А.С.Макаренко балалар ұжымын дамытуға қатысты келесі перспективаларды бөліп көрсетті:

1 Жақын, орта, алыс+
2 мектепке дейінгі, жасөспірім, жастық
3 жалпы, топтық, жекелік
4 қол жетпейтіндер, жартылай қол жететіндер, толық қол жететіндер
5 Балалық, ата-аналар