Тура емес әсер ету факторларға келесілерді жатқызады:
1
тұтынушылар, бәсекелестер, маркетинг, фирма менеджменті
2
тұтынушылар, бәсекелестер, жабдықтаушылар.
3
саяси, экономикалық орта, мемлекеттік органдар
4
саяси, экономикалық, мәдени орта
5
саяси, экономикалық , мәдени орта, мемлекеттік органдар