептелген сыйақылар
0,01 0,00 0,03 0,00 0,02 0,00 -33
Ақша қаражаттары мен олардың эквиваленттерінің жиынтығы 123,3 100,00
Е С К Е Р Т У -
Кесте мәліметтеріне талдау жасайтын болсақ, 2010 жылы ақша
Аталмыш бөлімде «Банк ЦентрКредит» Ақ-ның активтер құрылымына талдау
Банктің міндеттемелері мен капиталын талдау
Міндеттеме дегеніміз–борышкердің несие берушінің пайдасына белгілі бір іс–қимыл
Келесі суретте «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның міндеттемелерінің құрылымы бейнеленген
Кесте 5
«Банк ЦентрКредит» АҚ міндеттемелерінің құрылымы
млрд. теңге
Атауы 2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл Өзгерісі
%-бен
Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі
%
Банктер мен қаржылық ұйымдардың қаражаттары мен қарыздары 196,0
Клиенттер мен банктердің қаражаттары 438,2 51,80 676,2 63,62
Шығарылған борыштық бағалы қағаздар 170,5 20,16 155,0 14,58
Кейінге қалдырылған пайдаға салынатын салық бойынша міндеттеме 1,9
- -
Өзге де міндеттемелер 3,7 0,44 3,5 0,33 7,0
Субординирленген облигациялар 35,6 4,21 37,2 3,50 35,6 3,12
Міндеттемелер жиынтығы: 845,9 100,00 1 062,9 100,00 1
Е С К Е Р Т У- [19,20]
5-кесте мәліметтеріне талдау жасайтын болсақ, талданып отырған кезеңдерде
Келесі суретте міндеттемелер құрылымында басым үлеске ие болған
Сурет 10. Клиенттер мен банктер қаражаттарының динамикасы,
Суреттен байқап отырғанымыздай клиенттер мен банктер қаражаттарының өскенін
Келесі суретте клиенттер пен банктер қаражаттарының құрылымы мен
Сурет 11. Банктер және клиенттер қаражаттарының құрылымы мен
Суретте көрініс тауып отырғандай, банктер мен клиенттер қаражаттарының
Келесі суретте клиенттер қаражаттарының құрылымы мен динмикасы берілген
Клиенттер қаражаттары мерзімді депозиттер мен талап етуге дейінгі
Сурет 12. Клиенттер қаражаттарының құрылымы мен динамикасы, млрд.
Банктің меншікті капиталы капиталдың экономикалық санатының бір түрі
Оның үстіне меншікті капитал салымшылардың мүдделерін бағалы қағаздарды
Меншікті капиталдың негізгі мәселесіне үш әдіспен шешілуі мүмкін
• капиталдың сатылы жоғарылауы;
• активтердің жалпы сомасының кысқаруы;
• жоғары тәуекелді салымдардың
активтер күрылымының өзгеруі арқылы.
Банктердің қызметін реттеудегі маңызды мәні есеп айырысу, ағымдағы,
Айта кететін жәйт, резервтік капиталдың жоқтығы немесе оның
Халықаралык тәжірибеде банктің өтімділік көрсеткіші өтеу мерзімі мен
Қазақстан Республикасы Үлттық банкі өтімділік коэффициенттік активтердің орта
Несиелік мекеменің жеке және занды түлғалардың бос ақшала-рын
Бұл өте маңызды мәселе болып келеді, себебі жеке
Меншікті капитал пассивті операцияларға жатады және мыналарды қамтиды:
• акционсрлік капитал - жай (мерзімсіз
артықшылығы бар акциялар (дауыс беру қүқығы жоқ);
банктік резервтер - күтілмеген жағдайларға диввдендтер төлеуге,
өтелмеген несиелер шығындарын жабуға арналған резервтер;
қосымша төленген капитал, жай және артықшылығы бар
акцияларды сату бағамы мен олардың номиналы арасындағы
айырма есебінен құралады;
қосымша төленбеген капитал активтерді қайта есептеу есе-
бінен құралады;
бөлінбеген пайда - банктің өз еркінде қалатын жинакта-
латын пайда сомасы.
Келесі кестеде «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның меншікті капиталының құрылымы
Кесте 6
«Банк ЦентрКредит» АҚ меншікті капиталының құрылымы
млрд. теңге
Атауы 2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл Өзгерісі
%-бен
Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі,
% Сомасы Үлесі
%
Жарғылық капитал 52,7 55,71 52,7 53,99 69,8 82,31
Сату үшін қолда бар инвестицияларды қайта бағалау қоры
Бөлінбеген пайда 40,4 42,71 44,2 45,29 13,3 15,68
Аналық Банк акционерлеріне қатысты капитал жиынтығы 94,0 99,36
Иелік етудің бақыланбайтын үлесі 0,6 0,63 0,7 0,72
Капитал жиынтығы: 94,6 100,00 97,6 100,00 84,8 100,00
Е С К Е Р Т У- [19,20]
6-кесте мәліметтеріне талдау жасайтын болсақ, жалпы капитал жиынтығында
2.4 Банктің өтімділік көрсеткіштері мен өтімділік тәуекелін талдау
Өтімділікті бақылап отыру мақсатында банктер ағымдағы өтімділік коэффициенттерінің
Өтімділік коэффициенті мынадай коэффициенттер және лимиттер көмегімен анықталады:
банктің ағымдағы өтімділік коэффициенті (k4);
банктің қысқа мерзімді өтімділігінің коэффициенті (k5);
-
қысқа мерзімді валюталық өтімділік лимиті (k7.2);
орта мерзімді валюталық өтімділік лимиті (k7.3).
Бір ескертетіні соңғы үш лимит 2006 жылдың 1
Ағымдағы өтімділік коэффициентінің ең төменгі мәні мәні 0,3-тен
Ағымдағы өтімділік коэффициенті (k4) өтімділігі жоғары активтердің орташа
Келесі суретте «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның ағымдағы өтімділік коэффициентінің
Сурет 13. «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның ағымдағы өтімділік коэффициентінің
Суретте көрініс тауып отырғандай, 2009 жылы Банктің ағымдағы
Банктердің мерзімді өтімділік коэффициенті өтелу мерзімі бар активтердің
Мерзімді өтімділік коэффициентінің ең төменгі мәні 0,5-тен кем
Келесі суретте «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның мерзімді өтімділік коэффициенттерінің
Сурет 14. «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның мерзімді өтімділік коэффициенттерінің
Суретте көрініс тауып отырғандай, Банктің мерзімді өтімділік коэффициенттеріне
Мерзімді валюталық өтімділік коэффициенті банктердің «А»-дан төмен емес
«Банк ЦентрКредит» АҚ бойынша «А»-дан төмен емес тәуелсіз
Келесі суретте «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның мерзімді валюталық өтімділік
Сурет 15. «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның мерзімді валюталық өтімділік
«Банк ЦентрКредит» АҚ-ның мерзімді валюталық өтімділік коэффициенттері талданып
Жалпы «Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамының өтімділік көрсеткіштеріне жүргізілген
3 БАНКТЕР ӨТІМДІЛІГІН БАСҚАРУДЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Басқару тиімділігін қамтамасыз ету тұрғысында өтімділікті басқару
Банк өтімділігін басқару банктік менеджменттің маңызды элементі болып
несиеге деген сұранысты қанағаттандыру;
салымшылардың депозиттерді алу сұранысын қанағаттандыру.
Қазақстандық банктер тәжірибесінде өтімді қаражаттардың ұсынысының негізгі көздеріне
клиенттердің банктік және жинақ шоттарына түсетін қаражаттары;
клиенттердің ссудалық қарыздарын қайтаруы;
банкаралық несиелер;
бағалы қағаздарды өтеу;
сыйақы (мүдделендіруді) төлеу;
банкаралық нарықтан ақшалар тарту;
депозиттік емес банктік қызмет көрсетуден түсетін табыстар;
банктің активтерін сату;
өзге дебиторлық қарыздарды өтелуі.
Өтімді қаражаттардың негізгі пайдалану бағыттарына мыналар жатады:
банктерге және өзге қаржы ұйымдарына несиелер беру;
клиенттерге несиелер беру;
бағалы қағаздарды сатып алу;
өзге активтерді сатып алу.
Банктің төлемдік міндеттемелерінің негізгі бағыттарына мыналар жатады:
заңды және жеке тұлғалар алдындағы депозиттік міндеттемелері;
банкаралық несиелер;
есептелген сыйақылар (мүдделендірулер);
есеп айырысу қызметі бойынша міндеттемелер;
бюджетке төленетін салықтар мен өзге де төлемдер;
кредиторлық қарыздар [22, 275б.].
Өтімді қаражаттар мен төлемдік міндеттемелер арасындағы айырма банктің
Банктік өтімділікті қамтамасыз етуді ішкі және сыртқы көздерге
сыртқы көздер, яғни өтімді активтерді (бағалы қағаздар, депозиттік
Коммерциялық банктердің өтімділігін түсіну үшін статикалық және динамикалық
Статикалық аспект белгілі бір күнге банк өтімділігін сипаттайды
Динамикалық аспект күрделірек болып келеді. Ол банктің болашақтағы
Көптеген банкирлер қоғамның сенімі бұл банк
Әлемдік банктік тәжірибеде банктің активін басқару бірқатар әдістер
Ұзақ мерзімді болашақта бірегей резервтік қор әдісін қолданудың
• біріншіден, банктің қаржылық тұрақтылығына ұзақ мерзімді
• екіншіден, әртүрлі депозиттердің түрлерінің мерзімділігі ескерілмейді:
• үшіншіден, бұл әдіс берілген қарыздардың
Бірегей резервтік қор әдісінің көмегімен өтімділікті басқару тәжірибесін
Қаражаттардың көздері
Сурет 16. Қаражаттардың орналастырудың жалпы қор үлгісі арқылы
активтерді басқару
Берілген бұл әдіс банк басқармасынан өтімділік және табыстылық
Қаражаттарды орналастыру кезінде екінші бір мәселе бұл
Екінші ретті резервтердің негізгі қолданымы бұл бірінші ретті
Қаражаттардың ортақ қоры әдісі бойынша қаражаттарды орналастырудың үшінші
Ең соңында құжаттарды алмастыру
Активтерді басқару бойынша қаражаттардың ортақ қор әдісін қолдану
Банк қаражаттарын теңгерімді басқару әдісі бұл бос ақша
Қаражаттардың көздері
Сурет 17. Қорды басқарудың теңгерімділік әдісінің үлгісі
Конверсиондық әдісті тәжірибеде қор қаражаттарын теңгерімді басқару дәсі
«Қорды басқарудың теңгерімділік» әдісінің «қаражаттардың ортақ қоры» әдісінен
Бұл әдістің басты артықшылығы банк табыстылығына жету болып
Экономикалық тұрақтану, нарықтық қатынастардың тереңдеуі, несиелік операциялардың дамуы
Шетелдік тәжірибеде басқарушы мамандар өндірістік мәселесін шешу үшін
Жоғарыдағы аталған өтімділікті басқару үлгілеріне қарағанда соңғы үлгі
Кейбір күтпеген жағдайларда өз өтімділігін қамтамасыз ете алмаған
Соңғы кездері банктердің активтері мен пассивтерін басқаруда өтімділікті
Экономикалық айналымның кезеңдеріне байланыссыз өтімді қаражаттарға деген сұраныс
Осы жерде банктердің балансның өтімділігін басқарудың қарапайым үлгісін
Сонымен біздің ойымызша, ұсынылатын баланстың өтімділігінің қарапайым үлгісі
Бұл жерде алшақтықтың оң болуы өтімді активтердің тұрақсыз
Таза өтімді активтер
Сурет 18. Банк балансының өтімділігінің үлгісі
Бұл жерде қарастырылатын өтімді активтер қадағалаушы ұйымдардың беретін
Отандық банктер тәжірибесінде бүгінгі күні өтімділікті басқару жоғарыда
жиынтық қор әдісі, яғни бұл әдіс басымдықтармен қолданылуда;
конверсиондық әдіс, яғни бұл әдіс жекелеген жағдайларда ғана
Жиынтық қор әдісі бұл банктің өтімді қаражаттарға деген
Алғашқы резервтер құрамына жоғары өтімді қаражаттар: касса және
Екінші әдіс, яғни конверсиялау әдіс банктің қаражаттарын көздеріне
Отандық банктерді банк өтімділігін банктегі талдаушылық қызметі тікелей
Банктің өтімділік жағдайын талдауға қажетті ақпараттары ішкі және
Банктің өтімділігін бағалау Қаржылық қадағалау агенттігінің өтімділікке және
Банк өтімділігін жеткілікті деңгейін сақтай отырып, оның активтерінің
Банктің жалпы өтімділік ұстанымы тартылған және орналастырылған қаражаттарды
Егер банктен шығатын ақша қаражаты кіретін сомадан артық
Банктің талдаушылық бөліміне өтімділікті басқару барысында мынадай қызметтер
өтімділік жағдайына күнделікті мониторинг жасау және Казынашылық бөліміне
өтімділік коэффициенттердің орындалуына мониторинг жасау;
банктің өтімділігін терең талдауға арналған коэффициенттер жүйесін есебінің
өтімділіктің нашарлауын куәландыратын нақты немесе әлуиетті теріс үрдістерді
теріс үрдіс туғызатын факторларды талдау;
өтімділікті басқару стратегиясын анықтауға арналған ұсыныстарды жасау;
мөлшері мен мерзімдері бойынша теңгерімді активтер мен міндеттемелердің
валюталық тәуекелді және пайыздық мөлшерлемелердің өзгерісінен туындайтын тәуекелді
Банктің ағымдағы өтімділігін басқаруға байланысты Қазынашылықтың қызметтері мыналар:
белгі болған және болжанған талаптарды есепке ала отырып,
артық ақша қаражат қорларын тәуекелдер бойынша стратегияда бекітілген
Банк өтімділігін басқаруды отандық банк тәжірибеиесінде активтер
Активтер мен пассивтерді басқару - дегеніміз банктің
Банк активтер мен пассивтерін базалық басқару – капитал
Банк активтер мен пассивтерін күрделі басқару – банк
Банктер тәжірибесінде активтер мен пассивтерді басқаруды активтер мен
Сурет 19. Активтер мен пассивтерді басқару жөніндегі комитет
Комитет мынадай қызметтерді атқарады:
банк активтер мен пассивтерін басқару қызметін атқаратын әдістемелерді
қаражаттарды тарту және орналастыру параметрлері туралы шешімдер қабылдау;
бекітілген стратегиялық жоспарларға банк балансы құрылымының сай келуін
банктік тәуекелдерді басқаруға байланысты әдістемелерді жасау
банк балансының өтімділігне және өтімділік позициясын болжауға бақылау
қаражаттардың көздері және бағыттары бойынша қысқа мерзімді болжамдар
банктің баға саясатын жасау;
нарықтық пайыз мөлшерлемелерінің өзгерісінен туындайтын тәуекелге қатысты
банк жұмысының рентабельдігін талдау және мониторинг жүргізу;
қаражаттарды тартатын және орналастырумен айналысатын құрылымдық бөлімшелер арасындағы
банк капиталын басқару;
тәуекелдерге қатысты реттеуші ұйымдардың заңи және нормативтік актілерінің
3.2 Мемлекет тарапынан банктер өтімділігін басқару бойынша іс-шаралар
Отандық банк жүйесін қолдау қажеттілігі оның елдің экономикалық
Отандық банктерге қолдау жасай отырып, мемлекет олардың ішкі
Мемлекеттің мақсаты - жалпы жүйе тұрақтылығын қолдау және
Мемлекет банктің борыштары бойынша ешқандай міндеттемелер алмайтыны сияқты
Қаржы секторын тұрақтандыру үшін мынадай шаралар қабылданған болатын:
Біріншіден, ол қарапайым және ерекше артықшылығы бар акцияларды
Қазіргі таңда банктер берген қарыздардың 35,6%-ы құны айтарлықтай
Банктерді қосымша капиталдандырудың жалпы сомасы кемінде 4 млрд.
1 млрд. АҚШ доллары (125 млрд. теңге) төрт
3 млрд. АҚШ доллары (355 млрд. теңге) реттелген
Берілген қаражатты банктер резервтердің (провизиялардың) барабар деңгейін қалыптастыруға
Мемлекет банктер капиталының бақылау пакетін сатып алмайтын болады.
Мемлекет капиталданған банктердің ұзақ мерзімді қатысушысы болып қалмайды.
«Самұрық-Қазына» қоры банктердің сыртқы борыштарын қайта құрылымдау жөнінде
Екіншіден, Стресті активтер қоры құрылды.
Стресті активтер қорының қызметі қазақстандық банктердің кредиттік портфельдерінің
Банктерден мұндай қарыздарды сатып алу банктердің теңгерімін өтімділігі
Активтерді сатып алу Стресті активтер қоры айқындайтын дисконтты
2008 жылы республикалық бюджеттен Стресті активтер қорын капиталдандыруға
Үшіншіден, банктердің міндеттемелеріне уақтылы қызмет көрсетуді қамтамасыз ету
Ресурстық базаны тұрақтандыру мақсатында ұлттық компаниялардың, акционерлік қоғамдардың,
Төртіншіден, қаржы секторында мемлекеттік реттеу жетілдірілетін болды.
Қаржылық қадағалау агенттігі пруденциалдық реттеу шеңберінде банктердің сыртқы
Таңдаулы халықаралық практика негізінде банктердің капиталдандыру есебінің тәсілдері
Тәуекелдерді басқару жүйесіне және банктердегі ішкі бақылауға талаптар
Көрсетілген шаралар банктерге жекеше де, шоғырландырылған негізде де,
Бесіншіден, жинақтаушы зейнетақы жүйесінің жаңа жағдайлардағы жұмыс істеу
Зейнетақы қорларының салымшыларының мүдделерін қорғау мақсатында Үкімет халықтың
Халықтың зейнетақы қорларына барлық салымдарын мемлекет зейнетақы жинақтарын
Жинақтаушы зейнетақы қорларының инвестициялық портфельдерін әртараптандыру үшін Үкімет
Қаржылық қадағалау агенттігі жинақтаушы зейнетақы қорларының инвестициялық саясатын
Ағымдағы жағдайда Қазақстан экономикасының жəне банк жүйесінің долларландыру
Кредиттік тəуекелдің жоғары деңгейінің сақталуымен бірге өтімділік пен
Сақталып келетін девальвацияны күту аясында клиенттер салымдарының құрылымында
Осы орайда мемлекет тарапынан қабылданған шаралар аясында келесі
2010 жылдың үш тоқсаны ішінде, 2009 жылдағы сияқты,
Қаржылық қатынастардың даму «тереңдігі». Айтарлықтай сыртқы күйзелістердің болмауы
Сурет 20. Қазақстандағы қаржылық қатынастардың даму «тереңдігі»
Алайда, 2010 жылғы қаңтар-қыркүйекте Қазақстанда қаржылық қатынастарды дамыту
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыстар коммерциялық банктердің өтімділігін басқару тұрғысында жүргізілген
1. Өтімділік ретінде банктердің ақшалай нысандағы өз міндеттемелерін
депозиттердің сипатына, көлемі мен құрылымына;
несие нарығында банктің жедел қарыз ала алу мүмкіндігіне;
активтер құрылымының (несиелік салымдар) мерзімі және құрылымы бойынша
экономикалық конъюнктураға, себебі, мәселен, экономиканың тұралап қалуы клиенттерді
экономикадағы қарама-қайшылықтардың әсерінен қолма-қол ақша айналымының бұзылуына;
банктің ақша резервтерінің өсуіне, себебі депозиттер сомасы ұсынылған
2. Тәжіриебе жүзінде өтімділікті бағалаудың екі әдісі қолданылуы
Өтімділік мынадай коэффициенттермен және лимиттермен сипатталады:
- банктің ағымдағы өтімділік коэффициентімен (к4);
- банктің қысқа мерзімді өтімділік коэффициентімен (к5);
- ағымдағы валюталық өтімділік лимитімен;
- қысқа мерзімді валюталық өтімділік лимитімен;
- орта мерзімді валюталық өтімділік лимитімен.
3. Шетел тәжірибесінде өтімділікті мыналардың негізінде өлшейді:
баланс бойынша есептелетін және баланс өтімділігін айқындайтын қаржылық
сәйкес кезеңдердегі баланс активтер мен пассивтері бойынша айналымды
АҚШ-та өтімділікті бағалау үшін берілген несиелер мен депозиттер
Көптеген елдерде коммерциялық банктердің өтімділік көрсеткіштері мерзімдері бойынша
Коэффициенттер әдісімен қатар Жапонияда, АҚШ-та және көптеген еуропалық
Ресейде коммерциялық банктер үшін өтімділік нормативтерінің мәнін Орталық
Н2 (мезеттік өтімділік нормативі) –минималды мәні 20%, яғни
Н3 (ағымдағы өтімділік нормативі) - максималды мәні 120%
Н5 (жалпы өтімділік нормативі) - минималды мәні 20%
Н6 –бұл банктің несиелер, орналастырылған депозиттер (соның ішінде
Н (бір кредиторға немесе салымшыға шаққандағы тәуекелдің максималды
4. Аудит жасалған шоғырландырылған қаржы есептілігіне сәйкес Банк
Банктің 2010 жылғы қаржылық есептілігіне сәйкес ЦКБ жиынтық
«Банк ЦентрКредит» Ақ-ның активтер құрылымына талдау жасалды. Талдау
Жалпы «Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамының өтімділік көрсеткіштеріне жүргізілген
Жалпы дипломдық жұмысты қорытындылай келе келесі банктер өтімділігін
1. Қаражаттардың орналастырудың жалпы қор үлгісі арқылы активтерді
2. Қорды басқарудың теңгерімділік әдісінің үлгісі арқылы басқару
3. Банк балансының өтімділігінің үлгісі
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Балабанова И. Т. Банки и банковская деятельность. –
Сейткасимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы ее
Мақыш С.Б., Ілиясов А.Ә. Банк ісі. Оқу құралы.
Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Алматы, Издат Маркет,
Хамитова Н.Н., Байбулатова Р.Ж. Банковсий надзор в Казахстане.
2005 жылдың 7 қарашасында жаңа №3924 «Екінші деңгейлі
Банковский надзор: Европейский опыт и российская практика /
Жуков Е.Ф. Банки и банковские оперции. – М.:
Лаврушин О.И. Управление деятельностью коммерческого банка (финансовый менеджмент).
Батракова Л.Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка. –
Ширинская Е.Б., Пономарева Н.А., Купчинский В.А, Финансово-аналитическая
Садвакасова К.К. Коммерческие банки. Управленческий анализ деятельности. Планирование
Панова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. – М.:
Фетисов Г.Г. Устойчивость коммерческого банка и рейтинговые системы
Поморина М,А. Внутренний анализ финансового состояния банка //
Ачкасов А.И. Балансы коммерческих банков и методы их
«Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамының ресми сайты
«Банк ЦентрКредит» АҚ 2010 жылға жылдық есебі
«Банк ЦентрКредит» АҚ 2009 жылғы шоғырландырылған қаржылық есептемесі
«Банк ЦентрКредит» АҚ 2010 жылғы шоғырландырылған қаржылық есептемесі
Қазақстан Республикасы екінші деңгейдегі банктерінің пруденциалдық нормативтерді орындауы
Мақыш С.Б. Банктің табыстарын басқару арқылы банк өтімділігін
Евзлин З.П., Дмитриев-Мамонов В.А. Банковское дело. Теория, практика
Панова Г.С. Анализ финансового состояния коммерческого банка. –
Масленченков Ю.С. Финансовый менеджмент в коммерческом банке:
Соколинская Н.Э. Структура и качество активов банка //
Қазақстанның қаржылық тұрақтылығы туралы есебі// www.nationalbank.kz
ҚОСЫМША А
ҚОСЫМША Ә
Е С К Е Р Т У –
Е С К Е Р Т У –
Е С К Е Р Т У –
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У- сурет
Е С К Е Р Т У –
Е С К Е Р Т У –
Е С К Е Р Т У –
Е С К Е Р Т У -
Е С К Е Р Т У -
Е С К Е Р Т У -
Е С К Е Р Т У -
Е С К Е Р Т У -
73
Банк активтері
Банк кассасы мен корреспон-денттік шот-тарындағы банк-тің ақша қара-жаттары;
Заңды және жеке тұлғаларға қысқа мерзімді несиелер; банкаралық
Банктің ұзақ мерзімді салымдары мен инвестиция-лары, соның ішінде
Мерзімі өткен несиелер түріндегі, кейбір бағалы қағаздардың түрі,
Алғашқы резервтер
Талап ететін салымдар
Екінші ретті резервтер
Мерзімді салымдар
Қаражаттардың ортақ қоры
Жинақ салымдары
Өзге бағалы қағаздар
Несиелер
Өзге қарыздар
Ғимараттар мен
құрылғылар
Акционерлік капитал және резервтер
Алғашқы резервтер
Талап ететін салымдар
Қосымша резервтер
Мерзімді салымдар
Өзге бағалы қағаздар
Жинақ салымдары
Несиелер
Өзге қарызар салымдары
Ғимараттар мен
құрылғылар
Акционерлік капитал және резервтер
Тұрақсыз пассивтер
Тұрақты пассивтер
Өтімді активтер
Өтімсіз активтер
Активтер мен пассивтерді басқару комитеті
Нарықтық тәуекелдерді басқару комитеті
Несиелік тәуекелі комитеті
Несиелік тәуекелі басқару бөлімі
Нарықтық тәуекелдерді басқару бөлімі
Қазынашылық