Мәдениеттің өзіндік болмысы екі процесс біріктірілген топаралық контакт  өнімі немесе нәтижесі болады (Поршнев бойынша)

1 Жақындау және алыстау
2 Ымырлау және өткірлік
3 Конфортация және келісім
4 Агрессия және эмпатия
5 Тереңдік және үстүртіпілік