Емтихан тест сұрақтары:

Скачать

с

Білім беру құндылық, жүйе, процесс, нәтиже ретінде.

Білім беру демократияландару, ізгілендіру, ақпараттандыру, технологияландыру ретінде.

Білім беру балабақша, мектеп, колледж, жоғары оқу орындары ретінде.

Білім беру әлеуметтендіру, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру ретінде.

Білім беру мақсат, процесс, іс-әрекет, құрал ретінде.

Білім берудің нәтижесі ретінде қарастырылады:

Өнер, саясат, экономиканың даму деңгейі.

Сауаттылық, біліктілік, кәсіби құзіреттілік, мәдениет, діл.

Оқулықтар, кітаптар, әдістемелік құралдар.

Білім беру мекемелері, қоғамдық ұйымдар, діни ұйымдар.

Мектеп, отбасы, қоғамның даму деңгейі.

Аксиология дегеніміз –

Аксиома ретінде қабылданатын педагогикалық заңдар мен заңдылықтар;

Мұғалімнің балалар еңбегін асыра бағалауы;

Білім беру мекемелерінің материалдық базасын күшейту;

Ғылымдағы зерттеу әдістері жайлы ілім;

Құндылықтардың табиғаты жайлы және дүниедегі құндылықтар жүйесі туралы философиялық ілім.

Педагогикалық парадигма - бұл:

Білім беру саласында халықаралық қатынастарды жақсартуға бағытталған бұқаралық ақпараттық құралдар;

Педагогикалық мәселелерді шешу үшін қажетті нормативті заңдар.

Педагогикалық процесте пайдаланылатын құралдар, формалар мен әдістер жүйесі.

Педагогикалық мәселелерді шешудегі үлгі, модель, стандарт ретінде ұстанатын педагогикалық қауымдастық қабылдаған теориялар, қалыптасқан теориялық, әдіснамалық нұсқаулардың жиынтығы.

Педагогикалық зерттеулер әдістемесі мен нәтижесінің қойылған міндеттерге сәйкестігі.

Білім беру философиясы дегеніміз:

Адам өміріндегі түрлі кезеңдеріндегі оқыту, тәрбиелеу және дамытудағы құндылық-бағдарлық, мазмұндық-процессуалдық, нәтижелік компоненттері жайлы ғылымаралық білімдер жүйесі.

Барлық әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдарды ықпалдастырудағы философиялық мәселелер жүйесі.

Білім беру саласындағы философиялық мәселелер.

Адамның дүниетанымын зерттеу.

Жалпы адамзаттық құндылықтарды қалыптастыру мәселелері.

Білім берудегі іс-әрекеттік тұрғының мәні:

Мұғалім оқу-тәрбие процесінің белсенді субьектісі болып табылады.

Оқушы іс-әрекеттің белсенді субьектісі ретінде қарастырылады.

Оқу-танымдық процесте оқушылардың өзара әрекеттестігінің шектелуі.

Педагогикалық процесте оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеру.

Балалардың еңбек тәрбиесі.

Білім берудегі аксиологиялық тұрғының мәні:

Оқушыны адамгершілік идеалдар мен жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде тәрбиелеу.

Оқушыда материалдық құндылықты меңгеруге қызығушылықты дамыту.

Оқушының білім сапасын бағалау жүйесін жетілдіру.

Мұғалімнің оқушымен қарым-қатынас үйлесімділігі.

Болашақ мұғалімнің кәсіби даярлығын жетілдірудің көкейкестілігі.

Білім берудегі құзіреттілік тұрғының мәні:

Мектеп пен отбасының ынтымақтастығын күшейту.

Теориялық білімнің тәжірибеден үзілуі.

Әлеуметтік-гуманитарлық және жаратылыстану пәндері арақатынасының үйлесуі.

Теориялық білімді тәжірибеде жүзеге асыру және табысты нәтижеге жету.

Педагогикалық процесті ізгілендіру.

Білім берудегі білімдік-бағдарлық тұрғының мәні:

Көпмәдени тұлғаны дамыту, тәрбиелеу, қалыптастыру.

Білім мазмұнын білім, білік, дағдының жиынтығы ретінде қарастыратын мектептің білім берушілік қызметінің мәнін жүзеге асыру.

Тұлғаны жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде тәрбиелеу.

Тұлғаның өзін-өзі бағалауы, өзін-өзі дамытуы, өзі-өзі жігерлендіруі, өзін іс жүзінде көрсетуі, өздігінен білімін жетілдіруі, өзін-өзі ынталандыруы, өзіне-өзі қызмет етуі.

Оқу орнының оқу-тәрбие процесіне жаңа компьютерлік технологияны ендіру.

Білім беру – бұл:

Кәсіби іс-әрекетке маманды теориялық даярлау.

Мектепте баланы оқыту мен тәрбиелеу процесін қамтамасыз ететін нормативті құжаттардың жүйесі.

Білім беру мекемелерінің оқу процесіне қазіргі білім беру технологияларын белсенді ендіру.

Білім беру мекемелеріндегі демократияландыру және ізгілендіру процесі.

Қоғамның нақты әлеуметтік-экономикалық жағдайында дамуға, өзін іс жүзінде көрсетуге және өзіне-өзі көз жеткізуге қабілетті тұлғаның физикалық және рухани сапаларын қалыптастыру.

Қазіргі білім берудің міндеті:

Тұлғаның әлеуметтік құнды іс-әрекетке енуі үшін қоғамға және өзіне қажетті қасиеттерін дамыту.

Әлеуметтік-гуманитарлық және жаратылыстану-ғылыми пәндердің интеграциясы.

Мұғалімнің оқытушылық және тәрбиелеушілік қызметтерін анықтап айыру.

Білім алушыларды этномәдени кеңістікке бейімдеу.

Оқу орнының оқу-тәрбиелік процесіне жаңа компьютерлік технологияны ендіру.

Қазіргі педагогикалық парадигмада білім беру қарастырылады:

Мемелекеттік, қоғамдық, жеке тұлғалық тұрғыдан.

Материалдық, экономикалық, қоғамдық тұрғыдан.

Рухани-адамгершілік, мәдени, материалдық тұрғыдан.

Эстетикалық, экономикалық, тарихи тұрғыдан.

Географиялық, әдеби, әлеуметтік тұрғыдан.

Білім берудегі тұлғалық-бағдарлық тұрғының мәні:

Педагог бала тұлғасына дербес құндылық ретінде қарайды.

Бала тұлғасын қалыптастыруда отбасы тәрбиесінің қатал тәртібі.

Қоғамның әлеуметтік-экономикалық жағдайының жасөспірімнің санасына әсері.

Ұжымдық тәрбиенің қажеттілігі.

Мұғалім қатынастың субьектісі, оқушы педагогикалық ықпалдың обьектісі болатын қарым-қатынас.

Қазіргі білім берудің деңгейлері:

Мектепке дейінгі, мектептік, жоғарғы оқу орны.

Мектепке дейінгі, орта, орта білімнен кейінгі кәсіптік, жоғары білім, жоғарғы оқу орнынан кейінгі кәсіптік.

Бастауыш, орта, жоғары, магистратура, доктарантура.

Үздіксіз, кәсіптік, қосымша білім.

Экономикалық, әлеуметтік, психологиялық-педагогикалық.

Іс-әрекеттің құрылымдық компоненті:

Іскерліктер, қабілеттер.

Іс-әрекетке және мотивке қызығушылық.

Еңбек, өнер.

Білім, білік, дағды.

Мотивтер, мақсат, міндеттер, мазмұн, формалар, әдістер мен тәсілдер, нәтиже, баға.

Құзіреттілік:

Теориялық білім деңгейі.

Адамның мәдениеті.

Ақыл-ой өрісінің кеңдігі.

Өздігінен білім алу.

Білімді әрекетке келтіру.

Педагогтың мақсат қоюдағы міндеті:

Ұжымның тәрбиелік деңгейін бақылау.

Тәрбие ісінің мазмұнын айқындау.

Тәрбие қызметіндегі әлеуметтік жағдайды ескеру.

Тұлғаны тәрбиелеуде икемділік пен жол табудың түрлерін қарастыру.

Ұжымның әлеуметтік жағдайын анықтау.

Қазіргі білім берудің мақсаты:

Әлеуметтік құнды іс-әрекетке ену үшін тұлғаның қажетті қасиеттерінің дамуы.

Заңды сақтайтын азаматты тәрбиелеу.

Ұлттық мәдениетті қалыптастыру.

Оқушылар үлгерімінің пайыздық көрсеткішінің артуы.

Қазіргі білім беру технологияларын ендіру.

Мұғалімнің кәсіби іс-әрекетінің обьектісі:

Оқушыларды тәрбиелеу.

Оқу процесі

Біртұтас педагогикалық процесс.

Сабақтан тыс іс-шараларды өткізу.

Тәрбиелік іс-шараларды ұйымдастыру.

Мұғалімге қажетті құзіреттіліктер:

Арнайы, коммуникативтік, ақпараттық, кәсіби.

Проблеманы шешу құзіреті.

Ұйымдастыру, болжау, бақылау.

Түзету, болжау, бағалау.

Технологиялық, ақпараттық.

Мұғалімнің кәсіби маңызды қасиеттері болып табылады:

Оқушыларға сүйіспеншілік, педагогикалық процесті жүйелі жүргізу, педагогикалық құбылыстарға талдау жасай білу, педагогикалық ойлаудың қалыптасуы, қарым-қатынас жасай алуы, ұжымшылдық, шығармашылық.

Оқушының іс-әрекетін ұйымдастыру білігі, ынтымақтастық қарым-қатынасы.

Мұғалімнің зерде мәдениеті, шығармашылық іс-әрекеті.

Оқушымен ынтымақтастық қарым-қатынасы, жеке жұмысы.

Мұғалім еңбегінің әлеуметтік мәнінің болуы, адамгершілік сапасы.

Қазіргі жаңашыл педагогтардың негізгі идеясы:

Баланы мәжбүр етпей оқыту, өзін-өзі қадірлеу, мақсаттылық, өзін іс жүзінде көрсете білу.

Оқушылармен авторитарлық қарым-қатынас жасау.

Қатал тәртіп, жоғары талап.

Білімді қатаң есептеу, сабаққа ерікті қатыстыру.

Білімді өз бетімен меңгерту.

Педагогикалық функция – бұл:

Оқыту процесін жүргізу, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру.

Оқушыларды оқыту, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру.

Басқару, оқыту, зерттеу, болжау.

Қазіргі дүниедегі білім проблемасын зерттеу.

Адам психологиясын зерттеу.

Педагогикалық іс-әрекет анықталады:

Теориялық зерттеумен.

Мұғалімдердің бір-бірінің сабақтарына өзара қатысуымен.

Әртүрлі қоғамдық пайдалы қызметпен.

Өзара қарым-қатынасымен

Оқу-тәрбиелік жұмыстармен.

Педагогтың жоспарлау жолындағы міндеті:

Тәрбие процесін жоспарлауда әрекет бағытын анықтау.

Тәрбие істерінің ұжымдық сипатын айқындау.

Графикалық жоспар жасау әдістемесін анықтау.

Мұғалімнің жұмысындағы өзіндік стилін анықтау.

Ұжымның тәрбиелілігін талдау.

Тәрбие жұмысын ұйымдастыру кезіндегі педагогтың міндеті:

Әрбір бағыттағы адам үшін нақты міндеттерді анықтау.

Алдағы жұмысқа қажеттінің барлығын әзірлеу.

Жауапкершілікті сезіну, бөлу.

Мақсатқа ұмтылу, жауапкершілік, икемділік, орындаушылық.

Тұлғаны тәрбиелеуде икемділік.

Әлеуметтік орта – бұл:

Адам өмірінің материалдық-тұрмыстық жағдайы.

Әр елде тұратын адамдар топтарының қатынасы.

Адамның өмір сүру әрекетінің жағдайы.

Адамның географиялық туған жері.

Адамның қоғамдық, материалдық, рухани тіршілік ету жағдайы, іс-әрекеті

Жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуына әсер ететін факторлар:

Мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар, формалар, әдістер, тапсырмалар, нәтиже.

Психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік.

Тұқымқуалаушылық, орта, тәрбие, субьектінің белсенді іс-әрекеті мен қарым-қатынасы, ішкі күштер.

Оқу, оқудан тыс.

Тәжірибелік, теориялық, әдістемелік.

«Индивид» ұғымы білдіреді:

Адам дамуының әлеуметтік сипатын.

Адам дамуының жекелік сипатын.

Ешқандай қасиеттері ескерілмейтін адамзат тұқымының жеке бір өкілін.

Қоғамнан бөлектенген адамды.

Жеке этникалық топтың өкілін.

Тұлғаны әлеуметтендіру:

Ғылым мен практика интеграциясы.

Тұлғаның материалдық қызығушылығын дамыту.

Адамды әлеуметтік қатынастар жүйесіне ықпалдастыру.

Тәрбие процесін жекелендіру.

Тұлғаның кәсіби бағдары.

Тұлғаны әлеуметтендіру факторлары 4 топқа бөлінеді:

Балалық, жасөспірімдік, жастық, студенттік.

Білімділік, тәрбиелік, дамытушылық, түзетушілік.

Жекелік, топтық, ұжымдық, қоғамдық.

Мегафакторлар, макрофакторлар, мезофакторлар, микрофакторлар.

Отбасы ішілік, балабақшалық, мектептік, жоғары оқу орны ішілік.

«Даралық» ұғымы сипаттайды:

Адамның интеллектуалдық мүмкіндіктерін.

Адамзаттың жеке өкілін.

Ұжымның әрбір мүшесі үшін жалпы мінез-құлық ережелерін.

Адамның теориялық білімін.

Адамның басқа адамнан, тұлғаның басқа тұлғадан ажыратылуын, қайталанбастығын, ұқсамастығын, ерекшелігін.

Адамды әлеуметтендіру факторлары:

Географиялық, тарихи, әлеуметтік.

Мегафакторлар, макрофакторлар, мезофакторлар, микрофакторлар.

Психологиялық, гуманитарлық, жаратылыстық, табиғи.

Оқыту, тәрбиелеу, білім беру.

Мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар.

Әлеуметтендірудің мезофакторлары (А.В.Мудрик бойынша) :

Космос, планета, әлем.

Этномәдени жағдайлар, аймақтық жағдайлар, орналасу типтері.

Отбасы, микросоциум, тәрбие институты.

Ел, қоғам, мемлекет.

Достар, құрдастар, оқушылар.

Тұлғаны әлеуметтендірудің микрофакторлары (А.В.Мудрик бойынша) :

Космос, планета, әлем.

Оқыту, тәрбиелеу, білім беру.

Этномәдени жағдайлар, аймақтық жағдайлар, орналасу типтері.

Отбасы, достары, микросоциум, тұлғаны әлеуметтендіру институты.

Интернет, оқулық, теледидар.

Тұлғаның дамуына тәрбиенің тиімді әсер ету жағдайлары:

Қоғамның талабын ескеру, тәрбиенің мазмұндылығы, дамудың ең жақын аймағына бағдарлану, тұлғаның белсенді ұстанымы, дамудың жалпы заңына сүйену, жеке және жас ерекшелігін ескеру.

Тәрбиенің мақсаттылығы мен алуан түрлілігі, ата-ананың өмірлік тәжірибесі.

Әлеуметтік ортаның талабын ескеру, мұғалімнің ұстанымы.

Отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері, мектептегі тәрбиелік іс-шаралар.

Сыныптың психологиялық жағдайы, мектептің оқушы алдына қойған талабы.

Жеке тұлғаның әлеуметтік жетілуін сипаттайтын сапалар:

Жауапкершілік, өздігінен дамуға ұмтылу, әлемге позитивті қатынас, толеранттылық.

Тұқымқуалаушылық, авторитарлық, жігерлілік.

Альтруизм, еңбексүйгіштік.

Қайсарлық, біліктілік, эгоистік.

Нәтижеге талпынушылық, тапқырлық.

Даму - бұл:

Тұлғаның әлеуметтік жүйеде қалыптасуы, жаңа қарым-қатынастың қалыптасуы.

Сыртқы және ішкі факторлардың әсерінен болатын өзгерістердің болуы.

Әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың өзгерісі.

Адамның танымдық-шығармашылық іс-әрекетіндегі дүниетанымы, көзқарасы мен сенімінің кеңеюіндегі орын алатын сандық және сапалық өзгерістердің өзара тығыз байланысты процесі.

Ұзақ жүретін қарама-қайшы процесс.

Қалыптасу – бұл:

Ұзақ жүретін қарама-қайшы процесс.

Жеке тұлғаның дамуының нәтижесі.

Қалыптасқан тарихи жағдайлар.

Социумда орын алуы.

Қоғамдық көзқарасының болуы.

Мемелекеттік құндылық, қоғамдық құндылық, тұлғалық құндылық – бұл құндылық сипаттамасы:

Тәрбиенің.

Дамудың.

Қоғамның.

Отбасының.

Білімнің.

Көпмәдени тұлға:

Әдепті, тәрбиелі, өнерлі адам.

Білімі жоғары , құзіретті маман.

Мәдениетті ұстаз.

Өнерге, спортқа жақын адам.

Түрлі мәдениеттер арасында ынтымақтастықта өмір сүруге бейімделген тұлға.

Білім беру мен мәдениеттің байланысы:

Ұлттық мәдени орталықтарды құру.

Мәдениет адамға білім берудің алғы шарты мен нәтижесі ретінде қатысады.

Білім берудің үздіксіздік сипаты.

Педагогикалық процестің екі жақты сипаты.

Мәдени ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіру.

Этномәдени орта – бұл:

Мәдени ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіру.

Ұлттық салт-дәстүрді сақтау.

Халықтың этникалық санасын көрсететін мәдени құндылықтар.

Басқа ұлттың дәстүрін қастерлеу.

«Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыру.

Мәдениет – бұл:

Адамзаттың қоғамдық-тарихи тәжірибе процесінде құрастырған материалдық және моралдық құндылықтарының жиынтығы.

Адамның тәртібінің жалпы қабылданған мінез-құлық нормаларына сәйкестігі.

Мұғалімнің дидактикалық принциптерді меңгеруі.

Қазіргі педагогикалық технологияларды меңгеруі.

Педагогикалық инновацияға қызығушылық білдіруі.

Белсенді өмір позициясын қалыптастыру.

Нақты өмірге сын көзбен қарау.

Отбасының тұлғаның өмірлік ұстанымының қалыптасуына әсері.

Белгілі бір мінез-құлықты іштей өзінің қабылдауы.

Нақты өмірге құштарлықпен қарау.

Өзгелердің белсенділігін қолдау.

Жеке және қоғамның мінез-құлықтық, терең рухани-адамгершілік, мәдени құндылықтар мен дүниетанымдық негіздері :

Менталитет.

Табиғаттың даму заңы.

Қоғамның даму заңы.

Тұлғаның ұстанымдары.

Тұлғаның даярлығы.

Жалпы адамзаттық құндылықтың қалыптасуы:

Өмірдегі тұлға еркіндігі.

Патриотизм, интернационализм, борыш.

Қоршаған адамдардың сезімдерін , ар-намысын менсінбеу.

Адам санасының нысаны, адам мәдениетінің бөлігі.

Белгілі мінез-құлықты іштей қабылдауы.

Қоғам мен тұлғаның өзара қатынасы:

Жеке әлеуметтік тәжірибеге байланысты.

Тұлғаның сенімінің сипатын анықтайды.

Өздігінен басқару беделіне байланысты.

Адамның құқықтары мен еркіндігін сақтау.

Тұлғаның жеке басына байланысты.

Адамды тұлға ретінде қалыптастыру үшін қоғамға қойылатын талаптар:

Рухани дамыған көпмәдени тұлғаны қалыптастыру.

Адамгершілігі жоғары тұлғаны қалыптастыру.

Өздігінен ойлауға тәрбиелеу.

Ойлау қабілетін дамыту.

Обьективті заңдылыққа негізделген тәрбие процесін ұйымдастыру.

Этномәдени білім беру – бұл:

Этнос пен мәдениеттің өзара байланысын және оның жаңаруын танытатын қалып.

Тұлғаны этномәдени ұқсастыру бағытын сақтауда ана тіліне, дүниежүзілік мәдени құндылықтарды меңгертуге бағытталған оқыту мен тәрбиелеу жүйесі.

Адамның ұлттық мінезі мен санасының қалыптасуын зерттеу.

Құндылықтарды танытып, оны өзгелерден ажырататын қарым-қатынас құралы.

Мұғалімнің этнопедагогикалық білімді қолдану ерекшелігі.

Этнопедагогикалық білім – бұл:

Адамның ұлттық мінезі мен санасының қалыптасуын зерттеу.

Құндылықтарды танытып, оны өзгелерден ажырататын қарым-қатынас құралы.

Мұғалімнің этнопедагогикалық білімді қолдану ерекшелігі.

Ұлттың әлеуметтік, мәдени тәжірибелерін танытатын ақпарат жиынтығы.

Этнос пен мәдениеттің өзара байланысын және оның жаңаруын танытатын қалып.

Педагогикалық мамандықты таңдау байланысты:

Адамның денсаулығына.

Адамның еңбексүйгіштігіне.

Адамның шыдамдылығына.

Адамның қызығушылығы мен қабілеттілігіне.

Қоршаған адамдардың көзқарастарына

Мұғалімнің профессиограммасына жатпайды:

Жалпы азаматтық сапа.

Кәсіптік сапа.

Пән бойынша арнайы білімі, білігі, дағдысы.

Балалармен қатынастағы авторитарлық.

Адамилық, әділдік, балаларға сүйіспеншілік.

Е.А.Климовтың жіктемесі бойынша педагогикалық мамандық жататын жүйе:

«Адам-табиғат»

«Адам-адам».

«Адам-белгілер жүйесі».

«Адам-көркем бейне».

«Адам-техника».

Педагогикалық білім:

Пәнін оқыту саласындағы терең білімі.

Педагогикалық категорияларды, оқыту мен тәрбиелеуді ұйымдастыру заңдылықтарын, әдістерін, қағидаларын білуі.

Философиялық, психологиялық, әлеуметтік білімі.

Педагогикалық ой-пікірлердің даму тарихи бойынша білімі.

Оқушылардың жас ерекшеліктерін білуі.

Мұғалімнің профессиограммасы – бұл:

Мамандықтар тізімі.

Мұғалімнің сауаттылығы, білімділігі, зиялылығы.

Мұғалім тұлғасына қойылатын кәсіби талаптардың жиынтығы.

Мұғалімнің ғылыми дәрежесі.

Мұғалімнің ғылыми-зерттеушілік мәдениеті.

Педагогикалық іс-әрекеттің негізгі айрықша ерекшеліктері:

Тарихи, философиялық сипаты.

Саяси, қоғамдық, әлеуметтік сипаты.

Ұжымдық, гуманистік, шығармашылық сипаты.

Психологиялық, физиологиялық сипаты.

Бақылаушылық, басқарушылық, бағалаушылық сипаты.

Іс-әрекеттің құрылымы компоненттердің бірізділігі түрінде қарастырылады:

Іскерлік, қабілеттілік.

Іс-әрекетке қызығушылық, ынта-ықылас, арман, мұрат, мақсат.

Еңбек, шеберлік, өнер.

Білім, білік, дағды.

Мақсат, мотив, әрекет немесе іс-қимыл, құрал, нәтиже, бағалау.

Педагогикалық іс-әрекет нәтижесінің маңызды көрсеткіштері:

Оқушының өте жақсы бағасы.

Жақсы денсаулық.

Білімді, тәрбиелі, дамыған тұлға.

Білім беру саласындағы нормативті заңдар туралы білім.

Тәртіптілік.

Педагогикалық іс-әрекеттің конструктивті компонентін құрайтын біліктер тобы:

Ұжымды қалыптастыру, либералдық қарым-қатынасты қалыптастыру.

Авторитарлық қатынасты қалыптастыру, жоспарлау.

Мұғалімнің оқу-танымдық біліктілігі.

Мұғалімнің зерттеушілік біліктілігі.

Іс-әрекет түрлерін жоспарлау, жобалау, оқу материалын таңдау және жүйелеу.

Педагогикалық іс-әрекеттің коммуникативтік компонентін құрайтын біліктер тобы:

Оқу-танымдық біліктілігі.

Ғылыми-зерттеушілік біліктілігі.

Оқу материалын таңдап алу біліктілігі, жоспарлау біліктілігі.

Оқушылармен, ата-аналармен, әріптестермен педагогикалық мақсатқа сай қатынастарды қалыптастыру біліктілігі.

Жобалау іскерлігі, диагностикалау біліктілігі.

Педагогикалық іс-әрекеттің ұйымдастырушылық компонентін құрайтын біліктер тобы:

Оқушыны түрлі іс-әрекетке қатыстыруға, ұжымды қалыптастыруға, біріккен іс-әрекетті ұйымдастыруға бағыттау біліктілігі.

Оқу-танымдық, ғылыми-зерттеушілік біліктер.

Авторитарлық, либералдық, демократиялық қатынас стилін қалыптастыру біліктері.

Диагностикалау, жоспарлау, жобалау біліктері.

Оқу материалын саралау және жүйелеу біліктері.

Педагогикалық іс-әрекеттің гуманистік бағыттылығының мәні:

Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін, шығармашылық даралығын дамыту.

Оқушыларды мұғалімнің қатал талаптарына бағындыру.

Оқушыларға іс-әрекеттің обьектісі ретінде қарау.

Оқушылармен либералдық қатынас стилі.

Мұғалімнің пессимистік көзқарастары.

Педагогикалық іс-әрекеттің ұжымдық сипатының мәні:

Әріптестермен субьект-субьектілі қарым-қатынасты қалыптастыру.

Жоспарлау, диагностикалау, жобалау.

Оқушылармен, ата-аналармен, педагогикалық ұжыммен тұрақты ынтымақтастық қарым-қатынаста болу.

Мұғалімнің оқу-танымдық және зерттеушілік іс-әрекеті.

Педагогикалық іскеліктерді үнемі жетілдіру.

Педагогикалық іс-әрекеттің шығармашылық мәні:

Оқытудың дәстүрлі формаларын меңгеруі.

Оқу-тәрбие жұмысының жаңа тиімді формаларын іздестіру және жетістікке жетудегі белсенді процесс.

Білім беру философиясы мен тарихын білу.

Оқушылардың жас және жеке ерекшеліктері жөнінде білу.

Мұғалімнің педагогикалық этикасы және такт.

Педагогикалық іс-әрекеттің құрылымын зерттеген:

Н.В.Кузьмина, А.И. Щербаков.

И.Я.Лернер, В.С.Леднев.

Ж.Локк, И.Г.Песталоцци.

М.Жұмабаев, Ы.Алтынсарин.

Р.Г.Лемберг, Н.Д.Хмель.

Педагогикалық іс-әрекеттің субьектісі:

Педагогикалық ұжым.

Оқушылар ұжымы.

Мектеп әкімшілігі.

Мұғалім тұлғасы.

Ата-аналар комитеті.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекеті жүзеге асырылады:

Оқушының білімді теориялық меңгеруі және оны қолдану білігі мен дағдысын, шығармашылық іс-әрекет тәсілін қалыптастырумен, дүниетанымдық және адамгершілік-эстетикалық идеяларды саналы түсінуімен.

Оқушының алған білімін қоғамдық практикада қолдану іскерлігімен.

Практикалық іс-әрекет компонентеріне дағдылануымен.

Оқушының оқу-танымдық белсенділігімен.

Тәрбиенің әдіс-тәсілдері мен түрлері арқылы.

Педагогикалық іс-әрекет компонентіне жатпайды:

Коммуникативтік.

Конструктивтік.

Ізденіс.

Ұйымдастырушылық,

Диагностикалық.

«Субьектілік» ұғымы сипаттайды:

Тұлғаның іс-әрекетке белсенді, саналы және өз бетімен қатысуын.

Еңбексүйгіш адамды.

Әдіскерді.

Адамның мінез-құлықтың жалпы қабылданған нормалары мен ережелеріне бейімделуін.

Тұлғаның ынталы еместігін, пессмистілігін.

Мұғалімнің педагогикалық қабілеті – бұл:

Мұғалімнің тұлғалық дамуы.

Кәсіпкерлігі.

Эмпирикалық тәжірибесі.

Педагогикалық пәндерді білуі.

Педагогтың кәсіби-педагогикалық іс-әрекетті жүзеге асыруға бағытталған тұлғалық сапаларының кешені.

Педагогикалық іс-әрекеттің мәні:

Балалар мен оқушылар ұжымы іс-әрекетін басқару.

Оқушыларға білім беру.

Әлеуметтік тәжірибені беру, бала тұлғасын дамыту және өмірге дайындау.

Әлеуметтік тапсырысты орындау.

Үздіксіз оқу-танымдық іс-әрекет.

Мұғалімнің кәсіби іс-әрекетінің айрықша ерекшеліктері:

Негізгі ақпарат көзі, оқушылардың танымдық іс-әрекетіне басшылық.

Ата-аналармен байланыс.

Үнемі өзін-өзі жетілдіру.

Өзін-өзі тәрбиелеу, өзін-өзі дамыту.

Тексерушілік, бақылаушылық іс-әрекет.

Педагогтың әлеуметтік-кәсіби ұстанымы – бұл:

Мұғалімнің білім, білік, дағды деңгейі.

Мұғалімнің көп оқығандығы, ой өрісінің кеңдігі, ғылыми ақпараттың үлкен көлемін есте сақтау біліктілігі.

Балалар ұжымымен авторитарлық қарым-қатынасы.

Педагогтың әлемге және оның белсенділігінің көзі болып табылатын педагогикалық іс-әрекет пен ақиқатқа интеллектуальдық, ерік-жігерлік, эмоционалды-бағалаушылық қатынасының жүйесі.

Балалар ұжымымен либералистік қарым-қатынасы.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекетке кәсіби даярлығы - бұл:

Психология-педагогика пәндерін білуі.

Педагогика ғылымының негізгі даму тенденциясын білуі.

Мұғалімнің негізделген кәсіби талаптардың жиынтығына сәйкестігі.

Мектеп әкімшілігінің талаптарын орындауға дайындығы.

Проблемалы жағдаяттарда шешім қабылдауға дайындығы.

Жаңа формация мүғалімін дайындаудың негізгі ережелері көрсетілген құжат:

ҚР-да этномәдени білім беру тұжырымдамасы.

ҚР үздіксіз педагогикалық білім беру тұжырымдамасы, ҚР жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасы.

Балалар құқығы декларациясы, БҰҰ балалар құқығы жөніндегі Конвенциясы.

ҚР «Ата Заңы».

ҚР «Білім туралы» Заңы.

Педагог – бұл:

Білім беру мекемелерінде тәрбиелеу мен оқыту саласында тәжірибелік жұмысты жүргізетін адам.

«Адам – техника» жүйесінде қызмет ететін адам.

Бақылаушылық, тексерушілік қызметтер атқаратын адам.

Ақпараттар беруші адам.

Қоғамдық қайраткер.

Мұғалімнің кәсіби маңызды қасиеттері:

Мұғалімнің бағалаушылық-тексерушілік қызметтері.

Мұғалімнің бақылаушылық, басқарушылық қызметтері.

Оқушыларға сүйіспеншілік, педагогикалық процесті жүйелі жүргізу, бақылағыштық, қарым-қатынас жасай алу, ұжымшылдық, шығармашылық.

Өзі оқытатын пән саласындағы терең білімдері.

Мұғалімнің авторитарлық қарым-қатынас стилі.

Мұғалім іс-әрекетінің обьектісі:

Педагогикалық ұжым.

Оқушылар ұжымы.

Сабақ.

Оқушылардың білімі, білігі, дағдысы.

Тұтас педагогикалық процесс.

Педагогикалық іс-әрекеттегі педагогтың субьектілігі көрінеді:

Мұғалімнің теориялық білімі арқылы.

Ғылыми-ізденушілік процесс арқылы.

Мұғалімнің қоршаған ортаға қарым-қатынасы арқылы.

Қарым-қатынастың вербальды емес құралы арқылы.

Педагогтың әлеуметтік-кәсіби ұстанымы арқылы.

Мұғалім тұлғасының ізгілік сапалары:

Әртістік.

Сыртқы түрі.

Ұстамдылық.

Оқушының темпераменттер типін білуі.

Адамшылдық, оқушы тұлғасына кешірімділікпен қарау.

Педагогтың кәсіби мәдениетіне жатады:

Қарым-қатынастағы сенімсіздігі.

Қарым-қатынастағы либералдығы.

Қарым-қатынастың авторитарлық стилі.

Коммуникативті қабілеттілігі.

Орындаушылығы.

Мұғалімдердің педагогикалық шеберлігін зерттеумен айналысқан:

И.П.Пидкасистый.

Н.Д.Хмель.

Р.Г.Лемберг.

А.С.Макаренко.

М.Жұмабаев.

Педагогикалық техника – бұл:

Педагог шеберлігінің құрамды бөлігі.

Жоғары кәсіби білік.

Кәсіптік технология.

Мұғалімнің педагогикалық техникасының жоғары деңгейі.

Педагогқа қажетті білім, шеберлік жиынтығы.

Педагогикалық шығармашылық:

Педагогтың пәндік білімі.

Алдыңғы қатарлы жаңашыл-педагогтардың іс-тәжірибесін зерттеу және оны мектеп тәжірибесіне ендіру.

Педагогикалық әдебиеттерді көп оқығандығы.

Нормативті педагогикалық құжаттардың мазмұнын білуі.

Педагогтың жеке тұлғалық, психикалық, интеллектуальдық күштері мен қабілеттіліктерін іс жүзінде көрсететін процесс.

Шығармашылық:

Оқытылған материалды нақтылап өндеу және зерттеу.

Дайын білімді меңгеру.

Репродуктивті іс-әрекет.

Нәтижесі жаңа материалдық немесе рухани құндылықтарды құру болып табылатын іс-әрекет.

Педагогикалық мәдениеттің жоғары деңгейі.

Педагогикалық шеберлікті зерттеумен шұғылданған:

Я.А.Коменский.

М.Жұмабаев.

Р.Г.Лемберг.

П.И.Пидкасистый.

А.С.Макаренко.

Вербальсыз қарым-қатынастың құралдарына жатады:

Ым, мимика, визуальды контакт, такесика.

Мұғалімнің сөз мен сөйлеуі.

Мұғалімнің білімі, білігі және дағдысы.

Оқыту, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру.

Мақсат, міндеттер, әдістер, тәсілдер.

Қарым-қатынас – бұл:

Педагогикалық процестің субьектісі.

Оқушыларға педагогикалық ықпал ету құралы.

Педагогикалық процестің заңдылықтары.

Педагогикалық процестің қозғаушы күші.

Педагогикалық процестің принциптері.

Педагогикалық қарым-қатынас стилі:

Вербальды, вербальсыз.

Демократиялық, либералдық, авторитарлық.

Әлеуметтік, психологиялық, педагогикалық.

Жеке, топтық, ұжымдық.

Дайындық, айқындаушы, қалыптастырушы.

Педагогикалық қарым-қатынастың авторитарлық стилі:

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің авторлық үлгісін құру.

Оқушыларға белсенді-жағымды қарым-қатынас, олардың мүмкіндіктерін адекватты бағалау.

Ата-ананың балаларды тәрбиелеудегі беделі.

Оқытудың автоматтандырылған құралдары.

Педагог барлық сұрақтарды жеке өзі шешеді, оқушының ынтасы теріс бағаланады және жоққа шығарылады.

Педагогикалық қарым-қатынастың либералдық (бетімен жіберушілік) стилі:

Педагогтың белсенді әлеуметтік және кәсіби ұстанымы.

Оқушыларды Интернет-технология құралдарымен дистанционды оқыту және тәрбиелеу.

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушылардың проблемаларына қызықпау және немқұрайдылық, селқостық.

Балалармен қарым-қатынастағы ынтымақтастық және шығармашылық стилі.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Педагогикалық қарым-қатынастың демократиялық стилі:

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушылардың проблемаларына қызықпау және немқұрайдылық, селқостық.

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің авторлық үлгісін құру.

Педагог барлық сұрақтарды жеке өзі шешеді, оқушының ынтасы теріс бағаланады және жоққа шығарылады.

Педагог оқушының субьектілі рөлін көтеруге бағдарланған, педагог пен оқушының өзара байланысының жеке, дербес стилі.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Педагогикалық қарым-қатынас жіктемесін зерттегендер:

Я.Л.Коломинский, В.А.Кан-Калик.

Я.А.Коменский, К.Д.Ушинский.

В.А.Сластенин, П.И.Пидкасистый.

Р.Г.Лемберг, Н.Д.Хмель.

М.Жұмабаев, Ы.Алтынсарин.

Педагогикалық қарым-қатынастың кезеңдері:

Болатын қарым-қатынасты моделдеу, қарым-қатынасты тікелей ұйымдастыру, қарым-қатынасты басқару, қарым-қатынас нәтижесін талдау.

Көрнекілік құралдарды, техникалық оқыту құралдарын дайындау.

Әртістілік, сықақтық, оптимизм.

Жобалау, диагностикалау, моделдеу.

Вербальды, вербальсыз, интерактивті, перцептивті қатынас.

Педагогикалық қарым-қатынастың түрлері:

Жеке, топтық.

Шығармашылық, дербестік.

Вербальды, вербальды емес, интерактивті, перцептивті.

Психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік.

Құзіретті, мәдени, іс-әрекеттік.

Педагогикалық қарым-қатынас көрсетеді:

Білім беру процесі субьектілерінің өзара әрекеттестік формасын.

Ұжымның қоғамдық көзқарасының қалыптасуын.

Оқушылар іс-әрекетін басқаруды.

Педагогикалық ұжымның іс-әрекетін әкімшілік бақылауды.

Мұғалімнің ғылыми-зертеушілік мәдениетін.

Педагогикалық такт:

Педагогтың педагогикалық проблемаларды әкімшілікті қатыстыру, жұмылдыру, араластыру арқылы шешу іскерлігі.

Балалармен қарым-қатынаста педагогикалық принциптер көлемін сақтау, оқушылармен дұрыс қарым-қатынасты таңдау іскерлігі.

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушылардың проблемаларына қызықпау және немқұрайдылық, селқостық.

Балалармен қарым-қатынастағы ынтымақтастық және шығармашылық стилі.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Эмпатия:

Оқушылардың жетістігін, сабақ үлгеруін бағаламау.

Кейбір оқушыларды дәріптеу.

Антипатия, сүйкімсіз көру.

Өзін басқа адамның орнына қоя білу.

Өзін-өзі тәрбиелеу.

Вербальды қарым-қатынас:

Ақпаратты сөз арқылы беру.

Ақпаратты ым, қимыл арқылы беру.

Ақпараты көркем-сурет өнері арқылы беру.

Электрондық поштамен хат арқылы қатынасу.

Ақпаратты сөзсіз музыка арқылы беру.

Өзін-өзі тәрбиелеу – бұл:

Оқушыларды оқыту мен тәрбиелеуде педагогикалық процестің заңдары мен заңдылықтарын білу және қолдану.

Педагогтың балалар тәрбиесіне бағытталған іс-әрекеті.

Ұжымның «қиын» оқушылар тәрбиесіне бағытталған іс-әрекеті.

Әкімшіліктің табысты жұмыс істейтін мұғалімді қолдауға, мадақтауға бағытталған жұмысы.

Адамның өзінің тұлғасын жетілдіруге бағытталған белсенді, өзіндік іс-әрекеті.

Өзін-өзі тәрбиелеудің тәсілдері:

Өзара бағалау, өзара бақылау, өзара көмек көрсету.

Ынтымақтастық, ұжымдағы өзара шығармашылық.

Моделдеу, жобалау, диагностика.

Өзін-өзі бағалау, өзіне-өзі бұйыру, өзін-өзі бақылау, өзін-өзі түзету.

Технологияландыру, ізгілендіру, гуманитарландыру.

Өзіне-өзі бұйыру – бұл:

Өзін-өзі сынау, өзара сын.

Ұзақ уақыт барысында өзін-өзі бақылау.

Адамның өзіне-өзі берген қысқаша бұйрығы, нұсқауы.

Мектеп әкімшілігінің бұйрығын жүйелі орындау.

Тұлғаның өзін басқа адаммен салыстыру негізінде өзін-өзі бағалауы.

Тұлғаның өзін-өзі бағалауы қалыптасады:

Өзіне-өзі бұйыру жолымен.

Өзін басқа адаммен салыстыру жолымен.

Өзін-өзі иландыру жолымен.

Өздігінен білімін жетілдіру жолымен.

Оқушыны тәрбиелеу процесін технологияландыру жолымен.

Мұғалімдер біліктілігін көтерудің негізгі формасы:

Бұқаралық ақпарат құралдары.

Өзін-өзі жігерлендіру, өзін-өзі анықтау.

Педагогикалық инновацияның мониторингі.

Білімін жетілдіру институттары.

Ғылыми-зерттеушілік іс-әрекет.

Педагогтың ұйымдастырушылық іс-әрекеті іске асырылады:

Интернет арқылы.

Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы.

Педагогикалық әдебиеттерді оқуы арқылы.

Оқушылардың алуан түрлі іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы.

Басқарудың авторитарлық стилі арқылы.

Педагогикалық қабілеттілік:

Шығармашылық.

Интеллект.

Педагогикалық такт.

Тұтас педагогикалық процестің екі жақты сипатын іске асыру.

Педагогтың кәсіби педагогикалық іс-әрекетін жүзеге асыруға бағытталған тұлғалық қасиеттерінің жиынтығы.

Кәсіби өзін-өзі тәрбиелеу – бұл:

Өзінің кәсіби-маңызды сапаларын дамыту бойынша саналы жұмысы.

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық теориясын білуі.

Алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибені тарату.

Педагогтың кәсіби педагогикалық іс-әрекетін жүзеге асыруға бағытталған тұлғалық қасиеттерінің жиынтығы.

Мектептің білім беру процесін технологияландыру.

Мұғалімнің негізгі қызметі:

Білім беру кеңістігін демократияландыру, ізгілендіру.

Тұлғаны оқыту, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру процестерін басқару.

Көрнекілікті демонстрациялау, иллюстрациялау.

Диагностика, балалар іс-әрекетінің мониторингі.

Тексерушілік, бақылаушылық, бағалаушылық.

Педагогикалық болжау:

Педагогтың өз іс-әрекетінің нәтижесін алдын-ала байқау біліктілігі.

Педагогтың коммуникативті біліктілігі.

Педагогтың перцептивті біліктілігі.

Педагогтың ұжымдық-шығармашылық істі ұйымдастыру біліктілігі.

Педагогтың оқушылардың оқу-танымдық процесін басқару біліктілігі.

Өзін-өзі түзету тікелей байланысты:

Адамның өзіне-өзі қысқаша бұйрық пен нұсқау беруіне.

Адамның өзіне сын тұрғысынан қарауына және өзін-өзі жетілдіруіне.

Адамның өз іс-әрекетін, көңіл-күйін түсінуіне.

Адамның өзін-өзі жоғары бағалауына.

Адамның өзін іс жүзінде көрсетуіне.

Оқушылардың дамуының жастық кезеңдері:

Рухани, қоғамдық, әлеуметтік.

Физиологиялық, психологиялық, әлеуметтік.

Балабақшаға дейінгі, мектепке дейінгі, мектептік.

Кіші, жеткіншек, жоғары кезеңдер.

Мектепке дейінгі, мектептік, студенттік кезеңдер.

Кіші мектептік жас сипаттайды:

Дербестік, жауапкершілік, белсенді азаматтық ұстаным, әлеуметтік жетілу.

Оқуға қызығушылығының төмендеуі, пессимизм, селқостық, өзінің «Менін» іздеу.

Тұрақты ықылас, көңіл, мінез-құлықтың қалыптасуы.

Ойлаудың сыншылдығы, организмнің жыныстық жетілуі, еліктеу, ашушаңдық.

Еріксіз ықылас, қимыл белсенділігі, естің көрнекі-бейнелі сипаты, жаңа әлеуметтік ортаға ену.

Оқушылардың жас ерекшеліктерімен түсіндіріледі:

Оқушылардың білімі, білігі және дағдысы.

Балалардың сол немесе басқа жастағы психологиялық-физиологиялық ерекшеліктері.

Дарындылығы, таланттылығы, қабілеттілігі.

Оқушылардың темпераменттерінің типі.

Ұлдар мен қыздардың даму ерекшеліктері.

Акселерация :

Тұлғаның тұтас қалыптасуы.

Әлеуметтік, этикалық проблемаларға қызығушылығының дамуы, алдына қойылған мақсатқа жетуге ұмтылуы.

Кіші жастағы оқушылар мен жеткіншектердің балалық және жеткіншек шақтағы жедел дамуы.

Тұлғаның өзін-өзі дамытуы мен өзін-өзі жетілдіруі.

Жоғары сынып оқушыларының ақыл-ойының жедел дамуы.

Жеткіншек шақ мынадай қасиеттерді сипаттайды:

Дербестік, жауапкершілік, белсенді азаматтық ұстаным, әлеуметтік жетілу.

Мұғалімнің беделін сыйлау, оптимизм, білімге жоғары қызығушылық.

Тұрақты ықылас, көңіл, мінез-құлықтың қалыптасуы, өзіндік «Менінің» қалыптасуы.

Ойлаудың сыншылдығы, организмнің жыныстық жетілуі, еліктеу, ашушаңдық.

Еріксіз ықылас, қимыл белсенділігі, естің көрнекі-бейнелі сипаты, жаңа әлеуметтік ортаға ену.

Темперамент типтері оқушылардың дара ерекшеліктері ретінде:

Лидер, конформист, пессимист, скептик.

Либерал, демократ, сангвиник, флегматик.

Оптимист, пессимист, эгоист.

Активист, патриот, альтруист.

Сангвиник, флегматик, меланхолик, холерик.

Жас ерекшелік – бұл:

Адам өмірінің белгілі кезеңіндегі анатомиялық-физиологиялық және психикалық сапасы мен қасиетін анықтайтын сипаттамасы.

Адамның үздіксіз өзгеру ерекшелктері.

Белгілі бір жасқа сәйкес жеке тұлғаға тән психикалық жаңа қасиеттер.

Сапалық айырмашылығы мен жасына байланысты сипатталуы.

Мектеп жасындағы оқушылардың оқу әрекетін қалыптастыру процесі.

Жас кезеңдерге бөлу дегеніміз:

Анатомиялық-физиологиялық және психикалық қасиеттермен өмір кезеңін анықтау.

Белгілі бір ғылым саласын қызықтыратын өмірдің және дамудың бір бөлігі.

Мектеп жасындағы оқушының дамуы.

Ұжымдық өмірде адамгершілік тәрбие мен тәжірибені, әдет-дағдыларды қалыптастыру.

Әлеуметтік өмір жүйесін қалыптастыру.

Педагогикалық процестің заңдары мен заңдылықтарын зерттейтін ғылым саласы:

Жалпы педагогика.

Салыстырмалы педагогика.

Арнайы педагогика.

Педагогика тарихы.

Жас ерекшелік педагогикасы.

Тұтас педагогикалық процестің элементарлы бөлшегі:

Оқушы.

Оқу пәні.

Сабақ.

Педагогикалық жағдаят.

Мұғалім.

Тұтас педагогикалық процестің тәрбиелік тетіктері (механизмдері) :

Оқушылардың оқуға ұмтылуы.

Сынып сағаттары, тәрбиелік іс-шаралар, байқаулар, олимпиадалар, жарыстар.

Ұлдар мен қыздар арасындағы қарым-қатынас.

Жазалау, мадақтау, жарыс.

Ата-аналар мен балалар, мұғалімдер мен оқушылар арасындағы қарым-қатынас.

Мектептің тұтас педагогикалық процесінің негізгі компоненттері:

Мектеп, әкімшілік, мұғалімдер, оқушылар, сыныптар, отбасы, мектептен тыс мекемелер.

Оқушылардың білім, білігі, дағдысы.

Заңдар, заңдылықтар, қағидалар.

Педогогтар, оқушылар, мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар, формалар, әдістер мен тәсілдер, тапсырмалар, нәтиже.

Оқыту, тәрбиелеу, дамыту, оқушылар тұлғасын қалыптастыру.

Педагогикалық процестегі негізгі педагогикалық ықпал ету құралдары:

Іс-әрекет, ойын, еңбек, қарым-қатынас.

Оқушы, мұғалім, ата-аналар.

Адамгершілік, еңбек, ақыл-ой тәрбиесі.

Тәрбиелеу, оқыту, білім беру.

Әлеуметтендіру, ізгілендіру, демократияландыру.

Педагогикалық процестің негізгі заңдылықтары:

Педагогикалық процесс бірсәттік, сабақ сияқты уақыттың жеке аралығында қызмет атқарады.

Педагогикалық процестің компоненттері бір-біріне тәуелсіз, дербес, маңызы бірдей.

Оқытудағы көрнекілік қағидасы.

Педагогикалық процестің қызмет етуі қоғамның әлеуметтік-экономикалық қажеттілігімен байланысты емес.

Оқу орнының педагогикалық процесі қоғамның әлеуметтік-экономикалық қажеттілігімен негізделеді.

Тұтас педагогикалық процестің заңдылықтарының бірі:

Педагогтың басқарушылық және жетекшілік рөлімен байланысты бір жақты сипаты ие процесс.

Оқытудағы саналылық, белсенділік дербестілік қағидасы.

Оқытудың көрнекілік қағидасы.

Педагог пен оқушылардың әрекеттестігімен, екі жақтың міндетті түрдегі іс-әрекетімен байланысты екі жақты сипатқа ие процесс.

Педагогикалық процесс бірсәттік, сабақ сияқты уақыттың жеке аралығында қызмет атқарады.

Педагогика ғылымында педагогикалық процестің заңдылығын зерттеген:

М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов, Ы.Алтынсарин.

А.В.Мудрик, П.И.Подласый, П.И.Пидкасистый.

Я.А.Коменский, В.Ратке, Ж.Ж.Руссо, И.Г.Песталоцци.

Ю.К.Бабанский, Б.Т.Лихачев, В.А.Сластенин, Н.Д.Хмель.

Р.Г.Лемберг, А.Дистервег.

Дүниетаным – бұл:

Ақиқат дүниеге, қоршаған болмысқа және ондағы адамның алар орнына деген көзқарастар жүйесі.

Ұлттық салт-дәстүрлердің жаңаруы.

Әлемдік білім кеңістігі.

Кәсіптілік, шеберлік, құзіреттілік.

Әлемді қабылдау, диагностика, болжау.

Дүниетанымның құрылымын құрайды:

Мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар, әдістер мен тәсілдер.

Іс-әрекетті ұйымдастыру формалары, тапсырмалар.

Білім, көзқарас, сенім, идеалдар, мінез-құлық тетігі.

Жеке тұлға, индивид, даралық.

Жеке тұлғаның өзіндік «Мені».

Сенім – бұл:

Жеке тұлғаның ішкі ұстанымына айналған білім.

Материалды жаттап алуы.

Жеке тұлғаның өз пікірін қорғауы.

Теориялық білімді есте сақтауы.

Өз пікірін жариялауы.

Дүниетанымның компонентіне жатпайды:

Білім.

Көзқарас.

Сенім.

Мінез-құлық тетігі.

Жарыс.

Л.И.Божовичтің зерттеуі бойынша дүниетаным туындайды:

Мектепке дейінгі кезеңде.

Бастауыш мектепте.

Жеткіншек шақта.

Жоғары сыныпта.

Студенттік жылдарда.

Дүниетанымның компоненттері:

Қоғамдық, мемлекеттік, ұлттық компоненттер.

Интеллектілік, эмоционалдық, практикалық-әрекеттік компоненттер.

Бақылаушылық, бақарушылық, орындаушылық, жасампаздық.

Әлеуметтік, психологиялық, педагогикалық.

Тәрбиелеушілік, дамытушылық, қалыптастырушылық компоненттер.

Дүниетанымның негізгі қызметі:

Тәрбиелеушілік, дамытушылық.

Әлеуметтік, психологиялық, педагогикалық.

Ізгілік, демократиялық.

Ақпаратты-бейнелі, бағдарлы-реттеуші, бағалау.

Бақылаушылық, бақарушылық, орындаушылық, жасампаздық.

Дүниетанымның ақпаратты-бейнелі қызметі байланысты:

Қоршаған ортадағы оқиғалар мен құбылыстарды қабылдау тәсіліне және оның адам санасында бейнеленуіне.

Адамның тәртібі мен іс-әрекеті арқылы оның санасын, көзқарсы мен сенімін анықтауға.

Адамның қоршаған орта құбылыстарын өз көзқарасы мен сенімдері, өзінің дүниетанымы тұрғысынан бағалауына.

Адамның мінез-құлық өзгерістеріне байланысты.

Барлық сыртқы және ішкі әсерлерге байланысты.

Дүниетанымның бағдарлы-реттеуші қызметі байланысты:

Адамның қоршаған орта құбылыстарын өз көзқарасы мен сенімдері, өзінің дүниетанымы тұрғысынан бағалауына.

Адамның мінез-құлық өзгерістеріне байланысты.

Адамның тәртібі мен іс-әрекеті арқылы оның санасын, көзқарсы мен сенімін анықтауға.

Барлық сыртқы және ішкі әсерлерге байланысты.

Қоршаған ортадағы оқиғалар мен құбылыстарды қабылдау тәсіліне және оның адам санасында бейнеленуіне.

Дүниетанымның бағалау қызметі байланысты:

Адамның мінез-құлық өзгерістеріне байланысты.

Адамның тәртібі мен іс-әрекеті арқылы оның санасын, көзқарсы мен сенімін анықтауға.

Барлық сыртқы және ішкі әсерлерге байланысты.

Қоршаған ортадағы оқиғалар мен құбылыстарды қабылдау тәсіліне және оның адам санасында бейнеленуіне.

Адамның қоршаған орта құбылыстарын өз көзқарасы мен сенімдері, өзінің дүниетанымы тұрғысынан бағалауына.

Дүниетанымды қалыптастыруды анықтайтын шарттар:

Адамдарға ізгілік қарым-қатынас.

Толеранттық, өнегелік.

Табиғат пен қоршаған ортаға сүйіспеншілік.

Білімді тұрақты сенімге және практикалық іс-әрекетке айналдыру.

Адамгершілік сезім, мұрат.

Жалпы білім беру – бұл:

Оқушының білім, білік, дағдылар жүйесі.

Оқушыға өндірістік қарапайым құралдармен жұмыс істеу дағдысын меңгерту.

Өндірістің барлық процестерінің негізгі қағидаларымен таныстыру.

Оқушыларды табиғат және қоғам туралы маңызды ғылымдардың негіздерімен таныстыру, дүниетанымдық көзқарасын кеңейту, адамгершілік-эстетикалық мәдениетін дамыту.

Адамды белгілі бір кәсіптік қызметке дайындау.

Ғылыми көзқарастың шынайы құрамына кіреді:

Ғылыми білім.

Қоғамдық пікір.

Әңгіме.

Пікірталас.

Идея.

Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушының өзара әрекеті негізделеді:

Ынтымақтастық, демократиялық, ізгілік, өзара түсіністік, коммуникативтік, перцептивтік қарым-қатынасқа.

Либералдық, авторитарлық қарым-қатынасқа.

Коммуникативтік, перцептивтік қарым-қатынасқа.

Демократиялық, құндылық қарым-қатынасқа.

Ұжымдық, жекелік қарым-қатынасқа.

Ұжымдық-шығармашылық істі ұйымдастыру кезеңдерінің бірі:

Ұжымдық дайындық.

Ұжымдық өткізу.

Ұжымдық талдау.

Ұжымдық жоспарлау.

Ұжымдық ұйымдастыру.

Ұжымдық шығармашылық істі өткізу әдістемесінің авторы:

К.Д.Ушинский.

И.П.Иванов.

Я.А.Коменский.

П.И.Пидкасистый.

Ш.А.Амонашвили.

Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушының өзара әрекетінің тиімділік стилі:

Либералдық.

Ынтымақтастық.

Бәсекелестік.

Авторитарлық.

Жекелік жұмыс.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің тәрбиелік әлеуеті қорытындыланады:

Оқуға қызығушылығын арттырумен.

Жалпы ортақ істің нәтижелігіне жауапкершілік, өзаракөмек, ынтымақтастық, жағымды адамгершілік қарым-қатынас тәжірибесін қалыптастырумен.

Жоғары үлгерімдік көрсеткішке жетудегі оқушылардың бақталастығында.

Оқыту процесін жекелендірумен.

Орта мектептің оқыту процесіне қазіргі технологияларды ендірумен.

Мектептің педагогикалық процесіндегі ынтымақтастық мәселесін зерттеген:

А.Дистервег.

Р.Г.Лемберг.

Н.Н.Хан.

И.Я.Лернер.

Д.Локк.

Сабақта танымдық міндеттерді шешуде ұжымдық-танымдық іс-әрекет негізделеді:

Оқушылардың ынтымақтастығы мен өзара әрекеттестігі.

Әрбір оқушының жеке жұмысы.

Ақпараттық технологияларды қолдану.

Проблемлық оқыту технологияларын қолдану.

Оқушылардың бос уақыттағы іс-әрекетін ұйымдастыру.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің маңызды белгілерінің бірі:

Сабақта оқушылар арасында қарым-қатынастың жоқтығы.

Ақпараттық оқыту технологияларын пайдаланудың қажеттілігі.

Оқу уақытын ұтымсыз пайдалану.

Іс-әрекет процесінде оқушылар арасында тәуелділік пен жауапкершіліктің пайда болуы.

Оқуға деген қызығушылықтың төмендеуі.

Оқушы тұлғасы мен ұжымның арасындағы қарым-қатынастың үш үлгісі:

Мұғалім мен ұжым тең құқылы қарым-қатынаста, мұғалім өзіне ұжымды бағындырады, ұжым мұғалімге бағынбайды.

Мадақтау, жазалау, жарыс.

Тәрбиелеу, оқыту, білім беру.

Жеке тұлға ұжымға бағынады, жеке тұлға мен ұжым тиімді қарым-қатынаста болады, жеке тұлға өзіне ұжымды бағындырады.

Өзара сыйластық, өзара көмек, өзара тексеру.

Жеке тұлғаны ұжымда және ұжым арқылы дамыту теориясының негізін қалаған:

К.Д.Ушинский.

М.Жұмабаев.

Ы.Алтынсарин.

Я.А.Коменский.

А.С.Макаренко.

Ұжымның дамуы заңдарының бірі:

Энергияның сақталу заңы.

Болашақтық жоспарлар заңы.

«Білім туралы» Заңы.

Әлемдік тартылыс заңы.

Табиғат заңы.

Салыстыру әрекеті заңы жатады:

Энергияның сақталу заңына.

Ұжымды дамыту заңына.

«Білім туралы» Заңға.

Әлемдік тартылыс заңына.

Табиғат заңына.

Педагогикалық әрекеттестіктің мәні:

Баланың өзін-өзі дамытуын белсендендірудің негізгі тәсілі ретінде мақсат пен нәтижеге жетудегі бірлескен іс-әрекеттің ынтымақтастық қарым-қатынас тұрғысынан жүзеге асуымен айқындалады.

Тұлғаның өзіндік белсенділігін арттырудағы мұғалімнің іс-әрекетімен сипатталады.

Белгілі бір жағдайдағы педагогикалық әрекеттің тәсілімен анықталады.

Нақты уақыт аралығында педагогикалық жүйенің жағдайын анықтауды көрсетеді.

Оқу-тәрбие процесінің нәтижесін бақылау, тексеру және бағалаумен қорытындыланады.

Балалар ұжымы дамуының алғашқы кезеңіндегі мұғалімнің іс-әрекеті:

Түзетушілік, коммуникативтік.

Диагностикалық, ұйымдастырушылық, үйретушілік.

Ұйымдастырушылық, коммуникативтік.

Болжау, диагностикалау.

Бағлау және бақылау.

Педагогикалық процестің негізгі қарама-қайшылықтары топтастырылады:

Философиялық, психологиялық, педагогикалық.

Сыртқы, ішкі.

Оқушыларды оқыту мен тәрбиелеудегі жеке, топтық, ұжымдық қарама-қайшылықтар.

Педагогикалық процестің обьективті және субьективті қарама-қайшылықтары.

Тұлғаның дамуының қарама-қайшылықтары, ұжымның дамуының қарама-қайшылықтары, оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың қарама-қайшылықтары.

Балалар ұжымы қалыптасуының екінші кезеңіне тән ерекшеліктер:

Ұжымның мақсатының әрбір мүшесінің іс-әрекеті үшін мотив болуы, ұжым ішінде ізгілік қарым-қатынастың қалыптасуы.

Тұлғаның ұжымда өзін көрсетуі үшін мүмкіндіктер мен жағдайлардың туындауы.

Ұжымның өзі-өзі басқаруға көшуі, сынып белсенділерінің әр түрлі іс-әрекеттерді ұйымдастыруы, шығармашылық ынтымақтастықтың пайда болуы, қоғамдық пікірдің қалыптасуы, ұжым дәстүрінің пайда болуы, ұжым мақсатының әрқайсысы үшін маңызды болуы.

Әр жеке тұлғаның өзін-өзі тәрбиелеуге, өзін-өзі жетілдіруге, мінез-құлқын өзіндік реттеуге бағыттылықтың болуы.

Әр түрлі ынтал ытоптардың айқындалуы.

Қазақстанда сынып жетекшісі қызметі алғаш рет енгізілді:

1991 жылы.

1986 жылы.

1934 жылы.

1945 жылы.

1937 жылы.

Тұтас педагогикалық процестің тәрбиелік механизіміне жатады:

Педагогикалық технологиялар.

Оқытушы мен оқушының өзара ынтымақтастық қарым-қатынасы.

Құралдар, түрлер, әдіс-тәсілдер.

Оқытудың технологиялық құралдары.

Мақсаты, міндеттері, мазмұны.

Педагог-тәрбиешінің іс-әрекет жүйесі тұрады:

Тәрбиеленуші мен тәрбиешінің өзара әрекеттестігінен.

Мұғалімнің педагогикалық-ұйымдастырушылық, ұжымдық іс-әрекетінен.

Мақсаттылық, диагностикалық, ұйымдастырушылық, болжау, жобалау, конструктивтік, коммуникативтік, түзетушілік, рефлексивтік іс-әрекеттерден.

Оқушылардың танымдық іс-әрекеттерінен.

Мектептің тәрбиелік жұмыстар жүйесінен.

Сыныптағы микротоптың тиімді құрамы:

Төрт адамнан тұратын микротоп.

Екі адамнан тұратын микротоп.

Бес адамнан тұратын микротоп.

Он адамнан тұратын микротоп.

Сыныпты екіге бөлу.

Тәрбиенің заңдылықтары:

Оқыту процесінің тәрбие процесіне тәуелділігі.

Оқытудағы көрнекілік қағидасы.

Тәрбиенің қоғам талаптарына сай келуі.

Оқыту мен тәрбиелеуді технологияландыру.

Тұлғаның өзін іс жүзінде көрсетуі, өзін-өзі анықтауы.

Сынып жетекшісі жауапты негізгі құжаттар:

Оқушының бос уақыттағы іс-әрекеті және оның орындалуы.

Жалпы мектептік тәрбие жұмысының жоспары, оларды өткізу әдістемесі.

Оқушының сабақтағы белсенділігі, оқу үлгерімі.

Сабақтан тыс уақыттағы оқушының жұмысы.

Сынып журналы, тәрбие жұмысының жопары, оқушылардың жеке іс-қағаздары, оқушы тұлғасының даму картасы, оқушының күнделігі, ата-аналар жиналысы және оның хаттамасы, тәрбиелік іс-шаралар үлгілері, әлеуметтік-психологиялық зерттеулер қорытындысы.

Отбасының негізгі қызметтері:

Дидактикалық, арнайы, кәсіптік.

Шығармашылық, әдістемелік, диагностикалық.

Ұйымдастырушылық, технологияландырылған.

Әлеуметтік, қоғамдық, психологиялық.

Репродуктивті, коммуникативті, тәрбиелік, шаруашылық-экономикалық, рекреативті.

Отбасының рекреативті қызметі:

Отбасы шаруашылығы мен қаржысын жүргізу.

Отбасында баланы тәрбиелеу.

Бос уақыттағы іс-әрекетті ұйымдастыру.

Баланың туылуы.

Отбасы ішіндегі қарым-қатынас.

Отбасы тәрбиесінің құқықтық негіздері көрсетілген:

«Білім туралы» Заңда.

«Тіл туралы» заңда.

Ұжымның дамуы туралы заңда.

Жоғары педагогикалық білім тұжырымдамасында.

«Неке мен отбасы туралы» заңда.

Отбасының педагогикалық процесі диагностикасының негізгі өлшемдері:

Оқушының сабақ үлгерімі, сабаққа қатысуы, мектетің қоғамдық істеріне қатынасуы.

Оқушының әлеуметтік белсенділігі, үйірмеге қатысуы, ғылыми жобаларға қатынасуы.

Отбасындағы бақылау әдістері.

Отбасының мінездемесі, адамгершілік-психологиялық атмосферасы, ата-анасының педагогикалық мәдениеті, оқушының мінездемесі.

Отбасыдағы ынталандыру әдістері.

Отбасының тәрбиелік мүмкіндіктерінің деңгейі:

Саулығы, аман-есендігі, аман-есен еместігі.

Толық, толық емес отбасы.

Жоғары, жеткілікті, төмен.

Адамгершіліктік, психологиялық, материалдық.

Оқытушылық, тәрбиелеушілік.

Мектеп пен отбасының өзара байланысының негізгі формасы болып табылады:

Ата-ананы мектепке шақыру.

Оқушының отбасына бару.

Күнделік жазу.

Оқушы арқылы қатынасу.

Ата-аналар жиналысы.

Қазіргі заманда отбасының тәрбиелік әсері:

Жоғарлаған.

Өзгеріссіз қалған.

Төмендеген.

Нақты бағалау мүмкін емес.

Орташа.

Жалпы мектептік ата-аналар жиналысы өткізіледі:

Оқу жылында 2 рет.

Жылына 4 рет.

Әр тоқсан сайын 1 рет.

Екі ай сайын 1 рет.

Уақыт талабына сай.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекет - бұл:

Әрбір оқушы субьектілік ұстанымын қалыптастыруға мүмкіндік алатын мұғалім ұйымдастырған оқушылардың бірлескен іс-әрекеті.

Мұғалімнің оқушылармен авторитарлық қарым-қатынасы қалыптасатын басқарушылық іс-әрекеті.

Мұғалімнің оқушылардың оқудан тыс бос уақытындағы іс-әрекетін ұйымдастыруы.

Тұлға ұжымның пікіріне бағынады.

Мұғалімнің оқушылардың адамгершілік сапаларын қалыптастыруға бағытталған тәрбиелік іс-әрекеті.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекет формасына жатпайды:

Оқушының микротоптағы жұмысы.

Сыныптың топ арасындағы жарыс.

Танымдық процесті ұжымдық ұйымдастыру.

Тақырыпты ұжымдық талдау.

Оқушының сабақтағы жауабы.

Ұжымдық оқыту тәсілдері мәселесін зерттеумен айналысқандар:

В.К.Дьяченко, А.Г.Ривин.

Ш.А.Амонашвили.

Р.Г.Лемберг, Н.Д.Хмель.

Г.А.Уманов, Қ.Б.Жарықбаев.

Ю.К.Бабанский.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің маңызды белгісі:

Оқытудың жекелік сипаты.

Оқушының өз бетімен жұмысы.

Басқарудың авторитарлық стилі.

Жалпы мақсатқа жету үшін ұжымның барлық мүшелерін біріктіру қажеттілігін оқушылардың саналы түсінуі.

Мектептік білім берудің сапасын арттыру үшін қазіргі ақпараттық оқыту технологияларын ендіру.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің бастапқы кезеңі:

Бірлескен іс-әрекет қорытындысын шығару.

Меңгерілген материалды тексеру.

Оқу материалының мазмұнын ашу.

Жоспарлау.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру процесі.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру процесінде мұғалім сүйенеді:

Әріптестер көмегіне.

Мектеп әкімшілігінің көмегіне.

Сынып старостасының жұмысына.

Ата-аналар комитетінің жұмысына.

Оқу белсенділерінің жұмысына.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендіру - бұл:

Оқыту процесін жекелендіру.

Оқушылардың жағымды адамгершілік қарым-қатынас тәжірибесін, өзаракөмегін, ынтымақтастығын қалыптастыру.

Оқу-тәрбие процесін технологияландыру.

Оқу белсенділерінің жұмысын құру және басқару.

Мұғалімнің оқушылардың білім, білік, дағдыны меңгерудегі белсенділігін, дербестігін арттыруға бағытталған мақсатты іс-әрекеті.

Белсендірудің негізгі мақсаты – бұл:

Оқушылар ұжымын қалыптастыру және дамыту.

Мұғалімнің білімін жетілдіру.

Мұғалімдерді аттестациялау.

Білім алушылардың белсенділігін қалыптастыру, оқу-тәрбие процесінің сапасын көтеру.

Белгілі бір оқу кезеңінде педагогикалық ұжымның жұмысын жаппай тексеру.

Оқу белсенділігінің әдіснамалық негізі болып табылады:

Таным теориясы.

Тұлға теориясы.

Дайындық теориясы.

Ақыл-ой әрекетінің кезеңмен қалыптасу теориясы.

Тұтас педагогикалық процесті жүзеге асыру технологиясы мен теориясы.

Оқушылардың оқу белсенділігінің мәселесін зерттегендер:

Я.А.Коменский, Д.Локк, И.Г.Песталоцци.

Ш.А.Амонашвили, Г.А.Уманов.

И.Я.Лернер, М.И.Махмутов, М.Н.Скаткин.

М.Жұмабаев, А.Байтұрсынов,

Ы.Алтынсарин, Ж,Аймауытов.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендірудің маңызды тәсілдерінің бірі:

Іс-әрекеттік тәсіл.

Әдіснамалық тәсіл.

Мәдени тәсіл.

Аксиологиялық тәсіл.

Парадигмалық тәсіл.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендіруде маңызды тәсіл болып табылады:

Әдіснамалық тәсіл.

Тұлғалық-бағдарлық тәсіл.

Мәдени тәсіл.

Аксиологиялық тәсіл.

Парадигмалық тәсіл.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендіру тәуелді емес:

Танымдылық мотивке.

Оқушылардың жеке ерекшеліктеріне.

Ата-аналар жұмысына.

Мұғалімнің кәсіптілігіне.

Мұғалімнің коммуникативті қабілетіне.

Оқушылардың танымдық белсенділігінің қозғаушысы болып табылады:

Қарама-қайшылық.

Танымдық қызығушылық.

Мұғалімнің жетекшілігі

Баға алу.

Мұғалімнің талабын орындау.

Белсенді оқу – бұл:

Оқытушының дәрежесін оның беріп жүрген пәні арқылы анықтау.

Өз деңгейін көтеру.

Оқытудың жүйелілігі.

Оқу тапсырмаларын орындауға дайын болу.

Білімін жетілдіріп отыру.

Оқушының өзін белсендіруінің жолдары:

Талдау мен пікірталасқа қатысу.

Сыныптастарының жауаптарына өз пікірін білдіру.

Әрқашан ағымдағы процеске талаптанып, жігерлене мақсат қою арқылы оқу.

Өз бетімен қиын тапсырмаларды таңдап алу.

Пәндік үйірмелерге қатысу.

Қазіргі педагогикалық технологияларды зерттеумен айналысқандар:

Р.Г.Лемберг, Г.А.Уманов.

Д.Локк, Я.Корчак.

А.Дистервег, И.Г.Песталоцци, В.А.Сухомлинский.

В.П.Беспалько, В.М.Монахов, Г.К.Селевко.

А.С.Макаренко, К.Д.Ушинский.

Қазіргі педагогикалық технологияларды жүйелеумен шұғылданған:

И.С.Кон.

Р.Г.Лемберг.

Қ.Б.Жарықбаев.

Г.А.Уманов.

Г.К.Селевко.

Тірек сигналдары конспектісі негізінде оқыту технологиясының авторы:

Ш.А.Амонашвили.

П.М.Эрдниев.

И.Д.Первин.

В.Ф.Шаталов.

С.Н.Лысенкова.

Проблемалық оқыту технологиясының авторы:

Р.Г.Лемберг.

Н.Д.Хмель.

М.И.Махмутов.

В.Ф.Шаталов.

С.Н.Лысенкова.

Педагогикалық үлгілердің технологиялығының негізгі өлшемдері:

Тұжырымдылық, жүйелілік, диагностикалық, өңдірістілік.

Жекелік, саралық.

Басқарушылық, орындаушылық.

Көрнекілік, төзімділік, тарихилық, формалдылық.

Бірізділіктің , алгоритмділіктің жоқ болуы.

Қазіргі педагогикалық технологиялардан күтілетін нәтиже:

Сапасы жақсартылған материалдық еңбек өнімі.

Қоғамның көркеюі.

Оқу үлгерімі.

Тұлғаның өзгеруі.

Табиғаттың өзгеруі.

Қазіргі замандағы жаңашыл-педагогтар:

В.А.Сластенин, П.И.Пидкасистый.

Ш.А.Амонашвили, С.Н.Лысенкова, В.Ф.Шаталов.

Г.А:Уманов, Р.Г.Лемберг.

М.И.Махмутов, Ю.К.Бабанский, И.Я.Лернер.

А.Белль, Д.Ланкастер.

Педагогикалық технологиялардың айрықша ерекшеліктеріне жатады:

Оқыту мақсатының көптүрлілігі, нәтиженің төмендігі, субьектінің бір жақты іс-әрекеті.

Оқыту мен тәрбиелеу процесі субьектілерінің іс-әрекет тәсілдерінің әр түрлі болуы.

Оқыту мақсатының бірнешеу болуы, оқушылардың алуан әрекетті орындауы және оның нәтижесі.

Оқыту мақсатының айқын және нақты болуы, жоғары нәтижелерге бағытталуы, субьектілер іс-әрекеті құрылымының өзгеруі, аралық және соңғы нәтиже мониторингі, тәжірибенің алмасуы.

Оқыту әдістерінің көптүрлілігі, көрнекілік қағидасының жүеге асуы.

Педагогикалық инновация – бұл:

Педагогикалық жүйенің ішкі ресурстарын жинақтайтын және нәтиженің деңгейін көтеруге мүмкіндік туғызатын жаңашылдық идея.

Оқыту мен тәрбие әдістерін өзгерту.

Мұғалімдер мен оқушылардың жүктемесінің көлемін арттыру.

Педагогикалық еңбекке жоғары талап қою.

Қазіргі замандағы қоғамдық пікірдің бағыты.

Мемлекеттік білім беру стандарты анықтайды:

Нормативті құжаттарда бекітілген білім беруге қойылатын міндетті талаптарды, оқыту мен тәрбиенің мақсатын, негізгі білім бағдарламаларының мазмұнын, білім алушының оқу жүктемесінің максималды көлемін, бітірушіні дайындау деңгейін.

Жеке тұлғаның салауатты өмір салтын қалыптастыру мен өзін-өзі тануын.

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздерінің жүйелі баяндалуын, білімнің маңызды көзін.

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін.

Білім беру жүйесін дамытудың тенденцияларын.

Білім беру бағдарламалары – бұл:

Салауатты өмір салтын қалыптастыру.

Барлық деңгейдегі және бағыттағы білім мазмұнын анықтайтын құжат.

Өзін-өзі тану бағдарламасы.

Сапалы білім беруді қамтамасыз ету.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Қазақстан Республикасында 12-жылдық білім беру ұсынады:

4 деңгейді.

3 деңгейді.

2 деңгейді.

5 деңгейді.

Сынып бойынша 12 деңгейді.

Халықаралық нормативті құжаттарға жатады:

Балалар құқығы декларациясы, БҰҰ-ң балалар құқығы туралы Конвенциясы, Балалардың өмірін қамтамасыз ету, қорғау және дамыту туралы жалпыәлемдік декларация, «Балалар өмірі үшін жарамды Әлем» декларациясы мен жоспары.

Ресей Федерациясындағы ұлттық білім беру жүйесі және білім туралы заңы.

Қазақстан Республикасындағы «Тілдер туралы » заң.

Білім беру жүйесін дамытудың тенденциялары.

Қазақстан Республикасының Конституциясы.

Оқу бағдарламасы - бұл:

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат.

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібі мен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздері жүйелі баяндалатын кітап, білімнің маңызды көзі.

Нормативті құжаттарда бекітілген білім беруге міндетті талаптар.

Оқу жоспары - бұл:

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат.

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібі мен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Барлық деңгейдегі және бағыттағы білім мазмұнын анықтайтын құжат.

Нормативті құжаттарда бекітілген білімге қойылатын міндетті талаптар, оқыту мен тәрбиенің мақсаты.

Қазақстан Республикасында үздіксіз білім беру идеясы мен 12-жылдық орта білім беруге көшуді қарастыратын құжат:

БҰҰ-ң балалар құқығы туралы Конвенциясы.

Балалар құқығы декларациясы.

Қазақстан Республикасының Конституциясы.

Қазақстан Республикасында жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасы.

Қазақстан Республикасында білім беруді 2015 жылға дейін дамыту тұжырымдамасы.

Оқулық – бұл:

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздері жүйелі баяндалатын кітап, білімнің маңызды көзі, оқу бағдарламалары мен оқытудың мақсатына сай нақты оқу пәнінің мазмұнын баяндайтын оқу әдебиетінің жетекші түрі, оқыту құралының негізгісі.

Мектептің оқу-тәрбие процесін ұйымдастыруға жағдай жасайтын құрал-жабдықтар.

Оқыту әдістері мен ұйымдастыру формаларының ерекшеліктерін көрсететін құжат.

Оқушылардың оқу үлгерімінің көрсеткіштерін анықтайтын талаптар.

Пәнді оқытудың тәжірибесі мен авторлық әдістемесі.

Орта білім мазмұнын сипаттайтын құжат:

Сынып журналы, табель, күнделік.

Оқу жоспары, оқу бағдарламалары, оқулықтар.

Сабақ жоспары, календарлық жоспар.

Мектептің уставы, педагогикалық кеңестің қаулысы.

«Білім туралы» Заң.

Орта білім мазмұны – бұл:

Мектептің оқу процесіне қазіргі білім беру технологияларын ендіру.

Болашақ мұғалімдерді дайындау сапасын арттыру.

Оқушылардың ғылыми білім, білік, дағды жүйесін және адамгершілік-эстетикалық идеяларды меңгеруі.

Ғылым және практика интеграциясы.

Даралап және саралап оқыту.

Басқару:

Адамның шығармашылық әлеуетін дамыту және көрсету үшін қажетті жағдайларды құру жолындағы оның белсенділігіне бағытталған тетік.

Практикалық іс-әрекетті жүзеге асыру.

Тәрбиелік іс-шараларды тексеру.

Жеткіншек жас ұрпақты тәрбиелеу.

Білім беру жүйесін басқару.

Педагогикалық диагностика – бұл:

Адамның шығармашылық әлеуетін дамыту және көрсету үшін қажетті жағдайларды құру жолындағы оның белсенділігіне бағытталған тетік.

Тануға қажетті нысан туралы кез келген мәлімет емес, педагогикалық процестің негізгі сипаттамалар жағдайын бейнелейтін маңызы бар ақпараттар.

Білім беру процесін басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған әдістер, қағидалар кешені.

Педагогикалық процесс жағдайының себептерін анықтау, «педагог-оқушы» жүйесінің мүмкіндіктерін, олардың арасындағы қарама-қайшылықтарын айқындау және сипаттау үшін қажетті білім мен әрекеттің жиынтығы.

Теориялық білімді практикалық іс-әрекетке аудару бойынша педагогикалық әрекеттің кешені.

Педагогикалық менеджмент – бұл:

Пәнаралық байланыс оқу бағдарламаларының өзара сәйкестілігі ретінде.

Ұжымдағы, топтағы тұлғааралық қарым-қатынас.

Білім беру процесін басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған әдістер, қағидалар кешені.

Менталитет нақты мәдениеттің өзіндік психикалық өмірінің мәніне тән.

Теориялық білімді практикалық іс-әрекетке аудару бойынша педагогикалық әрекеттің кешені.

Басқару әдістері:

Адамның интеллектілік күшін, шығармашылық әлеуетін дамыту.

Қаражаттық, еңбектік және материалдық ресурстарды пайдалану.

Іскерлік өндірістік кеңестерді ұйымдастыру және өткізу, шығармашылықпен жұмыс істейтін мұғалімдерді айқындау және мадақтау.

Әр түрлі кеңестер, семинар-кеңес, конференция, білім беру қызметкерлерінің сьездері.

Нормативтік, ұйымдастырушылық-әкімшілік, педагогикалық, әлеуметтік-психологиялық, экономикалық.

Мектепті басқаратын жоғарғы орган:

Ата-аналар комитеті.

Оқушылар комитеті.

Әдістемелік бірлестік.

Педагогикалық кеңес.

Қоғамдық комитет.

Педагогикалық кеңестің құрамы:

Мектеп әкімшілігі, оқушылар, тәрбиеленушілер.

Мектеп директоры, оның орынбасарлары, мұғалімдер, тәрбиешілер, оқушылар, оқушылардың қоғамдық комитетінің өкілдері, кітапханашы, дәрігер, ата-аналар комитетінің төрағасы.

Ата-аналар комитеті, оқушылар ұжымы.

Оқу пәндері бірлестігі.

Мектептің шаруашылық жұмысының жетекшісі.

Педагогикалық кеңес өткізіледі:

Оқу жылы тоқсандарының барысында 1 рет.

Оқу жылының басында.

Оқу жылының аяғында.

Жыл бойы.

Ай сайын.

Педагогикалық ұжым:

Жалпы мақсат пен міндеттерді жүзеге асыруда, бірлескен іс-әрекет процесінде дамудың жоғары деңгейіне қол жеткізген, ұйымдастырушылық пен психологиялық бірлікті көрсететін педагогтар топтары.

Мектептің жоғары органы.

Пән бірлестіктері.

Мектептегі оқу-тәрбие процесінің жоғары деңгейі.

Жеке мұғалімнің инновациялық әрекеті.

Жалпы білім беретін мектептегі басқару формалары:

Ата-аналар жиналысы, оқушылар комитетінің отырысы.

Пән бірлестіктерінің кеңесі, жылдық есебі,

Мектептегі тәрбиелік іс-шаралар.

Білімділер, тапқырлар, көңілділер клубының сайысы.

Педагогикалық кеңес, әдістемелік комиссия, педагогикалық консилиум, жиналыс, оқушылар комитеті, білім беру бойынша кеңестер, мектеп кеңестері.

Мектептегі басқару басқарудың төмендегі буындары арқылы жүзеге асырылады:

Мектеп директоры – оның оқу-тәрбие жөніндегі орынбасарлары.

Оқушылардың өзін-өзі басқаруының жетекшісі - оқушы.

Сынып жетекшісі – оқушы.

Мектеп директоры - оның оқу-тәрбие жөніндегі орынбасарлары -мұғалімдердің қоғамдық ұйымдарының жетекшісі - мұғалім - оқушылардың өзін-өзі басқаруының жетекшісі - оқушы.

Департамент

Мектеп іс-әрекетіндегі жоспардың түрлері:

Әкімшілік, ведомствааралық жоспарлар.

Кәсіподақтық, қоғамдық ұйымдық жоспарлар.

Мектеп аралық спорттық жарыстар жоспары.

Жалпы мектептік жылдық, болашақтық, күнтізбелік, тәрбие жұмысының жоспары, сабақ жоспары.

Жеке, топтық, ұжымдық жоспарлар.

Мектеп жұмысын жоспарлау – бұл:

Педагогикалық процестің негізгі сипаттамасының жағдайын көрсететін маңызды, нақты мәліметтер.

Жаратылыстану пәндері саласындағы жетістіктер туралы ғылыми ақпараттар.

Мектептің барлық іс-әрекетінің тиімділігін арттыру мақсатында алдағы уақыттағы іс-шаралар мен әрекеттің негізгі түрлерін анықтау.

Болашақ мамандар іс-әрекетінің мақсатын құру.

Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер жетістігі туралы ғылыми ақпараттар.

Мектеп пен мұғалім жұмысының негізгі жоспары:

Күнтізбелік жоспар.

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Болашақтық жоспар.

Факультативтер жұмысының жоспары.

Мектеп жұмысы мен мұғалімдер іс-әрекетінің негізгі жоспарына жатпайды:

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Болашақтық жоспар.

Күнтізбелік жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Техникалық жоспар.

Мектептік құжаттардың барлық түрлері бөлінеді:

Әкімшілік, оқушылық, педагогикалық, ата-аналық, кәсіподақтық.

Жекелік, топтық, ұжымдық.

Қоғамдық, құқықтық, нормативті.

Оқу-педагогикалық, мектепішілік ақпараттық, қаржы-шаруашылық.

Психологиялық, әлеуметтік.

Оқу-педагогикалық мектептік құжатқа жатпайды:

Сынып журналы.

Оқушылардың алфавиттік тізімдер кітабы.

Оқушылардың жеке іс қағаздары.

«Алтын белгі» таңбасын тіркеу кітабы.

Қаржы-шаруашылық құжаттар.

Мектепішілік ақпараттар:

Күнделікті, апталық, айлық, тоқсандық, жылдық.

Сабақтық, дүйсенбілік, тоқсандық.

Оқу, оқудан тыс, мектептен тыс.

Қоғамдық, кәсіподақтық, әлеуметтік, құқықтық, нормативті.

Жеке, тұлғааралық, топ аралық.

Қаржы-шарушылық құжаттарға жатпайды:

Мектептің техникалық паспорты.

Мұғалімдердердің тарифтік тізімі.

Негізгі құралдардың инвертарлық тізімі.

Сынып журналы.

Қоймалық материалдарды тіркеу кітабы.

Жалпы мектептік жоспарды құру қағидасына жатпайды:

Жоспарлаудың ғылымилығы.

Жоспардың болашағы.

Оқушылар ұжымының іс-әрекет ерекшелігін обьективті ескеру қағидасы.

Ұжымшылдық қағидасы.

Оқытудың жоғары деңгейдегі күрделілігі қағидасы.

Мектептің болашақтық жоспары құрастырылады:

Бір жыпға.

Бес жылға.

Үш жылға.

Жеті жылға.

Он жылға.

Тақырыптық жоспарлау белгіленеді:

Сабақ жүйесінде оқу-тәрбие жұмысының білімділік, дамытушылық, тәрбиелік қызметтерін жүзеге асырудың тиімді жолдарын анықтау үшін.

Оқушылардың білімін, білігін, дағдысын қалыптастыру үшін.

Ата-аналар комитетінің жұмысы арқылы оқушылардың іс-әрекетін жоспарлау үшін.

Жалпы мектептік іс-шараларды ұйымдастыру үшін.

Оқушылардың көркем өнерін ынталандыру үшін.

Сабақты жоспарлау:

Ұжымдық шығармашылық істі өткізуді жоспарлау.

Мектепішілік іс-шараларды жоспарлау.

Мұғалімнің сабаққа тікелей дайындығы, тақырыптық жоспарды нақтылауы.

Оқушылардың көркем өнерін ынталандыру.

Жалпы мектептік іс-шараларды ұйымдастыру.

Сабақ жоспарында көрсетіледі:

Оқушылардың жауаптары мен бағалары.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Сынып, тақырып, мақсат, материалдың мазмұны, тапсырмалар, дидактикалық құралдар.

Сыныптан тыс іс-шаралардың үлгісі, іс-шараны өткізудің сценарийі.

Ата-аналар комитетінің жұмысы, педагогикалық кеңес отырысының жоспары.

Әдістемелік жұмыстың мазмұны сипаттайды:

Мұғалімнің жалпы мәдени дайындығын, кәсіби-адамгершілік мәдениетін, зерттеушілік мәдениетін, жаңашылдық іс-әрекетке қатысуын, диагностика жүргізуін, әдіснамалық мәдениетін, басқару мәдениетін.

Оқушылардың сапалы білім алуын, ғылыми-зерттеушілік жұмысын.

Мұғалімнің рухани-адамгершілік сапаларын.

Мектеп директорының әкімшілік басшылығын.

Мектептің шаруашылық жұмыстарын.

Аттестациялау енгізілді:

1931 жылы.

1958 жылы.

1972 жылы.

1934 жылы.

1980 жылы.

Мұғалімдерді аттестациялау өткізіледі:

1 жылда.

3 жылда.

2 жылда.

4 жылда.

5 жылда.

Аттестациялаудың мәні:

Педагогикалық еңбектің нәтижелігін, мұғалімнің белгілі бір категориясын, оқу-тәрбие жұмысының сапасын, мектептің ғылыми-әдістемелік жұмысының стратегиясы мен тактикасын анықтау.

Оқу-тәрбие процесінің нәтижелігін арттыру, белгілі бір пән бойынша тереңдетіп оқыту.

Мұғалімнің шығармашылық жұмысын қамтамасыз ету.

Мектеп басшылығының қызметін реттеу.

Оқушылармен өзіндік жұмысты жақсарту.

Әдістемелік жұмыс :

Педагогикалық кадрлардың идеялық, ғылыми-теориялық, кәсіби, мәдени, әдістемелік деңгейін көтеру бойынша ұжымдық, топтық, жеке- дара жүйелік жұмыстардан құрылған күрделі шығармашылық.

Оқушылардың білімге іскерлік дағдысын қалыптастыру.

Мектептік тәрбие жұмысын жақсарту.

Ғылыми-практикалық конференциялар өткізу.

Мектеп әкімшілігінің жұмысын бағалау.

Білім беру мекемесінің іс-әрекетін, құрылымын анықтайтын ережелер жиынтығы:

«Білім туралы» Заң.

Оқу жоспары мен бағдарламасы.

Білім беру тұжырымдамалары.

Қаулылар мен жарғы.

Білім беру стандарттары.

Әдістемелік жұмыстың мақсаты – бұл:

Оқыту мен тәрбиелеудің тәжірибесіне қызмет ету.

Білім берушілік қызмет атқару.

Тәрбиелік қызметті жүзеге асыру.

Сабақтың міндетін орындау.

Нақты пәнге байланысты қызмет ету.

Аттестациялаудың мақсаты – бұл:

Білім беру қызметкерлерінің мамандығы, педагогикалық кәсібилігі мен іс-әрекеті деңгейлерінің өсуін, еңбегінің нәтижелі болуы мен бағалауының тиімді жүйесін құру.

Мектеп ішіндегі моралдық, психологиялық жағдайды зерттеу.

Мұғалімдер мен оқушылар арасындағы қарым-қатынасты анықтау.

Мектептің материалдық-техникалық базасын жақсарту.

Мектеп әкімшілігінің қызметін күшейту.

Мектептегі әдістемелік жұмысты ұйымдастыру формаларына әсер ететін факторлар:

Мектеп әкімшілігінің қызметін күшейту, басқару стилін өзгерту.

Мемлекеттің білім беру саласындағы саясаты, нормативті құжаттары, мұғалімдердің педагогикалық мәдениеті, жаңашылдық деңгейі, әдістемелік сауаттылығы, ұжым арасындағы қарым-қатынастар, мектетептің технологиялық мүмкіндіктері.

Мектептегі тәрбие жұмысының жоспарын жетілдіру.

Сынып жетекшілермен конференциялар өткізу.

Мектептегі ата-аналар комитетінің жұмысын жақсарту.

Мұғалімге қажетті педагогикалық ақпараттар түрлері:

Апталық, күнделікті ақпараттар.

Өнер адамдары туралы ақпараттар.

Бастапқы ақпарат, тактикалық ақпарат, жедел ақпарат.

Саяси ақпарат, спорттық ақпарат, әдеби ақпарат.

Техникалық құралдар туралы ақпараттар.

Педагогикалық ақпарат – бұл:

Мұғалімнің жалпы мәдени дайындығы, кәсіби-адамгершілік мәдениеті, зерттеушілік мәдениеті, жаңашылдық іс-әрекетке қатысуы, диагностика жүргізуі, әдіснамалық мәдениеті, басқару мәдениеті жөніндегі мәліметтер.

Оқу-тәрбие процесінің сапалық деңгейі, оқыту процесінің нәтижесі, жеке оқушының үлгерімі туралы сипаттама.

Тануға қажетті нысан туралы кез келген мәлімет ғана емес, педагогикалық процестің негізгі сипаттамалар жағдайын бейнелейтін маңызы бар ақпараттар.

Педагогикалық процесс жағдайының себептерін анықтау, «педагог-оқушы» жүйесінің мүмкіндіктерін, олардың арасындағы қарама-қайшылықтарын айқындау және сипаттау үшін қажетті білім мен әрекеттің жиынтығы.

Мұғалімдердің әдістемелік жұмыстарының деңгейі, кәсібилігі, ізгілік қарым-қатынасы туралы пікір.

Педагогика тығыз байланысты

Кибернетикамен

Психологиямен.

Демографиямен

Статистикамен.

Географиямен

Тұлғаны әлеуметтендіру институтына жататындар:

Форма, әдіс,тәсіл.

Отбасы, мектеп,микросреда (шағын орта) .

Диспут, тәрбие сағаты, конференция.

Педагогикалық кеңес, әдістемелік бірлестік.

Ата-аналар жиналысы.

Қазіргі оқыту теориясының әдіснамалық негізі:

Таным теориясы.

Табиғаттың даму заңдылығы.

Қоғамның даму заңдылығы.

Білім алушылардың жас ерекшеліктері.

Білім беру туралы деректі құжаттар.

Білім берудегі ҚР мемлекттік саясатының принциптеріне жатпайтындар.

Білім берудің зайырлы сипаты.

Ерлер мен әйелдерді бөлек оқыту.

Үздіксіз білім беру.

Барлық азаматтардың тең құқылығы.

Жалпы орта білімнің ақысыз оқытылуы.

Жеке тұлғаның ғылыми ақиқат жүйесі ретіндегі пікірінің құрастырушылық сипатының формасы болып табылады:

Білім.

Көз жеткізуі.

Көзқарасы .

Идеалары.

Құндылықтары.

Ынталандыруды өзгертуге бағытталған реакциялардың өзгерістері сипатталатын теориялар:

Когнитивтік.

Бихевиористтік.

Ассоциативті.

Прагматизмі.

Іс-әректтік.

Теориялық ойлаумен, тәжіриблік іс-әрекетте сезімдік қабылдаудың бірлігімен көрінетін іс-әрекеттің аталуы:

Еңбек ету.

Тәжірибелік.

Өз бетінше.

Танымдық.

Ойын.

Білім:

Адамның әлемді сезінуі.

Оқулықтың мазмұны.

Жаңа материалдың мазмұны.

Оқушының үй тапсырмасы.

Адамның көзқарасының жүйесі.

Педагогика алғашқыда қай ғылым саласында дамыды:

Психологиялық.

Философиялық.

Антрпологиялық.

Этикалық.

Эстетикалық.

Педагогика жатады:

Жаратылыстану ғылымдарына.

Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдарға.

Техникалық ғылымдарға.

Арнайы ғылымдарға.

Экономикалық ғылымдарға.

ҚР білім беру жүйесін басқару мына негізде жүргізіледі:

Гуманитарлық білім берудің тұжырымдамасы.

Этномәдени білім беру тұжырымдамасы.

Жергілікті білім беру бөлімдерінің қатысуына.

Тіл туралы заңға.

Білім беру заңына.

Қазіргі білім берудің даму тенденциясына не жатпайды.

Ақпараттандыру.

Ұлттандыру.

Ізгілендіру.

Демократияландыру.

Компьютерлендіру.

Жас ерекшелік педагогикасына қатыстылар:

Сәбилер педагогикасы, мектеп педагогикасы, жоғарғы мектеп педагогикасы,ересектер педагогикасы.

Сурдопедагогика,тифлопедагогика,олигофренопедагогика.

Педагогика тарихы.

Салыстырмалы педагогика.

Этнопедагогика.

Қазіргі замандағы педагогиканың атқаратын қызметі :

Ғылыми-теориялық, практикалық,болжам жасаушылық .

Оқытушылық, тәрбиелік, тәжірибелік.

Қалыптастырушылық,болжам жасаушылық, дамытушылық.

Экономикалық ғылыми-теориялық, тәжірибелік.

Мативоциялық, тәжірибелік экономикалық

Педагогикалық процестің компоненттері:

Педагогтар, оқушылар

бала-бақша, мектеп, жоғары оқу орындары

Мақсат, міндет, мазмұн, әдіс, форма, нәтиже

Оқыту бағдарламалары, оқулықтар, оқу жоспары

оқыту, тәрбиелеу, дамыту

Мемлекеттің білім беру жүйесіне жатқызылады:

Мектеп,конфессиалды ұйымдар,спорттық бірлестіктер.

Отбасы,пәндік үйірмелер,мектептен тыс ұйымдар.

Білім беру ұйымдарының жиынтығы (орта білім беру мекемелері,жоо, коледждер) .

ЖОО, әскери ұйымдар,консерваториялар.

Лицей,балалар үйі,діни ұйымдар.

Жалпы білім берумен түсіндіріледі:

Барлық өндірістік процестердің негізгі қағидаларымен таныстыру.

Оқушыларды табиғат пен қоғам туралы ғылым негіздерімен , таныстыру; дүниетанымын кеңейту, эстетикалық мәдениетті, адамгершілікті дамыту

Адамды белгілі бір кәсіпке дайындау

Қарапайым өндірістік құралдармен жұмыс істеу дағдысын меңгеру

Ғылыми дүниетанымын қалыптастыру.

Жеке тұлғаның объективті қоғамдық қатынасқа икемделуі:

Әдет.

Дағды.

Даму.

Әлеуметтану

Іскерлік.

Жеке тұлғаның дамуындағы негізгі қозғаушы күшіне жататындар:

Тұқымқуалаушылық.

Тәрбиенің принциптері.

Тәрбие әдісі.

Өзін-өзі тәрбиелеу әдісі.

Қарама-қайшылық .

Жеке тұлғаны қалыптастыру:

Әр түрлі жағдайлардың адамдардың саналы қызметіне тәуелсіз түрде ықпал етуі.

Адам ағзасындағы сандық өзгерістер процесі мен нәтижесі.

Білімді игеру барысында теориялық және тәжірибелік істерді атқаруға өздігінен салалы түрде дайындығы.

Нақты тәрбие міндеттеріне бағытталған тәрбие жұмыстарының нәтижесі .

Барлық әлеуметтік,идеологиялық,психологиялық және т.с.с ықпалымен адамның әлеуметтік жан иесі ретінде қалыптасуы.

Тұлғаның дамуына әсер ететін жетекші факторлар:

Қарым-қатынас.

Өзін-өзі тәрбиелеу.

Орта,тәрбие тұқымқуалаушылық.

Отбасы.

Жолдастары.

Әлеуметті жетілуді қандай сапалар сипаттайды:

Жауапкершілік, өздігінен дамуға ұмтылу, әлемге позитивті қатынас, толеранттылық.

Тұқымқуалаушылық,авторитарлық,жігерлілік.

Альтруизм,еңбексүйгіштік.

Қайсарлық,іскерлік,эгоистік.

Нәтижеге талпынушылық,тапқырлық.

Тұлғаның қалыптастыру бойынша саналы іс-әрекеттің өзіндік адамгершілік сапасы:

Өзін-өзі дамыту.

Өзін-өзі тәрбиелеу.

Өзін-өзі білімін көтеру.

Өзін-өзі басқару.

Өзіндік жетілдіру.

Қарым-қатынас ол:

Айнала қоршаған дүниемен адамдар арасындағы байланысты тұрақтандырушы.

Адамның мінез-құлқы.

Алған білімді меңгеру.

Қазіргі заманды түсінудің проблемасы.

Тұлғаның көзін жеткізу.

Жеке тұлғаны қалыптастырудың шешуші факторы:

Іс-әрекет.

Макросреда.

Микросреда.

Жолдастары.

Ақпарат құралдары.

Педагогиканың ғылым ретіндегі дамуын анықтады:

Ғылыми қызметкерлердің қажеттілігі.

Ата-аналардың балалар бақыты жөніндегі қамқорлығы.

Тұқымды сақтаудың биологиялық заңы.

Адамның өмір мен еңбекке дайындалуының обьективтік қажеттілігі.

Тәрбиенің өмірдегі ролін арттыру.

Адамгершілік тәрбиесі - бұл

Aдамгершілік идеалын құру

Aдамгершілік сапасын қалыптастыру процесі

Моральдық принциптер жүйесімен таныстыру

Моральдық қасиетер, адамгершілік мінез сипаттары, жүріс-тұрыс дағдалары мен әдеттерін қалыптастыру процесі

Мораль туралы білімдерді беру процесі

“Педагогика”терминінің шыққан жері:

Македония.

Ертедегі Греция

Римде.

Чехияда.

Қытайда.

Педагогика өз алдына ғылым болып қай ғасырда бөлініп шықты?:

XV ғасырда.

XVI ғасырда.

XVII ғасырда.

XIX ғасырда.

XVIII ғасырда.

Мұғалім білуге тиіс емес:

Балалар құқық декларациясы.

Білім беру заңы.

ҚР конституциясы.

ҚР қылмыс кодексін.

Мектеп уставы

Педагогиканың білімге жататын:

Педагогиканың категориялары,ұғым,заңдылық әдіс тәсілдерімен оқу-тәрбиені ұйымдастыру.

Жалпы мектепке дейінгі жасөспірім,салыстырмалы,әскери,коррекциялық педагогика.

Педагогика тарихы,антропология,педагогика.

Әлеуметтану психология,педология, физиолгия, актология.

Мәдениет тарихы.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекет сапасының шешуші көрсеткіші не болып табылады:

Оқушы тұлға ретінде дамыту деңгейі.

Оқушылардың үлгерімі.

Ата-аналармен жұмыс істей білуі.

Оқушыларға жеке қатынасты жүзеге асыру біліктілігі.

Оқушылардың сабақтағы белсенділігі.

Мұғалімнің профессиограммасына жатпайды:

Болашақ маман жұмысының түрі мен жағдайларына қысқаша сипаттама.

Кәсіби қажеттіліктің нормативтері мен көрсеткіштері.

Жас маман таңдауға құралған бағалау шкалалары.

Болашақ кәсіби мұғалімдерді даярлауға қойылатын талаптар.

Мұғалімдерді даярлау мақсатындағы приоритеттердің алмасуы.

Педагогикалық іс-әрекет компонентіне жатпайтындар:

Конструктивті.

Ұйымдастырушы.

Мазмұнды.

Ізденіс.

Коммуникативті.

Педагогикалық біліктілік:

Педагогикалық жобалау дағдысы мен тәжірибесінің барлығы .

Обьективтік шындық заттары мен құбылыстары туралы игерілген мәліметтердің, ұғымдардың,түсініктердің жиынтығы .

Адамның мүдделерімен қызығушылығын тәжірибе жүзінде орындауға бағытталған әрекет.

Адам санасы сенім мен көзқарас жүйелерін игеруге негізделген әрекет.

Мұғалімнің жемісі, әрекеті, мақсатты оқытуды тарату.

Мұғалімнің инновациялық әрекетіне жататын:

Оқушылармен ойын әрекетін ұйымдастыру.

Танымдық әрекетін белсендіру.

Оқытудың дәстүрлі әдісін қолдану.

Мұғалімдердің озық тәжірибесін оқып үйрену.

Оқытудың авторлық моделін жасау.

Мектеп пен отбасы әрекеттестігінің бағыттары

Саяхаттарға, театрға, көрмелерге бару

Ата -аналар жиналыстары мен конференциялары

Ата -аналармен ұйымдастырушылық педагогикалық жұмыс, ата-аналардың педагогикалық сауаттылығын дамыту, ата-аналармен баланың үлгерімі мен тәрбиесін жақсарту үшін жүйелі жеке дара жұмыстарын жүргізу

Сұрақ-жауап кештер, қамқорлық кеңестерімен жұмыс

Отбасы тәрбиесінің тәжірибесін талдап қорыту, тарату

Өзін-өзі тәрбиелеу:

Өзін-өзі меңгеру.

Жасырын тәрбие.

Коммунистік тәрбие.

Ақыл-ой тәрбиесі.

Политехникалық тәрбие.

Өзін-өзі тәрбиелеу әдісі:

Салауатты қоғамдық пікір қалыптастыру.

Мадақтау және жазалау.

Ұжымда жағымды дәстүр туғызу.

Оқушының тәртібін қадағалау.

Өзін басқа адамның орнына қою.

Өз-өзіне өз уақытта нұсқау жасауы:

Көз жеткізуі.

Өзін-өзі бақылау.

Өзіндік бұйрық .

Өзін-өзі сендіру

Өзін-өзі тиянақтау.

Педагогика

Баланың даму заңдылығы оқытады және оны тәрбиелеу жолдарын айқындайды.

Тұлғаның кәсіби қалыптасу проблемасын қарастырады.

Бұл тәрбиешінің тәрбиеленушіге дүниетану көзқарасына қалыптастыру мақсатындағы өнері.

Жеткіншек ұрпақты дамытуға байланысты сұрақтарды оқытумен айналысады.

Адамды тәрбиелеу туралы ғылым.

Педагогика ғылымдары:

Дидактика, психология, тарих, мектептану,тәрбие теориясы, мектеп гигиенасы,салыстырмалы педагогика.

Жалпы педагогика,жасөспірімдер педагогикасы,арнайы педагогика,жеке пәндерді оқыту әдісі,арнайы пдагогика,педагогика тарихы.

Жалпы пдагогика, этика,эстетика,мектепке дейінгі педагогика, мектепті басқару, мектеп тарихы

Жалпы педагогика этика,эстетика.

Мектепке дейінгі педагогика,волеология,әлеуметтік педагогика,дидактика, тәрбие теориясы.

Педагогика пәніне не кіреді:

Оқыту процесі.

Тәрбие процесі.

Педагогикалық процесс.

Білім беру жүйесі.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекеті .

Педагогикалық ғылым жүйесіне келесі пәндер кірмейді:

Мектепке дейінгі педагогика.

Тәрбие теориясы.

Психология.

Оқыту теориясы.

Жоғарғы мектеп педагогикасы.

Ата-анасынан балаға тұқым қуалау бойынша берілетін:

Ойлау қабілеті

Мінез-құлқы.

Әр түрлі іс-әрекетке қабілеті.

Адамның жеке даму қабілетіне негіз болатын нышандар.

Адамдарға қарым-қатынасы.

Жеке тұлғаның дамуындағы негізгі фактор:

Тұқымқуалаушылық .

Ұжымдағы психологиялық жағдай.

Ата-анасы.

Жолдастары.

Мұғалімімдердің пікірі.

Даму –бұл:

Сандық өзгерістердің адам ағзасына жиналуы.

Ескіні жою, жаңаның пайда болуы.

Өмір мен қызмет барысында жүзеге асатын адамның әлеуметтік тіршілік иесі ретінде қалыптасуы.

Уақыт ішінде әрқилы факторлардың ықпалымен жүзеге асатын адам ағзасындағы сандық және сапалық өзгерістер.

Алдын-ала көзделген сапалық қасиеттердің адамдарда қалыптасуының белгілі бір мақсатқа бағытталған процесі.

Бала тұлғасы дамуның жағдайлары:

Жеке гигиенамен дұрыс тамақтандырудың бірлестігі.

Өзара қатынасудың қалыптасуы.

Оқушының даму ортасындағы сипаттары.

Дене жаңашылықтарының болуы.

Сезімдерді тәрбиелеу.

Оқушылардың дамуы бір-бірімен байланысты 3 бағытта жүреді:

Биологиялық,психолгиялық,әлеуметтік.

Психологиялық,физиологиялық,адамгершілік.

Әлеуметтік,еңбек,экономикалық.

Құқықтық,ақыл-ой,экологиялық.

Тұқым қуалаушылық, биологиялық, эстетикалық,діни.

Адамға тұқым арқылы берілетін:

Таланттылық,салмақтылық.

Анотомиялық, физиологиялық ерекшеліктері .

Адамгершілік, мінез-құлық стилі.

Еңбексүйгіштік,ізгілігі.

Хоббиі,өмір сүруі.

Жеке тұлғаны оқытумен тәрбиелеудің нәтижесі неге байланысты емес:

Тұқымқуалаушылыққа.

Оқу әректінің сипатына.

Оқулықтың сапасына.

Оқытушының талантына.

Табиғат жағдайынан.

Жоғарғы сынып оқушыларының негізгі іс-әрекетінің түрі:

Оқу танымдық.

Ойын ойнау.

Еңбек.

Спортпен шұғылдану.

Көркем шығармашылық.

Бастауыш мектеп оқушыларының қарым-қатынасына әсер етушілер :

Ата-ананың пікірі.

Жолдастарының пікірі .

Оқытушының пікірі.

Өз пікірі.

Ұжымының пікірі.

Бірдей жастағы оқушылардың даму деңгейі шамамен:

Отбасы.

Сынып.

Клуб.

Секция.

Мектеп.

5-6 сынып оқушыларының мінез-құлқы мен үлгерімінің төмендеу себептері:

Балалардың оқудан шаршауы.

Бастауыш сынып мұғалімдеріне қарағанда сынып жетекшісінің аз уақыт бөлуі.

5-6 сыныпта бастауыш мектеп оқуда жан-жақты дамуын қамтамасыз етпейді.

Оқушының оқыту шартының өзгеруіне, сонымен бірге жас ерекшелігінің әсеріне, жаңа талаптарға іштей дайын еместігі.

Жас ерекшелігінің әсері.

Жоғарғы сынып оқушыларының бір нәрсеге қарым-қатынасының қалыптасуына көбірек әсер ететін :

Ата-ана пікірі.

Қызметкерлердің пікірі.

Оқушы пікірі.

Өз пікірі.

Ұжымының пікірі.

Бастауыш мектеп оқушыларының қарым-қатынасына әсер етушілер :

Ата-ананың пікірі.

Жолдастарының пікірі .

Оқытушының пікірі.

Өз пікірі.

Ұжымының пікірі.

5-8 сынып оқушыларының қарым-қатынасына әсер етушілер:

Ата-анасының пікірі.

Жолдастарының пікірі.

Оқытушының пікірі.

Өз пікірі.

Туыстарының пікірі.

Оқушылардың тәрбиелік деңгейінің әдістеріне жатпайтындар:

Сабақ барысында мұғалімнің оқушыларды бақылауы.

Адамгершілік тақырыбына шағын шығарма жазу.

Оқушылармен әңгімелесу.

Кинотеатрға бару.

Тәрбие теориясы

Ғылыми зерттеу әдісіне жататындар:

Кезекші мұғалім асханадағы тәртіпті бақылайды.

Педагог курстың жекелеген тақырыптарын оқып-үйрену барысында оқушылардың дамуын компьютер бағдарламасының көмегімен бақылайды.

Сынып жетекшісі оқушылар киімінің ұқыптылығын қадағалайда.

Экскурсия кезінде биалогияның мұғалімі оқушылармен бірге құмырсқалардың мінез-құлқын бақылайды.

Жас мұғалім тәжірибелі әріптесінің қиын оқу материалын түсіндіру барысындағы әрекеттерін бақылайды.

Әңгімелесу зерттеу әдісі ретінде:

Әлде қандай пдагогикалық құбылысты қабылдау.

Мұғалімдердің озық тәжірибесін оқыту.

Қажетті ақпаратты алу мақсатындағы өздігінен қосымша әдісі.

Кез-келген әдісті арнайы ұйымдастырылған тексеру.

Қатаң қадағаланатын жағдайларда өткізілінетін алдына белгілі бір мақсатқа бағытталған,сынаққа түскендердің барлығына арналған біркелкі зерттеу.

Зерттеудің ауызша сұрақ әдісі:

Интервью.

Әңгіме.

Байқау.

Дискуссия.

Ситуацияны талдау.

Педагогикалық зерттеудің теориялық деңгейіне жатпайтын әдістер:

Әдебиеттерді оқу.

Анализ және синтез.

Моделдеу.

Анкета жүргізу.

Болжам жасау.

Жеке тұлғаны үнемі зерттеу әдісі:

Салыстыру.

Абстрактілеу.

Индукция.

Деукукция.

Байқау.

Мұғалімнің зерттеу әрекетінің кезеңдеріне:

Педагогикалық консилиум.

Проблеманы анықтау.

Әдістемелік кеңестің отырысы.

Ата-аналарды педагогикалық ағарту.

Қоғамды ұйымдарды тарту.

Мектептің оқу ісінің меңгерушісінің (завуч) міндетіне жатпайды:

Әдістемелік жұмысты ұйымдастыру.

Сабақ кестесін жасау

Оқушылардың үлгерімі және тәртібін бақылау.

Оқу бағдарламасының орындалуын қадағалау.

Оқу процесін қаржыландыруға байланысты сұрақтарды шешу.

Мектептен тыс, сыныптан тыс тәрбие жұмыстарын ұйымдастырушының міндетіне не жатпайды:

Мектептегі сабақтан тыс тәрбие жұмысын жоспарлау.

Сынып жетекшілерге тәрбие іс шараларын өткізуді ұйымдастыруға әдістемелік көмек.

Сабақ кестесін жасау.

Тәрбие жұмысының жоспарының орындалуын бақылау.

Белсенді оқушылардың сабақтан тыс тәрбие жұмысын өткізулеріне әдістемелік көмек.

Педагогикалық кеңестің мәжілісінде қарастырылмайтын мәселелер:

Педагогикалық озық тәжірибені тарату.

Жаңа педагогикалық технологияны ендіру.

Әдістемелік ұйымдардың жұмысы.

Мұғалімнің қосымша оқыған жұмысы (репиторлық) .

Тәрбие жұмысының тиімділігін арттыру проблемалары.

Мектептану – бұл оқу тәрбие мекемелелерін басқару:

Оқу және тәрбие теориясын оқытатын педагогиканың тарауы .

Кейбір жеке пәндерді оқыту әдістемесін қарастыратын педагогиканың бөлімі.

Басқару туралы ғылым.

Оқытудың түрлері туралы ғылым.

Адамды тәрбиелеу туралы ғылым.

Жалпы мектептік жоспарға кіретіндер:

Тақырыптық жоспар.

Мектептегі тәрбие жұмысының жоспары.

Сабақ жоспары.

Сынып жетекшісінің тәрбие жұмыстық жоспары.

Сынып белсенділерінің жұмыс жоспары.

Педагогикалық іс-әрекеттің конструктивті компонентін анықтайтын біліктер тобы

Қатынас құру, жоспарлау

Ұжым құру, қатынас құру

Педагогтың оқушылармен қатынасын құру

Оқу материалын таңдап алу, жоспарлау, құру

Оқушыны түрлі іс-әрекетке қатыстыру, ұжым құру, біріккен іс-әрекет ұйымдастыру

Педагогиканың негізгі категориялары:

Материя.

Тәрбие.

Іс-әрект.

Оқымыстылық

Тұқым қуалаушылық.

Педагогикада қолданылатын ұғымдар (категория) :

Жеке тұлға.

Көрініс.

Мемлекет.

Этнос.

Дін.

Педагогика ғылымының объектісі:

Жеке тұлға.

Оқушы.

Мұғалім.

Ұжым.

Педагогикалық іс -әрекеттің объективті жүріп жатқан жағдайы.

Педагогика пәніне жататындар:

Бала.

Оқушылар ұжымы.

Жанұя.

Процесс.

Мұғалімдер ұжымы .

Қабылдау, пайымдау, қорыту, бекіту, практикада қолдану бұл -

Оқыту процесінің компоненттері

Сабақ элементтері

Педагогикалық процесс кезеңдері

Білімді игеру процесінің кезеңдері

Іс -әрекет компоненттері

Тәрбие прициптеріне жататандар:

Тұқым қулаушылық әсері.

Жеке тұлғаны тәрбиелеудегі саналылық қажеттіліктің сәйкестілігі.

Ортаның әсері.

Ойын іс-әрекетіне қатысу.

Жеке тұлғаның қалыптасу процесі.

Педагогикалық процестің негізгі компоненттеріне жатпайды:

Білім беру мазмұны.

Білім беру мақсаты.

Тәрбиенің міндеттері.

Оқытудың түрлері.

Мұғалімдерді даярлау.

Мұғалім сабақта бірнеше оқушыға зейінін бөледі, бұл уақытта басқалары өз бетімен жұмыс жасайды. Бұл оқыту формасын:-

Фронтальдық

Жеке

Ұжымдық

Аралас

Жекеленген-топтық

Тұтас педагогикалық процестің тәрбиелік механизіміне не жатады:

Педагогикалық технология .

Оқытушымен оқушы өзара қарым-қатынасы.

Құралдары,түрлері,әдіс-тісілдері.

Оқытудың технологиялық құралдары.

Мақсаты,міндеті,мазмұны.

А.С .Макаренко тұтас педагогикалық процесс ретінде қарастырады:

Тәрбиемен оқытудың бірлігі.

Оқытудың білімділік,дамытушылық және тәрбиелік қызметінің бірлігі .

Оқушылардың өзіндік сипаты.

Оқу-тәрбие процесінің оқудан тыс уақыттағы қатынасушылардың өзіндік әрекеттері.

Оның даму жағдайы.

Тұтас педагогикалық процестің құрамына кіреді:

Мұғаліммен оқушы.

Оқытушылармен оқушылар.

Мақсаты, мазмұны.

Мұғалім оқушы,мақсат міндет,мазмұн форма,құрал әдіс тәсіл.

Мақсат міндет тапсырма.

Балаларды мектептен тыс тәрбиелеу мен білім беру саласындағы теориялық және қолданбалы зерттеулерден тұратын ғылым:

Жас ерекшелік педагогикасы.

Әлеуметтік педагогика.

Сурдопедагогика.

Тифлопедагогика.

Дефектология.

А.С Макаренконың педагогикаға қосқан үлесі:

Мектепті басқару.

Жеке тұлғаны ұжымда тәрбиелеу.

Шығармашылық.

Таным теориясы .

Оқыту теориясы.

Ата-аналар комитетін сайлайды -

Мектеп директоры

Сынып жетекші

Сынып ата-аналары

Оқушылар комитеті

Педагогикалық кеңес

Педагогиалық талдау объектісі

Сабақ, тәрбие шаралары

Мектеп құжаттары

Мұғалім, оқушы тұлғалары

Мектептің ата-аналамен жұмысы

Мұғалім, оқушы іс-әрекеттері

Тәрбиенің мақсаты :

Тәрбиені гуманизациялау

Тәрбиені гуманиторландыру.

Еңбек және политехникалық білім беру.

Эстетикалық тәрбие.

Жеке тұлғаның жан-жақты дамуы.

Педагогикалық процесінің жүйе құраушы компоненті

Мазмұн

Модель

Міндет

Эталон

Мақсат

Тәрбие туралы ғылымның мәнін көрсететін ұғым.

Антропология.

Андрогогия.

Педагогика.

Андропогия.

Педоголия.

Тәрбиелік мақсатқа жетуде кешенді әдістер мен тәсілдерді пайдалану тәртібі:

Амал.

Әдіс.

Әдістеме.

Акт.

Тәсіл.

Дүниеге көзқарастың құрылысына жатпайды:

Білім.

Білімге қажеттілік.

Көз жеткізу.

Іс-әрекетке дайындық.

Идеал.

Тәрбие жүйесі:

Ұжыммен бақыланбайтын біртұтас ұжым

Өзін -өзі реттеуге бейімдігі бар жүйе

Өздігімен реттелетін және басқарылатын күрделі әлеуметтік психологиялық-педагогикалық құрылым

Педагогикалық ұжым мен оқушылар ұжымының өзара әсері

Білім беру мен оқушыларды тәрбиелеудің біртұтас процесі

Ғылым дүниетаным жеке тұлғаға мүмкіндік береді:

Кәсіпті дұрыс таңдауға.

Өзінің қабілетін бағалауға.

Қоршаған ортаның құбылыстарын дұрыс қабылдау және ұғыну.

Тиімді оқып-үйрену.

Нағыз достарды таңдау.

Дүниетаным:

Шынайлықты сезіну.

Адам санасының спецификалық формасы.

Адамның қарым-қатынасты түсінуі.

Өзіндік позицияны таңдау.

Басқа адамды түсіну қабілеті.

Болмыстағы және өмірдегі сұлулық пен әдемілікті дұрыс қабылдау қабілетін қалыптастыру:

Еңбек тәрбиесі

Дене тәрбиесі

Адамгершілік тәрбиесі

Экологиялық тәрбиесі

Эстетикалық тәрбие

Дүниетанымның құрамына кіретін компоненттер:

Ғылыми білік, біліктілік,дағды.

Қоғамдық пікір,ғылымға қатынасы.

Құндылық бағдар,сенім,діни көзқарастар.

Ғылыми білімдер,жиынтығы,білімге қатынасы,сенім,қылық (іс) .

Экононмикалық білімдер, табиғатқа деген мінез-құлық стилі.

Тәрбиенің құрамдас бөліктері:

Адамгершілік тәрбиесі, экологиялық тәрбие, азаматты тәрбиелеу, кәсіби білім,мамандық таңдауға дайындық.

Гуманизациялау,интерноционалдық тәрбие,эстетикалық тәрбие, атеистік тәрбие, экологиялық тәрбие .

Ақыл-ой тәрбиесі,атеистік тәрбие, саяси-идеялық тәрбие, дене тәрбиесі тәрбиені демократияландыру.

Демократияландыру, экологиялық тәрбие, азаматтық тәрбие, құқықтық тәрбие,жанұя тәрбиесі.

Ақыл-ой тәрбиесі,еңбек тәрбиесі,дене тәрбиесі,эстетикалық тәрбие, адамгершілік тәрбиесі.

Экологиялық тәрбиенің міндеті:

Дене және спорттық қоғамдық маңызы және мәні туралы білімдер жүйесі мен оқушыларды байыту.

Мектеп оқушыларын көркем өнер шығармашылығына тарту.

Оқушыларда мәдени мінез-құлық және тәртіп қалыптастыру.

Табиғатқа ұқыпты қарым-қатынас қалыптастыру және табиғатты қорғау іс-әрекетін ұйымдастыру.

Оқушылардың ақыл-ой қабілетін дамыту.

Эстетикалық тәрбиенің мәні:

Эстетикалық мінез-құлық нормаларын қалыптастыру.

Еңбексүйгіштікпен тәртіптілікке тәрбиелеу .

Оқушыларды әртүрлі көркем-эстетикалық іс-әрекетті ұйымдастыру.

Әлеуметтік жауапкершілікке және өз Отанына сүйіспеншілікке тәрбиелеу.

Оқушыларды идеялық бағыттылыққа тәрбиелеу.

Оқушылардың кәсіби бағдарына енгізіледі:

Кәсіби ағарту, кәсіби көмек,кәсіби диагностика,кәсіби бейімділік.

Кәсіби көмек,кәсіби диагностика,құқықтық ұйымдастырушылық жұмыс.

Кәсіби диагностика,кәсіптік оқыту,еңбек тәрбиесі.

Кәсіби көмек,кәсіпті таңдау,ағарту,өздігінен білім алу.

Кәсіби бағдар,кәсіби біліктілік.

Дене тәрбиесінің міндеттері болып табылады:

Дененің дұрыс дамуына әсер ету,организмді шынықтыру,қозғалыс сапасын дамыту, салауатты өмір салтын қалыптастыру.

Білім,біліктілік пен дағдылар жүйесін қалыптастыру.

Ақыл-ой дағдысы мен біліктілігін қалыптастыру.

Жүйелі оқуға қызығушылығын қалыптастыру.

Эстетикалық талғамын қалыптастыру.

Денені жаттықтыруға жатқызылады:

Жарыс.

Валеология сабағы.

Олимпиада.

Байқау.

Гимнастика,денені шынықтыру,спорттық ойындар.

Оқушылардың экономикалық тәрбиелілігінің көрсеткіші болып табылады:

ҚР-дағы экономикалық саясат,негізгі экономикалық ұғымдармен жетекші идеялар туралы білімі.

Табиғатты қорғауға саналы жауапкершілік сезімі.

Экономикалық мәдениетті меңгеруі.

Табиғатты қорғау бойынша тәжірибелік іс-әрекеті.

Математикалық білімі.

Эстетикалық тәрбие бойынша сыныптан тыс жұмыстың түрлері:

Музыкалық студия, өнер қайраткерлерімен кездесу,өнер лицейіне экскурсия.

Сынып сағаттары, сыныптан тыс оқу.

Өлкетану музейлеріне экскурсия, пікірталас.

Ата-аналар жиналысы,дамыта оқыту бойынша семинар.

Олимпиада, әңгімелесу,жарыс.

Мінез-құлықты ынталандыру мен іс-әрекет әдістер тобына жататындар:

Мадақтау.

Сендіру.

Үйрету.

Жаттығу.

Әңгіме.

Тәрбие әдісіне жататындар:

Сынып сағаты.

Сабақ.

Педагогикалық талап.

Орта.

Ұжым.

Оқушылардың мінез-құлқы және іс-әрекетін ынталандыру әдісіне жататындар:

Жаттығу.

Үлгі.

Мадақтау.

Сынып сабағы.

Диспут.

Тәрбиенің формасына жататындар:

Тақырыптық кештер .

Көрме ұйымдастыру.

Кесте.

Кроссворд шешу.

Өлең-тақпақ оқу.

Тәрбие жұмысының формасы:

Театр.

Сабақ.

Экскурсия.

Фильм.

Кітапхана.

Тәрбие әдісіне жататындар:

Кітап мазмұны.

Ересек адамның үлгі көрсетуі.

Тәрбие сағаты.

Тақырыптық кеш..

Экскурсия.

Оқушылардың мінез-құлқын және іс-әректін мотивациялау ынталандыру әдісіне жататындар:

Лекция.

Мысал келтіру әдісі.

Байқау

Жаттығу

Жазалау

Тәрбие әдісіне жататындар:

Сендіру, жаттығу, ынталандыру,өзін-өзі тәрбиелеу

Әңгімелесу, тәжірибелік жұмыс.

Семинар, зачет.

Принцип, концультация.

Көндіру, үйрету.

Теориялық әдістемелік зерттеудің пәніне жатпайды.

Жеке тұлғаны қалыптастыру барысындағы тәрбиенің мәні мен маңызы.

Тәрбие жұмысының мазмұнын анықтау.

Тәрбие әдістерін құрастыру.

Оқушының тәрбиесі мен оқуына әсерін зерттеу.

Оқушылардың білім деңгейін зерттеу.

Оқушының тәрбиесіндегі іс-әрекеттің орны:

Қосымша роль.

Екінші роль.

Белгісіз роль.

Негізгі роль.

Маңызды роль.

Тәрбие тәсілдері:

Тәрбиелеуші жағдайлар.

Оптималдандыру жағдайы.

Жалпы әдістің бөлігі.

Тәрбиені ұйымдастырудың түрі.

Тәрбие құралдары.

Адамгершілік тәрбиесі негізделмейді:

Мәдениетке.

Дінге.

Эстетикаға.

Этикаға

Экономикаға.

Тәрбиелік шараларды өткізуде жүйе құрушы фактор болып табылады:

Құралдар.

Форма.

Нәтиже.

Мазмұн.

Мақсат.

Тұлғаның санасын қалыптастыру әдістері:

Лекция,әңгіме,пікірталас.

Мадақтау,әңгіме,мысал.

Жаттығу,тәрбиелеушілік жағдаят туғызу.

Жарыс,әңгімелесу,мысал.

Сыныптан тыс жұмыс, жарыс,жаттығу,сендіру.

Отбасы мен мектептің өзара әрекет формасы:

Сынып сағаты.

Ата-аналар жиналысы.

Экскурсия.

Байқау.

Әлеуметтік.

Эстетикалық тәрбиенің құралдары деп есептелінеді:

Жаттықтыру жаттығуы.

Әңгіме.

Табиғат,әдебиет,өнер.

Мадақтау.

Жазалау.

Мектептің педагогикалық ұжымының жоғарғы ұйымы

Директор.

Завуч.

Оқушылар ұжымы.

Ата-аналар комитеті.

Педагогикалық кеңес.

А.С.Макаренко балалар ұжымын дамытуда төмендегі сатыларды қарастырды

Екі.

Үш.

Төрт.

Бес.

Бестен жоғары.

Сынып жетекшісінің құрастыратын жоспары:

Тақырыптық жоспар.

Оқу-жоспары.

Әдістемелік жұмыс жоспары.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Календарлық жоспар.

Оқушыларды тәрбиелейтін бірлестіктер:

Тұратын жеріндегі достары .

Замандастары.

Жолдастары.

Әріптестері.

Сынып ұжымы.

Мектептегі негізгі тәрбиелік қызметті атқаратын:

Сынып жетекшісі.

Мектеп.директоры.

Пән мұғалімі.

Сынып старостасы.

Мектап завучы .

А.С.Макаренко балалар ұжымын дамытуда мына перспективаларды бөліп қарады:

Қол жетпейтін,аздап қол жетпейтін,толық қол жетпейтін.

Жалпы,жеке,топтық.

Жақын, орта, алыс

Мектепке дейінгі,жасөспірімдік, жеткіншек.

Балалық, ата-аналық.

Сынып жетекшісінің атқаратын қызметіне:

Администрациялық-шаруашылық.

Оқушыларды теориялық және тәжірибе жағынан дайындау.

Тәрбиелік, ұйымдастыушылық.

Педагогикалық кеңесті ұйымдастыру және өткізу.

Мектептен тыс тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.

Отбасы тәрбие әдісіне жататындар:

Гуманизациялау демократияландыру.

Үлгі, әңгіме, әртүрлі істерді қолдану.

Мұғалімдермен кездесу.

Ата-аналар комитетінің отырысын өткізу және қатысу.

Баланың қажеті мен қызығушылығын дамыту.

Отбасының қызметіне жатпайды:

Тұқым жалғастырушылық.

Тәрбиелеушілік.

Экономикалық.

Кәсіпке оқытушылық.

Түзетушілік.

Мектеп пен отбасының қарым-қатынасы болып табылмайтын форма:

Ата-аналар жиналысы.

Спорттық жиналыстар.

Туристік саяхат.

Үйірме жұмыстары.

Әдебиетті бірлесе оқу.

Отбасы тәрбиесі туындауы:

Құлдық қауымда.

Б.з.д. I-III ғасыр.

Алғашқы еңбек құралдарының пайда болуына байланысты.

Тәриенің қоғамдық қызметінің ерекшеленуіне байланысты .

Моногамиялы отбасының пайда болуына байланысты.

Қоғамның құрылымдық ұйымы болып табылады:

Мектеп.

Балабақша.

Отбасы.

Ауыл.

Сынып.

Отбасы тәрбиесінің негізін құрайды:

Еңбек тәрбиесі.

Нарықтық қатынас.

Азаматтық құқық.

Әкімшілік құқық.

Құқықтық тәрбие.

Білім берудің мақсаты мен мазмұны неге байланысты:

Табиғат жағдайына.

Мұғалімнің қоятын талабына.

Тұлғаның білім деңгейі қоғам талабына сәйкес болуына.

Мектептің материалдық базасы,кобинеттеріне.

Оқу бағдарламасына.

Қандай білім міндетті деп есептелінеді:

Бастауыш білім.

Орта білім.

Жоғары кәсіптік білім.

ЖОО-нан кейінгі кәсіптік білім.

Арнайы.

Педагогиканың негiзгi ұғымдары

Тәрбие, бiлiм беру, оқыту

Сабақ, оқыту, даму

Оқыту принциптерi, педагогикалық процестiң компоненттерi

Оқыту формалары, оқыту құралдары

Өздiгiнен бiлiм алу, өзiн-өзi тәрбиелеу

Жалпы педагогиканың алдына қоятын мiндеттерi

Жас ұрпақты тәрбиелеу, оқыту

Халықтың миграция проблемаларын зерттеу

Қабылдау заңдылықтарын зерттеу

Педагогикалық теориялар дамуының тарихын көрсету

Шетелдiк педагогикалық тәжiрибенi талдау

Тұлғаның дамуы, тәрбиенiң қалыптасуы, балалардың жас және дербес ерекшелiктерi педагогика курсының қандай бөлiмiнде қарастырылады

Педагогиканың жалпы негiздерi

Тәрбиенiң теориялық және әдiстемелiк негiздерi

Дидактика

Мектеп  жұмысын басқарудың ғылыми-әдiстемелiк негiздерi

Дефектология

Көру, есту, сөйлеу мүшелерiнде және ақыл-ойында кемiстiгi бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу мәселелерiн педагогиканың қай саласы зерттейдi

Дефектология

Сурдопедагогика

Тифлопедагогика

Логопедия

Тифлопедагогика

Саңырау, мылқау балаларды оқыту мен тәрбиелеу проблемаларын педагогиканың қандай саласы зерттейдi

Сурдопедагогика

Дефектология

Олигрофренопедагогика

Логопедия

Тифлопедагогика

Соқыр балаларды оқыту мен тәрбиелеу проблемаларын педагогиканың қандай саласы зерттейдi

Тифлопедагогика

Логопедия

Олигрофренопедагогика

Сурдопедагогика

Дефектология

Ақыл-ойында кемiстiгi бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу мәселелерiн педагогиканың қандай саласы зерттейдi

Олигрофренопедагогика

Тифлопедагогика

Сурдопедагогика

Дефектология

Логопедия

Тiлiнiң кемiсi бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу проблемаларымен педагогиканың қандай саласы айналысады

Логопедия

Олигрофренопедагогика

Тифлопедагогика

Сурдопедагогика

Дефектология

"Тәрбие" ұғымы бұл -

Қоғамдық өндiрiстiк және мәдени өмiрдiң белсендi қатысушысын даярлауды мақсат етiп қойған, жеке адамды қалыптастырудың жүйелi процесi

Оқу -тәрбие мекемелерiнде балалармен тәрбие жұмысын жүргiзу

Қоғамға сай ережелердi меңгеру

Адамның шығармашылық күшi мен қабiлетiн дамыту

Тәжiрибенiң ұрпақтан-ұрпаққа берiлуi

Жеке адам бұл -

Адамның қоғамдық сипатын танытып, оның өмiр барысында өзiне топтаған әлеуметтiк сапалар мен қасиеттерiнiң жиынтығы

Әлеуметтiк сапа мен қасиеттердi игерген тұлға

Қоғамда  белгiлi бiр орны бар, өзiндiк көзқарасы қалыптасқан адам.

Ешкiмге  ұқсамайтын, дара қасиеттерiмен ерекшеленетiн адам

Адамның  психикалық және биологиялық дамуының белгiлi дәрежеге жетуi

"Жеке адамның дамуы" бұл -

Iшкi және сыртқы басқарылатын, басқарылмайтын факторлардың ықпалымен жеке адамның жетiлу процесi

Ескi жағдайдан жаңа жағдайға қарай қозғалу процесi

Организмдегi өсу мен қозғалу процесi

Баланың ақыл-ой және дене жағынан жетiлуi

Адамның психикалық жағынан белгiлi бiр дәрежеге жетуi

Жоғары бiлiм берудiң жаңа формасы

Бакалавриат, магистратура, докорантура

Орта мектеп, колледж, жоғары оқу орны

Аспирантура, докторантура

Мектепке дейiнгi, мектептегi, орта кәсiптiк, жоғары

Колледж, институт, университет

Қазақстан Республикасындағы бiлiм берудi дамытудың мемлекеттiк бағдарламасы қандай мерзiмдерге арналған

2005-2010

2003-2030

2003-2010

2005-2015

2000-2005

«Бiлiм беру" ұғымы бұл -

Ғылымда жинақталған бiлiм жүйесiн жеке адамның меңгеруi және оны өмiрде тиiмдi етiп қолдана бiлуi

Қоғам мүшелерiнiң адамгершiлiк, интеллектуалдық, мәдени және дене дамуы мен кәсiби бiлiктiлiгiнiң жоғары деңгейiне қол жеткiзудi мақсат ететiн үздiксiз тәрбиелеу мен оқыту процесi

Жеке  адамның көзқарасын, адамгершiлiгiн және т.б. қасиеттерiн дамыту

Оқытушы мен оқушы арасындағы мақсатты қарым-қатынас

Жеке тұлғаны кәсiпке даярлау процесi

Аксиология  дегеніміз –

Құндылықтардың табиғаты жайлы және дүниедегі құндылықтар жүйесі туралы философиялық ілім

Білім беру мекемелерінің материалдық базасын күшейту

Ғылымдағы зерттеу әдістері жайлы ілім

Аксиома ретінде қабылданатын педагогикалық заңдар мен заңдылықтар

Мұғалімнің балалар еңбегін асыра бағалауы

Педагогикалық техника – бұл:

Педагогқа қажетті білім, шеберлік жиынтығы.

Мұғалімнің педагогикалық  техникасының жоғары деңгейі.

Педагог шеберлігінің құрамды бөлігі.

Кәсіптік технология.

Жоғары кәсіби билік.

Этикалық әңгіменің нәтижелі болуы:

Әңгіменің қызықтылығына байланысты

Мұғалімнің қаталдығына байланысты

Мұғалімнің мінезіне байланысты

Оқушылардың іс-әрекет дағдысына байланысты

Оқушылардың мінезіне байланысты

Тәрбие мақсатын анықтайтын негізгі фактор:

Педагогикалық процестің мүмкіндіктері.

Педагогтер.

Ата-аналар.

Оқушылардың қажеттіліктері.

Мемлекет идеологиясы, саясаты.

Мәні проблеманы ашық түрде бірлесе талқылау болатын, сенімді қалыптастыруға бағытталған тәрбие әдісі:

Жаттығу.

Пікір-талас.

Әңгіме.

Жазалау

Талап қою.

Қоршаған табиғи ортаға оң көзқарасты, жауапкершілікті тәрбиелеу:

Экономикалық тәрбие міндеті.

Адамгершілік тәрбиесі міндеті.

Азаматтық тәрбиесі міндеті.

Экологиялық тәрбиесі міндеті.

Құқықтық тәрбие міндеттері

Көрнекілік оқыту әдістері:

Әңгіме, демонстрация

Дәріс, әңгіме

Кітаппен жұмыс, түсіндіру

Демонстрация, илиюстрация

Жаттығу, лабораториялық сабақ.

Оқушылардың тәрбиелік бірлестігі (тобы):

Достары

Тұратын жеріндегі достары

Сынып ұжымы

Әріптестері

Құрдастары

Ертеден келе жатқан, мәні өзгермеген, тәрбиенің идеал мақсаты:

Тұлғаны жан –жақты және үйлесімді дамыту

Тұлғаның жас ерекшеліктерін ескере отырып, дамыту, дербестігін, шығармашылық мүмкіндігін дамыту

Жалпы адами құндылықтарды дамыту

Мырзаны тәрбиелеу

Қызығушылықтарын тәрбиелеу

Жеке және қоғамның мінез-құлықтық, терең рухани – адамгершілік, мәдени құндылықтар мен дүниетанымдық негіздері:

Табиғаттың даму заңы

Менталитет

Тұлғаның ұстанымдары

Қоғамның даму заңы

Тұлғаның даярлығы.

Педагогикалық шығармашылық:

Педагогтің жеке тұлғалық, психикалық, интеллектуальдық күштері мен қабілеттіліктерінің көрсеткіші.

Педагогтің пәндік білімі.

Педагогикалық әдебиеттерді көп оқығандығы.

Нормативті педагогикалық құжаттардың мазмұнын білуі.

Алдыңғы қатарлы жаңашыл-педагогтардың іс-тәжірибесін зерттеу және оны мектеп тәжірибесіне енгізу.

Оқыту процесінің қозғаушы күштері:

Оқу тапсырмалары мен оқушылардың білім деңгейі арасындағы қарама-қайшылықтар.

Дидактикалық зерттеулердің нәтижелері

Ғылым мен практиканың байланысы

Білімдерді, іскерліктерді, дағдыларды игеру қажеттілігін оқушылардың түсінуі

Мұғалімнің жігері.

Айқындаушы (констациялық) эксперименттің мақсаты:

Терминологиялық аппаратты анықтау.

Зерттеу пәнінің бастапқы жағдайын анықтау.

Танымның ғылыми әдістері туралы оқу жасау.

Зерттеу пәнін өзгерту.

Жаңа педагогикалық теориялар жасау.

Тұлға дамуында қоршаған ортаны шешуші фактор деп қарастыратындар:

Биологилық бағыт өкілдері.

Экзистенциалистер.

Әлеуметтік бағыт өкілдері.

Прагматиктер.

Бихевиористер.

Педагогиканың өз алдына бөлек ғылыми жүйе ретінде алғаш тұжырымдалуына үлес қосқан:

Песталоцци

Жан Жак Руссо

Коменский

Аристотель

Квинтиллиан

Мектептің педагогикалық процесіндегі ынтымақтастық мәселесін зерттеген:

Р.Г. Лемберг

Д.Локк

Н.Н.Хан

А.Дистеверг

И.Я.Лернер

Педагогикалық процестің даму стратегиясын ғылыми негізде басқарудың коллегиялық органы:

Мектептің әдістері

Мемлекеттік стандарт

Пән бірлестіктері

Мектептің педагогикалық кеңесі

Жиналыс

Мектептегі басқарудағы коллегиялық прнципі.

Басқарудың ескірген түрі.

Мектептегі демократияландыру.

Білім берудегі гуманитаризациялау.

Авторитарлық мектептің.

Мектепті ізгілендіру.

Мектеп жұмысы мен мұғалімдер іс-әрекетінің негізгі жоспарына жатпайды:

Болашақтық жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Күнтізбелік жоспар.

Техникалық жоспар.

Ғылыми білімді игеру, арнайы және жалпы білімдік пен дағдыларды қалыптастыру оқытудың қай функциясына жатады.

Ұйымдастырушылық

Қызықтырушылық

Дамытушылық

Тәрбиелік

Білімдік

Ұжымдық –танымдық іс-әрекеттің бастапқы кезеңі:

Меңгерілген материалды тексеру.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру процесі.

Бірлескен іс-әркет қорытындысын шығару.

Оқу материалының мазмұнын ашу.

Жоспарлау. 

Педагогикалық процестің негізгі компоненттеріне кірмейтіндер:

Оқыту формалары

Білім беру мазмұны

Білім беру мақсаты

Мұғалім дайындығы

Тәрбие міндеттері.

Белгілі бір оқу пәнін сипаттайтын құжат:

Типтік бағдарлама

Оқу кітабы

Оқу бағдарламасы

Оқу жоспары

Оқу құралы

Оқу бағдарламалары қай принцип бойынша құрыладлы

Беріктік пен түсініктік

Ғылымилық және көрнекілік

Жүйелік пен татулық

Шоғырланушылық және бірізділік

Сүйіспеншілік және жайлылық

Тәрбие процесінің нәтижелілігінің басты белгісі

Қарым-қатынастық іс-әрекет пен дағдыны қалыптастыру

Білім беру үшін арнайы дайындалған адамдардың болуы

Тәжірибелік әрекетте білімді одан әрі дамыту

Тәрбиешілердің тәрбие процесінің мәнін түсінуі

Тәрбиеленушілердің өз жас ерекшеліктеріне қарай мінез-құлық нормаларын және ережелерін білу.

Қазіргі білім берудің мақсаты:

Жеке тұлғаның танымдық белсенділігі мен қызығушылығын арттыру.

Оқушылар үлгерімінің пайыздық көрсеткішінің артуы.

Қазіргі білім беру технологияларын ендіру.

Ұлттық мәдениетті қалыптастыру.

Заңды сақтайтын азаматты тәрбиелеу.

Мүғалімнің кәсіби іс-әрекетінің айрықша ерекшеліктері:

Тексерушілік, бақылаушылық іс-әрекет.

Ата-аналармен байланыс.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетіне басшылық.

Үнемі өзін-өзі жетілдіру.

Өзін-өзі тәрбиелеу, өзін-өзі дамыту.

Оқытудағы саналылық пен белсеңділік:

Оқытудың зандылығы

Оқыту әдісі

Дидактикалық принциптер

Тәрбие әдісі

Зерттеу әдісі

Оқыту пәнінің мазмұнын ашатын, тақырыптардың кезектестігін, оларды игеруге белінген уақыттарды және оқыту пәнінің мақсаты мен міндетгерін анықтайтын құжат:

Оқулық.

Мемлекеттік стандарт.

Оқыту жоспары.

Оқыту бағдарламасы.

Оқу құралы.

Мінез-құлық пен іс-әрекетті ынталандыру әдістері

Талап ету, жаттығу, қоғамдық пікір

Этикалық әңгіме, пікір-талас, бақылау

Тәрбиелік жағдайлар жасау, жеке мысал

Жарыс, жазалау, мадақтау, марапаттау

Өздігінен даму, әңгіме, сендіру, тапсыру

Тиянақты ойластырылған сұрақтар жүйесі арқылы тәрбиеленушілерде әртүрлі проблемалар бойынша дұрыс бағалар, көзқарастар қалыптастыру:

Түсіндіру.

Дискуссия.

Мадақтау.

Үлгі-өнеге.

Әңгіме-кеңес.

Оқыту процесінің әдіснамалық негіздері:

Бихевиоризм.

Таным теориясы.

Экзистенциализм.

Тарихи материализм.

Неотомизм.

Оқытудың Белл - Ланкастер жүйесі:

Өзара бірлесіп оқыту

Жеке-жұптық оқыту

Бригадалық оқыту

Жеке оқыту

Жеке - топтық оқыту

Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы қандай мерзімдерге арналған?

2003-2010 ж.ж

2005-2015 ж.ж

2005-2010 ж.ж

2000-2005 ж.ж

2003-2030 ж.ж

Белсенді өмір позициясын қалыптастыру.

Нақты өмірге құштарлықпен қарау.

Нақты өмірге сын көзбен қарау.

Өзгелердің белсенділігін қолдау.

Өзіндік өмірлік белсенділік іс-әрекетке бейімдeу.

Отбасының тұлғаның өмірлік ұстанымының қалыптасуына әсері.

Педагогикалық процесті басқаруда ең тиімді қарым-қатынас стилін көрсетіңіз

Демократиялық

Авторитарлық                                                                                                             

Либералдық

Оппозициялық

Ынтымақтастық

Педагогикалық такт:

Қоршаған ортамен өзара әсердің белсенділік формасы

Ересектер мен балалардың өзара әрекеті

Педагогтың балалармен педагогикалық қарым-қатынас кезінде сақтауы тиіс шаралар принципі

Адамның ішкі әлемінің сыртқа шығуы

Тәрбиелік әрекеттердің шарасы

Педагогиканың ғылым ретінде дамуын аныктайды:

Ғылым қызметкерлеріне деген қажеттілік.

Қоғам өмірінде тәрбие ролінің артуы.

Бала бақыты үшін ата-ананың қамқорлығы.

Тұқым сақтаудың биологиялық заңы.

Болашақ ұрпаққа білім беру міндеті.

Адамның қабілеттіліктерін дамыту және жетістіктерге қол жеткізу үшін қажетті және міндетті жағдай:

Қарым-қатынас

Қажеттіліктер

Қарама-қайшылықтар

Адам белсенділігі

Іс-әрекет

Әлеуметтік тәжірибені берудің қажеттігі неден туындайды?

Адамзат қоғамының пайда болуымен

Оқытудың техникалық құралдарының пайда болуымен

Педагогика ғылымының дамуымен

Білім мазмұнының жаңаруымен

Ғылыми-техникалық прогрестің дамуымен

Тәрбие әдістері:

Баланың өмір сүру ортасы

Сендіру, жаттығу, ынталандыру

Әлеуметтік орта

Өзін-өзі тәрбиелеу

Тұлғаның жекелеген-психологиялық дамуы

Мектептегі басқару жүйесінің деңгейлері:

Мұғалімдер, көмекші персоналдар.

Оқыту жоспары, оқыту бағдарламалары, сабақ жоспары.

Мектеп директоры, мектеп директорының орынбасары, мүғалімдер, оқушылар.

Бастауыш сыныптар, орта сыныптар, жоғары сыныптар.

Ата-аналар, мектеп ұжымы, оқушылар ұжымы.

Демократияландыру және гуманизацияландыру, жүйелілік және тұтастық, коллегиялық, басқарудағы жекелік:

Басқару принциптері.

Басқару құралдары.

Басқару заңцылыктары.

Басқару әдістері.

Басқару тәсілдері.

Аттестациялаудың мақсаты - бұл:

Мектеп әкімшілігінің қызметін күшейту.

Мұғалімдер мен оқушылар арасындағы қарым-қатынасты анықтау.

Мектеп ішіндегі моралдық, психологиялық жағдайды зерттеу.

Мектептің материалдық-техникалық базасын жақсарту.

Білім беру қызметкерлерінің мамандығы, педагогикалық кәсібилігі мен іс-әрекеті деңгейлерінің өсуін, еңбегінің нәтижелі болуы мен бағалауының тиімді жүйесін құру.

Мінез-құлық нормалары мен ережелеріне сәйкес тәрбиеленушінің әртүрлі іс-әрекетгерін ұйымдастыру арқылы тәрбиелеу әдісі:

Талап қою.

Жаттығу.

Тәрбиелік жағдайлар туғызу.

Әңгіме.

Үлгі -өнеге.

Оқушы тұлғасы мен ұжымның арасындағы қарым-қатынастың үш үлгісі:

Мұғалім мен ұжым тең құқылы қарым-қатынаста, мұғалім өзіне ұжымды бағындырады, ұжым мұғалімге бағынбайды.

Тәрбиелеу, оқыту, білім беру.

Мадақтау, жазалау, жарыс.

Өзара сыйластық, өзара көмек, өзара тексеру.

Жеке тұлға ұжымға бағынады, ұжымда тиімді қарым-қатынаста болады, өзіне ұжымды бағындырады.

Ұжымның дамуы заңдарының бірі:

«Білім туралы» Заңы.

Энергияның сақталу заңы.

Табиғат заңы.

Болашақтық жоспарлар заңы.

Әлемдік тартылыс заңы.

Балалар ұжымы дамуының алғашқы кезеңіндегі мұғалімнің іс-әрекеті:

Болжау, диагностикалау.

Диагностикалық, ұйымдастырушылық, үйретушілік.

Ұйымдастырушылық, коммуникативтік.

Бағлау және бақылау.

Түзетушілік, коммуникативтік.

Проблеманы қою:

Болжам жасау.

Не белгілі, не белгісіз және нені шешу керектігін анықгау.

Қиындық себебін анықтау.

Проблеманы шешу жолдарын көрсету.

Сұрақты анықтау.

В.А.Сухомлинскийдің тәрбиелеу жүйесінің мәні:

Адамгершілік құндылықтар, Бақыт, Тәуелсіздік (бостандық), Адалдық, Намыс, Парыз.

Экзистенциолизм;

Адамгершілік және интеллектуалдық.

Гуманистік идеялар, тәуелсіздік (бостандық).

Рухани тәрбиелеу.

Аксиология  дегеніміз –

Құндылықтардың табиғаты жайлы және дүниедегі құндылықтар жүйесі туралы философиялық ілім

Білім беру мекемелерінің материалдық базасын күшейту

Ғылымдағы зерттеу әдістері жайлы ілім

Аксиома ретінде қабылданатын педагогикалық заңдар мен заңдылықтар

Мұғалімнің балалар еңбегін асыра бағалауы

«Субъектілік» ұғымы сипаттайды:

Әдіскерді

Адамның мінез-құлықтықң жалпы қабылданған нормалары мен ережелеріне бейімделуін

Тұлғаның ынталы еместігін, пессимистілігін

Тұлғаның іс-әрекетке белсенді, өзіндік бағыты

Еңбексүйгіш адамды

Оқыту процесінің бір жағы сабақ беру, ал екінші жағы:

Оқыту.

Тәрбие.

Оқу.

Білім беру.

Тану.

Қандай да бір оқу іс-әрекетін жүзеге асыруда оқушының жетекшілікке алатын итермелеуші күштері:

Қызығушылықтар

Қабілеттер

Құндылықтар

Қажеттіліктер

Мотивтер

Оқытудың ұйымдастыру формасына жатпайды:

Факультатив сабақ.

Бақылау.

Экскурсия.

Сабақ.

Семинар.

Дене тәрбиесінің мақсаты

Саналы тәртіпті қалыптастыру

Дүниетанымды қалыптастыру

Жігіттер мен қыздардың мақсатталған мінез-құлықын қалыптастыру

Эстетикалық мәдениетті қалыптастыру

Дене тәрбиесін қалыптастыру

Оқыту процесінің компоненттері:

Оқыту тәсілдері.

Оқыту мақсаты, міндеттері, мазмұны, формалары, әдістері және нәтижелері

Оқыту мазмұны мен нәтижелері.

Оқыту құралдары мен оқыту әдістерінің әртүрлілігі.

Оқыту әдістері және формалары.

Оқушылар біліміндегі олқылықтарды анықтау, оқыту процесіне түзету енгізу,  әрі қарай оқытуды жоспарлау, үлгермеушілікті жоюға бағытталған ұсыныстар:

Іскерлік және дағдыларды қалыптастыру міндеттері

Білімді бекіту жетілдіру міндеттері

Білімді қорыту міндеттері

Оқытудағы диагностика

Білімді жүйелеу

Қазақстан Республикасындағы білім берудің мемлекеттік саясаты принциптеріне жатпайды:

Ерлер мен әйелдерді жеке оқыту

Барлық азаматтардың тең құқықтылығы

Жалпы орта білім берудің тегінділігі

Үздіксіз білім беру

Білім берудің зиялылық сипаты

Тұлға:

Тірі организмнің дамуының ең жоғарғы деңгейі.

Бір адамды екінші адамнан айыратын ерекшелік.

Жеке адам.

Саналы және ойлай білетін адам.

Оның әлеуметтік мәнін көрсететін қасиеттер жиынтығы.

Педагогикалық қарым-қатынастың практикада қолданылып жүрген стильдерін атаңыз

Демократиялық, гуманистік, жариялылық

Авторитарлық, демократиялық, либералдық

Ынтымақтастық, жариялылық, үстемдік

Авторитарлық, үстемдік, сыйластық

Гуманизм, өзара түсіністік, жариялылық

Өзін-өзі тәрбиелеу процесінің кезеңдері

Жұмсалған күш нәтижелерін анықтау, тәрбие құралдарының мәнін түсіну, жалпыға бірдей әдістерді пайдалану

Мақсатты анықтау, белгіленген жұмысты орындау, жұмыс қорытындыларын жинақтау

Тәрбиеленушінің даму сапасының деңгейін анықтау, іс-әрекеттің нақты жоспарын қабылдау

Мұраттарды анықтау, күнделікті өмірді ұйымдастыру, өзін-өзі бақылау

Өзін-өзі танып білу, бұрыннан алған тәрбиедегі кемшіліктерді өзін-өзі сендіру.

Педагогикалық процестегі қалыптасқан жағдайды анықтайтын  эксперимент түрі:

Табиғи эксперимент

Ойша эксперимент

Констациялық эксперимент

Қалыптастыру эксперименті

Лабораториялық эксперимент

Қалыптастырушы эксперимент бағытталады:

Зерттеу терминологиясын түзетуге

Зерттеу нәтижелерін талдауға

Зерттеу нәтижелерін тіркеуге

Зерттеу пәнін өзгертуге

Алғашқы жағдайды анықтауға

Жалпы педагогика бөлімдері:

Экология, экономика, психология, философия

Тәрбие теориясы, дидактика, мектептану жалпы негіздері

Мектепке дейінгі педагогика, мектеп педагогикасы, жоғары мектеп педагогикасы, кәсіптік-техникалық білім беру педагогикасы

Жалпы педагогика, жас ерекшеліктері педагогикасы, әлеуметтік педагогика, жекелеген пәндерді оқыту әдістемесі, арнайы педагогика, педагогика тарихы

Дидактика, психология, тарих, философия, мектептану, тәрбие теориясы

Ақпаратты беру және қабылдау логикасына негізделген оқыту әдістері:

Репродуктивтік

Мұғалім басшылығымен жүретін жұмыстар, өзіндік жұмыстар

Сөздік, көрнекілік, практикалық

Индуктивтік, дедуктивтік

Проблемалық-ізденіс

Халықаралық нормативті құжаттарға жатады:

Балалар құқығы деклларациясы, БҰҰ-ң балалар құқығы туралы Конвенциясы, Балалардың өмірін қамтамасыз ету, қорғау және дамыту туралы жалпыәлемдік декларация, «Балалар өмірі үшін жарамды Әлем» декларациясы мен жоспары

Қазақстан Республикасының Конституциясы

Ресей Федерациясындағы ұлттық білім беру жүйесі және білім туралы заңы

Қазақстан Республикасындағы «Тілдер туралы» заң

Білім беру жүйесін дамытудың тенденциялары

Белгілі бір профиль бойынша оқу пәндерін тереңдете оқытуға бағытталған жалпы білім беретін оқу орны:

Лицей

Гимназия

Мектеп

Кешкі мектеп

Колледж

Педагогикалық талдау мәні:

Педагог жұмысындағы кемшіліктерді табу

Педагогикалық процестің даму тенденциялары мен жағдайын анықтау, оны басқару туралы ұсыныстар жасау

Оқушылар іс-әрекеттерін басқаруды жетілдіру

Мектеп басшылығы мен мұғалімдер арасындағы қарама-қарсы байланыстарды қамтамасыз ету

Оқушылардың үлгерімін көтеру

Оқушының қоғамдық қатынастарға жақсы бейімделуі үшін оқытуды тек оқушының жеке тәжірибесін кеңейтуге бағыттайды:

Бихевиоризм

Прагматизм

Неотомизм

Экзистенциализм

Дуализм

Дидактикалық міндеттерді шешу үшін мұғалімдер мен оқушылардың өзара әрекетін ұйымдастыру тәсілдері:

Оқыту әдістері

Факультатив

Оқу тапсырмасы

Оқыту құралдары

Оқыту формалары

Педагогикалық үрдістегі заңдылықтар негізінде анықталады:

Принциптер

Жоба

Жоспар

Оқу жоспары

Педагогикалық үрдіс

Тестінің валидтілігі:

Оқушылардың дайындық деңгейіне сәйкестігі

Сұрақтардың оқушыларға түсініктігі, анықтығы

Білім беру мақсаты мен міндеттеріне сәйкестігі

Жобаланған білімділік деңгейін анықтауға сәйкестігі

Бағдарлама сәйкестігі

Оқытудың тиімділігін артттырудың жолдары:

Оқушылардың біліміне іскерлігі мен дағдысына, бақылау уақытының қысқаруы

Өз бетінше жұмыстар ұшін мүмкіндік және жағдай жасау, пәнаралық байланыстарды қадағалау

Оқушылардың танымдық іс-әрекетіне бақылау жасау

Оқушылардың жалпы интеллектуалдық дағдыларының деңгейін бақылау

Оқушылардың өз бетінше білім алуларына жағдай жасау

Сынып жетекшісі жауапты негізгі құжаттар:

Сабақтан тыс уақыттағы оқушының жұмысы

Жалпы мектептік тәрбие жұмысының жоспары, оларды өткізу әдістемесі

Оқушының сабақтағы белсенділігі, оқу үлгерімі

Сынып журналы, тәрбие жұмысының жоспары, оқушылардың жеке іс-қағаздары

Оқушының бос уақыттағы іс-әрекеті және оның орындалуы

Білім берудегі іс-әрекеттік тұғырының мәні:

Оқушы іс-әрекеттің белсенді субъектісі ретінде қарастырылады

Оқу-танымдық процесте оқушылардың өзара әрекеттестігінің шектелуі

Балалардың еңбек тәрбиесі

Мұғалім оқу-тәрбие процесінің белсенді субъектісі болып табылады

Педагогикалық процесте оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеру.

Педагогикалық техника – бұл:

Педагогқа қажетті білім, шеберлік жиынтығы.

Мұғалімнің педагогикалық  техникасының жоғары деңгейі.

Педагог шеберлігінің құрамды бөлігі.

Кәсіптік технология.

Жоғары кәсіби билік.

Педагогикалық инновация – бұл:

Қазіргі замандағы қоғамдық пікірдің бағыты

Педагогикалық жүйенің ішкі ресурстарын жинақтайтын және нәтиженің деңгейін көтеруге мүмкіндік туғызатын жаңашылдық идея

Педагогикалық еңбекке жоғары талап қою

Оқыту мен тәрбие әдістерін өзгерту

Мұғалімдер мен оқушылардың жүктемесінің көлемін арттыру

Эстетикалық тәрбиенің құралдары:

Жаттығу

Мамандыққа баулу

Табиғат, өнер, әдебиет

Әңгіме айту

Сынып сағаты

Түсіндіру:

Теориялық мәнін ашу, фактілерді, құбылыстарды бірізді, дәлелді баяндау

Оқушыларды жаңа білімді игеруге ынталандыру

Оқу материалын индуктивті баяндау әдісі

Ғылыми фактілерді баяндау

Оқыту материалын мұғалімнің мәнерлі, әсерлі баяндауы.

Оқушы тәрбиесіндегі мұғалімнің ролі:

Жетекші рөл

Көмекші

Маңызды рөл

Екінші рөл

Аз рөл

Ұжымда тәрбиелеу теорисын жасаған педагог-ғалым:

А.С. Макаренко

Я.А. Коменский

К.Д. Ушинский

В.А. Сухомлинский

С.Т. Шацский

Педагогикалық технология ұғымын алғаш қолдана бастаған мемлекеттер:

Швеция, Норвегияда

АҚШ, Англияда

Испания, Португалияда

Франция, Италиядада

Германия, Австралияда

Педагогикалық такт:

Қоршаған ортамен өзера әсердің белсенділік формасы

Адамның ішкі әлемінің сыртқа шығуы

Ересектер мен балалардың өзара әрекеті

Педагогтің балалармен педагогикалық қарым-қатынас кезінде сақтауы тиіс шаралар принципі

Тәрбиелік әрекеттердің шарасы

Педагог іс-әрекетінің объектісі:

Оқыту әдістері

Оқушылардың ата-аналары

Оқу міндеттері

Педагогикалық процесс

Оқыту түрлері

Педагогика ғылымының пайда болу себебі:

Тәрбие маңызының артуы

Ғылымның дамуы

Ғылыми-техникалық прогресс

Тәрбие мақсатының өзгеруі

Адамды өмірге дайындау қажеттігі

Зерттелетін объект туралы нақты деректер алу үшін қолданылатын педагогикалық құбылыстарды мақсатты түрде қабылдау:

Бақылау әдісі

Интервью алу

Сауал сұрақ әдісі

Әңгімелесу әдісі

Эксперимент

Оқыту – бұл:

Оқушы мен мұғалімнің мақсатты түрде білім, білік және дағдыны меңгеруге бағытталған өзара әрекет жасау процесі

Тұлғалық қасиеттерді қалыптастыру

Адамның арнайы мақсат көздеген әрекеті

Мұғалімнің басқаруымен жүргізілетін процесс

Жеке адамның қалыптасу процесіне ішкі және сыртқы факторлардың ықпалы

Оқу бағдарламасы мына принцип бойынша құрылады:

Қызығушылық және комфорттық

Тізімділік және достық

Концентрациялық және линейлік

Ықшамдық және шамаға лайықтық

Ғылымилық және көрнекілік

Ынталаныдру дегеніміз:

Тәрбиеленушілерді дұрыс баға беруге және талдауға бейімдеу

Нақты деректер мен істерді ашық, эмоционалды түрде баяндау

Тәрбиеленушілерге эмоционалды сөздік әсер ету

Тұлғаның әрекетін қолдамау және теріс бағалау

Жағымды әрекетті ынталандыру мақсатындағы тәрбиеленушіге педагогикалық әсер ету жолдары

Білімдерді қабылдау логикасы мен беру логикасын қамтамасыз ететін оқыту әдістері:

Продуктивтік, бағдарламалық

Индуктивтік, дедуктивтік

Проблемалық, түсіндірмелі-иллюстративтік, көрнекілік

Репродуктивтік, проблемалық-ізденістік, практикалық

Сөздік, көрнекілік, практикалық

Педагогикалық талдау объектісі:

Мұғалім, оқушы іс-әрекеттері

Мұғалім, оқушы тұлғалары

Мектептің ата-аналармен жұмысы

Мектеп құжаттары

Сабақ, тәрбие шаралары

Мектеп администрациясының басқару объектісі:

Оқушылар және олардың ата-аналары

Қызметкерлер және мұғалімдер

Педагогикалық процесс

Оқыту процесі

Педагогтар және оқушылар

Мектептің оқу ісінің сапалы орындалуын қадағалау және сабақ кестесін жасауға міндетті

Директордың оқу жөніндегі орынбасары

Директордың ғылыми жұмыстары жөніндегі орынбасары

Мектеп психологі

Мектептегі сынып жетекшілері

Директордың тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары

Көпмәдени тұлға:

Өнерге, спортқа жақын адам

Әдепті, тәрбиелі, өнерлі адам

Мәдениетті ұстаз

Білімі жоғары, құзіретті маман

Түрлі мәдениеттер арасында ынтымақтастықта өмір сүруге бейімделген тұлға

Тұлға дамуының негізгі қозғаушы күші:

Тәрбие принциптері

Қарама-қайшылық

Тәрбие әдістері

Өзін-өзі тәрбиелеу әдістері

Тұқымқуалаушылық

Оқу материалының мазмұнын шағын, логикалық аяқталған мөлшерлермен беру:

Дәстүрлі

Проблемалық

Мөлшерленген

Репродуктивтік

Бағдарламаланған

Оқушының іс-әрекеті мен мінез-құлқын ынталандыру әдісі:

Жаттығу

Дәріс

Бақылау

Жазалау

Үлгі көрсету әдісі

Бірыңғай топтық жұмыста жүргізілетін жұмыс түрі:

Жұмыс барысында жеке оқушы орындайды

Жұмыс барысында барлық топ бірдей тапсырма орындайды

Жұмыс барысында берілген тақырып шеңберінде әр түрлі тапсырмалар орындайды

Жұмыс барысында оқушылар жұптасып орындайды

Жұмыс барысында таныс емес тақырып бойынша әр түрлі тапсырмалвр орындайды

Оқушылардың танымдық әрекеттерінің негізгі кезеңдері

Тікелей түйсіну, абстрактілі ойлау

Білім беру, оқу, оқыту

Таным, оқыту, оқу

Қабылдау, қорыту, қолдану

Таным, сабақ беру, оқыту, білім беру

«Даралық» ұғымы сипаттайды:

Адамның интеллектуалдық мүмкіндіктері

Жеке адамның өзіндік дара ерекшеліктері

Ұжымның әрбір мүшесі үшін жалпы мінез – құлық ережелерін.

Адамның теориялық білімін.

Адамзаттың жеке өкілін.

Тұтас педагогикалық процесс теориясын жасаушы Қазақстандық зерттеуші – педагог :

Н.Құлманова

Қ.Жарықбаев

Қ.Бержанов

Н.Д.Хмель

Р.Г.Лемберг

Оқушылардың танымдық іс- әрекетін белсендіретін дискуссия:

Оқыту принципі

Оқыту заңы

Оқыту әдісі

Оқыту формасы

Оқыту заңдылықтары

Оқытудың ұйымдастыру формасы:

Кешкі оқу

Сырттай оқу

Күндізгі оқу

Сабақ

Жексенбілік оқу

Ұжымның дамуын 3 сатыға бөлген:

Т.Е. Канникова

Л.И.Новикова

А.С. Макаренко

Л.Н. Толстой

К.Д. Ушинский

Білімнің бастауы болып табылатын оқытудың ауызша немесе баспа сөз әдісі, бұл

Демонстарция

Сөздік

Иллюстрация

Практикалық

Көрнекілік

Оқушылардың шығармаларын, творчестволық, практикалық жұмыстарын және т.б. зерттеушінің талдауы:

Мектеп құжаттарын тексеру

Эксперимент

Іс- әрекет өнімдерін зерттеу

Сауал – сұрақ әдісі

Бақылау

Дидактикалық категория:

Адамгершіліктің дамуы

Тәрбие

Тәрбие мақсаты

Тұлғаны әлеуметтендіру

Оқыту процесі

Білім берудегі тұлғалық – бағдарлық тұғырының мәні :

Педагог жеке тұлғаға дербес құндылық ретінде қарауында

Бала тұлғасын қалыптастыруда отбасы тәрбиесінің қатал тәртібінде

Мұғалім қатынастың субьетісі, оқушы педагогикалық ықпалдың объектісі болатын қарым – қатынсында.

Қоғамның әлеуметтік – экономикалық жағдайының жасөспірімнің санасына әсерінде.

Ұжымдық тәрбиенің қажеттілігінде

Мұғалім басты тұлға болу үшін оған қойылатын талаптар:

Табандылық

Идеялық

Педагогиық әдеп және ұстаздық шеберлік

Шыдамдылық

Ерік –жігер

Педагог тұлғасына қойылатын талаптар

Тиянақты адам

Білікті маман

Бейжайлық

Жақсы отбасы

Қызықты адам

Ата – анадан балаға тұқым қуалау жолымен беріледі:

Қабілеттер дамуының негізі – нышандар

Білімдер, іскерліктер

Арнайы қабілеттер

Адамгершілік қасиеттер

Әлеуметтік тәжірибе

Даму – бұл:

Адам еркінен тыс стихиялық процесс

Өмірге бейімделу

Баланың бойы мен салмағының артуы

Мамандық алуға дайындалу

Адам ағзасының сандық және сапалық өзгерістері

«Білім беру» ұғымына анықтама беріңіз:

Жеке адамның көзқарасын , адамгершілігін және т.б. қасиеттерін дамыту

Оқытушы мен оқушы арасындағы мақсатты бағытталған өзара қарым – қатынастың нәтижесі

Ғылымда жинақталған білім жүйесін жеке адамның меңгеруі және оны өмірде тиімді етіп қолдана білуі

Қоғам мүшелерінің адамгершілік, интеллектуалдық, мәдени және дене дамуы мен кәсіби біліктілігінің жоғары деңгейіне қол жеткізуді мақсат  ететін үздіксіз тәрбиелеу мен оқыту процесі

Жеке тұлғаны кәсіпке даярлаудың нәтижесі

Оқу экскурсияның түрлерін атаңыз

Кіріспе, кезекті, қорытынды

Кіріспе, кезекті

Кіріспе, қорытынды, бағалау

Кезекті, қорытынды, танысу

Дайындық , кіріспе, кезекті, қорытынды экскурсия

Жекеше сұраудың ұтымды жақтары

Бағалардың журналға қойлуы

Тәртіп пен реттіліктің қалыптасуы

Білімді тереңірек тексеру

Жауаптардың бағалануы

Білімді әділ бағалау

Өздері сайлап алған орган мүшелері арқылы жүзеге асырылатын тұжырымды басқару қалай аталады:

Менеджмент

Сайлаушылық

Ұжымшылдық

Өзін - өзі басқару

Соборлық

Мектептегі тәрбие жұмысының сапасына жауапты

Мектептегі сынып жетекшілері

Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары

Директордың ғылыми жұмыстары жөніндегі орынбасары

Мектеп психологы

Директордыңтәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары

Мұғалімдерді аттестациялаудағы мақсат қандай?

Мұғалімдерді әдістемелік дайындау

Педагогикалық қызметті диагностикалау

Олардың кәсіби шеберлігінің деңгейін айқындау

Мұғалімдердің өздігінен білім алу жұмысыфн жетілдіру

Мұғалімдердің теориялық дайындығын жетілдіру

Білім беру мен мәдениеттің байланысы:

Білім берудің үздіксіз сипаты

Мәдени ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіру

Мәдениет адамға білім берудің алғы шарты мен нәтижесі ретінде  қатысады

Ұлттық мәдени орталықтарды құру

Педагогикалық процестің екі жақты сипаты

Дүниетанымды қалыптастыруды анықтайтын шарттар:

Табиғат пен қоршаған ортаға сүйіспеншілік

Білімді тұрақты сенімге және практикалық іс - әркетке айналдыру

Адамгершілік сезім, мұрат

Адамдарға ізгілік қарым – қатынас

Толеранттық, өнегелік

Сыныптан тыс жұмыстың дамытушылық мәні

Жеке жұмытың тиімділігіне

Өздігінен жетілу кезінде қажеттіліктерді қалыптастыруда

Баланың жан дүниесін түсінуде

Баланың қабілеттерін, даму бейімділіктерін, қызығушылықтарын көре білуде

Баланың жас ерекшеліктерін ескеруде

Тәрбие әдісі:

Экскурсия

Кітап мазмұны

Тақырыптық кеш

Сынып сағаты

Үлгі көрсетуі

Тұлғаның даму деңгейінің педагог қойған мақсатқа сейкестігі:

Тәрбие диагностикасы

Тәрбиелік көрсеткіштері

Тәрбиелену мүмкіндігі

Тәрбиелілігі

Тәрбиелеу критериі

Тәрбие «стимул-реакция-бекіту» схемасы бойынша дамиды деп қарастыратын шетелдік педагогикалық концепция:

Неопозитивизм

Прагматизм

Бихевиоризм

Экзистенциализм

Неотомизм

Этномәдени білм беру – бұл:

Адамның ұлттық мінезі мен санасының қалыптасуын зерттеу.

Ұлттық негіздегі оқыту мен тәрбиелеудің жүйесі.

Мұғалімнің этнопедагогкалық білімді қолдану ерекшелгі.

Этнос пен мәдениеттің өзара байланысын және оның жаңаруын танытатын қалып.

Құндылықтарды танытып, оны өзгелерден ажырататын қарым-қатынас құралы.

Педагогикалық іс-әрекет нәтижесінің маңызды көрсеткіштері:

Тәртіптілік.

Білімді, тәрбиелі, дамыған тұлға.

Білім беру саласындағы нормативті заңдар туралы.

Оқушының өте жақсы бағасы.

Жақсы денсаулық.

«Индивид» ұғымын латын сөзінен аударғанда қандай мағына береді

Қабілет

Жекелік

Жан

Зерттеу

Ойлау

Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушының өзара әрекетінің тиімділік стилі:

Бәсекелестік

Авторитарлық

Либералдық

Ынтымақтастық

Жекелік жұмыс

Ғылыми факторлерді, түсініктерді, заңдарды, заңдылықтарды түсінуі, есте сақтауы және қайтадан айту:

Білім.

Дағды.

Іскерлік.

Тәжірибе.

Білім беру.

Оң қасиеттерді қалыптастыруға бағытталған адамның өзіндік саналы іс-әрекеті:

Тәрбие

Даму

Өзін-өзі тежеу

Қайта тәрбиелеу

Өзін-өзі тәрбиелеу

Оқыту процесіндегі бақылау функциясы:

Жүйеқұраушы

Реттеушілік

Қалыптастырушы

Ынталандыру

Жетекшілік

Педагогикалық іс-әрекеттегі еңбек субьектісі:

Мектеп әкімшілігі

Педагогикалық процесс

Оқушылар ұжымы

Ата-ана

Мұғалім

Педагогтің жоспарлаудағы міндеті:

Графикалық жоспар жасау әдістемесін анықтау.

Ұжымның тәрбиелілігін талдау

Мұғалімнің жұмысындағы өзіндік стилін анықтау

Тәрбие істерінің ұжымдық сипатын анықтау

Тәрбие процесін түпкі мақсат бағытын анықтау

Кәсіби өзін-өзі тәрбиелеу – бұл:

Алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибені тарату.

Мектептің білім беру апрцесін техналогияландыру

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық теориясын білу.

Педаогтің кәсіби педагогикалықіс-әрекетін жүзеге асыруға бағытталған тұлғлық қасиетінің жиынтығы.

Өзінің кәсіби-маңызды сапалары дамыту бойынша саналы жұмыс

Педагогтық әдеп көрінеді:

Білімнен

Сөзінен

Жұмысының нәтижесінен

Мінез-құлқынан

Дүниетанымынан

Ұжымдық құбылыстарды зерттеу әдістері:

Тәжірибе, зерттеу, эксперимент

Анкеталау, социометрия, референтометрия

Бақылау, тестiлеу, әңгімелесу

Тіркеу, рангке бөлу, шкалау

Модельдеу, құжаттар зерттеу

Зерттеушілерге сауалнамалық жауап алу әдісі не береді

Бір ғана байқаумен ашыла қоймайтын іс жүзіндегі материалдарды жинауға көмектеседі

Белгілі бір деректер жинап алуға және сұраныстардң зерттеліп отырған педагогикалық құбылыстардың күй-жайын анықтауға мүмкіндік берді

Оқушылардың дербес қабілетін байқауға көмектеседі

Зерттеуші оқытудың тиімді тәсілдері мен әдістерін зертеді

Зерттеуші тәрбиелеудің тиімді тәсілдері мен әдістерін тексереді

Адамның дамуы:

Физиологиялық, психологиялық және әлеуметтік сипаттамаларының дамуын білдіреді

Оқыту процесінің көрсеткіштерін білдіреді

Оқыту процесінде мұғалімнің даярлануын білдіреді

Ұжымдар арасындағы қарым-қатынасты білдіредi

Оқыту процесіндегі заңдылықтарды білдіреді

Тұлғаның санасын қалыптастыру әдісіне жатпайды:

Пікірталас

Педагогикалық талап қою

Әңгімелесу

Түсіндіру

Лекция

Педагогикалық процестің элементарлық «ұясы»:

Педагогикалық бақылау

Педагогикалық диагностика

Педагогикалық жағдай

Педагогикалық баға

Педагогикалық консилиум

Жалпы мектептік жоспарды құру қағидасына жатпайды

Оқушылар ұжымының іс-әрекет ерекшлігін обьективті ескеру қаидасы

Жоспарлаудың ғылымилығы

Оқытудың жоғары деңгейдегі күрделілігі қағидасы

Ұжымшылдық қағидасы

Жоспарың болашағы

Оқу жоспары бұл

Барлық деңгейдегі және бағыттағы білім мазұнын анықтайтын құжат

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібі мен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат

Нормативті құжаттарда бекітілген білімге қойылатын міндетті талаптар, оқыту мен тәрбиенің мақсаты

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар

Ата-аналар комитетін сайлайды:

Оқушылар комитеті

Сынып жетекшісі

Сынып ата-аналары

Мектеп директоры

Педагогикалық кеңес

Даму – бұл

Жеке адамның сандық және сапалық басқарылатын және басқрылмайтын факторлар арқылы өзгеріске ұшырауы

Сыртқы және ішкі факторлардың әсерінен болатын өзгерістердң болуы

Әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың өзгерісі

Ұзақ жүретін қарама-қайшы процесс

Тұлғаның әлеуметтік жүйеде қалыптасуы, жаңа қарым-қатынастың қалыптасуы

Оқу-тәрбие үрдісін технологияландыру

Оқу-тәрбие үрдісінің ғылыми жобасы

Сапалы деңгейде тәрбие мен оқыту мәселелерін шешуге мүмкіндік беретін обьективті құбылыс

Болжам жасау

Оқытудың жаңа әдістерін енгізу

Оқу-тәрбие үрдісінің құрылымы

Оқыту процесі

Мұғалімнің әрекетінің бірізділігі және ол басқаратын оқушылардың біртұтастығы

Дене еңбегінің мәдениетін меңгеру

Шығармашылық күш және қабілеттерді дамыту

Дүниетанымдық және мінез-құлық негіздерін қалыптастыру

Білім, білік, дағды жүйелерін саналы түрде игеру

М. И. Махмутов сабақты:

Оқытудың әдістері мен оқушылардың оқу еңбегіне ұйымдаструына байланысты жіктейді

Оқушыларды өмірге бейімдеп, еңбек етуге жаттықтыруына байланысты жіктейді

Мақсатына қарай, меңгеруге тиісті материал мазмұнына, оқушының қабылдауына байланысты жіктейді

Сабақ үрдісінің негізгі кезеңдеріне қарай жіктейді

Дидактикалық міндеттеріне қарай жіктейді

Қазақстанда сынып жетекшісі қызметі алғаш рет енгізілді

1934 жылы

1986 жылы

1991 жылы

1937 жылы

1945 жылы

Сабақтың құрылымы

Сабақ үстінде жүзеге асырылатын дидактикалық, дамытушылық және тәрбиелік міндеттердің біртұтастығы

Сабақта пайдаланатын оқытудың құралдары мен әдістерінің біртұтастығы

Сабақта жүзеге асырылатын тәрбиелік және дидактикалық міндеттердің біртұтатығы

Сабақтың элементтерінің бір-бірімен байланыстылығы

Оқушылардың танымдық әрекетінің біртұтастығы және оқылатын материалды пайдалану

Тұлғаны әлеуметтендіру факторлары 4 топқа бөлінеді:

Мегафакторлар, макрофакторлар, мезофакторлар, микрофакторлар.

Білімділік, тәрбиелік, дамытушылық, түзетушілік.

Жекелік, топтық, ұжымдық, қоғамдық.

Отбасы ішілік, балабақшалық, мектептік, жоғары оқу орны ішілік.

Балалық, жасөспірімділік, жастық, студенттік.

Әлеуметтік орта- бұл:

Адам өмірінің материалдық-тұрмыстық жағдайы.

Адамның өмір сүру әрекетінің жағдайы.

Адамның географиялық туған жері.

Әр елде тұратын адамдар топтарының қатынасы.

Адамның қоғамдық, материалдық, рухани тіршілік ету жағдайы.

«Алға қарай жүру», «өзгеріс» мағынасы болып табылатын ұғым:

Әлеуметтік даму.

Үрдіс.

Даму нәтижесі.

Даму.

Дамудың қозғаушы күші.

Сананы қалыптастыру әдісі:

Жаттығу.

Мақтау.

Жазалау.

Жарыс.

Этикалық әңгіме.

Педагогикалық процестің заңдары мен заңдылықтарын зерттейтін ғылым саласы:

Жалпы педагогика.

Салыстырмалы педагогика.

Жас ерекшелік педагогикасы.

Арнайы педагогика.

Педагогика тарихы.

Мұғалімнің әрбір оқушының шығармашылық белсенділігін және зейінін ұстап тұру арқылы бір тапсырмамен шұғылданып отырған бүкіл сыныптың оқу-танымдық іс-әрекетін басқару үшін қолданылатын ұйымдастыру формасы:

Фронтальды.

Аралас.

Топтық.

Жеке.

Таңдамалы.

Сынып жетекшілерінің іс-әрекетіне жасалған әлеуметтік талдау нәтижесінде анықталған міндеттер тобы саны:

5

6

2

4

3

Оқыту мен адамға білім беруді тәрбиелеу, дамытудың құралы ретінде қарастырады:

Мектептану

Дидактика

Тәрбие теориясы

Диалектика

Фонетика

Білім берудегі құзіреттілік тұғырының мәні:

Әлеуметтік-гуманитарлық және жаратылыстану пәндері арақатынасының үйлесуі.

Теориялық білімді тәжірибеде жүзеге асыру және табысты нәтижеге жету.

Теориялық білімнің тәжірибеден  үзілуі.

Педагогикалық процесті ізгілендіру.

Мектеп пен отбасының ынтымақтастығын күшейту.

Педагогикалық іс-әрекеттің субъектісі:

Ата-аналар комитеті.

Мектеп әкімшілігі.

Мұғалім тұлғасы.

Оқушылар ұжымы.

Педагогикалық ұжым.

Педагогикалық қарым-қатынастың либералдық (бетімен жіберушілік) стилі:

Балалармен қарым – қатынастағы ынтымақтастық және шығармашылық стилі.

Педагогтың белсенді әлеуметтік және кәсіби ұстанымы.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушыдардың ықпалында болу.

Оқушыларды Интернет-технология құралдарымен дистанционды оқыту және тәрбиелеу.

“Мұғалімдерге ең тамаша міндет жүктелген, Күн астында одан жоғары тұрған ешнәрсе жоқ” деп жазған

Макаренко А.С.

Ушинский К.Д.

Алтынсарин Ы.

Коменский Я.А.

Сухомлинский В.А.

Ата-аналардан балаларға берілмейтін қасиеттер

ойлау қабілеті

әлеуметтік тәжірибе

жүйке-жүйе түрі, темперамент

терісінің, көзінің түсі

мінез- құлық белгілері

Педагогика мына ғылыммен тығыз байланысты:

Географиямен

Демографиямен

Кибернетикамен

Статистикамен

Психологиямен

Тұлға дамуына мақсатты түрде және қоғам мақсатына сәйкес әсер ететін фактор:

Мектептегі орта.

Тәрбие.

Географиялық орта.

Отбасы.

Тұқымқуалаушылық.

Отбасынын тәрбиелік мүмкіндіктерінің денгейі:

Адамгершіліктік, психологиялық, материалдық.

Жоғары, жеткілікті, төмен.

Саулығы, аман-есендігі, аман-есен еместігі.

Оқытушылық, тәрбиелеушілік.

Толық, толық емес отбасы.

Мектепте әдістемелік жұмысты ұйымдастыру формасына жатпайды:

Әдістемелік күн.

Пәндік-әдістемелік бірлестік.

Проблемалық семинар.

Мектеп кеңесі.

Әдістемелік кеңес.

Оқу бағдарламасы – бұл:

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің  құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібімен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат.

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздері жүйелі баяндалатын кітап, білімнің  маңызды көзі.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат.

Нормативті құжаттарда бекітілген білім беруге міндетті талаптар.

Мектеп пен мұғалім жұмысының негізгі жоспары:

Болашақтық жоспар.

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Факультативтер жұмысының жоспары.

Күнтізбелік жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Отбасындағы тәрбиелеу әдістері:

Үлгі көрсету, әңгімелесу, әртүрлі істерде қолдау көрсету.

Ата-аналар комитеті мәжілісін өткізуге қатысу.

Мұғалімдермен кездесу

Қатынастардағы ізгілілену, демократиялану.

Баланың қызығушылықтары мен қажеттіліктерін білу.

Педагогикалық үлгілердің технологиялығының негізі өлшемдері:

Басқарушылық, орындаушылық.

Көрнекілік, төзімділік, тарихилық, формалдылық.

Жекелік, сапалық.

Бірізділіктің, алгоритмділіктің жоқ болуы.

Тұжырымдылық, жүйелілік, диагностикалық, өндірістілік.

Оқыту:

Мұғалім мен оқушының өзара әрекеттері

Мұғалімнің оқушыларға білім беруі.

Оқушының арнайы ұйымдастырған жұмысы.

Оқушының іс-әрекеті.

Мұғалімнің сабақ беру іс-әрекеті.

Оқушылардың өзіндік оқу жұмыстары:

Бақылау жұмысымен сәйкес.

Оқыту процесіндегі педагогтың тапсырмасымен және оның басшылығымен орындалатын оқушы іс-әрекеті.

Педагогтің көмегінсіз орындалатын оқушы іс-әрекеті.

Педагог басшылығымен, бірақ тікелей қатысуынсыз орындалатын оқушы іс-әрекеті.

Сабақтан тыс танымдық іс-әрекет.

Оқудың мотиві:

Оқушының оқу үрдісіне қатысуы.

Оқушының белсенді оқу іс-әрекетіне, оқыту мазмұнын тиімді тануға іштей ұмтылуы.

Оқуға ниеті жоқтығы.

Қоршаған ортаға теріс қатынасы.

Оқу сабақтарына құлықсыздық.

Қазіргі педагогикалық технологияларды жүйелеумен шұғылданған:

Қ. Б. Жарықбаев.

Р. Г. Лемберг.

И. С. Кон.

Г. А. Уманов.

Г. К. Селевко.

Педагогикада алғашқыда мына ғылым саласында дамыды:

Aнтропология

Философия

Психология

Эстетика

Этика

«Индивид» ұғымы білдіреді:

Адам дамуының әлеуметтік сипатын

Адам дамуының жекелік сипатын

Жеке этникалық топтың өкілін

Адамзат тұқымының жеке бір өкілін

Қоғамнан бөлектенген адамды

Тәрбие процесіне арнайы қосылған заттар, жағдайлар:

Орта әсері

Тәрбие әдістері

Тәрбие құралдары

Тұлға дамуының әлеуметтік жағдайы

Тәрбие тәсілдері

Орта ғасыр мектептерінде қолданылған оқытудың түрі:

Саралап оқыту

Өзара бірлесіп оқыту

Жеке – жұптық

Жеке – топтық

Бригадалық оқыту

«Педагогикалық дастан» еңбегінің авторы

Ушинский К.Д.

Амоншвили Ш.А.

Макаренко А.С.

Крупская Н.К.

Сухамлинский В.А.

Бригадалық оқыту

ХХ ғасырдың 50жылдарына тән

ХХ ғасырдың 40 жылдарына тән

ХХ ғасырдың 10 жылдарына тән

ХХ ғасырдың 30жыладарына тән

ХХ ғасырдың 20жылдарына тән

с

Білім беру құндылық, жүйе, процесс, нәтиже ретінде.

Білім беру демократияландару, ізгілендіру, ақпараттандыру, технологияландыру ретінде.

Білім беру балабақша, мектеп, колледж, жоғары оқу орындары ретінде.

Білім беру әлеуметтендіру, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру ретінде.

Білім беру мақсат, процесс, іс-әрекет, құрал ретінде.

Білім берудің нәтижесі ретінде қарастырылады:

Өнер, саясат, экономиканың даму деңгейі.

Сауаттылық, біліктілік, кәсіби құзіреттілік, мәдениет, діл.

Оқулықтар, кітаптар, әдістемелік құралдар.

Білім беру мекемелері, қоғамдық ұйымдар, діни ұйымдар.

Мектеп, отбасы, қоғамның даму деңгейі.

Аксиология дегеніміз –

Аксиома ретінде қабылданатын педагогикалық заңдар мен заңдылықтар;

Мұғалімнің балалар еңбегін асыра бағалауы;

Білім беру мекемелерінің материалдық базасын күшейту;

Ғылымдағы зерттеу әдістері жайлы ілім;

Құндылықтардың табиғаты жайлы және дүниедегі құндылықтар жүйесі туралы философиялық ілім.

Педагогикалық парадигма - бұл:

Білім беру саласында халықаралық қатынастарды жақсартуға бағытталған бұқаралық ақпараттық құралдар;

Педагогикалық мәселелерді шешу үшін қажетті нормативті заңдар.

Педагогикалық процесте пайдаланылатын құралдар, формалар мен әдістер жүйесі.

Педагогикалық мәселелерді шешудегі үлгі, модель, стандарт ретінде ұстанатын педагогикалық қауымдастық қабылдаған теориялар, қалыптасқан теориялық, әдіснамалық нұсқаулардың жиынтығы.

Педагогикалық зерттеулер әдістемесі мен нәтижесінің қойылған міндеттерге сәйкестігі.

Білім беру философиясы дегеніміз:

Адам өміріндегі түрлі кезеңдеріндегі оқыту, тәрбиелеу және дамытудағы құндылық-бағдарлық, мазмұндық-процессуалдық, нәтижелік компоненттері жайлы ғылымаралық білімдер жүйесі.

Барлық әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдарды ықпалдастырудағы философиялық мәселелер жүйесі.

Білім беру саласындағы философиялық мәселелер.

Адамның дүниетанымын зерттеу.

Жалпы адамзаттық құндылықтарды қалыптастыру мәселелері.

Білім берудегі іс-әрекеттік тұрғының мәні:

Мұғалім оқу-тәрбие процесінің белсенді субьектісі болып табылады.

Оқушы іс-әрекеттің белсенді субьектісі ретінде қарастырылады.

Оқу-танымдық процесте оқушылардың өзара әрекеттестігінің шектелуі.

Педагогикалық процесте оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеру.

Балалардың еңбек тәрбиесі.

Білім берудегі аксиологиялық тұрғының мәні:

Оқушыны адамгершілік идеалдар мен жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде тәрбиелеу.

Оқушыда материалдық құндылықты меңгеруге қызығушылықты дамыту.

Оқушының білім сапасын бағалау жүйесін жетілдіру.

Мұғалімнің оқушымен қарым-қатынас үйлесімділігі.

Болашақ мұғалімнің кәсіби даярлығын жетілдірудің көкейкестілігі.

Білім берудегі құзіреттілік тұрғының мәні:

Мектеп пен отбасының ынтымақтастығын күшейту.

Теориялық білімнің тәжірибеден үзілуі.

Әлеуметтік-гуманитарлық және жаратылыстану пәндері арақатынасының үйлесуі.

Теориялық білімді тәжірибеде жүзеге асыру және табысты нәтижеге жету.

Педагогикалық процесті ізгілендіру.

Білім берудегі білімдік-бағдарлық тұрғының мәні:

Көпмәдени тұлғаны дамыту, тәрбиелеу, қалыптастыру.

Білім мазмұнын білім, білік, дағдының жиынтығы ретінде қарастыратын мектептің білім берушілік қызметінің мәнін жүзеге асыру.

Тұлғаны жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде тәрбиелеу.

Тұлғаның өзін-өзі бағалауы, өзін-өзі дамытуы, өзі-өзі жігерлендіруі, өзін іс жүзінде көрсетуі, өздігінен білімін жетілдіруі, өзін-өзі ынталандыруы, өзіне-өзі қызмет етуі.

Оқу орнының оқу-тәрбие процесіне жаңа компьютерлік технологияны ендіру.

Білім беру – бұл:

Кәсіби іс-әрекетке маманды теориялық даярлау.

Мектепте баланы оқыту мен тәрбиелеу процесін қамтамасыз ететін нормативті құжаттардың жүйесі.

Білім беру мекемелерінің оқу процесіне қазіргі білім беру технологияларын белсенді ендіру.

Білім беру мекемелеріндегі демократияландыру және ізгілендіру процесі.

Қоғамның нақты әлеуметтік-экономикалық жағдайында дамуға, өзін іс жүзінде көрсетуге және өзіне-өзі көз жеткізуге қабілетті тұлғаның физикалық және рухани сапаларын қалыптастыру.

Қазіргі білім берудің міндеті:

Тұлғаның әлеуметтік құнды іс-әрекетке енуі үшін қоғамға және өзіне қажетті қасиеттерін дамыту.

Әлеуметтік-гуманитарлық және жаратылыстану-ғылыми пәндердің интеграциясы.

Мұғалімнің оқытушылық және тәрбиелеушілік қызметтерін анықтап айыру.

Білім алушыларды этномәдени кеңістікке бейімдеу.

Оқу орнының оқу-тәрбиелік процесіне жаңа компьютерлік технологияны ендіру.

Қазіргі педагогикалық парадигмада білім беру қарастырылады:

Мемелекеттік, қоғамдық, жеке тұлғалық тұрғыдан.

Материалдық, экономикалық, қоғамдық тұрғыдан.

Рухани-адамгершілік, мәдени, материалдық тұрғыдан.

Эстетикалық, экономикалық, тарихи тұрғыдан.

Географиялық, әдеби, әлеуметтік тұрғыдан.

Білім берудегі тұлғалық-бағдарлық тұрғының мәні:

Педагог бала тұлғасына дербес құндылық ретінде қарайды.

Бала тұлғасын қалыптастыруда отбасы тәрбиесінің қатал тәртібі.

Қоғамның әлеуметтік-экономикалық жағдайының жасөспірімнің санасына әсері.

Ұжымдық тәрбиенің қажеттілігі.

Мұғалім қатынастың субьектісі, оқушы педагогикалық ықпалдың обьектісі болатын қарым-қатынас.

Қазіргі білім берудің деңгейлері:

Мектепке дейінгі, мектептік, жоғарғы оқу орны.

Мектепке дейінгі, орта, орта білімнен кейінгі кәсіптік, жоғары білім, жоғарғы оқу орнынан кейінгі кәсіптік.

Бастауыш, орта, жоғары, магистратура, доктарантура.

Үздіксіз, кәсіптік, қосымша білім.

Экономикалық, әлеуметтік, психологиялық-педагогикалық.

Іс-әрекеттің құрылымдық компоненті:

Іскерліктер, қабілеттер.

Іс-әрекетке және мотивке қызығушылық.

Еңбек, өнер.

Білім, білік, дағды.

Мотивтер, мақсат, міндеттер, мазмұн, формалар, әдістер мен тәсілдер, нәтиже, баға.

Құзіреттілік:

Теориялық білім деңгейі.

Адамның мәдениеті.

Ақыл-ой өрісінің кеңдігі.

Өздігінен білім алу.

Білімді әрекетке келтіру.

Педагогтың мақсат қоюдағы міндеті:

Ұжымның тәрбиелік деңгейін бақылау.

Тәрбие ісінің мазмұнын айқындау.

Тәрбие қызметіндегі әлеуметтік жағдайды ескеру.

Тұлғаны тәрбиелеуде икемділік пен жол табудың түрлерін қарастыру.

Ұжымның әлеуметтік жағдайын анықтау.

Қазіргі білім берудің мақсаты:

Әлеуметтік құнды іс-әрекетке ену үшін тұлғаның қажетті қасиеттерінің дамуы.

Заңды сақтайтын азаматты тәрбиелеу.

Ұлттық мәдениетті қалыптастыру.

Оқушылар үлгерімінің пайыздық көрсеткішінің артуы.

Қазіргі білім беру технологияларын ендіру.

Мұғалімнің кәсіби іс-әрекетінің обьектісі:

Оқушыларды тәрбиелеу.

Оқу процесі

Біртұтас педагогикалық процесс.

Сабақтан тыс іс-шараларды өткізу.

Тәрбиелік іс-шараларды ұйымдастыру.

Мұғалімге қажетті құзіреттіліктер:

Арнайы, коммуникативтік, ақпараттық, кәсіби.

Проблеманы шешу құзіреті.

Ұйымдастыру, болжау, бақылау.

Түзету, болжау, бағалау.

Технологиялық, ақпараттық.

Мұғалімнің кәсіби маңызды қасиеттері болып табылады:

Оқушыларға сүйіспеншілік, педагогикалық процесті жүйелі жүргізу, педагогикалық құбылыстарға талдау жасай білу, педагогикалық ойлаудың қалыптасуы, қарым-қатынас жасай алуы, ұжымшылдық, шығармашылық.

Оқушының іс-әрекетін ұйымдастыру білігі, ынтымақтастық қарым-қатынасы.

Мұғалімнің зерде мәдениеті, шығармашылық іс-әрекеті.

Оқушымен ынтымақтастық қарым-қатынасы, жеке жұмысы.

Мұғалім еңбегінің әлеуметтік мәнінің болуы, адамгершілік сапасы.

Қазіргі жаңашыл педагогтардың негізгі идеясы:

Баланы мәжбүр етпей оқыту, өзін-өзі қадірлеу, мақсаттылық, өзін іс жүзінде көрсете білу.

Оқушылармен авторитарлық қарым-қатынас жасау.

Қатал тәртіп, жоғары талап.

Білімді қатаң есептеу, сабаққа ерікті қатыстыру.

Білімді өз бетімен меңгерту.

Педагогикалық функция – бұл:

Оқыту процесін жүргізу, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру.

Оқушыларды оқыту, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру.

Басқару, оқыту, зерттеу, болжау.

Қазіргі дүниедегі білім проблемасын зерттеу.

Адам психологиясын зерттеу.

Педагогикалық іс-әрекет анықталады:

Теориялық зерттеумен.

Мұғалімдердің бір-бірінің сабақтарына өзара қатысуымен.

Әртүрлі қоғамдық пайдалы қызметпен.

Өзара қарым-қатынасымен

Оқу-тәрбиелік жұмыстармен.

Педагогтың жоспарлау жолындағы міндеті:

Тәрбие процесін жоспарлауда әрекет бағытын анықтау.

Тәрбие істерінің ұжымдық сипатын айқындау.

Графикалық жоспар жасау әдістемесін анықтау.

Мұғалімнің жұмысындағы өзіндік стилін анықтау.

Ұжымның тәрбиелілігін талдау.

Тәрбие жұмысын ұйымдастыру кезіндегі педагогтың міндеті:

Әрбір бағыттағы адам үшін нақты міндеттерді анықтау.

Алдағы жұмысқа қажеттінің барлығын әзірлеу.

Жауапкершілікті сезіну, бөлу.

Мақсатқа ұмтылу, жауапкершілік, икемділік, орындаушылық.

Тұлғаны тәрбиелеуде икемділік.

Әлеуметтік орта – бұл:

Адам өмірінің материалдық-тұрмыстық жағдайы.

Әр елде тұратын адамдар топтарының қатынасы.

Адамның өмір сүру әрекетінің жағдайы.

Адамның географиялық туған жері.

Адамның қоғамдық, материалдық, рухани тіршілік ету жағдайы, іс-әрекеті

Жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуына әсер ететін факторлар:

Мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар, формалар, әдістер, тапсырмалар, нәтиже.

Психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік.

Тұқымқуалаушылық, орта, тәрбие, субьектінің белсенді іс-әрекеті мен қарым-қатынасы, ішкі күштер.

Оқу, оқудан тыс.

Тәжірибелік, теориялық, әдістемелік.

«Индивид» ұғымы білдіреді:

Адам дамуының әлеуметтік сипатын.

Адам дамуының жекелік сипатын.

Ешқандай қасиеттері ескерілмейтін адамзат тұқымының жеке бір өкілін.

Қоғамнан бөлектенген адамды.

Жеке этникалық топтың өкілін.

Тұлғаны әлеуметтендіру:

Ғылым мен практика интеграциясы.

Тұлғаның материалдық қызығушылығын дамыту.

Адамды әлеуметтік қатынастар жүйесіне ықпалдастыру.

Тәрбие процесін жекелендіру.

Тұлғаның кәсіби бағдары.

Тұлғаны әлеуметтендіру факторлары 4 топқа бөлінеді:

Балалық, жасөспірімдік, жастық, студенттік.

Білімділік, тәрбиелік, дамытушылық, түзетушілік.

Жекелік, топтық, ұжымдық, қоғамдық.

Мегафакторлар, макрофакторлар, мезофакторлар, микрофакторлар.

Отбасы ішілік, балабақшалық, мектептік, жоғары оқу орны ішілік.

«Даралық» ұғымы сипаттайды:

Адамның интеллектуалдық мүмкіндіктерін.

Адамзаттың жеке өкілін.

Ұжымның әрбір мүшесі үшін жалпы мінез-құлық ережелерін.

Адамның теориялық білімін.

Адамның басқа адамнан, тұлғаның басқа тұлғадан ажыратылуын, қайталанбастығын, ұқсамастығын, ерекшелігін.

Адамды әлеуметтендіру факторлары:

Географиялық, тарихи, әлеуметтік.

Мегафакторлар, макрофакторлар, мезофакторлар, микрофакторлар.

Психологиялық, гуманитарлық, жаратылыстық, табиғи.

Оқыту, тәрбиелеу, білім беру.

Мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар.

Әлеуметтендірудің мезофакторлары (А.В.Мудрик бойынша) :

Космос, планета, әлем.

Этномәдени жағдайлар, аймақтық жағдайлар, орналасу типтері.

Отбасы, микросоциум, тәрбие институты.

Ел, қоғам, мемлекет.

Достар, құрдастар, оқушылар.

Тұлғаны әлеуметтендірудің микрофакторлары (А.В.Мудрик бойынша) :

Космос, планета, әлем.

Оқыту, тәрбиелеу, білім беру.

Этномәдени жағдайлар, аймақтық жағдайлар, орналасу типтері.

Отбасы, достары, микросоциум, тұлғаны әлеуметтендіру институты.

Интернет, оқулық, теледидар.

Тұлғаның дамуына тәрбиенің тиімді әсер ету жағдайлары:

Қоғамның талабын ескеру, тәрбиенің мазмұндылығы, дамудың ең жақын аймағына бағдарлану, тұлғаның белсенді ұстанымы, дамудың жалпы заңына сүйену, жеке және жас ерекшелігін ескеру.

Тәрбиенің мақсаттылығы мен алуан түрлілігі, ата-ананың өмірлік тәжірибесі.

Әлеуметтік ортаның талабын ескеру, мұғалімнің ұстанымы.

Отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері, мектептегі тәрбиелік іс-шаралар.

Сыныптың психологиялық жағдайы, мектептің оқушы алдына қойған талабы.

Жеке тұлғаның әлеуметтік жетілуін сипаттайтын сапалар:

Жауапкершілік, өздігінен дамуға ұмтылу, әлемге позитивті қатынас, толеранттылық.

Тұқымқуалаушылық, авторитарлық, жігерлілік.

Альтруизм, еңбексүйгіштік.

Қайсарлық, біліктілік, эгоистік.

Нәтижеге талпынушылық, тапқырлық.

Даму - бұл:

Тұлғаның әлеуметтік жүйеде қалыптасуы, жаңа қарым-қатынастың қалыптасуы.

Сыртқы және ішкі факторлардың әсерінен болатын өзгерістердің болуы.

Әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың өзгерісі.

Адамның танымдық-шығармашылық іс-әрекетіндегі дүниетанымы, көзқарасы мен сенімінің кеңеюіндегі орын алатын сандық және сапалық өзгерістердің өзара тығыз байланысты процесі.

Ұзақ жүретін қарама-қайшы процесс.

Қалыптасу – бұл:

Ұзақ жүретін қарама-қайшы процесс.

Жеке тұлғаның дамуының нәтижесі.

Қалыптасқан тарихи жағдайлар.

Социумда орын алуы.

Қоғамдық көзқарасының болуы.

Мемелекеттік құндылық, қоғамдық құндылық, тұлғалық құндылық – бұл құндылық сипаттамасы:

Тәрбиенің.

Дамудың.

Қоғамның.

Отбасының.

Білімнің.

Көпмәдени тұлға:

Әдепті, тәрбиелі, өнерлі адам.

Білімі жоғары , құзіретті маман.

Мәдениетті ұстаз.

Өнерге, спортқа жақын адам.

Түрлі мәдениеттер арасында ынтымақтастықта өмір сүруге бейімделген тұлға.

Білім беру мен мәдениеттің байланысы:

Ұлттық мәдени орталықтарды құру.

Мәдениет адамға білім берудің алғы шарты мен нәтижесі ретінде қатысады.

Білім берудің үздіксіздік сипаты.

Педагогикалық процестің екі жақты сипаты.

Мәдени ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіру.

Этномәдени орта – бұл:

Мәдени ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіру.

Ұлттық салт-дәстүрді сақтау.

Халықтың этникалық санасын көрсететін мәдени құндылықтар.

Басқа ұлттың дәстүрін қастерлеу.

«Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыру.

Мәдениет – бұл:

Адамзаттың қоғамдық-тарихи тәжірибе процесінде құрастырған материалдық және моралдық құндылықтарының жиынтығы.

Адамның тәртібінің жалпы қабылданған мінез-құлық нормаларына сәйкестігі.

Мұғалімнің дидактикалық принциптерді меңгеруі.

Қазіргі педагогикалық технологияларды меңгеруі.

Педагогикалық инновацияға қызығушылық білдіруі.

Белсенді өмір позициясын қалыптастыру.

Нақты өмірге сын көзбен қарау.

Отбасының тұлғаның өмірлік ұстанымының қалыптасуына әсері.

Белгілі бір мінез-құлықты іштей өзінің қабылдауы.

Нақты өмірге құштарлықпен қарау.

Өзгелердің белсенділігін қолдау.

Жеке және қоғамның мінез-құлықтық, терең рухани-адамгершілік, мәдени құндылықтар мен дүниетанымдық негіздері :

Менталитет.

Табиғаттың даму заңы.

Қоғамның даму заңы.

Тұлғаның ұстанымдары.

Тұлғаның даярлығы.

Жалпы адамзаттық құндылықтың қалыптасуы:

Өмірдегі тұлға еркіндігі.

Патриотизм, интернационализм, борыш.

Қоршаған адамдардың сезімдерін , ар-намысын менсінбеу.

Адам санасының нысаны, адам мәдениетінің бөлігі.

Белгілі мінез-құлықты іштей қабылдауы.

Қоғам мен тұлғаның өзара қатынасы:

Жеке әлеуметтік тәжірибеге байланысты.

Тұлғаның сенімінің сипатын анықтайды.

Өздігінен басқару беделіне байланысты.

Адамның құқықтары мен еркіндігін сақтау.

Тұлғаның жеке басына байланысты.

Адамды тұлға ретінде қалыптастыру үшін қоғамға қойылатын талаптар:

Рухани дамыған көпмәдени тұлғаны қалыптастыру.

Адамгершілігі жоғары тұлғаны қалыптастыру.

Өздігінен ойлауға тәрбиелеу.

Ойлау қабілетін дамыту.

Обьективті заңдылыққа негізделген тәрбие процесін ұйымдастыру.

Этномәдени білім беру – бұл:

Этнос пен мәдениеттің өзара байланысын және оның жаңаруын танытатын қалып.

Тұлғаны этномәдени ұқсастыру бағытын сақтауда ана тіліне, дүниежүзілік мәдени құндылықтарды меңгертуге бағытталған оқыту мен тәрбиелеу жүйесі.

Адамның ұлттық мінезі мен санасының қалыптасуын зерттеу.

Құндылықтарды танытып, оны өзгелерден ажырататын қарым-қатынас құралы.

Мұғалімнің этнопедагогикалық білімді қолдану ерекшелігі.

Этнопедагогикалық білім – бұл:

Адамның ұлттық мінезі мен санасының қалыптасуын зерттеу.

Құндылықтарды танытып, оны өзгелерден ажырататын қарым-қатынас құралы.

Мұғалімнің этнопедагогикалық білімді қолдану ерекшелігі.

Ұлттың әлеуметтік, мәдени тәжірибелерін танытатын ақпарат жиынтығы.

Этнос пен мәдениеттің өзара байланысын және оның жаңаруын танытатын қалып.

Педагогикалық мамандықты таңдау байланысты:

Адамның денсаулығына.

Адамның еңбексүйгіштігіне.

Адамның шыдамдылығына.

Адамның қызығушылығы мен қабілеттілігіне.

Қоршаған адамдардың көзқарастарына

Мұғалімнің профессиограммасына жатпайды:

Жалпы азаматтық сапа.

Кәсіптік сапа.

Пән бойынша арнайы білімі, білігі, дағдысы.

Балалармен қатынастағы авторитарлық.

Адамилық, әділдік, балаларға сүйіспеншілік.

Е.А.Климовтың жіктемесі бойынша педагогикалық мамандық жататын жүйе:

«Адам-табиғат»

«Адам-адам».

«Адам-белгілер жүйесі».

«Адам-көркем бейне».

«Адам-техника».

Педагогикалық білім:

Пәнін оқыту саласындағы терең білімі.

Педагогикалық категорияларды, оқыту мен тәрбиелеуді ұйымдастыру заңдылықтарын, әдістерін, қағидаларын білуі.

Философиялық, психологиялық, әлеуметтік білімі.

Педагогикалық ой-пікірлердің даму тарихи бойынша білімі.

Оқушылардың жас ерекшеліктерін білуі.

Мұғалімнің профессиограммасы – бұл:

Мамандықтар тізімі.

Мұғалімнің сауаттылығы, білімділігі, зиялылығы.

Мұғалім тұлғасына қойылатын кәсіби талаптардың жиынтығы.

Мұғалімнің ғылыми дәрежесі.

Мұғалімнің ғылыми-зерттеушілік мәдениеті.

Педагогикалық іс-әрекеттің негізгі айрықша ерекшеліктері:

Тарихи, философиялық сипаты.

Саяси, қоғамдық, әлеуметтік сипаты.

Ұжымдық, гуманистік, шығармашылық сипаты.

Психологиялық, физиологиялық сипаты.

Бақылаушылық, басқарушылық, бағалаушылық сипаты.

Іс-әрекеттің құрылымы компоненттердің бірізділігі түрінде қарастырылады:

Іскерлік, қабілеттілік.

Іс-әрекетке қызығушылық, ынта-ықылас, арман, мұрат, мақсат.

Еңбек, шеберлік, өнер.

Білім, білік, дағды.

Мақсат, мотив, әрекет немесе іс-қимыл, құрал, нәтиже, бағалау.

Педагогикалық іс-әрекет нәтижесінің маңызды көрсеткіштері:

Оқушының өте жақсы бағасы.

Жақсы денсаулық.

Білімді, тәрбиелі, дамыған тұлға.

Білім беру саласындағы нормативті заңдар туралы білім.

Тәртіптілік.

Педагогикалық іс-әрекеттің конструктивті компонентін құрайтын біліктер тобы:

Ұжымды қалыптастыру, либералдық қарым-қатынасты қалыптастыру.

Авторитарлық қатынасты қалыптастыру, жоспарлау.

Мұғалімнің оқу-танымдық біліктілігі.

Мұғалімнің зерттеушілік біліктілігі.

Іс-әрекет түрлерін жоспарлау, жобалау, оқу материалын таңдау және жүйелеу.

Педагогикалық іс-әрекеттің коммуникативтік компонентін құрайтын біліктер тобы:

Оқу-танымдық біліктілігі.

Ғылыми-зерттеушілік біліктілігі.

Оқу материалын таңдап алу біліктілігі, жоспарлау біліктілігі.

Оқушылармен, ата-аналармен, әріптестермен педагогикалық мақсатқа сай қатынастарды қалыптастыру біліктілігі.

Жобалау іскерлігі, диагностикалау біліктілігі.

Педагогикалық іс-әрекеттің ұйымдастырушылық компонентін құрайтын біліктер тобы:

Оқушыны түрлі іс-әрекетке қатыстыруға, ұжымды қалыптастыруға, біріккен іс-әрекетті ұйымдастыруға бағыттау біліктілігі.

Оқу-танымдық, ғылыми-зерттеушілік біліктер.

Авторитарлық, либералдық, демократиялық қатынас стилін қалыптастыру біліктері.

Диагностикалау, жоспарлау, жобалау біліктері.

Оқу материалын саралау және жүйелеу біліктері.

Педагогикалық іс-әрекеттің гуманистік бағыттылығының мәні:

Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін, шығармашылық даралығын дамыту.

Оқушыларды мұғалімнің қатал талаптарына бағындыру.

Оқушыларға іс-әрекеттің обьектісі ретінде қарау.

Оқушылармен либералдық қатынас стилі.

Мұғалімнің пессимистік көзқарастары.

Педагогикалық іс-әрекеттің ұжымдық сипатының мәні:

Әріптестермен субьект-субьектілі қарым-қатынасты қалыптастыру.

Жоспарлау, диагностикалау, жобалау.

Оқушылармен, ата-аналармен, педагогикалық ұжыммен тұрақты ынтымақтастық қарым-қатынаста болу.

Мұғалімнің оқу-танымдық және зерттеушілік іс-әрекеті.

Педагогикалық іскеліктерді үнемі жетілдіру.

Педагогикалық іс-әрекеттің шығармашылық мәні:

Оқытудың дәстүрлі формаларын меңгеруі.

Оқу-тәрбие жұмысының жаңа тиімді формаларын іздестіру және жетістікке жетудегі белсенді процесс.

Білім беру философиясы мен тарихын білу.

Оқушылардың жас және жеке ерекшеліктері жөнінде білу.

Мұғалімнің педагогикалық этикасы және такт.

Педагогикалық іс-әрекеттің құрылымын зерттеген:

Н.В.Кузьмина, А.И. Щербаков.

И.Я.Лернер, В.С.Леднев.

Ж.Локк, И.Г.Песталоцци.

М.Жұмабаев, Ы.Алтынсарин.

Р.Г.Лемберг, Н.Д.Хмель.

Педагогикалық іс-әрекеттің субьектісі:

Педагогикалық ұжым.

Оқушылар ұжымы.

Мектеп әкімшілігі.

Мұғалім тұлғасы.

Ата-аналар комитеті.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекеті жүзеге асырылады:

Оқушының білімді теориялық меңгеруі және оны қолдану білігі мен дағдысын, шығармашылық іс-әрекет тәсілін қалыптастырумен, дүниетанымдық және адамгершілік-эстетикалық идеяларды саналы түсінуімен.

Оқушының алған білімін қоғамдық практикада қолдану іскерлігімен.

Практикалық іс-әрекет компонентеріне дағдылануымен.

Оқушының оқу-танымдық белсенділігімен.

Тәрбиенің әдіс-тәсілдері мен түрлері арқылы.

Педагогикалық іс-әрекет компонентіне жатпайды:

Коммуникативтік.

Конструктивтік.

Ізденіс.

Ұйымдастырушылық,

Диагностикалық.

«Субьектілік» ұғымы сипаттайды:

Тұлғаның іс-әрекетке белсенді, саналы және өз бетімен қатысуын.

Еңбексүйгіш адамды.

Әдіскерді.

Адамның мінез-құлықтың жалпы қабылданған нормалары мен ережелеріне бейімделуін.

Тұлғаның ынталы еместігін, пессмистілігін.

Мұғалімнің педагогикалық қабілеті – бұл:

Мұғалімнің тұлғалық дамуы.

Кәсіпкерлігі.

Эмпирикалық тәжірибесі.

Педагогикалық пәндерді білуі.

Педагогтың кәсіби-педагогикалық іс-әрекетті жүзеге асыруға бағытталған тұлғалық сапаларының кешені.

Педагогикалық іс-әрекеттің мәні:

Балалар мен оқушылар ұжымы іс-әрекетін басқару.

Оқушыларға білім беру.

Әлеуметтік тәжірибені беру, бала тұлғасын дамыту және өмірге дайындау.

Әлеуметтік тапсырысты орындау.

Үздіксіз оқу-танымдық іс-әрекет.

Мұғалімнің кәсіби іс-әрекетінің айрықша ерекшеліктері:

Негізгі ақпарат көзі, оқушылардың танымдық іс-әрекетіне басшылық.

Ата-аналармен байланыс.

Үнемі өзін-өзі жетілдіру.

Өзін-өзі тәрбиелеу, өзін-өзі дамыту.

Тексерушілік, бақылаушылық іс-әрекет.

Педагогтың әлеуметтік-кәсіби ұстанымы – бұл:

Мұғалімнің білім, білік, дағды деңгейі.

Мұғалімнің көп оқығандығы, ой өрісінің кеңдігі, ғылыми ақпараттың үлкен көлемін есте сақтау біліктілігі.

Балалар ұжымымен авторитарлық қарым-қатынасы.

Педагогтың әлемге және оның белсенділігінің көзі болып табылатын педагогикалық іс-әрекет пен ақиқатқа интеллектуальдық, ерік-жігерлік, эмоционалды-бағалаушылық қатынасының жүйесі.

Балалар ұжымымен либералистік қарым-қатынасы.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекетке кәсіби даярлығы - бұл:

Психология-педагогика пәндерін білуі.

Педагогика ғылымының негізгі даму тенденциясын білуі.

Мұғалімнің негізделген кәсіби талаптардың жиынтығына сәйкестігі.

Мектеп әкімшілігінің талаптарын орындауға дайындығы.

Проблемалы жағдаяттарда шешім қабылдауға дайындығы.

Жаңа формация мүғалімін дайындаудың негізгі ережелері көрсетілген құжат:

ҚР-да этномәдени білім беру тұжырымдамасы.

ҚР үздіксіз педагогикалық білім беру тұжырымдамасы, ҚР жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасы.

Балалар құқығы декларациясы, БҰҰ балалар құқығы жөніндегі Конвенциясы.

ҚР «Ата Заңы».

ҚР «Білім туралы» Заңы.

Педагог – бұл:

Білім беру мекемелерінде тәрбиелеу мен оқыту саласында тәжірибелік жұмысты жүргізетін адам.

«Адам – техника» жүйесінде қызмет ететін адам.

Бақылаушылық, тексерушілік қызметтер атқаратын адам.

Ақпараттар беруші адам.

Қоғамдық қайраткер.

Мұғалімнің кәсіби маңызды қасиеттері:

Мұғалімнің бағалаушылық-тексерушілік қызметтері.

Мұғалімнің бақылаушылық, басқарушылық қызметтері.

Оқушыларға сүйіспеншілік, педагогикалық процесті жүйелі жүргізу, бақылағыштық, қарым-қатынас жасай алу, ұжымшылдық, шығармашылық.

Өзі оқытатын пән саласындағы терең білімдері.

Мұғалімнің авторитарлық қарым-қатынас стилі.

Мұғалім іс-әрекетінің обьектісі:

Педагогикалық ұжым.

Оқушылар ұжымы.

Сабақ.

Оқушылардың білімі, білігі, дағдысы.

Тұтас педагогикалық процесс.

Педагогикалық іс-әрекеттегі педагогтың субьектілігі көрінеді:

Мұғалімнің теориялық білімі арқылы.

Ғылыми-ізденушілік процесс арқылы.

Мұғалімнің қоршаған ортаға қарым-қатынасы арқылы.

Қарым-қатынастың вербальды емес құралы арқылы.

Педагогтың әлеуметтік-кәсіби ұстанымы арқылы.

Мұғалім тұлғасының ізгілік сапалары:

Әртістік.

Сыртқы түрі.

Ұстамдылық.

Оқушының темпераменттер типін білуі.

Адамшылдық, оқушы тұлғасына кешірімділікпен қарау.

Педагогтың кәсіби мәдениетіне жатады:

Қарым-қатынастағы сенімсіздігі.

Қарым-қатынастағы либералдығы.

Қарым-қатынастың авторитарлық стилі.

Коммуникативті қабілеттілігі.

Орындаушылығы.

Мұғалімдердің педагогикалық шеберлігін зерттеумен айналысқан:

И.П.Пидкасистый.

Н.Д.Хмель.

Р.Г.Лемберг.

А.С.Макаренко.

М.Жұмабаев.

Педагогикалық техника – бұл:

Педагог шеберлігінің құрамды бөлігі.

Жоғары кәсіби білік.

Кәсіптік технология.

Мұғалімнің педагогикалық техникасының жоғары деңгейі.

Педагогқа қажетті білім, шеберлік жиынтығы.

Педагогикалық шығармашылық:

Педагогтың пәндік білімі.

Алдыңғы қатарлы жаңашыл-педагогтардың іс-тәжірибесін зерттеу және оны мектеп тәжірибесіне ендіру.

Педагогикалық әдебиеттерді көп оқығандығы.

Нормативті педагогикалық құжаттардың мазмұнын білуі.

Педагогтың жеке тұлғалық, психикалық, интеллектуальдық күштері мен қабілеттіліктерін іс жүзінде көрсететін процесс.

Шығармашылық:

Оқытылған материалды нақтылап өндеу және зерттеу.

Дайын білімді меңгеру.

Репродуктивті іс-әрекет.

Нәтижесі жаңа материалдық немесе рухани құндылықтарды құру болып табылатын іс-әрекет.

Педагогикалық мәдениеттің жоғары деңгейі.

Педагогикалық шеберлікті зерттеумен шұғылданған:

Я.А.Коменский.

М.Жұмабаев.

Р.Г.Лемберг.

П.И.Пидкасистый.

А.С.Макаренко.

Вербальсыз қарым-қатынастың құралдарына жатады:

Ым, мимика, визуальды контакт, такесика.

Мұғалімнің сөз мен сөйлеуі.

Мұғалімнің білімі, білігі және дағдысы.

Оқыту, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру.

Мақсат, міндеттер, әдістер, тәсілдер.

Қарым-қатынас – бұл:

Педагогикалық процестің субьектісі.

Оқушыларға педагогикалық ықпал ету құралы.

Педагогикалық процестің заңдылықтары.

Педагогикалық процестің қозғаушы күші.

Педагогикалық процестің принциптері.

Педагогикалық қарым-қатынас стилі:

Вербальды, вербальсыз.

Демократиялық, либералдық, авторитарлық.

Әлеуметтік, психологиялық, педагогикалық.

Жеке, топтық, ұжымдық.

Дайындық, айқындаушы, қалыптастырушы.

Педагогикалық қарым-қатынастың авторитарлық стилі:

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің авторлық үлгісін құру.

Оқушыларға белсенді-жағымды қарым-қатынас, олардың мүмкіндіктерін адекватты бағалау.

Ата-ананың балаларды тәрбиелеудегі беделі.

Оқытудың автоматтандырылған құралдары.

Педагог барлық сұрақтарды жеке өзі шешеді, оқушының ынтасы теріс бағаланады және жоққа шығарылады.

Педагогикалық қарым-қатынастың либералдық (бетімен жіберушілік) стилі:

Педагогтың белсенді әлеуметтік және кәсіби ұстанымы.

Оқушыларды Интернет-технология құралдарымен дистанционды оқыту және тәрбиелеу.

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушылардың проблемаларына қызықпау және немқұрайдылық, селқостық.

Балалармен қарым-қатынастағы ынтымақтастық және шығармашылық стилі.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Педагогикалық қарым-қатынастың демократиялық стилі:

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушылардың проблемаларына қызықпау және немқұрайдылық, селқостық.

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің авторлық үлгісін құру.

Педагог барлық сұрақтарды жеке өзі шешеді, оқушының ынтасы теріс бағаланады және жоққа шығарылады.

Педагог оқушының субьектілі рөлін көтеруге бағдарланған, педагог пен оқушының өзара байланысының жеке, дербес стилі.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Педагогикалық қарым-қатынас жіктемесін зерттегендер:

Я.Л.Коломинский, В.А.Кан-Калик.

Я.А.Коменский, К.Д.Ушинский.

В.А.Сластенин, П.И.Пидкасистый.

Р.Г.Лемберг, Н.Д.Хмель.

М.Жұмабаев, Ы.Алтынсарин.

Педагогикалық қарым-қатынастың кезеңдері:

Болатын қарым-қатынасты моделдеу, қарым-қатынасты тікелей ұйымдастыру, қарым-қатынасты басқару, қарым-қатынас нәтижесін талдау.

Көрнекілік құралдарды, техникалық оқыту құралдарын дайындау.

Әртістілік, сықақтық, оптимизм.

Жобалау, диагностикалау, моделдеу.

Вербальды, вербальсыз, интерактивті, перцептивті қатынас.

Педагогикалық қарым-қатынастың түрлері:

Жеке, топтық.

Шығармашылық, дербестік.

Вербальды, вербальды емес, интерактивті, перцептивті.

Психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік.

Құзіретті, мәдени, іс-әрекеттік.

Педагогикалық қарым-қатынас көрсетеді:

Білім беру процесі субьектілерінің өзара әрекеттестік формасын.

Ұжымның қоғамдық көзқарасының қалыптасуын.

Оқушылар іс-әрекетін басқаруды.

Педагогикалық ұжымның іс-әрекетін әкімшілік бақылауды.

Мұғалімнің ғылыми-зертеушілік мәдениетін.

Педагогикалық такт:

Педагогтың педагогикалық проблемаларды әкімшілікті қатыстыру, жұмылдыру, араластыру арқылы шешу іскерлігі.

Балалармен қарым-қатынаста педагогикалық принциптер көлемін сақтау, оқушылармен дұрыс қарым-қатынасты таңдау іскерлігі.

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушылардың проблемаларына қызықпау және немқұрайдылық, селқостық.

Балалармен қарым-қатынастағы ынтымақтастық және шығармашылық стилі.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Эмпатия:

Оқушылардың жетістігін, сабақ үлгеруін бағаламау.

Кейбір оқушыларды дәріптеу.

Антипатия, сүйкімсіз көру.

Өзін басқа адамның орнына қоя білу.

Өзін-өзі тәрбиелеу.

Вербальды қарым-қатынас:

Ақпаратты сөз арқылы беру.

Ақпаратты ым, қимыл арқылы беру.

Ақпараты көркем-сурет өнері арқылы беру.

Электрондық поштамен хат арқылы қатынасу.

Ақпаратты сөзсіз музыка арқылы беру.

Өзін-өзі тәрбиелеу – бұл:

Оқушыларды оқыту мен тәрбиелеуде педагогикалық процестің заңдары мен заңдылықтарын білу және қолдану.

Педагогтың балалар тәрбиесіне бағытталған іс-әрекеті.

Ұжымның «қиын» оқушылар тәрбиесіне бағытталған іс-әрекеті.

Әкімшіліктің табысты жұмыс істейтін мұғалімді қолдауға, мадақтауға бағытталған жұмысы.

Адамның өзінің тұлғасын жетілдіруге бағытталған белсенді, өзіндік іс-әрекеті.

Өзін-өзі тәрбиелеудің тәсілдері:

Өзара бағалау, өзара бақылау, өзара көмек көрсету.

Ынтымақтастық, ұжымдағы өзара шығармашылық.

Моделдеу, жобалау, диагностика.

Өзін-өзі бағалау, өзіне-өзі бұйыру, өзін-өзі бақылау, өзін-өзі түзету.

Технологияландыру, ізгілендіру, гуманитарландыру.

Өзіне-өзі бұйыру – бұл:

Өзін-өзі сынау, өзара сын.

Ұзақ уақыт барысында өзін-өзі бақылау.

Адамның өзіне-өзі берген қысқаша бұйрығы, нұсқауы.

Мектеп әкімшілігінің бұйрығын жүйелі орындау.

Тұлғаның өзін басқа адаммен салыстыру негізінде өзін-өзі бағалауы.

Тұлғаның өзін-өзі бағалауы қалыптасады:

Өзіне-өзі бұйыру жолымен.

Өзін басқа адаммен салыстыру жолымен.

Өзін-өзі иландыру жолымен.

Өздігінен білімін жетілдіру жолымен.

Оқушыны тәрбиелеу процесін технологияландыру жолымен.

Мұғалімдер біліктілігін көтерудің негізгі формасы:

Бұқаралық ақпарат құралдары.

Өзін-өзі жігерлендіру, өзін-өзі анықтау.

Педагогикалық инновацияның мониторингі.

Білімін жетілдіру институттары.

Ғылыми-зерттеушілік іс-әрекет.

Педагогтың ұйымдастырушылық іс-әрекеті іске асырылады:

Интернет арқылы.

Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы.

Педагогикалық әдебиеттерді оқуы арқылы.

Оқушылардың алуан түрлі іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы.

Басқарудың авторитарлық стилі арқылы.

Педагогикалық қабілеттілік:

Шығармашылық.

Интеллект.

Педагогикалық такт.

Тұтас педагогикалық процестің екі жақты сипатын іске асыру.

Педагогтың кәсіби педагогикалық іс-әрекетін жүзеге асыруға бағытталған тұлғалық қасиеттерінің жиынтығы.

Кәсіби өзін-өзі тәрбиелеу – бұл:

Өзінің кәсіби-маңызды сапаларын дамыту бойынша саналы жұмысы.

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық теориясын білуі.

Алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибені тарату.

Педагогтың кәсіби педагогикалық іс-әрекетін жүзеге асыруға бағытталған тұлғалық қасиеттерінің жиынтығы.

Мектептің білім беру процесін технологияландыру.

Мұғалімнің негізгі қызметі:

Білім беру кеңістігін демократияландыру, ізгілендіру.

Тұлғаны оқыту, тәрбиелеу, дамыту, қалыптастыру процестерін басқару.

Көрнекілікті демонстрациялау, иллюстрациялау.

Диагностика, балалар іс-әрекетінің мониторингі.

Тексерушілік, бақылаушылық, бағалаушылық.

Педагогикалық болжау:

Педагогтың өз іс-әрекетінің нәтижесін алдын-ала байқау біліктілігі.

Педагогтың коммуникативті біліктілігі.

Педагогтың перцептивті біліктілігі.

Педагогтың ұжымдық-шығармашылық істі ұйымдастыру біліктілігі.

Педагогтың оқушылардың оқу-танымдық процесін басқару біліктілігі.

Өзін-өзі түзету тікелей байланысты:

Адамның өзіне-өзі қысқаша бұйрық пен нұсқау беруіне.

Адамның өзіне сын тұрғысынан қарауына және өзін-өзі жетілдіруіне.

Адамның өз іс-әрекетін, көңіл-күйін түсінуіне.

Адамның өзін-өзі жоғары бағалауына.

Адамның өзін іс жүзінде көрсетуіне.

Оқушылардың дамуының жастық кезеңдері:

Рухани, қоғамдық, әлеуметтік.

Физиологиялық, психологиялық, әлеуметтік.

Балабақшаға дейінгі, мектепке дейінгі, мектептік.

Кіші, жеткіншек, жоғары кезеңдер.

Мектепке дейінгі, мектептік, студенттік кезеңдер.

Кіші мектептік жас сипаттайды:

Дербестік, жауапкершілік, белсенді азаматтық ұстаным, әлеуметтік жетілу.

Оқуға қызығушылығының төмендеуі, пессимизм, селқостық, өзінің «Менін» іздеу.

Тұрақты ықылас, көңіл, мінез-құлықтың қалыптасуы.

Ойлаудың сыншылдығы, организмнің жыныстық жетілуі, еліктеу, ашушаңдық.

Еріксіз ықылас, қимыл белсенділігі, естің көрнекі-бейнелі сипаты, жаңа әлеуметтік ортаға ену.

Оқушылардың жас ерекшеліктерімен түсіндіріледі:

Оқушылардың білімі, білігі және дағдысы.

Балалардың сол немесе басқа жастағы психологиялық-физиологиялық ерекшеліктері.

Дарындылығы, таланттылығы, қабілеттілігі.

Оқушылардың темпераменттерінің типі.

Ұлдар мен қыздардың даму ерекшеліктері.

Акселерация :

Тұлғаның тұтас қалыптасуы.

Әлеуметтік, этикалық проблемаларға қызығушылығының дамуы, алдына қойылған мақсатқа жетуге ұмтылуы.

Кіші жастағы оқушылар мен жеткіншектердің балалық және жеткіншек шақтағы жедел дамуы.

Тұлғаның өзін-өзі дамытуы мен өзін-өзі жетілдіруі.

Жоғары сынып оқушыларының ақыл-ойының жедел дамуы.

Жеткіншек шақ мынадай қасиеттерді сипаттайды:

Дербестік, жауапкершілік, белсенді азаматтық ұстаным, әлеуметтік жетілу.

Мұғалімнің беделін сыйлау, оптимизм, білімге жоғары қызығушылық.

Тұрақты ықылас, көңіл, мінез-құлықтың қалыптасуы, өзіндік «Менінің» қалыптасуы.

Ойлаудың сыншылдығы, организмнің жыныстық жетілуі, еліктеу, ашушаңдық.

Еріксіз ықылас, қимыл белсенділігі, естің көрнекі-бейнелі сипаты, жаңа әлеуметтік ортаға ену.

Темперамент типтері оқушылардың дара ерекшеліктері ретінде:

Лидер, конформист, пессимист, скептик.

Либерал, демократ, сангвиник, флегматик.

Оптимист, пессимист, эгоист.

Активист, патриот, альтруист.

Сангвиник, флегматик, меланхолик, холерик.

Жас ерекшелік – бұл:

Адам өмірінің белгілі кезеңіндегі анатомиялық-физиологиялық және психикалық сапасы мен қасиетін анықтайтын сипаттамасы.

Адамның үздіксіз өзгеру ерекшелктері.

Белгілі бір жасқа сәйкес жеке тұлғаға тән психикалық жаңа қасиеттер.

Сапалық айырмашылығы мен жасына байланысты сипатталуы.

Мектеп жасындағы оқушылардың оқу әрекетін қалыптастыру процесі.

Жас кезеңдерге бөлу дегеніміз:

Анатомиялық-физиологиялық және психикалық қасиеттермен өмір кезеңін анықтау.

Белгілі бір ғылым саласын қызықтыратын өмірдің және дамудың бір бөлігі.

Мектеп жасындағы оқушының дамуы.

Ұжымдық өмірде адамгершілік тәрбие мен тәжірибені, әдет-дағдыларды қалыптастыру.

Әлеуметтік өмір жүйесін қалыптастыру.

Педагогикалық процестің заңдары мен заңдылықтарын зерттейтін ғылым саласы:

Жалпы педагогика.

Салыстырмалы педагогика.

Арнайы педагогика.

Педагогика тарихы.

Жас ерекшелік педагогикасы.

Тұтас педагогикалық процестің элементарлы бөлшегі:

Оқушы.

Оқу пәні.

Сабақ.

Педагогикалық жағдаят.

Мұғалім.

Тұтас педагогикалық процестің тәрбиелік тетіктері (механизмдері) :

Оқушылардың оқуға ұмтылуы.

Сынып сағаттары, тәрбиелік іс-шаралар, байқаулар, олимпиадалар, жарыстар.

Ұлдар мен қыздар арасындағы қарым-қатынас.

Жазалау, мадақтау, жарыс.

Ата-аналар мен балалар, мұғалімдер мен оқушылар арасындағы қарым-қатынас.

Мектептің тұтас педагогикалық процесінің негізгі компоненттері:

Мектеп, әкімшілік, мұғалімдер, оқушылар, сыныптар, отбасы, мектептен тыс мекемелер.

Оқушылардың білім, білігі, дағдысы.

Заңдар, заңдылықтар, қағидалар.

Педогогтар, оқушылар, мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар, формалар, әдістер мен тәсілдер, тапсырмалар, нәтиже.

Оқыту, тәрбиелеу, дамыту, оқушылар тұлғасын қалыптастыру.

Педагогикалық процестегі негізгі педагогикалық ықпал ету құралдары:

Іс-әрекет, ойын, еңбек, қарым-қатынас.

Оқушы, мұғалім, ата-аналар.

Адамгершілік, еңбек, ақыл-ой тәрбиесі.

Тәрбиелеу, оқыту, білім беру.

Әлеуметтендіру, ізгілендіру, демократияландыру.

Педагогикалық процестің негізгі заңдылықтары:

Педагогикалық процесс бірсәттік, сабақ сияқты уақыттың жеке аралығында қызмет атқарады.

Педагогикалық процестің компоненттері бір-біріне тәуелсіз, дербес, маңызы бірдей.

Оқытудағы көрнекілік қағидасы.

Педагогикалық процестің қызмет етуі қоғамның әлеуметтік-экономикалық қажеттілігімен байланысты емес.

Оқу орнының педагогикалық процесі қоғамның әлеуметтік-экономикалық қажеттілігімен негізделеді.

Тұтас педагогикалық процестің заңдылықтарының бірі:

Педагогтың басқарушылық және жетекшілік рөлімен байланысты бір жақты сипаты ие процесс.

Оқытудағы саналылық, белсенділік дербестілік қағидасы.

Оқытудың көрнекілік қағидасы.

Педагог пен оқушылардың әрекеттестігімен, екі жақтың міндетті түрдегі іс-әрекетімен байланысты екі жақты сипатқа ие процесс.

Педагогикалық процесс бірсәттік, сабақ сияқты уақыттың жеке аралығында қызмет атқарады.

Педагогика ғылымында педагогикалық процестің заңдылығын зерттеген:

М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов, Ы.Алтынсарин.

А.В.Мудрик, П.И.Подласый, П.И.Пидкасистый.

Я.А.Коменский, В.Ратке, Ж.Ж.Руссо, И.Г.Песталоцци.

Ю.К.Бабанский, Б.Т.Лихачев, В.А.Сластенин, Н.Д.Хмель.

Р.Г.Лемберг, А.Дистервег.

Дүниетаным – бұл:

Ақиқат дүниеге, қоршаған болмысқа және ондағы адамның алар орнына деген көзқарастар жүйесі.

Ұлттық салт-дәстүрлердің жаңаруы.

Әлемдік білім кеңістігі.

Кәсіптілік, шеберлік, құзіреттілік.

Әлемді қабылдау, диагностика, болжау.

Дүниетанымның құрылымын құрайды:

Мақсат, міндеттер, мазмұн, құралдар, әдістер мен тәсілдер.

Іс-әрекетті ұйымдастыру формалары, тапсырмалар.

Білім, көзқарас, сенім, идеалдар, мінез-құлық тетігі.

Жеке тұлға, индивид, даралық.

Жеке тұлғаның өзіндік «Мені».

Сенім – бұл:

Жеке тұлғаның ішкі ұстанымына айналған білім.

Материалды жаттап алуы.

Жеке тұлғаның өз пікірін қорғауы.

Теориялық білімді есте сақтауы.

Өз пікірін жариялауы.

Дүниетанымның компонентіне жатпайды:

Білім.

Көзқарас.

Сенім.

Мінез-құлық тетігі.

Жарыс.

Л.И.Божовичтің зерттеуі бойынша дүниетаным туындайды:

Мектепке дейінгі кезеңде.

Бастауыш мектепте.

Жеткіншек шақта.

Жоғары сыныпта.

Студенттік жылдарда.

Дүниетанымның компоненттері:

Қоғамдық, мемлекеттік, ұлттық компоненттер.

Интеллектілік, эмоционалдық, практикалық-әрекеттік компоненттер.

Бақылаушылық, бақарушылық, орындаушылық, жасампаздық.

Әлеуметтік, психологиялық, педагогикалық.

Тәрбиелеушілік, дамытушылық, қалыптастырушылық компоненттер.

Дүниетанымның негізгі қызметі:

Тәрбиелеушілік, дамытушылық.

Әлеуметтік, психологиялық, педагогикалық.

Ізгілік, демократиялық.

Ақпаратты-бейнелі, бағдарлы-реттеуші, бағалау.

Бақылаушылық, бақарушылық, орындаушылық, жасампаздық.

Дүниетанымның ақпаратты-бейнелі қызметі байланысты:

Қоршаған ортадағы оқиғалар мен құбылыстарды қабылдау тәсіліне және оның адам санасында бейнеленуіне.

Адамның тәртібі мен іс-әрекеті арқылы оның санасын, көзқарсы мен сенімін анықтауға.

Адамның қоршаған орта құбылыстарын өз көзқарасы мен сенімдері, өзінің дүниетанымы тұрғысынан бағалауына.

Адамның мінез-құлық өзгерістеріне байланысты.

Барлық сыртқы және ішкі әсерлерге байланысты.

Дүниетанымның бағдарлы-реттеуші қызметі байланысты:

Адамның қоршаған орта құбылыстарын өз көзқарасы мен сенімдері, өзінің дүниетанымы тұрғысынан бағалауына.

Адамның мінез-құлық өзгерістеріне байланысты.

Адамның тәртібі мен іс-әрекеті арқылы оның санасын, көзқарсы мен сенімін анықтауға.

Барлық сыртқы және ішкі әсерлерге байланысты.

Қоршаған ортадағы оқиғалар мен құбылыстарды қабылдау тәсіліне және оның адам санасында бейнеленуіне.

Дүниетанымның бағалау қызметі байланысты:

Адамның мінез-құлық өзгерістеріне байланысты.

Адамның тәртібі мен іс-әрекеті арқылы оның санасын, көзқарсы мен сенімін анықтауға.

Барлық сыртқы және ішкі әсерлерге байланысты.

Қоршаған ортадағы оқиғалар мен құбылыстарды қабылдау тәсіліне және оның адам санасында бейнеленуіне.

Адамның қоршаған орта құбылыстарын өз көзқарасы мен сенімдері, өзінің дүниетанымы тұрғысынан бағалауына.

Дүниетанымды қалыптастыруды анықтайтын шарттар:

Адамдарға ізгілік қарым-қатынас.

Толеранттық, өнегелік.

Табиғат пен қоршаған ортаға сүйіспеншілік.

Білімді тұрақты сенімге және практикалық іс-әрекетке айналдыру.

Адамгершілік сезім, мұрат.

Жалпы білім беру – бұл:

Оқушының білім, білік, дағдылар жүйесі.

Оқушыға өндірістік қарапайым құралдармен жұмыс істеу дағдысын меңгерту.

Өндірістің барлық процестерінің негізгі қағидаларымен таныстыру.

Оқушыларды табиғат және қоғам туралы маңызды ғылымдардың негіздерімен таныстыру, дүниетанымдық көзқарасын кеңейту, адамгершілік-эстетикалық мәдениетін дамыту.

Адамды белгілі бір кәсіптік қызметке дайындау.

Ғылыми көзқарастың шынайы құрамына кіреді:

Ғылыми білім.

Қоғамдық пікір.

Әңгіме.

Пікірталас.

Идея.

Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушының өзара әрекеті негізделеді:

Ынтымақтастық, демократиялық, ізгілік, өзара түсіністік, коммуникативтік, перцептивтік қарым-қатынасқа.

Либералдық, авторитарлық қарым-қатынасқа.

Коммуникативтік, перцептивтік қарым-қатынасқа.

Демократиялық, құндылық қарым-қатынасқа.

Ұжымдық, жекелік қарым-қатынасқа.

Ұжымдық-шығармашылық істі ұйымдастыру кезеңдерінің бірі:

Ұжымдық дайындық.

Ұжымдық өткізу.

Ұжымдық талдау.

Ұжымдық жоспарлау.

Ұжымдық ұйымдастыру.

Ұжымдық шығармашылық істі өткізу әдістемесінің авторы:

К.Д.Ушинский.

И.П.Иванов.

Я.А.Коменский.

П.И.Пидкасистый.

Ш.А.Амонашвили.

Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушының өзара әрекетінің тиімділік стилі:

Либералдық.

Ынтымақтастық.

Бәсекелестік.

Авторитарлық.

Жекелік жұмыс.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің тәрбиелік әлеуеті қорытындыланады:

Оқуға қызығушылығын арттырумен.

Жалпы ортақ істің нәтижелігіне жауапкершілік, өзаракөмек, ынтымақтастық, жағымды адамгершілік қарым-қатынас тәжірибесін қалыптастырумен.

Жоғары үлгерімдік көрсеткішке жетудегі оқушылардың бақталастығында.

Оқыту процесін жекелендірумен.

Орта мектептің оқыту процесіне қазіргі технологияларды ендірумен.

Мектептің педагогикалық процесіндегі ынтымақтастық мәселесін зерттеген:

А.Дистервег.

Р.Г.Лемберг.

Н.Н.Хан.

И.Я.Лернер.

Д.Локк.

Сабақта танымдық міндеттерді шешуде ұжымдық-танымдық іс-әрекет негізделеді:

Оқушылардың ынтымақтастығы мен өзара әрекеттестігі.

Әрбір оқушының жеке жұмысы.

Ақпараттық технологияларды қолдану.

Проблемлық оқыту технологияларын қолдану.

Оқушылардың бос уақыттағы іс-әрекетін ұйымдастыру.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің маңызды белгілерінің бірі:

Сабақта оқушылар арасында қарым-қатынастың жоқтығы.

Ақпараттық оқыту технологияларын пайдаланудың қажеттілігі.

Оқу уақытын ұтымсыз пайдалану.

Іс-әрекет процесінде оқушылар арасында тәуелділік пен жауапкершіліктің пайда болуы.

Оқуға деген қызығушылықтың төмендеуі.

Оқушы тұлғасы мен ұжымның арасындағы қарым-қатынастың үш үлгісі:

Мұғалім мен ұжым тең құқылы қарым-қатынаста, мұғалім өзіне ұжымды бағындырады, ұжым мұғалімге бағынбайды.

Мадақтау, жазалау, жарыс.

Тәрбиелеу, оқыту, білім беру.

Жеке тұлға ұжымға бағынады, жеке тұлға мен ұжым тиімді қарым-қатынаста болады, жеке тұлға өзіне ұжымды бағындырады.

Өзара сыйластық, өзара көмек, өзара тексеру.

Жеке тұлғаны ұжымда және ұжым арқылы дамыту теориясының негізін қалаған:

К.Д.Ушинский.

М.Жұмабаев.

Ы.Алтынсарин.

Я.А.Коменский.

А.С.Макаренко.

Ұжымның дамуы заңдарының бірі:

Энергияның сақталу заңы.

Болашақтық жоспарлар заңы.

«Білім туралы» Заңы.

Әлемдік тартылыс заңы.

Табиғат заңы.

Салыстыру әрекеті заңы жатады:

Энергияның сақталу заңына.

Ұжымды дамыту заңына.

«Білім туралы» Заңға.

Әлемдік тартылыс заңына.

Табиғат заңына.

Педагогикалық әрекеттестіктің мәні:

Баланың өзін-өзі дамытуын белсендендірудің негізгі тәсілі ретінде мақсат пен нәтижеге жетудегі бірлескен іс-әрекеттің ынтымақтастық қарым-қатынас тұрғысынан жүзеге асуымен айқындалады.

Тұлғаның өзіндік белсенділігін арттырудағы мұғалімнің іс-әрекетімен сипатталады.

Белгілі бір жағдайдағы педагогикалық әрекеттің тәсілімен анықталады.

Нақты уақыт аралығында педагогикалық жүйенің жағдайын анықтауды көрсетеді.

Оқу-тәрбие процесінің нәтижесін бақылау, тексеру және бағалаумен қорытындыланады.

Балалар ұжымы дамуының алғашқы кезеңіндегі мұғалімнің іс-әрекеті:

Түзетушілік, коммуникативтік.

Диагностикалық, ұйымдастырушылық, үйретушілік.

Ұйымдастырушылық, коммуникативтік.

Болжау, диагностикалау.

Бағлау және бақылау.

Педагогикалық процестің негізгі қарама-қайшылықтары топтастырылады:

Философиялық, психологиялық, педагогикалық.

Сыртқы, ішкі.

Оқушыларды оқыту мен тәрбиелеудегі жеке, топтық, ұжымдық қарама-қайшылықтар.

Педагогикалық процестің обьективті және субьективті қарама-қайшылықтары.

Тұлғаның дамуының қарама-қайшылықтары, ұжымның дамуының қарама-қайшылықтары, оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың қарама-қайшылықтары.

Балалар ұжымы қалыптасуының екінші кезеңіне тән ерекшеліктер:

Ұжымның мақсатының әрбір мүшесінің іс-әрекеті үшін мотив болуы, ұжым ішінде ізгілік қарым-қатынастың қалыптасуы.

Тұлғаның ұжымда өзін көрсетуі үшін мүмкіндіктер мен жағдайлардың туындауы.

Ұжымның өзі-өзі басқаруға көшуі, сынып белсенділерінің әр түрлі іс-әрекеттерді ұйымдастыруы, шығармашылық ынтымақтастықтың пайда болуы, қоғамдық пікірдің қалыптасуы, ұжым дәстүрінің пайда болуы, ұжым мақсатының әрқайсысы үшін маңызды болуы.

Әр жеке тұлғаның өзін-өзі тәрбиелеуге, өзін-өзі жетілдіруге, мінез-құлқын өзіндік реттеуге бағыттылықтың болуы.

Әр түрлі ынтал ытоптардың айқындалуы.

Қазақстанда сынып жетекшісі қызметі алғаш рет енгізілді:

1991 жылы.

1986 жылы.

1934 жылы.

1945 жылы.

1937 жылы.

Тұтас педагогикалық процестің тәрбиелік механизіміне жатады:

Педагогикалық технологиялар.

Оқытушы мен оқушының өзара ынтымақтастық қарым-қатынасы.

Құралдар, түрлер, әдіс-тәсілдер.

Оқытудың технологиялық құралдары.

Мақсаты, міндеттері, мазмұны.

Педагог-тәрбиешінің іс-әрекет жүйесі тұрады:

Тәрбиеленуші мен тәрбиешінің өзара әрекеттестігінен.

Мұғалімнің педагогикалық-ұйымдастырушылық, ұжымдық іс-әрекетінен.

Мақсаттылық, диагностикалық, ұйымдастырушылық, болжау, жобалау, конструктивтік, коммуникативтік, түзетушілік, рефлексивтік іс-әрекеттерден.

Оқушылардың танымдық іс-әрекеттерінен.

Мектептің тәрбиелік жұмыстар жүйесінен.

Сыныптағы микротоптың тиімді құрамы:

Төрт адамнан тұратын микротоп.

Екі адамнан тұратын микротоп.

Бес адамнан тұратын микротоп.

Он адамнан тұратын микротоп.

Сыныпты екіге бөлу.

Тәрбиенің заңдылықтары:

Оқыту процесінің тәрбие процесіне тәуелділігі.

Оқытудағы көрнекілік қағидасы.

Тәрбиенің қоғам талаптарына сай келуі.

Оқыту мен тәрбиелеуді технологияландыру.

Тұлғаның өзін іс жүзінде көрсетуі, өзін-өзі анықтауы.

Сынып жетекшісі жауапты негізгі құжаттар:

Оқушының бос уақыттағы іс-әрекеті және оның орындалуы.

Жалпы мектептік тәрбие жұмысының жоспары, оларды өткізу әдістемесі.

Оқушының сабақтағы белсенділігі, оқу үлгерімі.

Сабақтан тыс уақыттағы оқушының жұмысы.

Сынып журналы, тәрбие жұмысының жопары, оқушылардың жеке іс-қағаздары, оқушы тұлғасының даму картасы, оқушының күнделігі, ата-аналар жиналысы және оның хаттамасы, тәрбиелік іс-шаралар үлгілері, әлеуметтік-психологиялық зерттеулер қорытындысы.

Отбасының негізгі қызметтері:

Дидактикалық, арнайы, кәсіптік.

Шығармашылық, әдістемелік, диагностикалық.

Ұйымдастырушылық, технологияландырылған.

Әлеуметтік, қоғамдық, психологиялық.

Репродуктивті, коммуникативті, тәрбиелік, шаруашылық-экономикалық, рекреативті.

Отбасының рекреативті қызметі:

Отбасы шаруашылығы мен қаржысын жүргізу.

Отбасында баланы тәрбиелеу.

Бос уақыттағы іс-әрекетті ұйымдастыру.

Баланың туылуы.

Отбасы ішіндегі қарым-қатынас.

Отбасы тәрбиесінің құқықтық негіздері көрсетілген:

«Білім туралы» Заңда.

«Тіл туралы» заңда.

Ұжымның дамуы туралы заңда.

Жоғары педагогикалық білім тұжырымдамасында.

«Неке мен отбасы туралы» заңда.

Отбасының педагогикалық процесі диагностикасының негізгі өлшемдері:

Оқушының сабақ үлгерімі, сабаққа қатысуы, мектетің қоғамдық істеріне қатынасуы.

Оқушының әлеуметтік белсенділігі, үйірмеге қатысуы, ғылыми жобаларға қатынасуы.

Отбасындағы бақылау әдістері.

Отбасының мінездемесі, адамгершілік-психологиялық атмосферасы, ата-анасының педагогикалық мәдениеті, оқушының мінездемесі.

Отбасыдағы ынталандыру әдістері.

Отбасының тәрбиелік мүмкіндіктерінің деңгейі:

Саулығы, аман-есендігі, аман-есен еместігі.

Толық, толық емес отбасы.

Жоғары, жеткілікті, төмен.

Адамгершіліктік, психологиялық, материалдық.

Оқытушылық, тәрбиелеушілік.

Мектеп пен отбасының өзара байланысының негізгі формасы болып табылады:

Ата-ананы мектепке шақыру.

Оқушының отбасына бару.

Күнделік жазу.

Оқушы арқылы қатынасу.

Ата-аналар жиналысы.

Қазіргі заманда отбасының тәрбиелік әсері:

Жоғарлаған.

Өзгеріссіз қалған.

Төмендеген.

Нақты бағалау мүмкін емес.

Орташа.

Жалпы мектептік ата-аналар жиналысы өткізіледі:

Оқу жылында 2 рет.

Жылына 4 рет.

Әр тоқсан сайын 1 рет.

Екі ай сайын 1 рет.

Уақыт талабына сай.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекет - бұл:

Әрбір оқушы субьектілік ұстанымын қалыптастыруға мүмкіндік алатын мұғалім ұйымдастырған оқушылардың бірлескен іс-әрекеті.

Мұғалімнің оқушылармен авторитарлық қарым-қатынасы қалыптасатын басқарушылық іс-әрекеті.

Мұғалімнің оқушылардың оқудан тыс бос уақытындағы іс-әрекетін ұйымдастыруы.

Тұлға ұжымның пікіріне бағынады.

Мұғалімнің оқушылардың адамгершілік сапаларын қалыптастыруға бағытталған тәрбиелік іс-әрекеті.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекет формасына жатпайды:

Оқушының микротоптағы жұмысы.

Сыныптың топ арасындағы жарыс.

Танымдық процесті ұжымдық ұйымдастыру.

Тақырыпты ұжымдық талдау.

Оқушының сабақтағы жауабы.

Ұжымдық оқыту тәсілдері мәселесін зерттеумен айналысқандар:

В.К.Дьяченко, А.Г.Ривин.

Ш.А.Амонашвили.

Р.Г.Лемберг, Н.Д.Хмель.

Г.А.Уманов, Қ.Б.Жарықбаев.

Ю.К.Бабанский.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің маңызды белгісі:

Оқытудың жекелік сипаты.

Оқушының өз бетімен жұмысы.

Басқарудың авторитарлық стилі.

Жалпы мақсатқа жету үшін ұжымның барлық мүшелерін біріктіру қажеттілігін оқушылардың саналы түсінуі.

Мектептік білім берудің сапасын арттыру үшін қазіргі ақпараттық оқыту технологияларын ендіру.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекеттің бастапқы кезеңі:

Бірлескен іс-әрекет қорытындысын шығару.

Меңгерілген материалды тексеру.

Оқу материалының мазмұнын ашу.

Жоспарлау.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру процесі.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру процесінде мұғалім сүйенеді:

Әріптестер көмегіне.

Мектеп әкімшілігінің көмегіне.

Сынып старостасының жұмысына.

Ата-аналар комитетінің жұмысына.

Оқу белсенділерінің жұмысына.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендіру - бұл:

Оқыту процесін жекелендіру.

Оқушылардың жағымды адамгершілік қарым-қатынас тәжірибесін, өзаракөмегін, ынтымақтастығын қалыптастыру.

Оқу-тәрбие процесін технологияландыру.

Оқу белсенділерінің жұмысын құру және басқару.

Мұғалімнің оқушылардың білім, білік, дағдыны меңгерудегі белсенділігін, дербестігін арттыруға бағытталған мақсатты іс-әрекеті.

Белсендірудің негізгі мақсаты – бұл:

Оқушылар ұжымын қалыптастыру және дамыту.

Мұғалімнің білімін жетілдіру.

Мұғалімдерді аттестациялау.

Білім алушылардың белсенділігін қалыптастыру, оқу-тәрбие процесінің сапасын көтеру.

Белгілі бір оқу кезеңінде педагогикалық ұжымның жұмысын жаппай тексеру.

Оқу белсенділігінің әдіснамалық негізі болып табылады:

Таным теориясы.

Тұлға теориясы.

Дайындық теориясы.

Ақыл-ой әрекетінің кезеңмен қалыптасу теориясы.

Тұтас педагогикалық процесті жүзеге асыру технологиясы мен теориясы.

Оқушылардың оқу белсенділігінің мәселесін зерттегендер:

Я.А.Коменский, Д.Локк, И.Г.Песталоцци.

Ш.А.Амонашвили, Г.А.Уманов.

И.Я.Лернер, М.И.Махмутов, М.Н.Скаткин.

М.Жұмабаев, А.Байтұрсынов,

Ы.Алтынсарин, Ж,Аймауытов.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендірудің маңызды тәсілдерінің бірі:

Іс-әрекеттік тәсіл.

Әдіснамалық тәсіл.

Мәдени тәсіл.

Аксиологиялық тәсіл.

Парадигмалық тәсіл.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендіруде маңызды тәсіл болып табылады:

Әдіснамалық тәсіл.

Тұлғалық-бағдарлық тәсіл.

Мәдени тәсіл.

Аксиологиялық тәсіл.

Парадигмалық тәсіл.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендіру тәуелді емес:

Танымдылық мотивке.

Оқушылардың жеке ерекшеліктеріне.

Ата-аналар жұмысына.

Мұғалімнің кәсіптілігіне.

Мұғалімнің коммуникативті қабілетіне.

Оқушылардың танымдық белсенділігінің қозғаушысы болып табылады:

Қарама-қайшылық.

Танымдық қызығушылық.

Мұғалімнің жетекшілігі

Баға алу.

Мұғалімнің талабын орындау.

Белсенді оқу – бұл:

Оқытушының дәрежесін оның беріп жүрген пәні арқылы анықтау.

Өз деңгейін көтеру.

Оқытудың жүйелілігі.

Оқу тапсырмаларын орындауға дайын болу.

Білімін жетілдіріп отыру.

Оқушының өзін белсендіруінің жолдары:

Талдау мен пікірталасқа қатысу.

Сыныптастарының жауаптарына өз пікірін білдіру.

Әрқашан ағымдағы процеске талаптанып, жігерлене мақсат қою арқылы оқу.

Өз бетімен қиын тапсырмаларды таңдап алу.

Пәндік үйірмелерге қатысу.

Қазіргі педагогикалық технологияларды зерттеумен айналысқандар:

Р.Г.Лемберг, Г.А.Уманов.

Д.Локк, Я.Корчак.

А.Дистервег, И.Г.Песталоцци, В.А.Сухомлинский.

В.П.Беспалько, В.М.Монахов, Г.К.Селевко.

А.С.Макаренко, К.Д.Ушинский.

Қазіргі педагогикалық технологияларды жүйелеумен шұғылданған:

И.С.Кон.

Р.Г.Лемберг.

Қ.Б.Жарықбаев.

Г.А.Уманов.

Г.К.Селевко.

Тірек сигналдары конспектісі негізінде оқыту технологиясының авторы:

Ш.А.Амонашвили.

П.М.Эрдниев.

И.Д.Первин.

В.Ф.Шаталов.

С.Н.Лысенкова.

Проблемалық оқыту технологиясының авторы:

Р.Г.Лемберг.

Н.Д.Хмель.

М.И.Махмутов.

В.Ф.Шаталов.

С.Н.Лысенкова.

Педагогикалық үлгілердің технологиялығының негізгі өлшемдері:

Тұжырымдылық, жүйелілік, диагностикалық, өңдірістілік.

Жекелік, саралық.

Басқарушылық, орындаушылық.

Көрнекілік, төзімділік, тарихилық, формалдылық.

Бірізділіктің , алгоритмділіктің жоқ болуы.

Қазіргі педагогикалық технологиялардан күтілетін нәтиже:

Сапасы жақсартылған материалдық еңбек өнімі.

Қоғамның көркеюі.

Оқу үлгерімі.

Тұлғаның өзгеруі.

Табиғаттың өзгеруі.

Қазіргі замандағы жаңашыл-педагогтар:

В.А.Сластенин, П.И.Пидкасистый.

Ш.А.Амонашвили, С.Н.Лысенкова, В.Ф.Шаталов.

Г.А:Уманов, Р.Г.Лемберг.

М.И.Махмутов, Ю.К.Бабанский, И.Я.Лернер.

А.Белль, Д.Ланкастер.

Педагогикалық технологиялардың айрықша ерекшеліктеріне жатады:

Оқыту мақсатының көптүрлілігі, нәтиженің төмендігі, субьектінің бір жақты іс-әрекеті.

Оқыту мен тәрбиелеу процесі субьектілерінің іс-әрекет тәсілдерінің әр түрлі болуы.

Оқыту мақсатының бірнешеу болуы, оқушылардың алуан әрекетті орындауы және оның нәтижесі.

Оқыту мақсатының айқын және нақты болуы, жоғары нәтижелерге бағытталуы, субьектілер іс-әрекеті құрылымының өзгеруі, аралық және соңғы нәтиже мониторингі, тәжірибенің алмасуы.

Оқыту әдістерінің көптүрлілігі, көрнекілік қағидасының жүеге асуы.

Педагогикалық инновация – бұл:

Педагогикалық жүйенің ішкі ресурстарын жинақтайтын және нәтиженің деңгейін көтеруге мүмкіндік туғызатын жаңашылдық идея.

Оқыту мен тәрбие әдістерін өзгерту.

Мұғалімдер мен оқушылардың жүктемесінің көлемін арттыру.

Педагогикалық еңбекке жоғары талап қою.

Қазіргі замандағы қоғамдық пікірдің бағыты.

Мемлекеттік білім беру стандарты анықтайды:

Нормативті құжаттарда бекітілген білім беруге қойылатын міндетті талаптарды, оқыту мен тәрбиенің мақсатын, негізгі білім бағдарламаларының мазмұнын, білім алушының оқу жүктемесінің максималды көлемін, бітірушіні дайындау деңгейін.

Жеке тұлғаның салауатты өмір салтын қалыптастыру мен өзін-өзі тануын.

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздерінің жүйелі баяндалуын, білімнің маңызды көзін.

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін.

Білім беру жүйесін дамытудың тенденцияларын.

Білім беру бағдарламалары – бұл:

Салауатты өмір салтын қалыптастыру.

Барлық деңгейдегі және бағыттағы білім мазмұнын анықтайтын құжат.

Өзін-өзі тану бағдарламасы.

Сапалы білім беруді қамтамасыз ету.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Қазақстан Республикасында 12-жылдық білім беру ұсынады:

4 деңгейді.

3 деңгейді.

2 деңгейді.

5 деңгейді.

Сынып бойынша 12 деңгейді.

Халықаралық нормативті құжаттарға жатады:

Балалар құқығы декларациясы, БҰҰ-ң балалар құқығы туралы Конвенциясы, Балалардың өмірін қамтамасыз ету, қорғау және дамыту туралы жалпыәлемдік декларация, «Балалар өмірі үшін жарамды Әлем» декларациясы мен жоспары.

Ресей Федерациясындағы ұлттық білім беру жүйесі және білім туралы заңы.

Қазақстан Республикасындағы «Тілдер туралы » заң.

Білім беру жүйесін дамытудың тенденциялары.

Қазақстан Республикасының Конституциясы.

Оқу бағдарламасы - бұл:

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат.

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібі мен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздері жүйелі баяндалатын кітап, білімнің маңызды көзі.

Нормативті құжаттарда бекітілген білім беруге міндетті талаптар.

Оқу жоспары - бұл:

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат.

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібі мен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Барлық деңгейдегі және бағыттағы білім мазмұнын анықтайтын құжат.

Нормативті құжаттарда бекітілген білімге қойылатын міндетті талаптар, оқыту мен тәрбиенің мақсаты.

Қазақстан Республикасында үздіксіз білім беру идеясы мен 12-жылдық орта білім беруге көшуді қарастыратын құжат:

БҰҰ-ң балалар құқығы туралы Конвенциясы.

Балалар құқығы декларациясы.

Қазақстан Республикасының Конституциясы.

Қазақстан Республикасында жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасы.

Қазақстан Республикасында білім беруді 2015 жылға дейін дамыту тұжырымдамасы.

Оқулық – бұл:

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздері жүйелі баяндалатын кітап, білімнің маңызды көзі, оқу бағдарламалары мен оқытудың мақсатына сай нақты оқу пәнінің мазмұнын баяндайтын оқу әдебиетінің жетекші түрі, оқыту құралының негізгісі.

Мектептің оқу-тәрбие процесін ұйымдастыруға жағдай жасайтын құрал-жабдықтар.

Оқыту әдістері мен ұйымдастыру формаларының ерекшеліктерін көрсететін құжат.

Оқушылардың оқу үлгерімінің көрсеткіштерін анықтайтын талаптар.

Пәнді оқытудың тәжірибесі мен авторлық әдістемесі.

Орта білім мазмұнын сипаттайтын құжат:

Сынып журналы, табель, күнделік.

Оқу жоспары, оқу бағдарламалары, оқулықтар.

Сабақ жоспары, календарлық жоспар.

Мектептің уставы, педагогикалық кеңестің қаулысы.

«Білім туралы» Заң.

Орта білім мазмұны – бұл:

Мектептің оқу процесіне қазіргі білім беру технологияларын ендіру.

Болашақ мұғалімдерді дайындау сапасын арттыру.

Оқушылардың ғылыми білім, білік, дағды жүйесін және адамгершілік-эстетикалық идеяларды меңгеруі.

Ғылым және практика интеграциясы.

Даралап және саралап оқыту.

Басқару:

Адамның шығармашылық әлеуетін дамыту және көрсету үшін қажетті жағдайларды құру жолындағы оның белсенділігіне бағытталған тетік.

Практикалық іс-әрекетті жүзеге асыру.

Тәрбиелік іс-шараларды тексеру.

Жеткіншек жас ұрпақты тәрбиелеу.

Білім беру жүйесін басқару.

Педагогикалық диагностика – бұл:

Адамның шығармашылық әлеуетін дамыту және көрсету үшін қажетті жағдайларды құру жолындағы оның белсенділігіне бағытталған тетік.

Тануға қажетті нысан туралы кез келген мәлімет емес, педагогикалық процестің негізгі сипаттамалар жағдайын бейнелейтін маңызы бар ақпараттар.

Білім беру процесін басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған әдістер, қағидалар кешені.

Педагогикалық процесс жағдайының себептерін анықтау, «педагог-оқушы» жүйесінің мүмкіндіктерін, олардың арасындағы қарама-қайшылықтарын айқындау және сипаттау үшін қажетті білім мен әрекеттің жиынтығы.

Теориялық білімді практикалық іс-әрекетке аудару бойынша педагогикалық әрекеттің кешені.

Педагогикалық менеджмент – бұл:

Пәнаралық байланыс оқу бағдарламаларының өзара сәйкестілігі ретінде.

Ұжымдағы, топтағы тұлғааралық қарым-қатынас.

Білім беру процесін басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған әдістер, қағидалар кешені.

Менталитет нақты мәдениеттің өзіндік психикалық өмірінің мәніне тән.

Теориялық білімді практикалық іс-әрекетке аудару бойынша педагогикалық әрекеттің кешені.

Басқару әдістері:

Адамның интеллектілік күшін, шығармашылық әлеуетін дамыту.

Қаражаттық, еңбектік және материалдық ресурстарды пайдалану.

Іскерлік өндірістік кеңестерді ұйымдастыру және өткізу, шығармашылықпен жұмыс істейтін мұғалімдерді айқындау және мадақтау.

Әр түрлі кеңестер, семинар-кеңес, конференция, білім беру қызметкерлерінің сьездері.

Нормативтік, ұйымдастырушылық-әкімшілік, педагогикалық, әлеуметтік-психологиялық, экономикалық.

Мектепті басқаратын жоғарғы орган:

Ата-аналар комитеті.

Оқушылар комитеті.

Әдістемелік бірлестік.

Педагогикалық кеңес.

Қоғамдық комитет.

Педагогикалық кеңестің құрамы:

Мектеп әкімшілігі, оқушылар, тәрбиеленушілер.

Мектеп директоры, оның орынбасарлары, мұғалімдер, тәрбиешілер, оқушылар, оқушылардың қоғамдық комитетінің өкілдері, кітапханашы, дәрігер, ата-аналар комитетінің төрағасы.

Ата-аналар комитеті, оқушылар ұжымы.

Оқу пәндері бірлестігі.

Мектептің шаруашылық жұмысының жетекшісі.

Педагогикалық кеңес өткізіледі:

Оқу жылы тоқсандарының барысында 1 рет.

Оқу жылының басында.

Оқу жылының аяғында.

Жыл бойы.

Ай сайын.

Педагогикалық ұжым:

Жалпы мақсат пен міндеттерді жүзеге асыруда, бірлескен іс-әрекет процесінде дамудың жоғары деңгейіне қол жеткізген, ұйымдастырушылық пен психологиялық бірлікті көрсететін педагогтар топтары.

Мектептің жоғары органы.

Пән бірлестіктері.

Мектептегі оқу-тәрбие процесінің жоғары деңгейі.

Жеке мұғалімнің инновациялық әрекеті.

Жалпы білім беретін мектептегі басқару формалары:

Ата-аналар жиналысы, оқушылар комитетінің отырысы.

Пән бірлестіктерінің кеңесі, жылдық есебі,

Мектептегі тәрбиелік іс-шаралар.

Білімділер, тапқырлар, көңілділер клубының сайысы.

Педагогикалық кеңес, әдістемелік комиссия, педагогикалық консилиум, жиналыс, оқушылар комитеті, білім беру бойынша кеңестер, мектеп кеңестері.

Мектептегі басқару басқарудың төмендегі буындары арқылы жүзеге асырылады:

Мектеп директоры – оның оқу-тәрбие жөніндегі орынбасарлары.

Оқушылардың өзін-өзі басқаруының жетекшісі - оқушы.

Сынып жетекшісі – оқушы.

Мектеп директоры - оның оқу-тәрбие жөніндегі орынбасарлары -мұғалімдердің қоғамдық ұйымдарының жетекшісі - мұғалім - оқушылардың өзін-өзі басқаруының жетекшісі - оқушы.

Департамент

Мектеп іс-әрекетіндегі жоспардың түрлері:

Әкімшілік, ведомствааралық жоспарлар.

Кәсіподақтық, қоғамдық ұйымдық жоспарлар.

Мектеп аралық спорттық жарыстар жоспары.

Жалпы мектептік жылдық, болашақтық, күнтізбелік, тәрбие жұмысының жоспары, сабақ жоспары.

Жеке, топтық, ұжымдық жоспарлар.

Мектеп жұмысын жоспарлау – бұл:

Педагогикалық процестің негізгі сипаттамасының жағдайын көрсететін маңызды, нақты мәліметтер.

Жаратылыстану пәндері саласындағы жетістіктер туралы ғылыми ақпараттар.

Мектептің барлық іс-әрекетінің тиімділігін арттыру мақсатында алдағы уақыттағы іс-шаралар мен әрекеттің негізгі түрлерін анықтау.

Болашақ мамандар іс-әрекетінің мақсатын құру.

Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер жетістігі туралы ғылыми ақпараттар.

Мектеп пен мұғалім жұмысының негізгі жоспары:

Күнтізбелік жоспар.

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Болашақтық жоспар.

Факультативтер жұмысының жоспары.

Мектеп жұмысы мен мұғалімдер іс-әрекетінің негізгі жоспарына жатпайды:

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Болашақтық жоспар.

Күнтізбелік жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Техникалық жоспар.

Мектептік құжаттардың барлық түрлері бөлінеді:

Әкімшілік, оқушылық, педагогикалық, ата-аналық, кәсіподақтық.

Жекелік, топтық, ұжымдық.

Қоғамдық, құқықтық, нормативті.

Оқу-педагогикалық, мектепішілік ақпараттық, қаржы-шаруашылық.

Психологиялық, әлеуметтік.

Оқу-педагогикалық мектептік құжатқа жатпайды:

Сынып журналы.

Оқушылардың алфавиттік тізімдер кітабы.

Оқушылардың жеке іс қағаздары.

«Алтын белгі» таңбасын тіркеу кітабы.

Қаржы-шаруашылық құжаттар.

Мектепішілік ақпараттар:

Күнделікті, апталық, айлық, тоқсандық, жылдық.

Сабақтық, дүйсенбілік, тоқсандық.

Оқу, оқудан тыс, мектептен тыс.

Қоғамдық, кәсіподақтық, әлеуметтік, құқықтық, нормативті.

Жеке, тұлғааралық, топ аралық.

Қаржы-шарушылық құжаттарға жатпайды:

Мектептің техникалық паспорты.

Мұғалімдердердің тарифтік тізімі.

Негізгі құралдардың инвертарлық тізімі.

Сынып журналы.

Қоймалық материалдарды тіркеу кітабы.

Жалпы мектептік жоспарды құру қағидасына жатпайды:

Жоспарлаудың ғылымилығы.

Жоспардың болашағы.

Оқушылар ұжымының іс-әрекет ерекшелігін обьективті ескеру қағидасы.

Ұжымшылдық қағидасы.

Оқытудың жоғары деңгейдегі күрделілігі қағидасы.

Мектептің болашақтық жоспары құрастырылады:

Бір жыпға.

Бес жылға.

Үш жылға.

Жеті жылға.

Он жылға.

Тақырыптық жоспарлау белгіленеді:

Сабақ жүйесінде оқу-тәрбие жұмысының білімділік, дамытушылық, тәрбиелік қызметтерін жүзеге асырудың тиімді жолдарын анықтау үшін.

Оқушылардың білімін, білігін, дағдысын қалыптастыру үшін.

Ата-аналар комитетінің жұмысы арқылы оқушылардың іс-әрекетін жоспарлау үшін.

Жалпы мектептік іс-шараларды ұйымдастыру үшін.

Оқушылардың көркем өнерін ынталандыру үшін.

Сабақты жоспарлау:

Ұжымдық шығармашылық істі өткізуді жоспарлау.

Мектепішілік іс-шараларды жоспарлау.

Мұғалімнің сабаққа тікелей дайындығы, тақырыптық жоспарды нақтылауы.

Оқушылардың көркем өнерін ынталандыру.

Жалпы мектептік іс-шараларды ұйымдастыру.

Сабақ жоспарында көрсетіледі:

Оқушылардың жауаптары мен бағалары.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Сынып, тақырып, мақсат, материалдың мазмұны, тапсырмалар, дидактикалық құралдар.

Сыныптан тыс іс-шаралардың үлгісі, іс-шараны өткізудің сценарийі.

Ата-аналар комитетінің жұмысы, педагогикалық кеңес отырысының жоспары.

Әдістемелік жұмыстың мазмұны сипаттайды:

Мұғалімнің жалпы мәдени дайындығын, кәсіби-адамгершілік мәдениетін, зерттеушілік мәдениетін, жаңашылдық іс-әрекетке қатысуын, диагностика жүргізуін, әдіснамалық мәдениетін, басқару мәдениетін.

Оқушылардың сапалы білім алуын, ғылыми-зерттеушілік жұмысын.

Мұғалімнің рухани-адамгершілік сапаларын.

Мектеп директорының әкімшілік басшылығын.

Мектептің шаруашылық жұмыстарын.

Аттестациялау енгізілді:

1931 жылы.

1958 жылы.

1972 жылы.

1934 жылы.

1980 жылы.

Мұғалімдерді аттестациялау өткізіледі:

1 жылда.

3 жылда.

2 жылда.

4 жылда.

5 жылда.

Аттестациялаудың мәні:

Педагогикалық еңбектің нәтижелігін, мұғалімнің белгілі бір категориясын, оқу-тәрбие жұмысының сапасын, мектептің ғылыми-әдістемелік жұмысының стратегиясы мен тактикасын анықтау.

Оқу-тәрбие процесінің нәтижелігін арттыру, белгілі бір пән бойынша тереңдетіп оқыту.

Мұғалімнің шығармашылық жұмысын қамтамасыз ету.

Мектеп басшылығының қызметін реттеу.

Оқушылармен өзіндік жұмысты жақсарту.

Әдістемелік жұмыс :

Педагогикалық кадрлардың идеялық, ғылыми-теориялық, кәсіби, мәдени, әдістемелік деңгейін көтеру бойынша ұжымдық, топтық, жеке- дара жүйелік жұмыстардан құрылған күрделі шығармашылық.

Оқушылардың білімге іскерлік дағдысын қалыптастыру.

Мектептік тәрбие жұмысын жақсарту.

Ғылыми-практикалық конференциялар өткізу.

Мектеп әкімшілігінің жұмысын бағалау.

Білім беру мекемесінің іс-әрекетін, құрылымын анықтайтын ережелер жиынтығы:

«Білім туралы» Заң.

Оқу жоспары мен бағдарламасы.

Білім беру тұжырымдамалары.

Қаулылар мен жарғы.

Білім беру стандарттары.

Әдістемелік жұмыстың мақсаты – бұл:

Оқыту мен тәрбиелеудің тәжірибесіне қызмет ету.

Білім берушілік қызмет атқару.

Тәрбиелік қызметті жүзеге асыру.

Сабақтың міндетін орындау.

Нақты пәнге байланысты қызмет ету.

Аттестациялаудың мақсаты – бұл:

Білім беру қызметкерлерінің мамандығы, педагогикалық кәсібилігі мен іс-әрекеті деңгейлерінің өсуін, еңбегінің нәтижелі болуы мен бағалауының тиімді жүйесін құру.

Мектеп ішіндегі моралдық, психологиялық жағдайды зерттеу.

Мұғалімдер мен оқушылар арасындағы қарым-қатынасты анықтау.

Мектептің материалдық-техникалық базасын жақсарту.

Мектеп әкімшілігінің қызметін күшейту.

Мектептегі әдістемелік жұмысты ұйымдастыру формаларына әсер ететін факторлар:

Мектеп әкімшілігінің қызметін күшейту, басқару стилін өзгерту.

Мемлекеттің білім беру саласындағы саясаты, нормативті құжаттары, мұғалімдердің педагогикалық мәдениеті, жаңашылдық деңгейі, әдістемелік сауаттылығы, ұжым арасындағы қарым-қатынастар, мектетептің технологиялық мүмкіндіктері.

Мектептегі тәрбие жұмысының жоспарын жетілдіру.

Сынып жетекшілермен конференциялар өткізу.

Мектептегі ата-аналар комитетінің жұмысын жақсарту.

Мұғалімге қажетті педагогикалық ақпараттар түрлері:

Апталық, күнделікті ақпараттар.

Өнер адамдары туралы ақпараттар.

Бастапқы ақпарат, тактикалық ақпарат, жедел ақпарат.

Саяси ақпарат, спорттық ақпарат, әдеби ақпарат.

Техникалық құралдар туралы ақпараттар.

Педагогикалық ақпарат – бұл:

Мұғалімнің жалпы мәдени дайындығы, кәсіби-адамгершілік мәдениеті, зерттеушілік мәдениеті, жаңашылдық іс-әрекетке қатысуы, диагностика жүргізуі, әдіснамалық мәдениеті, басқару мәдениеті жөніндегі мәліметтер.

Оқу-тәрбие процесінің сапалық деңгейі, оқыту процесінің нәтижесі, жеке оқушының үлгерімі туралы сипаттама.

Тануға қажетті нысан туралы кез келген мәлімет ғана емес, педагогикалық процестің негізгі сипаттамалар жағдайын бейнелейтін маңызы бар ақпараттар.

Педагогикалық процесс жағдайының себептерін анықтау, «педагог-оқушы» жүйесінің мүмкіндіктерін, олардың арасындағы қарама-қайшылықтарын айқындау және сипаттау үшін қажетті білім мен әрекеттің жиынтығы.

Мұғалімдердің әдістемелік жұмыстарының деңгейі, кәсібилігі, ізгілік қарым-қатынасы туралы пікір.

Педагогика тығыз байланысты

Кибернетикамен

Психологиямен.

Демографиямен

Статистикамен.

Географиямен

Тұлғаны әлеуметтендіру институтына жататындар:

Форма, әдіс,тәсіл.

Отбасы, мектеп,микросреда (шағын орта) .

Диспут, тәрбие сағаты, конференция.

Педагогикалық кеңес, әдістемелік бірлестік.

Ата-аналар жиналысы.

Қазіргі оқыту теориясының әдіснамалық негізі:

Таным теориясы.

Табиғаттың даму заңдылығы.

Қоғамның даму заңдылығы.

Білім алушылардың жас ерекшеліктері.

Білім беру туралы деректі құжаттар.

Білім берудегі ҚР мемлекттік саясатының принциптеріне жатпайтындар.

Білім берудің зайырлы сипаты.

Ерлер мен әйелдерді бөлек оқыту.

Үздіксіз білім беру.

Барлық азаматтардың тең құқылығы.

Жалпы орта білімнің ақысыз оқытылуы.

Жеке тұлғаның ғылыми ақиқат жүйесі ретіндегі пікірінің құрастырушылық сипатының формасы болып табылады:

Білім.

Көз жеткізуі.

Көзқарасы .

Идеалары.

Құндылықтары.

Ынталандыруды өзгертуге бағытталған реакциялардың өзгерістері сипатталатын теориялар:

Когнитивтік.

Бихевиористтік.

Ассоциативті.

Прагматизмі.

Іс-әректтік.

Теориялық ойлаумен, тәжіриблік іс-әрекетте сезімдік қабылдаудың бірлігімен көрінетін іс-әрекеттің аталуы:

Еңбек ету.

Тәжірибелік.

Өз бетінше.

Танымдық.

Ойын.

Білім:

Адамның әлемді сезінуі.

Оқулықтың мазмұны.

Жаңа материалдың мазмұны.

Оқушының үй тапсырмасы.

Адамның көзқарасының жүйесі.

Педагогика алғашқыда қай ғылым саласында дамыды:

Психологиялық.

Философиялық.

Антрпологиялық.

Этикалық.

Эстетикалық.

Педагогика жатады:

Жаратылыстану ғылымдарына.

Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдарға.

Техникалық ғылымдарға.

Арнайы ғылымдарға.

Экономикалық ғылымдарға.

ҚР білім беру жүйесін басқару мына негізде жүргізіледі:

Гуманитарлық білім берудің тұжырымдамасы.

Этномәдени білім беру тұжырымдамасы.

Жергілікті білім беру бөлімдерінің қатысуына.

Тіл туралы заңға.

Білім беру заңына.

Қазіргі білім берудің даму тенденциясына не жатпайды.

Ақпараттандыру.

Ұлттандыру.

Ізгілендіру.

Демократияландыру.

Компьютерлендіру.

Жас ерекшелік педагогикасына қатыстылар:

Сәбилер педагогикасы, мектеп педагогикасы, жоғарғы мектеп педагогикасы,ересектер педагогикасы.

Сурдопедагогика,тифлопедагогика,олигофренопедагогика.

Педагогика тарихы.

Салыстырмалы педагогика.

Этнопедагогика.

Қазіргі замандағы педагогиканың атқаратын қызметі :

Ғылыми-теориялық, практикалық,болжам жасаушылық .

Оқытушылық, тәрбиелік, тәжірибелік.

Қалыптастырушылық,болжам жасаушылық, дамытушылық.

Экономикалық ғылыми-теориялық, тәжірибелік.

Мативоциялық, тәжірибелік экономикалық

Педагогикалық процестің компоненттері:

Педагогтар, оқушылар

бала-бақша, мектеп, жоғары оқу орындары

Мақсат, міндет, мазмұн, әдіс, форма, нәтиже

Оқыту бағдарламалары, оқулықтар, оқу жоспары

оқыту, тәрбиелеу, дамыту

Мемлекеттің білім беру жүйесіне жатқызылады:

Мектеп,конфессиалды ұйымдар,спорттық бірлестіктер.

Отбасы,пәндік үйірмелер,мектептен тыс ұйымдар.

Білім беру ұйымдарының жиынтығы (орта білім беру мекемелері,жоо, коледждер) .

ЖОО, әскери ұйымдар,консерваториялар.

Лицей,балалар үйі,діни ұйымдар.

Жалпы білім берумен түсіндіріледі:

Барлық өндірістік процестердің негізгі қағидаларымен таныстыру.

Оқушыларды табиғат пен қоғам туралы ғылым негіздерімен , таныстыру; дүниетанымын кеңейту, эстетикалық мәдениетті, адамгершілікті дамыту

Адамды белгілі бір кәсіпке дайындау

Қарапайым өндірістік құралдармен жұмыс істеу дағдысын меңгеру

Ғылыми дүниетанымын қалыптастыру.

Жеке тұлғаның объективті қоғамдық қатынасқа икемделуі:

Әдет.

Дағды.

Даму.

Әлеуметтану

Іскерлік.

Жеке тұлғаның дамуындағы негізгі қозғаушы күшіне жататындар:

Тұқымқуалаушылық.

Тәрбиенің принциптері.

Тәрбие әдісі.

Өзін-өзі тәрбиелеу әдісі.

Қарама-қайшылық .

Жеке тұлғаны қалыптастыру:

Әр түрлі жағдайлардың адамдардың саналы қызметіне тәуелсіз түрде ықпал етуі.

Адам ағзасындағы сандық өзгерістер процесі мен нәтижесі.

Білімді игеру барысында теориялық және тәжірибелік істерді атқаруға өздігінен салалы түрде дайындығы.

Нақты тәрбие міндеттеріне бағытталған тәрбие жұмыстарының нәтижесі .

Барлық әлеуметтік,идеологиялық,психологиялық және т.с.с ықпалымен адамның әлеуметтік жан иесі ретінде қалыптасуы.

Тұлғаның дамуына әсер ететін жетекші факторлар:

Қарым-қатынас.

Өзін-өзі тәрбиелеу.

Орта,тәрбие тұқымқуалаушылық.

Отбасы.

Жолдастары.

Әлеуметті жетілуді қандай сапалар сипаттайды:

Жауапкершілік, өздігінен дамуға ұмтылу, әлемге позитивті қатынас, толеранттылық.

Тұқымқуалаушылық,авторитарлық,жігерлілік.

Альтруизм,еңбексүйгіштік.

Қайсарлық,іскерлік,эгоистік.

Нәтижеге талпынушылық,тапқырлық.

Тұлғаның қалыптастыру бойынша саналы іс-әрекеттің өзіндік адамгершілік сапасы:

Өзін-өзі дамыту.

Өзін-өзі тәрбиелеу.

Өзін-өзі білімін көтеру.

Өзін-өзі басқару.

Өзіндік жетілдіру.

Қарым-қатынас ол:

Айнала қоршаған дүниемен адамдар арасындағы байланысты тұрақтандырушы.

Адамның мінез-құлқы.

Алған білімді меңгеру.

Қазіргі заманды түсінудің проблемасы.

Тұлғаның көзін жеткізу.

Жеке тұлғаны қалыптастырудың шешуші факторы:

Іс-әрекет.

Макросреда.

Микросреда.

Жолдастары.

Ақпарат құралдары.

Педагогиканың ғылым ретіндегі дамуын анықтады:

Ғылыми қызметкерлердің қажеттілігі.

Ата-аналардың балалар бақыты жөніндегі қамқорлығы.

Тұқымды сақтаудың биологиялық заңы.

Адамның өмір мен еңбекке дайындалуының обьективтік қажеттілігі.

Тәрбиенің өмірдегі ролін арттыру.

Адамгершілік тәрбиесі - бұл

Aдамгершілік идеалын құру

Aдамгершілік сапасын қалыптастыру процесі

Моральдық принциптер жүйесімен таныстыру

Моральдық қасиетер, адамгершілік мінез сипаттары, жүріс-тұрыс дағдалары мен әдеттерін қалыптастыру процесі

Мораль туралы білімдерді беру процесі

“Педагогика”терминінің шыққан жері:

Македония.

Ертедегі Греция

Римде.

Чехияда.

Қытайда.

Педагогика өз алдына ғылым болып қай ғасырда бөлініп шықты?:

XV ғасырда.

XVI ғасырда.

XVII ғасырда.

XIX ғасырда.

XVIII ғасырда.

Мұғалім білуге тиіс емес:

Балалар құқық декларациясы.

Білім беру заңы.

ҚР конституциясы.

ҚР қылмыс кодексін.

Мектеп уставы

Педагогиканың білімге жататын:

Педагогиканың категориялары,ұғым,заңдылық әдіс тәсілдерімен оқу-тәрбиені ұйымдастыру.

Жалпы мектепке дейінгі жасөспірім,салыстырмалы,әскери,коррекциялық педагогика.

Педагогика тарихы,антропология,педагогика.

Әлеуметтану психология,педология, физиолгия, актология.

Мәдениет тарихы.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекет сапасының шешуші көрсеткіші не болып табылады:

Оқушы тұлға ретінде дамыту деңгейі.

Оқушылардың үлгерімі.

Ата-аналармен жұмыс істей білуі.

Оқушыларға жеке қатынасты жүзеге асыру біліктілігі.

Оқушылардың сабақтағы белсенділігі.

Мұғалімнің профессиограммасына жатпайды:

Болашақ маман жұмысының түрі мен жағдайларына қысқаша сипаттама.

Кәсіби қажеттіліктің нормативтері мен көрсеткіштері.

Жас маман таңдауға құралған бағалау шкалалары.

Болашақ кәсіби мұғалімдерді даярлауға қойылатын талаптар.

Мұғалімдерді даярлау мақсатындағы приоритеттердің алмасуы.

Педагогикалық іс-әрекет компонентіне жатпайтындар:

Конструктивті.

Ұйымдастырушы.

Мазмұнды.

Ізденіс.

Коммуникативті.

Педагогикалық біліктілік:

Педагогикалық жобалау дағдысы мен тәжірибесінің барлығы .

Обьективтік шындық заттары мен құбылыстары туралы игерілген мәліметтердің, ұғымдардың,түсініктердің жиынтығы .

Адамның мүдделерімен қызығушылығын тәжірибе жүзінде орындауға бағытталған әрекет.

Адам санасы сенім мен көзқарас жүйелерін игеруге негізделген әрекет.

Мұғалімнің жемісі, әрекеті, мақсатты оқытуды тарату.

Мұғалімнің инновациялық әрекетіне жататын:

Оқушылармен ойын әрекетін ұйымдастыру.

Танымдық әрекетін белсендіру.

Оқытудың дәстүрлі әдісін қолдану.

Мұғалімдердің озық тәжірибесін оқып үйрену.

Оқытудың авторлық моделін жасау.

Мектеп пен отбасы әрекеттестігінің бағыттары

Саяхаттарға, театрға, көрмелерге бару

Ата -аналар жиналыстары мен конференциялары

Ата -аналармен ұйымдастырушылық педагогикалық жұмыс, ата-аналардың педагогикалық сауаттылығын дамыту, ата-аналармен баланың үлгерімі мен тәрбиесін жақсарту үшін жүйелі жеке дара жұмыстарын жүргізу

Сұрақ-жауап кештер, қамқорлық кеңестерімен жұмыс

Отбасы тәрбиесінің тәжірибесін талдап қорыту, тарату

Өзін-өзі тәрбиелеу:

Өзін-өзі меңгеру.

Жасырын тәрбие.

Коммунистік тәрбие.

Ақыл-ой тәрбиесі.

Политехникалық тәрбие.

Өзін-өзі тәрбиелеу әдісі:

Салауатты қоғамдық пікір қалыптастыру.

Мадақтау және жазалау.

Ұжымда жағымды дәстүр туғызу.

Оқушының тәртібін қадағалау.

Өзін басқа адамның орнына қою.

Өз-өзіне өз уақытта нұсқау жасауы:

Көз жеткізуі.

Өзін-өзі бақылау.

Өзіндік бұйрық .

Өзін-өзі сендіру

Өзін-өзі тиянақтау.

Педагогика

Баланың даму заңдылығы оқытады және оны тәрбиелеу жолдарын айқындайды.

Тұлғаның кәсіби қалыптасу проблемасын қарастырады.

Бұл тәрбиешінің тәрбиеленушіге дүниетану көзқарасына қалыптастыру мақсатындағы өнері.

Жеткіншек ұрпақты дамытуға байланысты сұрақтарды оқытумен айналысады.

Адамды тәрбиелеу туралы ғылым.

Педагогика ғылымдары:

Дидактика, психология, тарих, мектептану,тәрбие теориясы, мектеп гигиенасы,салыстырмалы педагогика.

Жалпы педагогика,жасөспірімдер педагогикасы,арнайы педагогика,жеке пәндерді оқыту әдісі,арнайы пдагогика,педагогика тарихы.

Жалпы пдагогика, этика,эстетика,мектепке дейінгі педагогика, мектепті басқару, мектеп тарихы

Жалпы педагогика этика,эстетика.

Мектепке дейінгі педагогика,волеология,әлеуметтік педагогика,дидактика, тәрбие теориясы.

Педагогика пәніне не кіреді:

Оқыту процесі.

Тәрбие процесі.

Педагогикалық процесс.

Білім беру жүйесі.

Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекеті .

Педагогикалық ғылым жүйесіне келесі пәндер кірмейді:

Мектепке дейінгі педагогика.

Тәрбие теориясы.

Психология.

Оқыту теориясы.

Жоғарғы мектеп педагогикасы.

Ата-анасынан балаға тұқым қуалау бойынша берілетін:

Ойлау қабілеті

Мінез-құлқы.

Әр түрлі іс-әрекетке қабілеті.

Адамның жеке даму қабілетіне негіз болатын нышандар.

Адамдарға қарым-қатынасы.

Жеке тұлғаның дамуындағы негізгі фактор:

Тұқымқуалаушылық .

Ұжымдағы психологиялық жағдай.

Ата-анасы.

Жолдастары.

Мұғалімімдердің пікірі.

Даму –бұл:

Сандық өзгерістердің адам ағзасына жиналуы.

Ескіні жою, жаңаның пайда болуы.

Өмір мен қызмет барысында жүзеге асатын адамның әлеуметтік тіршілік иесі ретінде қалыптасуы.

Уақыт ішінде әрқилы факторлардың ықпалымен жүзеге асатын адам ағзасындағы сандық және сапалық өзгерістер.

Алдын-ала көзделген сапалық қасиеттердің адамдарда қалыптасуының белгілі бір мақсатқа бағытталған процесі.

Бала тұлғасы дамуның жағдайлары:

Жеке гигиенамен дұрыс тамақтандырудың бірлестігі.

Өзара қатынасудың қалыптасуы.

Оқушының даму ортасындағы сипаттары.

Дене жаңашылықтарының болуы.

Сезімдерді тәрбиелеу.

Оқушылардың дамуы бір-бірімен байланысты 3 бағытта жүреді:

Биологиялық,психолгиялық,әлеуметтік.

Психологиялық,физиологиялық,адамгершілік.

Әлеуметтік,еңбек,экономикалық.

Құқықтық,ақыл-ой,экологиялық.

Тұқым қуалаушылық, биологиялық, эстетикалық,діни.

Адамға тұқым арқылы берілетін:

Таланттылық,салмақтылық.

Анотомиялық, физиологиялық ерекшеліктері .

Адамгершілік, мінез-құлық стилі.

Еңбексүйгіштік,ізгілігі.

Хоббиі,өмір сүруі.

Жеке тұлғаны оқытумен тәрбиелеудің нәтижесі неге байланысты емес:

Тұқымқуалаушылыққа.

Оқу әректінің сипатына.

Оқулықтың сапасына.

Оқытушының талантына.

Табиғат жағдайынан.

Жоғарғы сынып оқушыларының негізгі іс-әрекетінің түрі:

Оқу танымдық.

Ойын ойнау.

Еңбек.

Спортпен шұғылдану.

Көркем шығармашылық.

Бастауыш мектеп оқушыларының қарым-қатынасына әсер етушілер :

Ата-ананың пікірі.

Жолдастарының пікірі .

Оқытушының пікірі.

Өз пікірі.

Ұжымының пікірі.

Бірдей жастағы оқушылардың даму деңгейі шамамен:

Отбасы.

Сынып.

Клуб.

Секция.

Мектеп.

5-6 сынып оқушыларының мінез-құлқы мен үлгерімінің төмендеу себептері:

Балалардың оқудан шаршауы.

Бастауыш сынып мұғалімдеріне қарағанда сынып жетекшісінің аз уақыт бөлуі.

5-6 сыныпта бастауыш мектеп оқуда жан-жақты дамуын қамтамасыз етпейді.

Оқушының оқыту шартының өзгеруіне, сонымен бірге жас ерекшелігінің әсеріне, жаңа талаптарға іштей дайын еместігі.

Жас ерекшелігінің әсері.

Жоғарғы сынып оқушыларының бір нәрсеге қарым-қатынасының қалыптасуына көбірек әсер ететін :

Ата-ана пікірі.

Қызметкерлердің пікірі.

Оқушы пікірі.

Өз пікірі.

Ұжымының пікірі.

Бастауыш мектеп оқушыларының қарым-қатынасына әсер етушілер :

Ата-ананың пікірі.

Жолдастарының пікірі .

Оқытушының пікірі.

Өз пікірі.

Ұжымының пікірі.

5-8 сынып оқушыларының қарым-қатынасына әсер етушілер:

Ата-анасының пікірі.

Жолдастарының пікірі.

Оқытушының пікірі.

Өз пікірі.

Туыстарының пікірі.

Оқушылардың тәрбиелік деңгейінің әдістеріне жатпайтындар:

Сабақ барысында мұғалімнің оқушыларды бақылауы.

Адамгершілік тақырыбына шағын шығарма жазу.

Оқушылармен әңгімелесу.

Кинотеатрға бару.

Тәрбие теориясы

Ғылыми зерттеу әдісіне жататындар:

Кезекші мұғалім асханадағы тәртіпті бақылайды.

Педагог курстың жекелеген тақырыптарын оқып-үйрену барысында оқушылардың дамуын компьютер бағдарламасының көмегімен бақылайды.

Сынып жетекшісі оқушылар киімінің ұқыптылығын қадағалайда.

Экскурсия кезінде биалогияның мұғалімі оқушылармен бірге құмырсқалардың мінез-құлқын бақылайды.

Жас мұғалім тәжірибелі әріптесінің қиын оқу материалын түсіндіру барысындағы әрекеттерін бақылайды.

Әңгімелесу зерттеу әдісі ретінде:

Әлде қандай пдагогикалық құбылысты қабылдау.

Мұғалімдердің озық тәжірибесін оқыту.

Қажетті ақпаратты алу мақсатындағы өздігінен қосымша әдісі.

Кез-келген әдісті арнайы ұйымдастырылған тексеру.

Қатаң қадағаланатын жағдайларда өткізілінетін алдына белгілі бір мақсатқа бағытталған,сынаққа түскендердің барлығына арналған біркелкі зерттеу.

Зерттеудің ауызша сұрақ әдісі:

Интервью.

Әңгіме.

Байқау.

Дискуссия.

Ситуацияны талдау.

Педагогикалық зерттеудің теориялық деңгейіне жатпайтын әдістер:

Әдебиеттерді оқу.

Анализ және синтез.

Моделдеу.

Анкета жүргізу.

Болжам жасау.

Жеке тұлғаны үнемі зерттеу әдісі:

Салыстыру.

Абстрактілеу.

Индукция.

Деукукция.

Байқау.

Мұғалімнің зерттеу әрекетінің кезеңдеріне:

Педагогикалық консилиум.

Проблеманы анықтау.

Әдістемелік кеңестің отырысы.

Ата-аналарды педагогикалық ағарту.

Қоғамды ұйымдарды тарту.

Мектептің оқу ісінің меңгерушісінің (завуч) міндетіне жатпайды:

Әдістемелік жұмысты ұйымдастыру.

Сабақ кестесін жасау

Оқушылардың үлгерімі және тәртібін бақылау.

Оқу бағдарламасының орындалуын қадағалау.

Оқу процесін қаржыландыруға байланысты сұрақтарды шешу.

Мектептен тыс, сыныптан тыс тәрбие жұмыстарын ұйымдастырушының міндетіне не жатпайды:

Мектептегі сабақтан тыс тәрбие жұмысын жоспарлау.

Сынып жетекшілерге тәрбие іс шараларын өткізуді ұйымдастыруға әдістемелік көмек.

Сабақ кестесін жасау.

Тәрбие жұмысының жоспарының орындалуын бақылау.

Белсенді оқушылардың сабақтан тыс тәрбие жұмысын өткізулеріне әдістемелік көмек.

Педагогикалық кеңестің мәжілісінде қарастырылмайтын мәселелер:

Педагогикалық озық тәжірибені тарату.

Жаңа педагогикалық технологияны ендіру.

Әдістемелік ұйымдардың жұмысы.

Мұғалімнің қосымша оқыған жұмысы (репиторлық) .

Тәрбие жұмысының тиімділігін арттыру проблемалары.

Мектептану – бұл оқу тәрбие мекемелелерін басқару:

Оқу және тәрбие теориясын оқытатын педагогиканың тарауы .

Кейбір жеке пәндерді оқыту әдістемесін қарастыратын педагогиканың бөлімі.

Басқару туралы ғылым.

Оқытудың түрлері туралы ғылым.

Адамды тәрбиелеу туралы ғылым.

Жалпы мектептік жоспарға кіретіндер:

Тақырыптық жоспар.

Мектептегі тәрбие жұмысының жоспары.

Сабақ жоспары.

Сынып жетекшісінің тәрбие жұмыстық жоспары.

Сынып белсенділерінің жұмыс жоспары.

Педагогикалық іс-әрекеттің конструктивті компонентін анықтайтын біліктер тобы

Қатынас құру, жоспарлау

Ұжым құру, қатынас құру

Педагогтың оқушылармен қатынасын құру

Оқу материалын таңдап алу, жоспарлау, құру

Оқушыны түрлі іс-әрекетке қатыстыру, ұжым құру, біріккен іс-әрекет ұйымдастыру

Педагогиканың негізгі категориялары:

Материя.

Тәрбие.

Іс-әрект.

Оқымыстылық

Тұқым қуалаушылық.

Педагогикада қолданылатын ұғымдар (категория) :

Жеке тұлға.

Көрініс.

Мемлекет.

Этнос.

Дін.

Педагогика ғылымының объектісі:

Жеке тұлға.

Оқушы.

Мұғалім.

Ұжым.

Педагогикалық іс -әрекеттің объективті жүріп жатқан жағдайы.

Педагогика пәніне жататындар:

Бала.

Оқушылар ұжымы.

Жанұя.

Процесс.

Мұғалімдер ұжымы .

Қабылдау, пайымдау, қорыту, бекіту, практикада қолдану бұл -

Оқыту процесінің компоненттері

Сабақ элементтері

Педагогикалық процесс кезеңдері

Білімді игеру процесінің кезеңдері

Іс -әрекет компоненттері

Тәрбие прициптеріне жататандар:

Тұқым қулаушылық әсері.

Жеке тұлғаны тәрбиелеудегі саналылық қажеттіліктің сәйкестілігі.

Ортаның әсері.

Ойын іс-әрекетіне қатысу.

Жеке тұлғаның қалыптасу процесі.

Педагогикалық процестің негізгі компоненттеріне жатпайды:

Білім беру мазмұны.

Білім беру мақсаты.

Тәрбиенің міндеттері.

Оқытудың түрлері.

Мұғалімдерді даярлау.

Мұғалім сабақта бірнеше оқушыға зейінін бөледі, бұл уақытта басқалары өз бетімен жұмыс жасайды. Бұл оқыту формасын:-

Фронтальдық

Жеке

Ұжымдық

Аралас

Жекеленген-топтық

Тұтас педагогикалық процестің тәрбиелік механизіміне не жатады:

Педагогикалық технология .

Оқытушымен оқушы өзара қарым-қатынасы.

Құралдары,түрлері,әдіс-тісілдері.

Оқытудың технологиялық құралдары.

Мақсаты,міндеті,мазмұны.

А.С .Макаренко тұтас педагогикалық процесс ретінде қарастырады:

Тәрбиемен оқытудың бірлігі.

Оқытудың білімділік,дамытушылық және тәрбиелік қызметінің бірлігі .

Оқушылардың өзіндік сипаты.

Оқу-тәрбие процесінің оқудан тыс уақыттағы қатынасушылардың өзіндік әрекеттері.

Оның даму жағдайы.

Тұтас педагогикалық процестің құрамына кіреді:

Мұғаліммен оқушы.

Оқытушылармен оқушылар.

Мақсаты, мазмұны.

Мұғалім оқушы,мақсат міндет,мазмұн форма,құрал әдіс тәсіл.

Мақсат міндет тапсырма.

Балаларды мектептен тыс тәрбиелеу мен білім беру саласындағы теориялық және қолданбалы зерттеулерден тұратын ғылым:

Жас ерекшелік педагогикасы.

Әлеуметтік педагогика.

Сурдопедагогика.

Тифлопедагогика.

Дефектология.

А.С Макаренконың педагогикаға қосқан үлесі:

Мектепті басқару.

Жеке тұлғаны ұжымда тәрбиелеу.

Шығармашылық.

Таным теориясы .

Оқыту теориясы.

Ата-аналар комитетін сайлайды -

Мектеп директоры

Сынып жетекші

Сынып ата-аналары

Оқушылар комитеті

Педагогикалық кеңес

Педагогиалық талдау объектісі

Сабақ, тәрбие шаралары

Мектеп құжаттары

Мұғалім, оқушы тұлғалары

Мектептің ата-аналамен жұмысы

Мұғалім, оқушы іс-әрекеттері

Тәрбиенің мақсаты :

Тәрбиені гуманизациялау

Тәрбиені гуманиторландыру.

Еңбек және политехникалық білім беру.

Эстетикалық тәрбие.

Жеке тұлғаның жан-жақты дамуы.

Педагогикалық процесінің жүйе құраушы компоненті

Мазмұн

Модель

Міндет

Эталон

Мақсат

Тәрбие туралы ғылымның мәнін көрсететін ұғым.

Антропология.

Андрогогия.

Педагогика.

Андропогия.

Педоголия.

Тәрбиелік мақсатқа жетуде кешенді әдістер мен тәсілдерді пайдалану тәртібі:

Амал.

Әдіс.

Әдістеме.

Акт.

Тәсіл.

Дүниеге көзқарастың құрылысына жатпайды:

Білім.

Білімге қажеттілік.

Көз жеткізу.

Іс-әрекетке дайындық.

Идеал.

Тәрбие жүйесі:

Ұжыммен бақыланбайтын біртұтас ұжым

Өзін -өзі реттеуге бейімдігі бар жүйе

Өздігімен реттелетін және басқарылатын күрделі әлеуметтік психологиялық-педагогикалық құрылым

Педагогикалық ұжым мен оқушылар ұжымының өзара әсері

Білім беру мен оқушыларды тәрбиелеудің біртұтас процесі

Ғылым дүниетаным жеке тұлғаға мүмкіндік береді:

Кәсіпті дұрыс таңдауға.

Өзінің қабілетін бағалауға.

Қоршаған ортаның құбылыстарын дұрыс қабылдау және ұғыну.

Тиімді оқып-үйрену.

Нағыз достарды таңдау.

Дүниетаным:

Шынайлықты сезіну.

Адам санасының спецификалық формасы.

Адамның қарым-қатынасты түсінуі.

Өзіндік позицияны таңдау.

Басқа адамды түсіну қабілеті.

Болмыстағы және өмірдегі сұлулық пен әдемілікті дұрыс қабылдау қабілетін қалыптастыру:

Еңбек тәрбиесі

Дене тәрбиесі

Адамгершілік тәрбиесі

Экологиялық тәрбиесі

Эстетикалық тәрбие

Дүниетанымның құрамына кіретін компоненттер:

Ғылыми білік, біліктілік,дағды.

Қоғамдық пікір,ғылымға қатынасы.

Құндылық бағдар,сенім,діни көзқарастар.

Ғылыми білімдер,жиынтығы,білімге қатынасы,сенім,қылық (іс) .

Экононмикалық білімдер, табиғатқа деген мінез-құлық стилі.

Тәрбиенің құрамдас бөліктері:

Адамгершілік тәрбиесі, экологиялық тәрбие, азаматты тәрбиелеу, кәсіби білім,мамандық таңдауға дайындық.

Гуманизациялау,интерноционалдық тәрбие,эстетикалық тәрбие, атеистік тәрбие, экологиялық тәрбие .

Ақыл-ой тәрбиесі,атеистік тәрбие, саяси-идеялық тәрбие, дене тәрбиесі тәрбиені демократияландыру.

Демократияландыру, экологиялық тәрбие, азаматтық тәрбие, құқықтық тәрбие,жанұя тәрбиесі.

Ақыл-ой тәрбиесі,еңбек тәрбиесі,дене тәрбиесі,эстетикалық тәрбие, адамгершілік тәрбиесі.

Экологиялық тәрбиенің міндеті:

Дене және спорттық қоғамдық маңызы және мәні туралы білімдер жүйесі мен оқушыларды байыту.

Мектеп оқушыларын көркем өнер шығармашылығына тарту.

Оқушыларда мәдени мінез-құлық және тәртіп қалыптастыру.

Табиғатқа ұқыпты қарым-қатынас қалыптастыру және табиғатты қорғау іс-әрекетін ұйымдастыру.

Оқушылардың ақыл-ой қабілетін дамыту.

Эстетикалық тәрбиенің мәні:

Эстетикалық мінез-құлық нормаларын қалыптастыру.

Еңбексүйгіштікпен тәртіптілікке тәрбиелеу .

Оқушыларды әртүрлі көркем-эстетикалық іс-әрекетті ұйымдастыру.

Әлеуметтік жауапкершілікке және өз Отанына сүйіспеншілікке тәрбиелеу.

Оқушыларды идеялық бағыттылыққа тәрбиелеу.

Оқушылардың кәсіби бағдарына енгізіледі:

Кәсіби ағарту, кәсіби көмек,кәсіби диагностика,кәсіби бейімділік.

Кәсіби көмек,кәсіби диагностика,құқықтық ұйымдастырушылық жұмыс.

Кәсіби диагностика,кәсіптік оқыту,еңбек тәрбиесі.

Кәсіби көмек,кәсіпті таңдау,ағарту,өздігінен білім алу.

Кәсіби бағдар,кәсіби біліктілік.

Дене тәрбиесінің міндеттері болып табылады:

Дененің дұрыс дамуына әсер ету,организмді шынықтыру,қозғалыс сапасын дамыту, салауатты өмір салтын қалыптастыру.

Білім,біліктілік пен дағдылар жүйесін қалыптастыру.

Ақыл-ой дағдысы мен біліктілігін қалыптастыру.

Жүйелі оқуға қызығушылығын қалыптастыру.

Эстетикалық талғамын қалыптастыру.

Денені жаттықтыруға жатқызылады:

Жарыс.

Валеология сабағы.

Олимпиада.

Байқау.

Гимнастика,денені шынықтыру,спорттық ойындар.

Оқушылардың экономикалық тәрбиелілігінің көрсеткіші болып табылады:

ҚР-дағы экономикалық саясат,негізгі экономикалық ұғымдармен жетекші идеялар туралы білімі.

Табиғатты қорғауға саналы жауапкершілік сезімі.

Экономикалық мәдениетті меңгеруі.

Табиғатты қорғау бойынша тәжірибелік іс-әрекеті.

Математикалық білімі.

Эстетикалық тәрбие бойынша сыныптан тыс жұмыстың түрлері:

Музыкалық студия, өнер қайраткерлерімен кездесу,өнер лицейіне экскурсия.

Сынып сағаттары, сыныптан тыс оқу.

Өлкетану музейлеріне экскурсия, пікірталас.

Ата-аналар жиналысы,дамыта оқыту бойынша семинар.

Олимпиада, әңгімелесу,жарыс.

Мінез-құлықты ынталандыру мен іс-әрекет әдістер тобына жататындар:

Мадақтау.

Сендіру.

Үйрету.

Жаттығу.

Әңгіме.

Тәрбие әдісіне жататындар:

Сынып сағаты.

Сабақ.

Педагогикалық талап.

Орта.

Ұжым.

Оқушылардың мінез-құлқы және іс-әрекетін ынталандыру әдісіне жататындар:

Жаттығу.

Үлгі.

Мадақтау.

Сынып сабағы.

Диспут.

Тәрбиенің формасына жататындар:

Тақырыптық кештер .

Көрме ұйымдастыру.

Кесте.

Кроссворд шешу.

Өлең-тақпақ оқу.

Тәрбие жұмысының формасы:

Театр.

Сабақ.

Экскурсия.

Фильм.

Кітапхана.

Тәрбие әдісіне жататындар:

Кітап мазмұны.

Ересек адамның үлгі көрсетуі.

Тәрбие сағаты.

Тақырыптық кеш..

Экскурсия.

Оқушылардың мінез-құлқын және іс-әректін мотивациялау ынталандыру әдісіне жататындар:

Лекция.

Мысал келтіру әдісі.

Байқау

Жаттығу

Жазалау

Тәрбие әдісіне жататындар:

Сендіру, жаттығу, ынталандыру,өзін-өзі тәрбиелеу

Әңгімелесу, тәжірибелік жұмыс.

Семинар, зачет.

Принцип, концультация.

Көндіру, үйрету.

Теориялық әдістемелік зерттеудің пәніне жатпайды.

Жеке тұлғаны қалыптастыру барысындағы тәрбиенің мәні мен маңызы.

Тәрбие жұмысының мазмұнын анықтау.

Тәрбие әдістерін құрастыру.

Оқушының тәрбиесі мен оқуына әсерін зерттеу.

Оқушылардың білім деңгейін зерттеу.

Оқушының тәрбиесіндегі іс-әрекеттің орны:

Қосымша роль.

Екінші роль.

Белгісіз роль.

Негізгі роль.

Маңызды роль.

Тәрбие тәсілдері:

Тәрбиелеуші жағдайлар.

Оптималдандыру жағдайы.

Жалпы әдістің бөлігі.

Тәрбиені ұйымдастырудың түрі.

Тәрбие құралдары.

Адамгершілік тәрбиесі негізделмейді:

Мәдениетке.

Дінге.

Эстетикаға.

Этикаға

Экономикаға.

Тәрбиелік шараларды өткізуде жүйе құрушы фактор болып табылады:

Құралдар.

Форма.

Нәтиже.

Мазмұн.

Мақсат.

Тұлғаның санасын қалыптастыру әдістері:

Лекция,әңгіме,пікірталас.

Мадақтау,әңгіме,мысал.

Жаттығу,тәрбиелеушілік жағдаят туғызу.

Жарыс,әңгімелесу,мысал.

Сыныптан тыс жұмыс, жарыс,жаттығу,сендіру.

Отбасы мен мектептің өзара әрекет формасы:

Сынып сағаты.

Ата-аналар жиналысы.

Экскурсия.

Байқау.

Әлеуметтік.

Эстетикалық тәрбиенің құралдары деп есептелінеді:

Жаттықтыру жаттығуы.

Әңгіме.

Табиғат,әдебиет,өнер.

Мадақтау.

Жазалау.

Мектептің педагогикалық ұжымының жоғарғы ұйымы

Директор.

Завуч.

Оқушылар ұжымы.

Ата-аналар комитеті.

Педагогикалық кеңес.

А.С.Макаренко балалар ұжымын дамытуда төмендегі сатыларды қарастырды

Екі.

Үш.

Төрт.

Бес.

Бестен жоғары.

Сынып жетекшісінің құрастыратын жоспары:

Тақырыптық жоспар.

Оқу-жоспары.

Әдістемелік жұмыс жоспары.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Календарлық жоспар.

Оқушыларды тәрбиелейтін бірлестіктер:

Тұратын жеріндегі достары .

Замандастары.

Жолдастары.

Әріптестері.

Сынып ұжымы.

Мектептегі негізгі тәрбиелік қызметті атқаратын:

Сынып жетекшісі.

Мектеп.директоры.

Пән мұғалімі.

Сынып старостасы.

Мектап завучы .

А.С.Макаренко балалар ұжымын дамытуда мына перспективаларды бөліп қарады:

Қол жетпейтін,аздап қол жетпейтін,толық қол жетпейтін.

Жалпы,жеке,топтық.

Жақын, орта, алыс

Мектепке дейінгі,жасөспірімдік, жеткіншек.

Балалық, ата-аналық.

Сынып жетекшісінің атқаратын қызметіне:

Администрациялық-шаруашылық.

Оқушыларды теориялық және тәжірибе жағынан дайындау.

Тәрбиелік, ұйымдастыушылық.

Педагогикалық кеңесті ұйымдастыру және өткізу.

Мектептен тыс тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.

Отбасы тәрбие әдісіне жататындар:

Гуманизациялау демократияландыру.

Үлгі, әңгіме, әртүрлі істерді қолдану.

Мұғалімдермен кездесу.

Ата-аналар комитетінің отырысын өткізу және қатысу.

Баланың қажеті мен қызығушылығын дамыту.

Отбасының қызметіне жатпайды:

Тұқым жалғастырушылық.

Тәрбиелеушілік.

Экономикалық.

Кәсіпке оқытушылық.

Түзетушілік.

Мектеп пен отбасының қарым-қатынасы болып табылмайтын форма:

Ата-аналар жиналысы.

Спорттық жиналыстар.

Туристік саяхат.

Үйірме жұмыстары.

Әдебиетті бірлесе оқу.

Отбасы тәрбиесі туындауы:

Құлдық қауымда.

Б.з.д. I-III ғасыр.

Алғашқы еңбек құралдарының пайда болуына байланысты.

Тәриенің қоғамдық қызметінің ерекшеленуіне байланысты .

Моногамиялы отбасының пайда болуына байланысты.

Қоғамның құрылымдық ұйымы болып табылады:

Мектеп.

Балабақша.

Отбасы.

Ауыл.

Сынып.

Отбасы тәрбиесінің негізін құрайды:

Еңбек тәрбиесі.

Нарықтық қатынас.

Азаматтық құқық.

Әкімшілік құқық.

Құқықтық тәрбие.

Білім берудің мақсаты мен мазмұны неге байланысты:

Табиғат жағдайына.

Мұғалімнің қоятын талабына.

Тұлғаның білім деңгейі қоғам талабына сәйкес болуына.

Мектептің материалдық базасы,кобинеттеріне.

Оқу бағдарламасына.

Қандай білім міндетті деп есептелінеді:

Бастауыш білім.

Орта білім.

Жоғары кәсіптік білім.

ЖОО-нан кейінгі кәсіптік білім.

Арнайы.

Педагогиканың негiзгi ұғымдары

Тәрбие, бiлiм беру, оқыту

Сабақ, оқыту, даму

Оқыту принциптерi, педагогикалық процестiң компоненттерi

Оқыту формалары, оқыту құралдары

Өздiгiнен бiлiм алу, өзiн-өзi тәрбиелеу

Жалпы педагогиканың алдына қоятын мiндеттерi

Жас ұрпақты тәрбиелеу, оқыту

Халықтың миграция проблемаларын зерттеу

Қабылдау заңдылықтарын зерттеу

Педагогикалық теориялар дамуының тарихын көрсету

Шетелдiк педагогикалық тәжiрибенi талдау

Тұлғаның дамуы, тәрбиенiң қалыптасуы, балалардың жас және дербес ерекшелiктерi педагогика курсының қандай бөлiмiнде қарастырылады

Педагогиканың жалпы негiздерi

Тәрбиенiң теориялық және әдiстемелiк негiздерi

Дидактика

Мектеп  жұмысын басқарудың ғылыми-әдiстемелiк негiздерi

Дефектология

Көру, есту, сөйлеу мүшелерiнде және ақыл-ойында кемiстiгi бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу мәселелерiн педагогиканың қай саласы зерттейдi

Дефектология

Сурдопедагогика

Тифлопедагогика

Логопедия

Тифлопедагогика

Саңырау, мылқау балаларды оқыту мен тәрбиелеу проблемаларын педагогиканың қандай саласы зерттейдi

Сурдопедагогика

Дефектология

Олигрофренопедагогика

Логопедия

Тифлопедагогика

Соқыр балаларды оқыту мен тәрбиелеу проблемаларын педагогиканың қандай саласы зерттейдi

Тифлопедагогика

Логопедия

Олигрофренопедагогика

Сурдопедагогика

Дефектология

Ақыл-ойында кемiстiгi бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу мәселелерiн педагогиканың қандай саласы зерттейдi

Олигрофренопедагогика

Тифлопедагогика

Сурдопедагогика

Дефектология

Логопедия

Тiлiнiң кемiсi бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу проблемаларымен педагогиканың қандай саласы айналысады

Логопедия

Олигрофренопедагогика

Тифлопедагогика

Сурдопедагогика

Дефектология

"Тәрбие" ұғымы бұл -

Қоғамдық өндiрiстiк және мәдени өмiрдiң белсендi қатысушысын даярлауды мақсат етiп қойған, жеке адамды қалыптастырудың жүйелi процесi

Оқу -тәрбие мекемелерiнде балалармен тәрбие жұмысын жүргiзу

Қоғамға сай ережелердi меңгеру

Адамның шығармашылық күшi мен қабiлетiн дамыту

Тәжiрибенiң ұрпақтан-ұрпаққа берiлуi

Жеке адам бұл -

Адамның қоғамдық сипатын танытып, оның өмiр барысында өзiне топтаған әлеуметтiк сапалар мен қасиеттерiнiң жиынтығы

Әлеуметтiк сапа мен қасиеттердi игерген тұлға

Қоғамда  белгiлi бiр орны бар, өзiндiк көзқарасы қалыптасқан адам.

Ешкiмге  ұқсамайтын, дара қасиеттерiмен ерекшеленетiн адам

Адамның  психикалық және биологиялық дамуының белгiлi дәрежеге жетуi

"Жеке адамның дамуы" бұл -

Iшкi және сыртқы басқарылатын, басқарылмайтын факторлардың ықпалымен жеке адамның жетiлу процесi

Ескi жағдайдан жаңа жағдайға қарай қозғалу процесi

Организмдегi өсу мен қозғалу процесi

Баланың ақыл-ой және дене жағынан жетiлуi

Адамның психикалық жағынан белгiлi бiр дәрежеге жетуi

Жоғары бiлiм берудiң жаңа формасы

Бакалавриат, магистратура, докорантура

Орта мектеп, колледж, жоғары оқу орны

Аспирантура, докторантура

Мектепке дейiнгi, мектептегi, орта кәсiптiк, жоғары

Колледж, институт, университет

Қазақстан Республикасындағы бiлiм берудi дамытудың мемлекеттiк бағдарламасы қандай мерзiмдерге арналған

2005-2010

2003-2030

2003-2010

2005-2015

2000-2005

«Бiлiм беру" ұғымы бұл -

Ғылымда жинақталған бiлiм жүйесiн жеке адамның меңгеруi және оны өмiрде тиiмдi етiп қолдана бiлуi

Қоғам мүшелерiнiң адамгершiлiк, интеллектуалдық, мәдени және дене дамуы мен кәсiби бiлiктiлiгiнiң жоғары деңгейiне қол жеткiзудi мақсат ететiн үздiксiз тәрбиелеу мен оқыту процесi

Жеке  адамның көзқарасын, адамгершiлiгiн және т.б. қасиеттерiн дамыту

Оқытушы мен оқушы арасындағы мақсатты қарым-қатынас

Жеке тұлғаны кәсiпке даярлау процесi

Аксиология  дегеніміз –

Құндылықтардың табиғаты жайлы және дүниедегі құндылықтар жүйесі туралы философиялық ілім

Білім беру мекемелерінің материалдық базасын күшейту

Ғылымдағы зерттеу әдістері жайлы ілім

Аксиома ретінде қабылданатын педагогикалық заңдар мен заңдылықтар

Мұғалімнің балалар еңбегін асыра бағалауы

Педагогикалық техника – бұл:

Педагогқа қажетті білім, шеберлік жиынтығы.

Мұғалімнің педагогикалық  техникасының жоғары деңгейі.

Педагог шеберлігінің құрамды бөлігі.

Кәсіптік технология.

Жоғары кәсіби билік.

Этикалық әңгіменің нәтижелі болуы:

Әңгіменің қызықтылығына байланысты

Мұғалімнің қаталдығына байланысты

Мұғалімнің мінезіне байланысты

Оқушылардың іс-әрекет дағдысына байланысты

Оқушылардың мінезіне байланысты

Тәрбие мақсатын анықтайтын негізгі фактор:

Педагогикалық процестің мүмкіндіктері.

Педагогтер.

Ата-аналар.

Оқушылардың қажеттіліктері.

Мемлекет идеологиясы, саясаты.

Мәні проблеманы ашық түрде бірлесе талқылау болатын, сенімді қалыптастыруға бағытталған тәрбие әдісі:

Жаттығу.

Пікір-талас.

Әңгіме.

Жазалау

Талап қою.

Қоршаған табиғи ортаға оң көзқарасты, жауапкершілікті тәрбиелеу:

Экономикалық тәрбие міндеті.

Адамгершілік тәрбиесі міндеті.

Азаматтық тәрбиесі міндеті.

Экологиялық тәрбиесі міндеті.

Құқықтық тәрбие міндеттері

Көрнекілік оқыту әдістері:

Әңгіме, демонстрация

Дәріс, әңгіме

Кітаппен жұмыс, түсіндіру

Демонстрация, илиюстрация

Жаттығу, лабораториялық сабақ.

Оқушылардың тәрбиелік бірлестігі (тобы):

Достары

Тұратын жеріндегі достары

Сынып ұжымы

Әріптестері

Құрдастары

Ертеден келе жатқан, мәні өзгермеген, тәрбиенің идеал мақсаты:

Тұлғаны жан –жақты және үйлесімді дамыту

Тұлғаның жас ерекшеліктерін ескере отырып, дамыту, дербестігін, шығармашылық мүмкіндігін дамыту

Жалпы адами құндылықтарды дамыту

Мырзаны тәрбиелеу

Қызығушылықтарын тәрбиелеу

Жеке және қоғамның мінез-құлықтық, терең рухани – адамгершілік, мәдени құндылықтар мен дүниетанымдық негіздері:

Табиғаттың даму заңы

Менталитет

Тұлғаның ұстанымдары

Қоғамның даму заңы

Тұлғаның даярлығы.

Педагогикалық шығармашылық:

Педагогтің жеке тұлғалық, психикалық, интеллектуальдық күштері мен қабілеттіліктерінің көрсеткіші.

Педагогтің пәндік білімі.

Педагогикалық әдебиеттерді көп оқығандығы.

Нормативті педагогикалық құжаттардың мазмұнын білуі.

Алдыңғы қатарлы жаңашыл-педагогтардың іс-тәжірибесін зерттеу және оны мектеп тәжірибесіне енгізу.

Оқыту процесінің қозғаушы күштері:

Оқу тапсырмалары мен оқушылардың білім деңгейі арасындағы қарама-қайшылықтар.

Дидактикалық зерттеулердің нәтижелері

Ғылым мен практиканың байланысы

Білімдерді, іскерліктерді, дағдыларды игеру қажеттілігін оқушылардың түсінуі

Мұғалімнің жігері.

Айқындаушы (констациялық) эксперименттің мақсаты:

Терминологиялық аппаратты анықтау.

Зерттеу пәнінің бастапқы жағдайын анықтау.

Танымның ғылыми әдістері туралы оқу жасау.

Зерттеу пәнін өзгерту.

Жаңа педагогикалық теориялар жасау.

Тұлға дамуында қоршаған ортаны шешуші фактор деп қарастыратындар:

Биологилық бағыт өкілдері.

Экзистенциалистер.

Әлеуметтік бағыт өкілдері.

Прагматиктер.

Бихевиористер.

Педагогиканың өз алдына бөлек ғылыми жүйе ретінде алғаш тұжырымдалуына үлес қосқан:

Песталоцци

Жан Жак Руссо

Коменский

Аристотель

Квинтиллиан

Мектептің педагогикалық процесіндегі ынтымақтастық мәселесін зерттеген:

Р.Г. Лемберг

Д.Локк

Н.Н.Хан

А.Дистеверг

И.Я.Лернер

Педагогикалық процестің даму стратегиясын ғылыми негізде басқарудың коллегиялық органы:

Мектептің әдістері

Мемлекеттік стандарт

Пән бірлестіктері

Мектептің педагогикалық кеңесі

Жиналыс

Мектептегі басқарудағы коллегиялық прнципі.

Басқарудың ескірген түрі.

Мектептегі демократияландыру.

Білім берудегі гуманитаризациялау.

Авторитарлық мектептің.

Мектепті ізгілендіру.

Мектеп жұмысы мен мұғалімдер іс-әрекетінің негізгі жоспарына жатпайды:

Болашақтық жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Күнтізбелік жоспар.

Техникалық жоспар.

Ғылыми білімді игеру, арнайы және жалпы білімдік пен дағдыларды қалыптастыру оқытудың қай функциясына жатады.

Ұйымдастырушылық

Қызықтырушылық

Дамытушылық

Тәрбиелік

Білімдік

Ұжымдық –танымдық іс-әрекеттің бастапқы кезеңі:

Меңгерілген материалды тексеру.

Ұжымдық-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру процесі.

Бірлескен іс-әркет қорытындысын шығару.

Оқу материалының мазмұнын ашу.

Жоспарлау. 

Педагогикалық процестің негізгі компоненттеріне кірмейтіндер:

Оқыту формалары

Білім беру мазмұны

Білім беру мақсаты

Мұғалім дайындығы

Тәрбие міндеттері.

Белгілі бір оқу пәнін сипаттайтын құжат:

Типтік бағдарлама

Оқу кітабы

Оқу бағдарламасы

Оқу жоспары

Оқу құралы

Оқу бағдарламалары қай принцип бойынша құрыладлы

Беріктік пен түсініктік

Ғылымилық және көрнекілік

Жүйелік пен татулық

Шоғырланушылық және бірізділік

Сүйіспеншілік және жайлылық

Тәрбие процесінің нәтижелілігінің басты белгісі

Қарым-қатынастық іс-әрекет пен дағдыны қалыптастыру

Білім беру үшін арнайы дайындалған адамдардың болуы

Тәжірибелік әрекетте білімді одан әрі дамыту

Тәрбиешілердің тәрбие процесінің мәнін түсінуі

Тәрбиеленушілердің өз жас ерекшеліктеріне қарай мінез-құлық нормаларын және ережелерін білу.

Қазіргі білім берудің мақсаты:

Жеке тұлғаның танымдық белсенділігі мен қызығушылығын арттыру.

Оқушылар үлгерімінің пайыздық көрсеткішінің артуы.

Қазіргі білім беру технологияларын ендіру.

Ұлттық мәдениетті қалыптастыру.

Заңды сақтайтын азаматты тәрбиелеу.

Мүғалімнің кәсіби іс-әрекетінің айрықша ерекшеліктері:

Тексерушілік, бақылаушылық іс-әрекет.

Ата-аналармен байланыс.

Оқушылардың танымдық іс-әрекетіне басшылық.

Үнемі өзін-өзі жетілдіру.

Өзін-өзі тәрбиелеу, өзін-өзі дамыту.

Оқытудағы саналылық пен белсеңділік:

Оқытудың зандылығы

Оқыту әдісі

Дидактикалық принциптер

Тәрбие әдісі

Зерттеу әдісі

Оқыту пәнінің мазмұнын ашатын, тақырыптардың кезектестігін, оларды игеруге белінген уақыттарды және оқыту пәнінің мақсаты мен міндетгерін анықтайтын құжат:

Оқулық.

Мемлекеттік стандарт.

Оқыту жоспары.

Оқыту бағдарламасы.

Оқу құралы.

Мінез-құлық пен іс-әрекетті ынталандыру әдістері

Талап ету, жаттығу, қоғамдық пікір

Этикалық әңгіме, пікір-талас, бақылау

Тәрбиелік жағдайлар жасау, жеке мысал

Жарыс, жазалау, мадақтау, марапаттау

Өздігінен даму, әңгіме, сендіру, тапсыру

Тиянақты ойластырылған сұрақтар жүйесі арқылы тәрбиеленушілерде әртүрлі проблемалар бойынша дұрыс бағалар, көзқарастар қалыптастыру:

Түсіндіру.

Дискуссия.

Мадақтау.

Үлгі-өнеге.

Әңгіме-кеңес.

Оқыту процесінің әдіснамалық негіздері:

Бихевиоризм.

Таным теориясы.

Экзистенциализм.

Тарихи материализм.

Неотомизм.

Оқытудың Белл - Ланкастер жүйесі:

Өзара бірлесіп оқыту

Жеке-жұптық оқыту

Бригадалық оқыту

Жеке оқыту

Жеке - топтық оқыту

Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы қандай мерзімдерге арналған?

2003-2010 ж.ж

2005-2015 ж.ж

2005-2010 ж.ж

2000-2005 ж.ж

2003-2030 ж.ж

Белсенді өмір позициясын қалыптастыру.

Нақты өмірге құштарлықпен қарау.

Нақты өмірге сын көзбен қарау.

Өзгелердің белсенділігін қолдау.

Өзіндік өмірлік белсенділік іс-әрекетке бейімдeу.

Отбасының тұлғаның өмірлік ұстанымының қалыптасуына әсері.

Педагогикалық процесті басқаруда ең тиімді қарым-қатынас стилін көрсетіңіз

Демократиялық

Авторитарлық                                                                                                             

Либералдық

Оппозициялық

Ынтымақтастық

Педагогикалық такт:

Қоршаған ортамен өзара әсердің белсенділік формасы

Ересектер мен балалардың өзара әрекеті

Педагогтың балалармен педагогикалық қарым-қатынас кезінде сақтауы тиіс шаралар принципі

Адамның ішкі әлемінің сыртқа шығуы

Тәрбиелік әрекеттердің шарасы

Педагогиканың ғылым ретінде дамуын аныктайды:

Ғылым қызметкерлеріне деген қажеттілік.

Қоғам өмірінде тәрбие ролінің артуы.

Бала бақыты үшін ата-ананың қамқорлығы.

Тұқым сақтаудың биологиялық заңы.

Болашақ ұрпаққа білім беру міндеті.

Адамның қабілеттіліктерін дамыту және жетістіктерге қол жеткізу үшін қажетті және міндетті жағдай:

Қарым-қатынас

Қажеттіліктер

Қарама-қайшылықтар

Адам белсенділігі

Іс-әрекет

Әлеуметтік тәжірибені берудің қажеттігі неден туындайды?

Адамзат қоғамының пайда болуымен

Оқытудың техникалық құралдарының пайда болуымен

Педагогика ғылымының дамуымен

Білім мазмұнының жаңаруымен

Ғылыми-техникалық прогрестің дамуымен

Тәрбие әдістері:

Баланың өмір сүру ортасы

Сендіру, жаттығу, ынталандыру

Әлеуметтік орта

Өзін-өзі тәрбиелеу

Тұлғаның жекелеген-психологиялық дамуы

Мектептегі басқару жүйесінің деңгейлері:

Мұғалімдер, көмекші персоналдар.

Оқыту жоспары, оқыту бағдарламалары, сабақ жоспары.

Мектеп директоры, мектеп директорының орынбасары, мүғалімдер, оқушылар.

Бастауыш сыныптар, орта сыныптар, жоғары сыныптар.

Ата-аналар, мектеп ұжымы, оқушылар ұжымы.

Демократияландыру және гуманизацияландыру, жүйелілік және тұтастық, коллегиялық, басқарудағы жекелік:

Басқару принциптері.

Басқару құралдары.

Басқару заңцылыктары.

Басқару әдістері.

Басқару тәсілдері.

Аттестациялаудың мақсаты - бұл:

Мектеп әкімшілігінің қызметін күшейту.

Мұғалімдер мен оқушылар арасындағы қарым-қатынасты анықтау.

Мектеп ішіндегі моралдық, психологиялық жағдайды зерттеу.

Мектептің материалдық-техникалық базасын жақсарту.

Білім беру қызметкерлерінің мамандығы, педагогикалық кәсібилігі мен іс-әрекеті деңгейлерінің өсуін, еңбегінің нәтижелі болуы мен бағалауының тиімді жүйесін құру.

Мінез-құлық нормалары мен ережелеріне сәйкес тәрбиеленушінің әртүрлі іс-әрекетгерін ұйымдастыру арқылы тәрбиелеу әдісі:

Талап қою.

Жаттығу.

Тәрбиелік жағдайлар туғызу.

Әңгіме.

Үлгі -өнеге.

Оқушы тұлғасы мен ұжымның арасындағы қарым-қатынастың үш үлгісі:

Мұғалім мен ұжым тең құқылы қарым-қатынаста, мұғалім өзіне ұжымды бағындырады, ұжым мұғалімге бағынбайды.

Тәрбиелеу, оқыту, білім беру.

Мадақтау, жазалау, жарыс.

Өзара сыйластық, өзара көмек, өзара тексеру.

Жеке тұлға ұжымға бағынады, ұжымда тиімді қарым-қатынаста болады, өзіне ұжымды бағындырады.

Ұжымның дамуы заңдарының бірі:

«Білім туралы» Заңы.

Энергияның сақталу заңы.

Табиғат заңы.

Болашақтық жоспарлар заңы.

Әлемдік тартылыс заңы.

Балалар ұжымы дамуының алғашқы кезеңіндегі мұғалімнің іс-әрекеті:

Болжау, диагностикалау.

Диагностикалық, ұйымдастырушылық, үйретушілік.

Ұйымдастырушылық, коммуникативтік.

Бағлау және бақылау.

Түзетушілік, коммуникативтік.

Проблеманы қою:

Болжам жасау.

Не белгілі, не белгісіз және нені шешу керектігін анықгау.

Қиындық себебін анықтау.

Проблеманы шешу жолдарын көрсету.

Сұрақты анықтау.

В.А.Сухомлинскийдің тәрбиелеу жүйесінің мәні:

Адамгершілік құндылықтар, Бақыт, Тәуелсіздік (бостандық), Адалдық, Намыс, Парыз.

Экзистенциолизм;

Адамгершілік және интеллектуалдық.

Гуманистік идеялар, тәуелсіздік (бостандық).

Рухани тәрбиелеу.

Аксиология  дегеніміз –

Құндылықтардың табиғаты жайлы және дүниедегі құндылықтар жүйесі туралы философиялық ілім

Білім беру мекемелерінің материалдық базасын күшейту

Ғылымдағы зерттеу әдістері жайлы ілім

Аксиома ретінде қабылданатын педагогикалық заңдар мен заңдылықтар

Мұғалімнің балалар еңбегін асыра бағалауы

«Субъектілік» ұғымы сипаттайды:

Әдіскерді

Адамның мінез-құлықтықң жалпы қабылданған нормалары мен ережелеріне бейімделуін

Тұлғаның ынталы еместігін, пессимистілігін

Тұлғаның іс-әрекетке белсенді, өзіндік бағыты

Еңбексүйгіш адамды

Оқыту процесінің бір жағы сабақ беру, ал екінші жағы:

Оқыту.

Тәрбие.

Оқу.

Білім беру.

Тану.

Қандай да бір оқу іс-әрекетін жүзеге асыруда оқушының жетекшілікке алатын итермелеуші күштері:

Қызығушылықтар

Қабілеттер

Құндылықтар

Қажеттіліктер

Мотивтер

Оқытудың ұйымдастыру формасына жатпайды:

Факультатив сабақ.

Бақылау.

Экскурсия.

Сабақ.

Семинар.

Дене тәрбиесінің мақсаты

Саналы тәртіпті қалыптастыру

Дүниетанымды қалыптастыру

Жігіттер мен қыздардың мақсатталған мінез-құлықын қалыптастыру

Эстетикалық мәдениетті қалыптастыру

Дене тәрбиесін қалыптастыру

Оқыту процесінің компоненттері:

Оқыту тәсілдері.

Оқыту мақсаты, міндеттері, мазмұны, формалары, әдістері және нәтижелері

Оқыту мазмұны мен нәтижелері.

Оқыту құралдары мен оқыту әдістерінің әртүрлілігі.

Оқыту әдістері және формалары.

Оқушылар біліміндегі олқылықтарды анықтау, оқыту процесіне түзету енгізу,  әрі қарай оқытуды жоспарлау, үлгермеушілікті жоюға бағытталған ұсыныстар:

Іскерлік және дағдыларды қалыптастыру міндеттері

Білімді бекіту жетілдіру міндеттері

Білімді қорыту міндеттері

Оқытудағы диагностика

Білімді жүйелеу

Қазақстан Республикасындағы білім берудің мемлекеттік саясаты принциптеріне жатпайды:

Ерлер мен әйелдерді жеке оқыту

Барлық азаматтардың тең құқықтылығы

Жалпы орта білім берудің тегінділігі

Үздіксіз білім беру

Білім берудің зиялылық сипаты

Тұлға:

Тірі организмнің дамуының ең жоғарғы деңгейі.

Бір адамды екінші адамнан айыратын ерекшелік.

Жеке адам.

Саналы және ойлай білетін адам.

Оның әлеуметтік мәнін көрсететін қасиеттер жиынтығы.

Педагогикалық қарым-қатынастың практикада қолданылып жүрген стильдерін атаңыз

Демократиялық, гуманистік, жариялылық

Авторитарлық, демократиялық, либералдық

Ынтымақтастық, жариялылық, үстемдік

Авторитарлық, үстемдік, сыйластық

Гуманизм, өзара түсіністік, жариялылық

Өзін-өзі тәрбиелеу процесінің кезеңдері

Жұмсалған күш нәтижелерін анықтау, тәрбие құралдарының мәнін түсіну, жалпыға бірдей әдістерді пайдалану

Мақсатты анықтау, белгіленген жұмысты орындау, жұмыс қорытындыларын жинақтау

Тәрбиеленушінің даму сапасының деңгейін анықтау, іс-әрекеттің нақты жоспарын қабылдау

Мұраттарды анықтау, күнделікті өмірді ұйымдастыру, өзін-өзі бақылау

Өзін-өзі танып білу, бұрыннан алған тәрбиедегі кемшіліктерді өзін-өзі сендіру.

Педагогикалық процестегі қалыптасқан жағдайды анықтайтын  эксперимент түрі:

Табиғи эксперимент

Ойша эксперимент

Констациялық эксперимент

Қалыптастыру эксперименті

Лабораториялық эксперимент

Қалыптастырушы эксперимент бағытталады:

Зерттеу терминологиясын түзетуге

Зерттеу нәтижелерін талдауға

Зерттеу нәтижелерін тіркеуге

Зерттеу пәнін өзгертуге

Алғашқы жағдайды анықтауға

Жалпы педагогика бөлімдері:

Экология, экономика, психология, философия

Тәрбие теориясы, дидактика, мектептану жалпы негіздері

Мектепке дейінгі педагогика, мектеп педагогикасы, жоғары мектеп педагогикасы, кәсіптік-техникалық білім беру педагогикасы

Жалпы педагогика, жас ерекшеліктері педагогикасы, әлеуметтік педагогика, жекелеген пәндерді оқыту әдістемесі, арнайы педагогика, педагогика тарихы

Дидактика, психология, тарих, философия, мектептану, тәрбие теориясы

Ақпаратты беру және қабылдау логикасына негізделген оқыту әдістері:

Репродуктивтік

Мұғалім басшылығымен жүретін жұмыстар, өзіндік жұмыстар

Сөздік, көрнекілік, практикалық

Индуктивтік, дедуктивтік

Проблемалық-ізденіс

Халықаралық нормативті құжаттарға жатады:

Балалар құқығы деклларациясы, БҰҰ-ң балалар құқығы туралы Конвенциясы, Балалардың өмірін қамтамасыз ету, қорғау және дамыту туралы жалпыәлемдік декларация, «Балалар өмірі үшін жарамды Әлем» декларациясы мен жоспары

Қазақстан Республикасының Конституциясы

Ресей Федерациясындағы ұлттық білім беру жүйесі және білім туралы заңы

Қазақстан Республикасындағы «Тілдер туралы» заң

Білім беру жүйесін дамытудың тенденциялары

Белгілі бір профиль бойынша оқу пәндерін тереңдете оқытуға бағытталған жалпы білім беретін оқу орны:

Лицей

Гимназия

Мектеп

Кешкі мектеп

Колледж

Педагогикалық талдау мәні:

Педагог жұмысындағы кемшіліктерді табу

Педагогикалық процестің даму тенденциялары мен жағдайын анықтау, оны басқару туралы ұсыныстар жасау

Оқушылар іс-әрекеттерін басқаруды жетілдіру

Мектеп басшылығы мен мұғалімдер арасындағы қарама-қарсы байланыстарды қамтамасыз ету

Оқушылардың үлгерімін көтеру

Оқушының қоғамдық қатынастарға жақсы бейімделуі үшін оқытуды тек оқушының жеке тәжірибесін кеңейтуге бағыттайды:

Бихевиоризм

Прагматизм

Неотомизм

Экзистенциализм

Дуализм

Дидактикалық міндеттерді шешу үшін мұғалімдер мен оқушылардың өзара әрекетін ұйымдастыру тәсілдері:

Оқыту әдістері

Факультатив

Оқу тапсырмасы

Оқыту құралдары

Оқыту формалары

Педагогикалық үрдістегі заңдылықтар негізінде анықталады:

Принциптер

Жоба

Жоспар

Оқу жоспары

Педагогикалық үрдіс

Тестінің валидтілігі:

Оқушылардың дайындық деңгейіне сәйкестігі

Сұрақтардың оқушыларға түсініктігі, анықтығы

Білім беру мақсаты мен міндеттеріне сәйкестігі

Жобаланған білімділік деңгейін анықтауға сәйкестігі

Бағдарлама сәйкестігі

Оқытудың тиімділігін артттырудың жолдары:

Оқушылардың біліміне іскерлігі мен дағдысына, бақылау уақытының қысқаруы

Өз бетінше жұмыстар ұшін мүмкіндік және жағдай жасау, пәнаралық байланыстарды қадағалау

Оқушылардың танымдық іс-әрекетіне бақылау жасау

Оқушылардың жалпы интеллектуалдық дағдыларының деңгейін бақылау

Оқушылардың өз бетінше білім алуларына жағдай жасау

Сынып жетекшісі жауапты негізгі құжаттар:

Сабақтан тыс уақыттағы оқушының жұмысы

Жалпы мектептік тәрбие жұмысының жоспары, оларды өткізу әдістемесі

Оқушының сабақтағы белсенділігі, оқу үлгерімі

Сынып журналы, тәрбие жұмысының жоспары, оқушылардың жеке іс-қағаздары

Оқушының бос уақыттағы іс-әрекеті және оның орындалуы

Білім берудегі іс-әрекеттік тұғырының мәні:

Оқушы іс-әрекеттің белсенді субъектісі ретінде қарастырылады

Оқу-танымдық процесте оқушылардың өзара әрекеттестігінің шектелуі

Балалардың еңбек тәрбиесі

Мұғалім оқу-тәрбие процесінің белсенді субъектісі болып табылады

Педагогикалық процесте оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеру.

Педагогикалық техника – бұл:

Педагогқа қажетті білім, шеберлік жиынтығы.

Мұғалімнің педагогикалық  техникасының жоғары деңгейі.

Педагог шеберлігінің құрамды бөлігі.

Кәсіптік технология.

Жоғары кәсіби билік.

Педагогикалық инновация – бұл:

Қазіргі замандағы қоғамдық пікірдің бағыты

Педагогикалық жүйенің ішкі ресурстарын жинақтайтын және нәтиженің деңгейін көтеруге мүмкіндік туғызатын жаңашылдық идея

Педагогикалық еңбекке жоғары талап қою

Оқыту мен тәрбие әдістерін өзгерту

Мұғалімдер мен оқушылардың жүктемесінің көлемін арттыру

Эстетикалық тәрбиенің құралдары:

Жаттығу

Мамандыққа баулу

Табиғат, өнер, әдебиет

Әңгіме айту

Сынып сағаты

Түсіндіру:

Теориялық мәнін ашу, фактілерді, құбылыстарды бірізді, дәлелді баяндау

Оқушыларды жаңа білімді игеруге ынталандыру

Оқу материалын индуктивті баяндау әдісі

Ғылыми фактілерді баяндау

Оқыту материалын мұғалімнің мәнерлі, әсерлі баяндауы.

Оқушы тәрбиесіндегі мұғалімнің ролі:

Жетекші рөл

Көмекші

Маңызды рөл

Екінші рөл

Аз рөл

Ұжымда тәрбиелеу теорисын жасаған педагог-ғалым:

А.С. Макаренко

Я.А. Коменский

К.Д. Ушинский

В.А. Сухомлинский

С.Т. Шацский

Педагогикалық технология ұғымын алғаш қолдана бастаған мемлекеттер:

Швеция, Норвегияда

АҚШ, Англияда

Испания, Португалияда

Франция, Италиядада

Германия, Австралияда

Педагогикалық такт:

Қоршаған ортамен өзера әсердің белсенділік формасы

Адамның ішкі әлемінің сыртқа шығуы

Ересектер мен балалардың өзара әрекеті

Педагогтің балалармен педагогикалық қарым-қатынас кезінде сақтауы тиіс шаралар принципі

Тәрбиелік әрекеттердің шарасы

Педагог іс-әрекетінің объектісі:

Оқыту әдістері

Оқушылардың ата-аналары

Оқу міндеттері

Педагогикалық процесс

Оқыту түрлері

Педагогика ғылымының пайда болу себебі:

Тәрбие маңызының артуы

Ғылымның дамуы

Ғылыми-техникалық прогресс

Тәрбие мақсатының өзгеруі

Адамды өмірге дайындау қажеттігі

Зерттелетін объект туралы нақты деректер алу үшін қолданылатын педагогикалық құбылыстарды мақсатты түрде қабылдау:

Бақылау әдісі

Интервью алу

Сауал сұрақ әдісі

Әңгімелесу әдісі

Эксперимент

Оқыту – бұл:

Оқушы мен мұғалімнің мақсатты түрде білім, білік және дағдыны меңгеруге бағытталған өзара әрекет жасау процесі

Тұлғалық қасиеттерді қалыптастыру

Адамның арнайы мақсат көздеген әрекеті

Мұғалімнің басқаруымен жүргізілетін процесс

Жеке адамның қалыптасу процесіне ішкі және сыртқы факторлардың ықпалы

Оқу бағдарламасы мына принцип бойынша құрылады:

Қызығушылық және комфорттық

Тізімділік және достық

Концентрациялық және линейлік

Ықшамдық және шамаға лайықтық

Ғылымилық және көрнекілік

Ынталаныдру дегеніміз:

Тәрбиеленушілерді дұрыс баға беруге және талдауға бейімдеу

Нақты деректер мен істерді ашық, эмоционалды түрде баяндау

Тәрбиеленушілерге эмоционалды сөздік әсер ету

Тұлғаның әрекетін қолдамау және теріс бағалау

Жағымды әрекетті ынталандыру мақсатындағы тәрбиеленушіге педагогикалық әсер ету жолдары

Білімдерді қабылдау логикасы мен беру логикасын қамтамасыз ететін оқыту әдістері:

Продуктивтік, бағдарламалық

Индуктивтік, дедуктивтік

Проблемалық, түсіндірмелі-иллюстративтік, көрнекілік

Репродуктивтік, проблемалық-ізденістік, практикалық

Сөздік, көрнекілік, практикалық

Педагогикалық талдау объектісі:

Мұғалім, оқушы іс-әрекеттері

Мұғалім, оқушы тұлғалары

Мектептің ата-аналармен жұмысы

Мектеп құжаттары

Сабақ, тәрбие шаралары

Мектеп администрациясының басқару объектісі:

Оқушылар және олардың ата-аналары

Қызметкерлер және мұғалімдер

Педагогикалық процесс

Оқыту процесі

Педагогтар және оқушылар

Мектептің оқу ісінің сапалы орындалуын қадағалау және сабақ кестесін жасауға міндетті

Директордың оқу жөніндегі орынбасары

Директордың ғылыми жұмыстары жөніндегі орынбасары

Мектеп психологі

Мектептегі сынып жетекшілері

Директордың тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары

Көпмәдени тұлға:

Өнерге, спортқа жақын адам

Әдепті, тәрбиелі, өнерлі адам

Мәдениетті ұстаз

Білімі жоғары, құзіретті маман

Түрлі мәдениеттер арасында ынтымақтастықта өмір сүруге бейімделген тұлға

Тұлға дамуының негізгі қозғаушы күші:

Тәрбие принциптері

Қарама-қайшылық

Тәрбие әдістері

Өзін-өзі тәрбиелеу әдістері

Тұқымқуалаушылық

Оқу материалының мазмұнын шағын, логикалық аяқталған мөлшерлермен беру:

Дәстүрлі

Проблемалық

Мөлшерленген

Репродуктивтік

Бағдарламаланған

Оқушының іс-әрекеті мен мінез-құлқын ынталандыру әдісі:

Жаттығу

Дәріс

Бақылау

Жазалау

Үлгі көрсету әдісі

Бірыңғай топтық жұмыста жүргізілетін жұмыс түрі:

Жұмыс барысында жеке оқушы орындайды

Жұмыс барысында барлық топ бірдей тапсырма орындайды

Жұмыс барысында берілген тақырып шеңберінде әр түрлі тапсырмалар орындайды

Жұмыс барысында оқушылар жұптасып орындайды

Жұмыс барысында таныс емес тақырып бойынша әр түрлі тапсырмалвр орындайды

Оқушылардың танымдық әрекеттерінің негізгі кезеңдері

Тікелей түйсіну, абстрактілі ойлау

Білім беру, оқу, оқыту

Таным, оқыту, оқу

Қабылдау, қорыту, қолдану

Таным, сабақ беру, оқыту, білім беру

«Даралық» ұғымы сипаттайды:

Адамның интеллектуалдық мүмкіндіктері

Жеке адамның өзіндік дара ерекшеліктері

Ұжымның әрбір мүшесі үшін жалпы мінез – құлық ережелерін.

Адамның теориялық білімін.

Адамзаттың жеке өкілін.

Тұтас педагогикалық процесс теориясын жасаушы Қазақстандық зерттеуші – педагог :

Н.Құлманова

Қ.Жарықбаев

Қ.Бержанов

Н.Д.Хмель

Р.Г.Лемберг

Оқушылардың танымдық іс- әрекетін белсендіретін дискуссия:

Оқыту принципі

Оқыту заңы

Оқыту әдісі

Оқыту формасы

Оқыту заңдылықтары

Оқытудың ұйымдастыру формасы:

Кешкі оқу

Сырттай оқу

Күндізгі оқу

Сабақ

Жексенбілік оқу

Ұжымның дамуын 3 сатыға бөлген:

Т.Е. Канникова

Л.И.Новикова

А.С. Макаренко

Л.Н. Толстой

К.Д. Ушинский

Білімнің бастауы болып табылатын оқытудың ауызша немесе баспа сөз әдісі, бұл

Демонстарция

Сөздік

Иллюстрация

Практикалық

Көрнекілік

Оқушылардың шығармаларын, творчестволық, практикалық жұмыстарын және т.б. зерттеушінің талдауы:

Мектеп құжаттарын тексеру

Эксперимент

Іс- әрекет өнімдерін зерттеу

Сауал – сұрақ әдісі

Бақылау

Дидактикалық категория:

Адамгершіліктің дамуы

Тәрбие

Тәрбие мақсаты

Тұлғаны әлеуметтендіру

Оқыту процесі

Білім берудегі тұлғалық – бағдарлық тұғырының мәні :

Педагог жеке тұлғаға дербес құндылық ретінде қарауында

Бала тұлғасын қалыптастыруда отбасы тәрбиесінің қатал тәртібінде

Мұғалім қатынастың субьетісі, оқушы педагогикалық ықпалдың объектісі болатын қарым – қатынсында.

Қоғамның әлеуметтік – экономикалық жағдайының жасөспірімнің санасына әсерінде.

Ұжымдық тәрбиенің қажеттілігінде

Мұғалім басты тұлға болу үшін оған қойылатын талаптар:

Табандылық

Идеялық

Педагогиық әдеп және ұстаздық шеберлік

Шыдамдылық

Ерік –жігер

Педагог тұлғасына қойылатын талаптар

Тиянақты адам

Білікті маман

Бейжайлық

Жақсы отбасы

Қызықты адам

Ата – анадан балаға тұқым қуалау жолымен беріледі:

Қабілеттер дамуының негізі – нышандар

Білімдер, іскерліктер

Арнайы қабілеттер

Адамгершілік қасиеттер

Әлеуметтік тәжірибе

Даму – бұл:

Адам еркінен тыс стихиялық процесс

Өмірге бейімделу

Баланың бойы мен салмағының артуы

Мамандық алуға дайындалу

Адам ағзасының сандық және сапалық өзгерістері

«Білім беру» ұғымына анықтама беріңіз:

Жеке адамның көзқарасын , адамгершілігін және т.б. қасиеттерін дамыту

Оқытушы мен оқушы арасындағы мақсатты бағытталған өзара қарым – қатынастың нәтижесі

Ғылымда жинақталған білім жүйесін жеке адамның меңгеруі және оны өмірде тиімді етіп қолдана білуі

Қоғам мүшелерінің адамгершілік, интеллектуалдық, мәдени және дене дамуы мен кәсіби біліктілігінің жоғары деңгейіне қол жеткізуді мақсат  ететін үздіксіз тәрбиелеу мен оқыту процесі

Жеке тұлғаны кәсіпке даярлаудың нәтижесі

Оқу экскурсияның түрлерін атаңыз

Кіріспе, кезекті, қорытынды

Кіріспе, кезекті

Кіріспе, қорытынды, бағалау

Кезекті, қорытынды, танысу

Дайындық , кіріспе, кезекті, қорытынды экскурсия

Жекеше сұраудың ұтымды жақтары

Бағалардың журналға қойлуы

Тәртіп пен реттіліктің қалыптасуы

Білімді тереңірек тексеру

Жауаптардың бағалануы

Білімді әділ бағалау

Өздері сайлап алған орган мүшелері арқылы жүзеге асырылатын тұжырымды басқару қалай аталады:

Менеджмент

Сайлаушылық

Ұжымшылдық

Өзін - өзі басқару

Соборлық

Мектептегі тәрбие жұмысының сапасына жауапты

Мектептегі сынып жетекшілері

Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары

Директордың ғылыми жұмыстары жөніндегі орынбасары

Мектеп психологы

Директордыңтәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары

Мұғалімдерді аттестациялаудағы мақсат қандай?

Мұғалімдерді әдістемелік дайындау

Педагогикалық қызметті диагностикалау

Олардың кәсіби шеберлігінің деңгейін айқындау

Мұғалімдердің өздігінен білім алу жұмысыфн жетілдіру

Мұғалімдердің теориялық дайындығын жетілдіру

Білім беру мен мәдениеттің байланысы:

Білім берудің үздіксіз сипаты

Мәдени ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіру

Мәдениет адамға білім берудің алғы шарты мен нәтижесі ретінде  қатысады

Ұлттық мәдени орталықтарды құру

Педагогикалық процестің екі жақты сипаты

Дүниетанымды қалыптастыруды анықтайтын шарттар:

Табиғат пен қоршаған ортаға сүйіспеншілік

Білімді тұрақты сенімге және практикалық іс - әркетке айналдыру

Адамгершілік сезім, мұрат

Адамдарға ізгілік қарым – қатынас

Толеранттық, өнегелік

Сыныптан тыс жұмыстың дамытушылық мәні

Жеке жұмытың тиімділігіне

Өздігінен жетілу кезінде қажеттіліктерді қалыптастыруда

Баланың жан дүниесін түсінуде

Баланың қабілеттерін, даму бейімділіктерін, қызығушылықтарын көре білуде

Баланың жас ерекшеліктерін ескеруде

Тәрбие әдісі:

Экскурсия

Кітап мазмұны

Тақырыптық кеш

Сынып сағаты

Үлгі көрсетуі

Тұлғаның даму деңгейінің педагог қойған мақсатқа сейкестігі:

Тәрбие диагностикасы

Тәрбиелік көрсеткіштері

Тәрбиелену мүмкіндігі

Тәрбиелілігі

Тәрбиелеу критериі

Тәрбие «стимул-реакция-бекіту» схемасы бойынша дамиды деп қарастыратын шетелдік педагогикалық концепция:

Неопозитивизм

Прагматизм

Бихевиоризм

Экзистенциализм

Неотомизм

Этномәдени білм беру – бұл:

Адамның ұлттық мінезі мен санасының қалыптасуын зерттеу.

Ұлттық негіздегі оқыту мен тәрбиелеудің жүйесі.

Мұғалімнің этнопедагогкалық білімді қолдану ерекшелгі.

Этнос пен мәдениеттің өзара байланысын және оның жаңаруын танытатын қалып.

Құндылықтарды танытып, оны өзгелерден ажырататын қарым-қатынас құралы.

Педагогикалық іс-әрекет нәтижесінің маңызды көрсеткіштері:

Тәртіптілік.

Білімді, тәрбиелі, дамыған тұлға.

Білім беру саласындағы нормативті заңдар туралы.

Оқушының өте жақсы бағасы.

Жақсы денсаулық.

«Индивид» ұғымын латын сөзінен аударғанда қандай мағына береді

Қабілет

Жекелік

Жан

Зерттеу

Ойлау

Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушының өзара әрекетінің тиімділік стилі:

Бәсекелестік

Авторитарлық

Либералдық

Ынтымақтастық

Жекелік жұмыс

Ғылыми факторлерді, түсініктерді, заңдарды, заңдылықтарды түсінуі, есте сақтауы және қайтадан айту:

Білім.

Дағды.

Іскерлік.

Тәжірибе.

Білім беру.

Оң қасиеттерді қалыптастыруға бағытталған адамның өзіндік саналы іс-әрекеті:

Тәрбие

Даму

Өзін-өзі тежеу

Қайта тәрбиелеу

Өзін-өзі тәрбиелеу

Оқыту процесіндегі бақылау функциясы:

Жүйеқұраушы

Реттеушілік

Қалыптастырушы

Ынталандыру

Жетекшілік

Педагогикалық іс-әрекеттегі еңбек субьектісі:

Мектеп әкімшілігі

Педагогикалық процесс

Оқушылар ұжымы

Ата-ана

Мұғалім

Педагогтің жоспарлаудағы міндеті:

Графикалық жоспар жасау әдістемесін анықтау.

Ұжымның тәрбиелілігін талдау

Мұғалімнің жұмысындағы өзіндік стилін анықтау

Тәрбие істерінің ұжымдық сипатын анықтау

Тәрбие процесін түпкі мақсат бағытын анықтау

Кәсіби өзін-өзі тәрбиелеу – бұл:

Алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибені тарату.

Мектептің білім беру апрцесін техналогияландыру

Балаларды оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық теориясын білу.

Педаогтің кәсіби педагогикалықіс-әрекетін жүзеге асыруға бағытталған тұлғлық қасиетінің жиынтығы.

Өзінің кәсіби-маңызды сапалары дамыту бойынша саналы жұмыс

Педагогтық әдеп көрінеді:

Білімнен

Сөзінен

Жұмысының нәтижесінен

Мінез-құлқынан

Дүниетанымынан

Ұжымдық құбылыстарды зерттеу әдістері:

Тәжірибе, зерттеу, эксперимент

Анкеталау, социометрия, референтометрия

Бақылау, тестiлеу, әңгімелесу

Тіркеу, рангке бөлу, шкалау

Модельдеу, құжаттар зерттеу

Зерттеушілерге сауалнамалық жауап алу әдісі не береді

Бір ғана байқаумен ашыла қоймайтын іс жүзіндегі материалдарды жинауға көмектеседі

Белгілі бір деректер жинап алуға және сұраныстардң зерттеліп отырған педагогикалық құбылыстардың күй-жайын анықтауға мүмкіндік берді

Оқушылардың дербес қабілетін байқауға көмектеседі

Зерттеуші оқытудың тиімді тәсілдері мен әдістерін зертеді

Зерттеуші тәрбиелеудің тиімді тәсілдері мен әдістерін тексереді

Адамның дамуы:

Физиологиялық, психологиялық және әлеуметтік сипаттамаларының дамуын білдіреді

Оқыту процесінің көрсеткіштерін білдіреді

Оқыту процесінде мұғалімнің даярлануын білдіреді

Ұжымдар арасындағы қарым-қатынасты білдіредi

Оқыту процесіндегі заңдылықтарды білдіреді

Тұлғаның санасын қалыптастыру әдісіне жатпайды:

Пікірталас

Педагогикалық талап қою

Әңгімелесу

Түсіндіру

Лекция

Педагогикалық процестің элементарлық «ұясы»:

Педагогикалық бақылау

Педагогикалық диагностика

Педагогикалық жағдай

Педагогикалық баға

Педагогикалық консилиум

Жалпы мектептік жоспарды құру қағидасына жатпайды

Оқушылар ұжымының іс-әрекет ерекшлігін обьективті ескеру қаидасы

Жоспарлаудың ғылымилығы

Оқытудың жоғары деңгейдегі күрделілігі қағидасы

Ұжымшылдық қағидасы

Жоспарың болашағы

Оқу жоспары бұл

Барлық деңгейдегі және бағыттағы білім мазұнын анықтайтын құжат

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібі мен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат

Нормативті құжаттарда бекітілген білімге қойылатын міндетті талаптар, оқыту мен тәрбиенің мақсаты

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар

Ата-аналар комитетін сайлайды:

Оқушылар комитеті

Сынып жетекшісі

Сынып ата-аналары

Мектеп директоры

Педагогикалық кеңес

Даму – бұл

Жеке адамның сандық және сапалық басқарылатын және басқрылмайтын факторлар арқылы өзгеріске ұшырауы

Сыртқы және ішкі факторлардың әсерінен болатын өзгерістердң болуы

Әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың өзгерісі

Ұзақ жүретін қарама-қайшы процесс

Тұлғаның әлеуметтік жүйеде қалыптасуы, жаңа қарым-қатынастың қалыптасуы

Оқу-тәрбие үрдісін технологияландыру

Оқу-тәрбие үрдісінің ғылыми жобасы

Сапалы деңгейде тәрбие мен оқыту мәселелерін шешуге мүмкіндік беретін обьективті құбылыс

Болжам жасау

Оқытудың жаңа әдістерін енгізу

Оқу-тәрбие үрдісінің құрылымы

Оқыту процесі

Мұғалімнің әрекетінің бірізділігі және ол басқаратын оқушылардың біртұтастығы

Дене еңбегінің мәдениетін меңгеру

Шығармашылық күш және қабілеттерді дамыту

Дүниетанымдық және мінез-құлық негіздерін қалыптастыру

Білім, білік, дағды жүйелерін саналы түрде игеру

М. И. Махмутов сабақты:

Оқытудың әдістері мен оқушылардың оқу еңбегіне ұйымдаструына байланысты жіктейді

Оқушыларды өмірге бейімдеп, еңбек етуге жаттықтыруына байланысты жіктейді

Мақсатына қарай, меңгеруге тиісті материал мазмұнына, оқушының қабылдауына байланысты жіктейді

Сабақ үрдісінің негізгі кезеңдеріне қарай жіктейді

Дидактикалық міндеттеріне қарай жіктейді

Қазақстанда сынып жетекшісі қызметі алғаш рет енгізілді

1934 жылы

1986 жылы

1991 жылы

1937 жылы

1945 жылы

Сабақтың құрылымы

Сабақ үстінде жүзеге асырылатын дидактикалық, дамытушылық және тәрбиелік міндеттердің біртұтастығы

Сабақта пайдаланатын оқытудың құралдары мен әдістерінің біртұтастығы

Сабақта жүзеге асырылатын тәрбиелік және дидактикалық міндеттердің біртұтатығы

Сабақтың элементтерінің бір-бірімен байланыстылығы

Оқушылардың танымдық әрекетінің біртұтастығы және оқылатын материалды пайдалану

Тұлғаны әлеуметтендіру факторлары 4 топқа бөлінеді:

Мегафакторлар, макрофакторлар, мезофакторлар, микрофакторлар.

Білімділік, тәрбиелік, дамытушылық, түзетушілік.

Жекелік, топтық, ұжымдық, қоғамдық.

Отбасы ішілік, балабақшалық, мектептік, жоғары оқу орны ішілік.

Балалық, жасөспірімділік, жастық, студенттік.

Әлеуметтік орта- бұл:

Адам өмірінің материалдық-тұрмыстық жағдайы.

Адамның өмір сүру әрекетінің жағдайы.

Адамның географиялық туған жері.

Әр елде тұратын адамдар топтарының қатынасы.

Адамның қоғамдық, материалдық, рухани тіршілік ету жағдайы.

«Алға қарай жүру», «өзгеріс» мағынасы болып табылатын ұғым:

Әлеуметтік даму.

Үрдіс.

Даму нәтижесі.

Даму.

Дамудың қозғаушы күші.

Сананы қалыптастыру әдісі:

Жаттығу.

Мақтау.

Жазалау.

Жарыс.

Этикалық әңгіме.

Педагогикалық процестің заңдары мен заңдылықтарын зерттейтін ғылым саласы:

Жалпы педагогика.

Салыстырмалы педагогика.

Жас ерекшелік педагогикасы.

Арнайы педагогика.

Педагогика тарихы.

Мұғалімнің әрбір оқушының шығармашылық белсенділігін және зейінін ұстап тұру арқылы бір тапсырмамен шұғылданып отырған бүкіл сыныптың оқу-танымдық іс-әрекетін басқару үшін қолданылатын ұйымдастыру формасы:

Фронтальды.

Аралас.

Топтық.

Жеке.

Таңдамалы.

Сынып жетекшілерінің іс-әрекетіне жасалған әлеуметтік талдау нәтижесінде анықталған міндеттер тобы саны:

5

6

2

4

3

Оқыту мен адамға білім беруді тәрбиелеу, дамытудың құралы ретінде қарастырады:

Мектептану

Дидактика

Тәрбие теориясы

Диалектика

Фонетика

Білім берудегі құзіреттілік тұғырының мәні:

Әлеуметтік-гуманитарлық және жаратылыстану пәндері арақатынасының үйлесуі.

Теориялық білімді тәжірибеде жүзеге асыру және табысты нәтижеге жету.

Теориялық білімнің тәжірибеден  үзілуі.

Педагогикалық процесті ізгілендіру.

Мектеп пен отбасының ынтымақтастығын күшейту.

Педагогикалық іс-әрекеттің субъектісі:

Ата-аналар комитеті.

Мектеп әкімшілігі.

Мұғалім тұлғасы.

Оқушылар ұжымы.

Педагогикалық ұжым.

Педагогикалық қарым-қатынастың либералдық (бетімен жіберушілік) стилі:

Балалармен қарым – қатынастағы ынтымақтастық және шығармашылық стилі.

Педагогтың белсенді әлеуметтік және кәсіби ұстанымы.

Мұғалімнің оқушылардың жеке және жас ерекшеліктерін жеткіліксіз білуі.

Өзінің қызметтік міндеттерін формалды орындау, оқушыдардың ықпалында болу.

Оқушыларды Интернет-технология құралдарымен дистанционды оқыту және тәрбиелеу.

“Мұғалімдерге ең тамаша міндет жүктелген, Күн астында одан жоғары тұрған ешнәрсе жоқ” деп жазған

Макаренко А.С.

Ушинский К.Д.

Алтынсарин Ы.

Коменский Я.А.

Сухомлинский В.А.

Ата-аналардан балаларға берілмейтін қасиеттер

ойлау қабілеті

әлеуметтік тәжірибе

жүйке-жүйе түрі, темперамент

терісінің, көзінің түсі

мінез- құлық белгілері

Педагогика мына ғылыммен тығыз байланысты:

Географиямен

Демографиямен

Кибернетикамен

Статистикамен

Психологиямен

Тұлға дамуына мақсатты түрде және қоғам мақсатына сәйкес әсер ететін фактор:

Мектептегі орта.

Тәрбие.

Географиялық орта.

Отбасы.

Тұқымқуалаушылық.

Отбасынын тәрбиелік мүмкіндіктерінің денгейі:

Адамгершіліктік, психологиялық, материалдық.

Жоғары, жеткілікті, төмен.

Саулығы, аман-есендігі, аман-есен еместігі.

Оқытушылық, тәрбиелеушілік.

Толық, толық емес отбасы.

Мектепте әдістемелік жұмысты ұйымдастыру формасына жатпайды:

Әдістемелік күн.

Пәндік-әдістемелік бірлестік.

Проблемалық семинар.

Мектеп кеңесі.

Әдістемелік кеңес.

Оқу бағдарламасы – бұл:

Оқу орындарында оқылатын оқу пәндерінің  құрамын, оның оқу жылы бойынша өтілу тәртібімен бірізділігін, әрі оқу пәніне берілетін уақыт мөлшерін және оқу жылының құрылымын белгілейтін құжат.

Белгілі бір салада ғылым мен мәдениеттің қазіргі жетістігі деңгейінде білім негіздері жүйелі баяндалатын кітап, білімнің  маңызды көзі.

Білім беру жүйесі мен оқу орындарының қызметін және олардың даму жолдарын реттейтін маңызы бар нормативті құжаттар.

Әр оқу пәнінен оқушылардың меңгеретін білім, білік, дағдысының мазмұны мен көлемін белгілейтін құжат.

Нормативті құжаттарда бекітілген білім беруге міндетті талаптар.

Мектеп пен мұғалім жұмысының негізгі жоспары:

Болашақтық жоспар.

Жалпы мектептік жылдық жоспар.

Факультативтер жұмысының жоспары.

Күнтізбелік жоспар.

Тәрбие жұмысының жоспары.

Отбасындағы тәрбиелеу әдістері:

Үлгі көрсету, әңгімелесу, әртүрлі істерде қолдау көрсету.

Ата-аналар комитеті мәжілісін өткізуге қатысу.

Мұғалімдермен кездесу

Қатынастардағы ізгілілену, демократиялану.

Баланың қызығушылықтары мен қажеттіліктерін білу.

Педагогикалық үлгілердің технологиялығының негізі өлшемдері:

Басқарушылық, орындаушылық.

Көрнекілік, төзімділік, тарихилық, формалдылық.

Жекелік, сапалық.

Бірізділіктің, алгоритмділіктің жоқ болуы.

Тұжырымдылық, жүйелілік, диагностикалық, өндірістілік.

Оқыту:

Мұғалім мен оқушының өзара әрекеттері

Мұғалімнің оқушыларға білім беруі.

Оқушының арнайы ұйымдастырған жұмысы.

Оқушының іс-әрекеті.

Мұғалімнің сабақ беру іс-әрекеті.

Оқушылардың өзіндік оқу жұмыстары:

Бақылау жұмысымен сәйкес.

Оқыту процесіндегі педагогтың тапсырмасымен және оның басшылығымен орындалатын оқушы іс-әрекеті.

Педагогтің көмегінсіз орындалатын оқушы іс-әрекеті.

Педагог басшылығымен, бірақ тікелей қатысуынсыз орындалатын оқушы іс-әрекеті.

Сабақтан тыс танымдық іс-әрекет.

Оқудың мотиві:

Оқушының оқу үрдісіне қатысуы.

Оқушының белсенді оқу іс-әрекетіне, оқыту мазмұнын тиімді тануға іштей ұмтылуы.

Оқуға ниеті жоқтығы.

Қоршаған ортаға теріс қатынасы.

Оқу сабақтарына құлықсыздық.

Қазіргі педагогикалық технологияларды жүйелеумен шұғылданған:

Қ. Б. Жарықбаев.

Р. Г. Лемберг.

И. С. Кон.

Г. А. Уманов.

Г. К. Селевко.

Педагогикада алғашқыда мына ғылым саласында дамыды:

Aнтропология

Философия

Психология

Эстетика

Этика

«Индивид» ұғымы білдіреді:

Адам дамуының әлеуметтік сипатын

Адам дамуының жекелік сипатын

Жеке этникалық топтың өкілін

Адамзат тұқымының жеке бір өкілін

Қоғамнан бөлектенген адамды

Тәрбие процесіне арнайы қосылған заттар, жағдайлар:

Орта әсері

Тәрбие әдістері

Тәрбие құралдары

Тұлға дамуының әлеуметтік жағдайы

Тәрбие тәсілдері

Орта ғасыр мектептерінде қолданылған оқытудың түрі:

Саралап оқыту

Өзара бірлесіп оқыту

Жеке – жұптық

Жеке – топтық

Бригадалық оқыту

«Педагогикалық дастан» еңбегінің авторы

Ушинский К.Д.

Амоншвили Ш.А.

Макаренко А.С.

Крупская Н.К.

Сухамлинский В.А.

Бригадалық оқыту

ХХ ғасырдың 50жылдарына тән

ХХ ғасырдың 40 жылдарына тән

ХХ ғасырдың 10 жылдарына тән

ХХ ғасырдың 30жыладарына тән

ХХ ғасырдың 20жылдарына тән


Скачать


zharar.kz