Шабельниковтің ойынша, психикалық процестер мен құрылымдар іс-әрекеттің ішкі органдары болып табылады және ұзақ тарихи кезенде анықталады

1 дамудың әлеуметтік жағдайымен
2 мәдениетпен
3 аймақтық биосфералық спецификасымен
4 биологиялық  денгейде
5 геодетерминациямен