Тұлға дамуында қоршаған ортаны шешуші фактор деп қарастыратындар:
1
Биологилық бағыт өкілдері.
2
Экзистенциалистер.
3
Әлеуметтік бағыт өкілдері.
4
Прагматиктер.
5
Бихевиористер.