Баланың санасын, оның ортаға қарым-қатынасын анықтайтын және осы сатыда туатын психикалық және қоғамдық өзгерістер, бұл:

1 Дамудың қоғамдық жағдайы
2 Жастың жаңа түрленулері
3 Даму дағдарысы
4 Жаңа қажеттіліктер
5 Басты іс-әрекет